Để giới thiệu và quảng bá những tiềm năng, giá trị du lịch Quảng Bình, cũng như những thông tin về hệ thống dịch vụ của Du lịch tỉnh Quảng Bình đến du khách trong và ngoài nước, Trung tâm Tin học và Thông tin Khoa học, Công nghệ Quảng Bình biên soạn và xuất bản cuốn sách “Sổ tay Du lịch Quảng Bình”. Bố cục sách “Sổ tay Du lịch Quảng Bình” gồm có 5 phần: - Phần I: Tổng quan tài nguyên du lịch Quảng Bình - Phần II: Danh thắng Quảng Bình - Phần III: Di tích lịch sử Quảng Bình - Phần IV: Địa danh văn hoá Quảng Bình - Phần V: Khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng, ngân hàng, bưu điện, bến tàu xe, y tế, dịch vụ hội nghị.
Trang 2Quảng Bình là địa phương có nguồn tài nguyên du lịch vô cùng phong phú
và đa dạng Trong những thập kỷ gần đây, đặc biệt sau khi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên thế giới, lượng khách du lịch trong nước và quốc tế đến tham quan và khám phá tiềm năng du lịch Quảng Bình rất lớn
Để giới thiệu và quảng bá những tiềm năng, giá trị du lịch Quảng Bình, cũng như những thông tin về hệ thống dịch vụ của Du lịch tỉnh Quảng Bình đến du khách trong và ngoài nước, Trung tâm Tin học và Thông tin Khoa học, Công nghệ
Quảng Bình biên soạn và xuất bản cuốn sách “Sổ tay Du lịch Quảng Bình”
Bố cục sách “Sổ tay Du lịch Quảng Bình” gồm có 5 phần:
- Phần I: Tổng quan tài nguyên du lịch Quảng Bình
- Phần II: Danh thắng Quảng Bình
- Phần III: Di tích lịch sử Quảng Bình
- Phần IV: Địa danh văn hoá Quảng Bình
- Phần V: Khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng, ngân hàng, bưu điện, bến tàu xe,
y tế, dịch vụ hội nghị
Với khuôn khổ là cuốn sổ tay, nên cả nội dung và hình thức không thể tránh
được thiếu sót, mong nhận được sự góp ý của các bạn
Trang 3PHẦN I
TỔNG QUAN TÀI NGUYÊN DU LỊCH QUẢNG BÌNH
Quảng Bình, dải đất hẹp nhất trong các tỉnh duyên hải miền Trung, toạ độ địa lý ở vào 18005’12’’ (điểm cực Bắc); 17005’02’’ (điểm cực Nam);
106059’37’’(điểm cực Đông); 105036’55’’ (điểm cực Tây) Diện tích đất liền của Quảng Bình là 8.052 km2 với vùng lãnh hải gần 20.000 km2, gồm 5 hòn đảo lớn nhỏ: Hòn La, Hòn Gió, Hòn Cọ, Hòn Nồm và Hòn Chùa
Phía Bắc tỉnh Quảng Bình giáp tỉnh Hà Tĩnh, phía Nam giáp tỉnh Quảng Trị, phía Đông giáp biển Đông với đường bờ biển dài 116,04 km2 và phía Tây giáp Nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào, có đường chung biên giới dài 201,87
km2 Từ Bắc vào Nam có 5 hệ thống sông chảy ra biển với 5 cửa: sông Roòn, sông Gianh, sông Lý Hoà, sông Dinh và sông Nhật Lệ Do địa hình ở đây cao về phía Bắc và phía Tây, thoải dần về phía Nam và phía Đông, cho nên, phần lớn các sông chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam hoặc Tây Đông Tuy nhiên, có nơi do các cồn cát cao, tạo thành một trở lực, cho nên có sông lại chảy theo hướng Bắc
Phía Tây Quảng Bình là dãy Trường Sơn, "bức tường thành khổng lồ kéo dài
suốt từ phía Nam sông Cả đến tận các ngọn núi phía Bắc thung lũng sông Bung”(1)
Những biến động địa chất và các vận động kiến tạo đã làm cho địa bàn khu
vực Bắc Trường Sơn “nâng lên dạng vòm, nhưng cũng chỉ làm cho dãy núi hơi
chao đảo một ít phía Tây thành một nếp lồi có sườn không đối xứng, vì vậy, sườn phía Tây Trường Sơn Bắc chạy dài thoai thoải xuống Mê Công, còn sườn phía Đông thì ngắn và dốc, thành ra các sông suối chảy trên sườn này xuống biển Đông càng có điều kiện để chia cắt địa hình mạnh hơn nữa” (2)
Quá trình biến động địa chất và vận động kiến tạo đã tạo nên phức hệ các khối núi phía Tây với những đỉnh cao như dãy Giăng Màn, Phicôphi (2017 m),
Cô Ta Run (1624 m), Cà Roòng (1540 m), Ba Rền (1137 m) Từ đây, những dãy núi chạy song song theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, thấp dần, trước khi tiếp xúc với vùng đồng bằng duyên hải, đã tạo nên một vùng sinh cảnh nguyên thuỷ bao phủ địa hình nơi đây
Trong tổng thể địa hình, cảnh quan của tỉnh Quảng Bình, khu vực Phong Nha
- Kẻ Bàng là một di sản tự nhiên kỳ diệu mà thiên nhiên đã ban tặng cho địa bàn này
Phong Nha - Kẻ Bàng là một vùng núi đá vôi có diện tích chừng 10.000 km2,
độ cao trung bình khoảng 600 – 700 m tạo thành một dãy dài khoảng 50 km dọc biên giới Việt - Lào với các kiểu địa hình núi đá vôi, kiểu địa hình phi Karst, kiểu địa hình chuyển tiếp
Trang 4Hầu hết các dòng chảy trong khu vực đá vôi Kẻ Bàng đều dồn vào các sông ngầm, len lỏi trong lòng Karst Chỉ ở những ven rìa mới thấy xuất hiện những cánh đồng Karst có dòng chảy trên mặt với một số thung lũng nhỏ bị vây bọc bởi những vách núi đá dựng đứng.
Hệ thống núi đá ở đây nối liền nhau trùng điệp, có nhiều ngọn núi đá với hình chóp nối dài liên tục, giữa chúng có khi gián đoạn bởi những thung lũng Karst Núi đá trùng điệp, các thung lũng, các dòng chảy đứt quãng đột ngột xuất hiện, rồi lại biến mất và lại xuất hiện ra ở một nơi khác tạo nên những mạch nước ngầm (đồng bào quen gọi là rục nước), đã hình thành nên những sinh cảnh kỳ vĩ, trong đó có nhiều hang động nổi tiếng Giá tri địa chất và sinh cảnh nơi đây đã vượt ra khỏi phạm vi quốc gia, thu hút sự quan tâm và ngưỡng mộ của cộng đồng quốc tế Vì thế, tháng 7 năm 2003, Vườn Quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đã được
Tổ chức UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên thế giới
Địa bàn Quảng Bình là cái nôi chứa đựng những dấu tích văn hoá tối cổ với hàng loạt các di chỉ khảo cổ học có niên đại "Hoà Bình sớm" và phát triển liên tục trong suốt hàng chục nghìn năm lịch sử để hình thành và xếp lớp văn hoá tiền sử
và sơ sử hết sức đặc thù và sinh động Nơi đây còn là khu vực tiềm chứa và bảo tồn cho đến ngày nay những giá trị văn hoá Việt cổ mà dấu hiệu nguyên sơ của văn hoá tiền Việt Mường và văn hoá Chămpa vẫn còn lưu giữ trong đời sống, sinh hoạt của một bộ phận dân cư
Nằm ở vị trí trung lộ của cả nước, địa bàn Quảng Bình vừa bị chia cắt mạnh
về tự nhiên, vừa là khu vực tranh chấp quyết liệt giữa các thế lực thống trị trong lịch sử, lại là địa bàn tiếp nhận và chuyển tiếp các giá trị văn hoá của cả hai miền Bắc – Nam
Trong quá trình đấu tranh cách mạng và trong hai cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, lãnh thổ Quảng Bình là địa bàn diễn ra cuộc đọ sức hết sức quyết liệt và là nơi ghi dấu những chiến công hào hùng Những người con anh hùng của Quảng Bình đã đi vào lịch sử dân tộc như anh hùng Lâm Uý, Nguyễn Viết Xuân,
Mẹ Suốt,… và hàng trăm tấm gương kiên cường, dũng cảm trong chiến đấu và sản xuất được Nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang và anh hùng lao động Những địa danh nổi tiếng như sông Gianh, Nhật Lệ, đường Trường Sơn, quê hương của Đại tướng Võ Nguyên Giáp chứa đựng trong đó rất nhiều sự tích kỳ diệu và thiêng liêng
Tất thảy những giá trị phong phú, đa dạng quý hiếm và độc đáo về tự nhiên, văn hoá đã hợp thành tài sản vô cùng quý giá, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội địa phương, trong đó đặc biệt là tài nguyên du lịch
Tài nguyên du lịch Quảng Bình được hợp thành từ 5 thành tố:
Tài nguyên sinh cảnh, bao gồm các hệ thống danh lam thắng cảnh như hệ
Karst Phong Nha – Kẻ Bàng, thắng cảnh Hoành Sơn, vịnh Hòn La, biển Đá Nhảy, Nhật Lệ, hồ Bàu Tró, đèo Mụ Giạ, núi Thần Đinh, suối khoáng nóng Bang…
Trang 5Tài nguyên văn hoá vật thể chứa đựng trong hệ thống các di sản kiến trúc
như các phế tích thành quách, đền tháp tồn tại từ thời kỳ ngự trị của văn hoá Chăm, đến các đền chùa, miếu, mạo… trong di sản kiến trúc cộng đồng người Việt
Tài nguyên văn hoá phi vật thể xếp lớp giá trị văn hoá các thời đại thể hiện
trong rất nhiều loại hình sinh hoạt cộng đồng như các loại lễ hội, hát xướng, trò chơi dân gian, dân nhạc và các sinh hoạt cộng đồng khác
Tài nguyên văn hoá tộc người với sự bảo tồn các giá trị nguyên sơ của các
tộc người thuộc nhóm ngôn ngữ Việt - Mường và Môn – Khơme
Hệ thống hạ tầng cơ sở cho du lịch cũng là một nguồn tài nguyên đang được
xây dựng theo các chuẩn tiên tiến và hiện đại, trong đó có khu nghỉ dưỡng "Sun Spa Resort", khách sạn "Sài Gòn - Quảng Bình Tourist" đạt tiêu chuẩn 5 sao, cùng với hàng loạt các khách sạn, nhà nghỉ cao cấp, các cơ sở dịch vụ phục vụ cộng đồng như bưu điện, ngân hàng, bệnh viện, bến cảng hàng không, đường sắt, đường
bộ, đường thuỷ và các cơ sở hoạt động dịch vụ vui chơi, giải trí, ẩm thực và nghỉ dưỡng khác
Trong những năm qua, nguồn tiềm năng và các lợi thế du lịch đã thu hút khách du lịch đến với Quảng Bình và để lại nhiều ấn tượng sâu sắc Trong cộng đồng khách du lịch đã thấy hiện diện du khách đến từ nhiều nước trên cả 5 châu lục, trong đó đông đảo nhất là châu Á, châu Âu, nước có nhiều khách du lịch đến với Quảng Bình nhất là Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Lào, Pháp, Anh, Mỹ, Hà Lan, Thuỵ Điển
Do có nhiều lợi thế về tiềm năng và đã chú trọng dịch vụ phục vụ du khách, nên hoạt động du lịch Quảng Bình có bước tiến rất nhanh Năm 1990 chỉ có 2.820 lượt khách du lịch nội địa, các năm tiếp theo lượng khách du lịch có tăng, nhưng chậm, chủ yếu là khách nội địa Năm 1991 có 2.970 lượt khách, so với năm 1990 tăng 5,3%, năm 1992 có 4.072 lượt khách, so với năm 1991 tăng 37,1% Từ năm
1993 đến 1995 và tiếp đến năm 2000 lượng khách tham quan du lịch tăng với tốc
độ nhanh, đạt tới trên 250.000 khách, trong đó 1,2% là khách quốc tế
Trong những năm gần đây, tổng số du khách đến với Quảng Bình hàng năm lên tới 260.000 đến 280.000 lượt, đặc biệt du khách nước ngoài lên tới trên 14.000 lượt người/năm, trong đó trên 5% là khách quốc tế, tăng 80% so với đầu thập kỷ Trong tổng thể nguồn tiềm năng du lịch rất phong phú và độc đáo của địa phương, ngành du lịch Quảng Bình đã chủ động đưa vào khai thác loại hình tham quan tại 2 khu du lịch chủ yếu là Vườn Quốc gia - Di sản Thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng và suối nước khoáng nóng Bang Ngoài ra, theo xu thế tự phát, du khách đã đến với nhiều khu danh thắng và các điểm di tích lịch sử - văn hoá, các công trình kiến trúc cổ, các thành luỹ, đền đài, các khu tưởng niệm và lưu niệm các danh nhân, các địa chỉ văn hoá khác để tham quan, nghỉ dưỡng, nghiên cứu khoa học và tham gia du lịch cộng đồng Trong thời điểm hiện tại, Quảng Bình có đủ khả năng để khai thác các loại hình du lịch sau đây:
Trang 6- Tham quan và thưởng ngoạn tại các khu danh thắng Phong Nha – Kẻ Bàng,
Đèo Ngang – Hòn La, Lý Hoà - Đá Nhảy, Nhật Lệ – Bảo Ninh, Bang – Thanh Sơn, Quán Hàu – Thần Đinh, Bàu Sen - Dốc Sỏi…
- Tham quan và nghiên cứu tại các di tích thuộc hệ thống đường Hồ Chí
Minh huyền thoại, các di tích lịch sử phân bố trên hầu hết các địa phương thuộc địa bàn Quảng Bình
- Tham quan và nghiên cứu hệ thống thành luỹ cổ, đặc biệt là hệ thống thành
luỹ Đào Duy Từ, thành Vauban Đồng Hới, hệ thống thành luỹ Chiêm Thành như luỹ cổ Hoàn Vương, Lâm Ấp phế luỹ, thành Khu Túc (Kẻ Hạ), thành Ninh Viễn (Nhà Ngo)…
- Du lịch sinh thái tại các khu vực Karst Kẻ Bàng, Khe Net – Giăng Màn,
Đảo Yến…
- Tắm nóng và chữa bệnh tại suối Bang
- Nghỉ dưỡng và tắm biển tại biển Nhật Lệ, biển Đá Nhảy
- Nghỉ dưỡng, tắm biển và tham gia các trò chơi, lễ hội tại Sun Spa Resort,
biển Nhật Lệ, Đá Nhảy
- Du lịch mạo hiểm tại một số điểm trong khu vực Karst Kẻ Bàng
- Tham quan và nghiên cứu văn hoá tộc người tại các bản của tộc người Rục
(Thượng Hoá) và A Rem (Tân Trạch)
- Du lịch cộng đồng tại một số làng văn hoá nổi tiếng như “Bát Danh hương”
Lệ Sơn, La Hà, Cảnh Dương, Thổ Ngoạ, Văn La, Võ Xá, Cổ Hiền, Kim Nại và một số địa chỉ khác
- Các hoạt động dã ngoại phục vụ các cơ quan, tổ chức kinh tế – xã hội, các
đoàn thể quần chúng, các trường học tham quan, học tập thực địa và vui chơi giải trí tại các thắng cảnh, khu vực đa dạng sinh học, các di tích lịch sử văn hoá địa phương
Có thể nói, Quảng Bình có nhiều lợi thế để phát triển du lịch bền vững, thu hút khách trong nước và ngoài nước vào tham gia các chương trình du lịch địa phương và có lợi thế tổ chức cho khách nội địa đi du lịch ở nước ngoài Vì vậy, ngành du lịch Quảng Bình có triển vọng phát triển mạnh trong tương lai
Trang 7PHẦN II
DANH THẮNG PHỤC VỤ THAM QUAN, THƯỞNG NGOẠN, CÁC LOẠI HÌNH NGHỈ NGƠI GIẢI TRÍ, NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
BÀU SEN
Hồ nước ngọt trên cát
Khu vực tham quan, nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái
Theo đường quốc lộ 1A vào phía Nam huyện Lệ Thuỷ, đến địa phận xã Sen Thuỷ, Bàu Sen là một hồ nước ngọt tự nhiên mênh mông sát đường quốc lộ, phía Đông có động cát lớn chạy dài án ngữ Diện tích mặt hồ rộng khoảng 8,5 km, dung tích nước khoảng 5 triệu m3 Bàu Sen xuất phát từ rào Sen rộng hàng trăm mẫu, thuộc địa phận làng Thuỷ Liên, xã Sen Thuỷ, huyện Lệ Thuỷ Xưa kia, cứ đến mùa hè, sen nở đầy đầm, hương thơm ngào ngạt cả vùng
Bàu Sen là vùng nước trong xanh giữa một vùng cát trắng, du khách có thể chèo thuyền vãn cảnh thiên nhiên trông xa ra biển khơi, hít thở bầu không khí trong lành và vui với thú vui câu cá
Ngày nay, Bàu Sen là nơi dừng chân nghỉ mát lý tưởng của du khách bốn phương Nơi đây có những món ẩm thực rất đặc trưng cho vùng quê Lệ Thuỷ như cơm gà, cháo cá, canh cá lóc… mà mỗi lần du khách ngang qua vùng đất này
không thể nào quên
- Địa điểm: Xã Sen Thuỷ - Huyện Lệ Thuỷ - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới- Trung tâm huyện Lệ Thuỷ (Thị trấn Kiến Giang) - Bàu Sen
+ Đường bộ: Có 2 cách đi đến Bàu Sen:
Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Lệ Thuỷ (Thị trấn Kiến Giang) - Bàu Sen
Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh - Bàu Sen theo đường quốc lộ 1A + Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Lệ Thuỷ (Thị trấn Kiến Giang) - Bàu Sen
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Lệ Thuỷ: 052.3883613
+ UBND Xã Sen Thuỷ: 052.3953057
Trang 8BIỂN NHẬT LỆ Bãi tắm
Khu vực tắm biển, nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí, nghiên cứu khoa học
Biển Nhật Lệ, một thắng cảnh đẹp của tỉnh Quảng Bình Bãi tắm Nhật Lệ kéo dài một màu cát trắng, những lúc trời thanh gió lặng, tiếng sóng vỗ rì rào, từ ngoài xa từng lớp sóng tiến vào bờ như những chùm hoa sóng tung bọt như muôn ngàn viên ngọc đang lăn vào bờ, ngân lên một thứ âm thanh dào dạt, đều đều không dứt Cảnh đẹp cửa biển Nhật Lệ đã đi vào thơ ca, vùng sông nước trên bến dưới thuyền tấp nập khi đêm về một vùng cửa biển đèn dăng chấp chới đủ các loại tàu thuyền, các loại đèn bắt cá, tôm Cửa biển sáng rực như một thành phố lung linh, đứng xa xa nhìn về cửa biển ta thấy như hàng ngàn ánh sao
Vào những ngày hè khi mặt trời vừa khuất sau dãy Trường Sơn, du khách sẽ thấy được cảnh Đồng Hới hiện ra trước mắt thật là hùng vĩ với mũi Đầu Mâu, núi
Ba Rền dường như áp gần Đồng Hới với thành cổ soi bóng xuống dòng sông Nhật
Lệ thơ mộng
Bãi tắm Nhật Lệ trong xanh, cát trắng, nơi tắm biển tuyệt vời, nơi an dưỡng, nghỉ mát lý tưởng; cá, mực, tôm, cua, đủ các loại thuỷ hải sản đáp ứng và phục vụ các nhà hàng du lịch
Ngoài du lịch nghỉ dưỡng biển, biển Nhật Lệ còn có giá trị trong việc nghiên cứu lịch sử của dân tộc qua các thời kỳ, nhất là từ thế kỷ XI trở về sau Từ những trận thuỷ chiến quyết liệt giữa hai đội quân Trịnh - Nguyễn đến hai cuộc kháng chiến chống Pháp - Mỹ, cứu nước của dân tộc
Biển Nhật Lệ là điểm tham quan du lịch hấp dẫn, là cửa ngõ giao lưu kinh tế giữa các địa phương trong tỉnh, trong nước và quốc tế với cảng Nhật Lệ Ngày nay, nhiều khách sạn, nhà nghỉ mọc lên khang trang, đầy đủ tiện nghi để tiếp đón
và phục vụ du khách thập phương
- Địa điểm: Phường Hải Thành - Thành phố Đồng Hới - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và hàng không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới- Biển Nhật Lệ
+ Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới - Biển Nhật Lệ
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới - Biển Nhật Lệ
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Thành phố Đồng Hới: 052.3825385
+ UBND Phường Hải Thành: 052.3823116
Trang 9BIỂN QUANG PHÚ
Bãi tắm
Khu vực tắm biển, nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí
Biển Quang Phú cách thành phố Đồng Hới 4 km về phía Đông Bắc, là sự trải dài của biển Nhật Lệ Bãi biển Quang Phú có rừng phi lao xanh mát với bãi cát trắng dài phẳng mịn Điều đặc biệt của biển Quang Phú là ở ngay chính giữa bãi tắm có một dòng suối nước ngọt từ rừng phi lao đổ về trong mát Du khách đến nghỉ ngơi tắm biển lại có cơ hội được thăm chứng tích chiến tranh Trận địa pháo Quang Phú bằng chứng sinh động về tinh thần quả cảm kiên cường bám trụ vùng biển quê hương của quân và dân Quảng Bình, tham quan di tích khảo cổ học Bàu Tró của người nguyên thuỷ thời kỳ đồ đá cách đây 5.000 năm, thăm xã Bảo Ninh
- quê hương Mẹ Suốt anh hùng
- Địa điểm: Xã Quang Phú - Thành phố Đồng Hới - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
Du lịch cộng đång và Văn hoá tộc người
Người Rục là một bộ phận (vi tộc dân) của dân tộc Chứt hiện còn bảo tồn nhiều giá trị văn hoá đặc thù và cổ xưa Xã Thượng Hoá nơi sinh sống của người Rục nằm trong khu bảo tồn thiên nhiên “Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng”
Sự đa dạng về mặt sinh cảnh (sinh cảnh núi đá vôi, núi đất, thung lũng, hang động, sông ngầm, suối…) đã tạo nên sự đa dạng về sinh học (động thực vật), hình thành lối ứng xử đa tình huống biểu hiện trong sinh hoạt, cư trú cũng như trong sản xuất của con người sinh tụ nơi đây Đây là một trong những nguyên nhân góp phần
Trang 10vào sự duy trì bảo lưu những yếu tố văn hoá nguyên thuỷ của người Rục so với những tộc người khác
Có thể nói, lớp cư dân có mặt sớm ở vùng núi phía Tây Quảng Bình mà chúng ta biết đến là các nhóm tộc người thiểu số nói ngôn ngữ Việt - Mường bao gồm Sách, Mày, Mã Liềng, Rục, A Rem Đây là những nhóm hiện nay được đa
số các nhà nghiên cứu cho rằng còn bảo lưu rất nhiều yếu tố văn hoá và ngôn ngữ
cổ của khối Việt - Mường
Hiện nay, vấn đề nguồn gốc, quá trình di cư và hình thành nhóm người Rục cũng như mối quan hệ giữa nhóm Rục với các tộc người khác đang còn là những vấn đề tranh cải với nhiều ý kiến khác nhau Tuy nhiên, cùng với lịch sử hình thành và phát triển vùng đất, quá trình cư trú xen kẽ, quan hệ hôn nhân đã tạo ra giữa nhóm người Rục và các nhóm khác với những mối liên hệ nhất định trong kinh tế, văn hoá, tín ngưỡng và ngôn ngữ
- Địa điểm: Xã Thượng Hoá - Huyện Minh Hoá - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và hàng không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới Từ TP Đồng Hới - Trung tâm huyện Minh Hóa (Thị trấn Quy Đạt) – Xã Thượng Hoá + Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới - Trung tâm huyện Minh Hoá (Thị trấn Quy Đạt) – Xã Thượng Hoá
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới - Trung tâm huyện Minh Hoá (Thị trấn Quy Đạt) – Xã Thượng Hoá
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Minh Hoá: 052.3572461
+ UBND Xã Thượng Hoá: 052.3573013
BẢN NGƯỜI AREM Cộng đồng tộc người thiểu số
Du lịch cộng đång và Văn hoá tộc người
Trên danh mục thống kê Nhà nước Việt Nam, người A Rem được xem như
là nhóm địa phương của người Chứt nói ngôn ngữ Việt - Mường (bao gồm như Sách, Mày, Mã Liềng, Rục, A Rem) Người A Rem sống tập trung ở xã Tân Trạch, trong một bản duy nhất, tên gọi trước đây là bản Tà Rét, nay thường gọi là bản
39
Với tổ chức xã hội ở mức độ giản đơn, trên nền tảng kinh tế tự nhiên đóng vai trò chủ đạo, lại chưa có sự giao thương mạnh mẽ với các cộng đồng xung quanh thì sự phân hoá ở xã hội A Rem còn rất mờ nhạt Vì thế trong cộng đồng
Trang 11người A Rem còn bảo tồn nhiều giá trị văn hoá tộc người đặc thù và cổ xưa, thu hút sự quan tâm của nhiều đối tượng
- Địa điểm: Xã Tân Trạch - Huyện Bố Trạch - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
Điểm du lịch sinh thái
Từ ngã ba Khe Ve, đường 12A cắt ngang đường 15 xưa (nay là đường Hồ Chí Minh) ngược lên biên giới Việt - Lào đến Km 34.500 chúng ta gặp hai khối
đá đồ sộ chụm đầu vào nhau, để lộ một vòng cung vừa lọt một làn xe - đó là Cổng Trời - cái tên mang nhiều huyền thoại, nổi tiếng trong nước và cả quốc tế
Cổng Trời, do hai khối đá tự nhiên khổng lồ tạo nên, một bên tiếp với vách núi cheo leo, một bên là vực thẳm hun hút rợn người Cổng Trời vừa là một địa điểm mang tính chiến lược không kém quan trọng, vừa là một kỳ quan thiên nhiên, mang đậm một huyền thoại về một mối tình chung thuỷ của chàng Thông Ma với nàng J Leng Chàng Thông Ma nghe lời khuyên của người làng Pa Loóc gánh đá
về lấp cửa hang chặn con thuồng luồn đã bắt mất người yêu của chàng, nhưng khi gánh hai hòn đá từ đỉnh núi về đây thì đòn gánh gãy, hai hòn đá rơi xuống, nặng quá, cụng đầu vào nhau rồi dính đầu vào nhau mãi mãi không rời ra nữa, trở thành cái cổng mà về sau người làng đặt cho nó cái tên là Cổng Trời
Địa danh Cổng Trời gắn với một thời kỳ oanh liệt, hào hùng của dân tộc trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, cứu nước Đến Cổng Trời, chúng ta bắt gặp nhiều dòng chữ viết vội nhắn gửi đồng đội, người thân Ở bên trái đường có một cái hang không sâu lắm, chỗ này năm xưa các chiến sĩ Tiểu đoàn 12 công binh trước lúc ra mặt đường đã làm lễ “truy điệu sống” Đến tham quan Cổng Trời là dịp để du khách tìm hiểu thêm về những địa chỉ đỏ ngời sáng chủ nghĩa anh hùng
Trang 12cách mạng trong chiến tranh như Khe Ve, La Trọng, Bãi Dinh, Ngầm Rinh… của mảnh đất tận cùng phía Tây Quảng Bình
- Địa điểm: Xã Dân Hoá - Huyện Minh Hoá - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Minh Hoá: 052.3572461
+ UBND Xã Dân Hoá: 099652001
ĐÁ NHẢY - LÝ HOÀ Khu danh thắng
Phục vụ tắm biển, tham quan, nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái
Khu danh thắng Đá Nhảy – Lý Hoà cách trung tâm thành phố Đồng Hới khoảng 30 km, thuộc địa phận 2 xã Hải Trạch và Thanh Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình Khu danh thắng Đá Nhảy – Lý Hoà bao gồm một vùng núi và biển cảnh sắc vô cùng nên thơ Cát trắng dương xanh, non cao biển rộng tất cả như hoà làm một trong một bức tranh nhiều màu sắc hữu tình, non nước
Bãi biển Đá Nhảy là một nơi du khách nghỉ mát tắm biển lý thú Khách du lịch sẽ tìm thấy niềm vui và bao điều bổ ích trong những cuộc leo núi, những cuộc dạo chơi trong rừng dương và tắm mình trong vùng biển sạch sẽ yên bình Biển
Đá Nhảy nằm dưới chân đèo Lý Hoà (trước đây còn có tên là núi Lệ Đệ) nơi núi liền với biển mọc lổm chổm rất nhiều những hòn đá: hòn to, hòn nhỏ, hòn thấp, hòn cao Khi sóng vỗ vào bờ, tạo nên những làn sóng bọt tung trắng xoá, đập vào những đá tảng, đá hòn trông như những con cóc lớn, nhỏ nhảy chồm chồm trên sóng nước, tạo nên nhiều âm thanh rì rào khác nhau
Qua khỏi đèo Lý Hoà chừng 3 km là tới sông Lý Hoà Khách du lịch đứng trên cầu nhìn ra biển sẽ thấy mé sông bên tả có một làng với nhiều mái ngói đỏ,
đó là làng Lý Hoà, một làng biển nổi tiếng xưa nay và có nhiều người đỗ đạt Lý Hoà được thiên nhiên ban tặng cho “non xanh, nước biếc”; lại ở vào địa thế “núi
Trang 13dăng một phía, biển vây ba bề”, đã tạo cho nơi đây có vị trí chiến lược vô cùng quan trọng trong những năm có chiến tranh
Từ Lý Hoà toả ra ba hướng, chúng ta có thể tới thăm nhiều làng quê còn lưu dấu bao di tích lịch sử - văn hoá xưa của châu Nam Bố Chính Phía Tây, cách làng
Lý Hoà 4 km là làng Hy Duyệt, nơi thuở trước có tháp và tượng Chàm cổ Ngược
ra phía Bắc chừng dăm km là đã tới dòng sông Gianh lịch sử
Khu danh thắng Đá Nhảy - Lý Hoà không chỉ là khu du lịch nghỉ mát lý tưởng vì có bãi biển đẹp, phong cảnh nên thơ mà ở đây còn là nơi có nhiều loại hải sản quý hiếm Biển Lý Hoà có nhiều rặng ngầm, chính là nơi cư trú của nhiều loại hải sản như tôm, cá, mực,
- Địa điểm: Xã Hải Trạch; Xã Thanh Trạch - Huyện Bố Trạch - Tỉnh Quảng
Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và hàng không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) – Ga Đồng Hới– Trung tâm huyện Bố Trạch (Thị trấn Hoàn Lão) - Khu danh thắng Đá Nhảy – Lý Hoà + Đường bộ: Có 2 cách đi đến Khu danh thắng Đá Nhảy - Lý Hoà:
Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Bố Trạch (Thị trấn Hoàn Lão) - Khu danh thắng Đá Nhảy – Lý Hoà
Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Khu danh thắng Đá Nhảy – Lý Hoà theo đường quốc lộ 1A
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Bố Trạch (Thị trấn Hoàn Lão) - Khu danh thắng Đá Nhảy – Lý Hoà
- Điện thoại liên lạc:
Phục vụ du lịch sinh thái biển
Đảo Yến (thường gọi là Đảo Chim) là tên một hòn đảo nhỏ thuộc vịnh Hòn
La, xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình
Đảo Chim là một thắng cảnh tuyệt đẹp Đến với hòn đảo nhỏ này ai cũng phải ngạc nhiên khi bắt gặp những mảng đá lớn chồng chồng lên nhau hướng đón
Trang 14ánh mặt trời giữa biển Đông mênh mông sóng nước, bên trên những mảng đá là nơi trú ụ, là tổ ấm của nhiều loài chim biển như Hải Âu, Yến… Chiều chiều, từng đàn chim Yến, chim Hải Âu rủ nhau bay lược càng tô thêm vẻ đẹp cho bức tranh Đảo Chim
Đứng ở Đảo Chim nhìn ra xung quanh là biển cả, trời mây, non nước hoà quyện nhau thật hữu tình Đảo Chim cùng với đảo Hòn La từ xưa đã nổi tiếng là nơi trú ẩn an toàn của cư dân thuộc các làng chài, trở thành bức bình phong chắn bão tố, che chở, cưu mang tàu thuyền về phía mạn Tây - Tây Bắc đảo
Cùng với di tích - danh thắng Đèo Ngang, đền Liễu Hạnh Công chúa, làng
cổ Cảnh Dương Đảo Chim đã và sẽ là điểm tham quan du lịch sinh thái biển hấp dẫn vẫy gọi du khách bốn phương
- Địa điểm: Xã Quảng Đông - Huyện Quảng Trạch - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới– Trung tâm huyện Quảng Trạch (Thị trấn Ba Đồn) – Xã Quảng Đông - Đảo Yến
+ Đường bộ: Có 2 cách đi đến Đảo Yến:
Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới - Trung tâm huyện Quảng Trạch (Thị trấn Ba Đồn) – Xã Quảng Đông - Đảo Yến
Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) – Xã Quảng Đông - Đảo Yến theo đuờng quốc lộ 1A
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới - Trung tâm huyện Quảng Trạch (Thị trấn Ba Đồn) – Xã Quảng Đông
- Đảo Yến
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Quảng Trạch: 052.3513448
+ UBND Xã Quảng Đông: 052.3596342
ĐỘNG CHÂN LINH Thắng cảnh hang động
Phục vụ tham quan, du lịch hang động
Động Chân Linh thuộc dãy núi Lệ Sơn nay là xã Văn Hoá - huyện Tuyên Hoá Dãy núi này trùng điệp tiếp nối như một bức trường thành
Động có cửa vào, du khách vãn cảnh phải đi thuyền, trước hết là phải thành tâm trì giới thì tự khắc thấy nước lặng, sóng êm, trời quang mây tạnh Bằng một
Trang 15bó đuốc, theo nước thuyền vào, nghe gió thổi như đàn, âm vang như sáo Cỏ đẹp, mây yên, sạch lòng trần tục, hoa cười đón khách, chim hót chào người
Trên động có đền thờ một bà tiên được triều Nguyễn Gia Long phong là
“Thượng đẳng thần” hằng năm cấp tiền cúng tế Tục truyền: Nơi đây, tiên nga thường kéo nhau về tắm, mê cảnh đẹp, xin với Ngọc Hoàng Thượng đế ở lại luôn trần gian, cai quản hơn 300 cảnh đẹp trong vùng, “Thiên phong văn chiếu liên bình lục” thay trời ban phúc cho dân Đền Chân Linh lưng xây về núi biếc, mặt ngắm xuống dòng sông xanh, phía dưới có nước màu chàm lục, phía trên non là màu thảm cỏ, thật là một nơi cảnh đẹp, thần linh
Cảnh đẹp ở đây làm chao lòng khách thập phương bởi sơn kỳ thủy tú, bởi cảnh đẹp thần tiên Những ngày nhiều mây, cả mặt sông, mặt núi phủ một màu trắng xoá, sông núi chập chờn, nắng vàng cuốn nhẹ mây mù lên, dòng nước trong xanh phẳng lặng, vách đá như từ mặt sóng cứ đi lên đi lên chầm chậm
Động Chân Linh là một danh thắng đẹp của miền sơn cước Tuyên Hoá
- Địa điểm: Xã Văn Hoá - Huyện Tuyên Hoá - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Tuyên Hoá: 052.3684543
+ UBND Xã Văn Hoá: 052.3516713
ĐÈO MỤ GIẠ Khu danh thắng – di tích lịch sử
Phục vụ du lịch sinh thái
Vòng lên biên giới nước bạn Lào, Đèo Mụ Giạ là một danh thắng, một địa danh lịch sử Cách đây 100 năm trước, là căn cứ của phong trào Cần Vương chống Pháp đã ghi dấu chân của vua Hàm Nghi, trung thần Tôn Thất Thuyết Trong thời đánh Mỹ, Đèo Mụ Giạ là “con đèo lửa” có đường 12A, một trục đường quan trọng trong tuyến đường Hồ Chí Minh đi qua với những dốc 500 không lúc nào ngớt tiếng bom nổ Cua chữ “V” chi chít bom lá, bom từ trường Đèo Mụ Giạ đã từng
Trang 16in dấu chân của những đoàn quân tình nguyện Việt Nam đến đất nước Lào sát cánh cùng mặt trận Itxara chống Pháp
Đèo Mụ Giạ cũng đã từng đón những binh đoàn Việt Nam đi làm nghĩa vụ quốc tế Con đường chiến lược 12A qua Cha Lo, Cổng Trời, Đèo Mụ Giạ để vươn tới chiến trường Nam Lào, Tây Nguyên xuống tận vùng đất Campuchia Đó cũng
là bằng chứng sự giúp đỡ của đất nước Lào anh em đối với công cuộc giải phóng miền Nam thống nhất Tổ quốc
- Địa điểm: Xã Dân Hoá - Huyện Minh Hoá - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố
Đồng Hới – Trung tâm huyện Minh Hoá (Thị trấn Quy Đạt) - Đèo Mụ Giạ
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Minh Hoá: 052.3572461
+ UBND Xã Dân Hoá: 099652001
ĐÈO NGANG – HÒN LA Khu danh thắng - di tích lịch sử
Phục vụ tham quan, thưởng ngoạn, du lịch sinh thái
Từ Hà Tĩnh đi về phía Nam, lên giữa đỉnh Đèo Ngang, du khách sẽ đến với khu danh thắng Đèo Ngang - Hòn La Đây là khu du lịch phía Bắc tỉnh Quảng Bình, nổi tiếng với những bãi biển sạch, đẹp trong vịnh nước sâu Hòn La và nhiều
di tích thắng cảnh
Đèo Ngang nằm trên dãy Hoành Sơn, một mạch núi của dãy Trường Sơn chạy ngang ra biển, cắt ngang con đường thiên lý từ Bắc vào Nam Đèo Ngang là ranh giới giữa hai tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Bình, một thời là biên giới của hai nước Việt – Chăm Trong thời kỳ chống Mỹ, cứu nước, Đèo Ngang là trọng điểm đánh phá ác liệt, là nơi chứng kiến bao cuộc chiến đấu anh dũng, kiên cường của các lực lượng thanh niên xung phong, lực lượng vận tải, bộ đội công binh đã ngày đêm bám trụ để giữ gìn mạch máu giao thông thông suốt
Trang 17Trên đỉnh Đèo Ngang có Hoành Sơn Quan được xây dựng dưới thời Minh
Mạng thứ 14 (1833) Hoành Sơn Quan được xây bằng đá dài 11 trượng 8 thước;
cao 10 thước, khoảng giữa là cửa quan, phía tả và hữu đắp tường dài 75 trượng, cao 4 thước về mặt tả, mặt hữu và mặt sau bức tường dài 12 trượng 2 thước Hiện nay trên đỉnh Đèo Ngang chỉ còn cổng chính của Hoành Sơn với chiều cao của cổng 6,3 m, chiều rộng (Đông - Tây) 6,15 m, chiều dày của cổng là 5,6 m Phía trên vòm cửa phía Bắc có 3 chữ "Hoành Sơn Quan"
Từ đỉnh Đèo Ngang, du khách có thể nhìn thấy vịnh Hòn La, một vịnh nước sâu không chỉ thuận lợi cho xây dựng cảng biển lớn, mà còn là địa điểm lý tưởng cho phát triển du lịch biển – du lịch sinh thái biển, với những bãi biển trải dài xanh, sạch, đẹp Vịnh Hòn La được hình thành từ nhiều đảo nhỏ, trong đó có đảo Chim là thiên đường cư ngụ của hàng vạn con chim và cũng là địa chỉ Đỏ trong
hệ thống đường Hồ Chí Minh trên biển
Trong những năm chống Mỹ, vịnh Hòn La có vị trí chiến lược hết sức quan trọng, là nơi neo đậu của các loại tàu thuyền để vận chuyển hàng hoá Trong năm 1972, tại vịnh Hòn La đã diễn ra cuộc đọ sức quyết liệt giữa các lực lượng quân và dân Quảng Bình với máy bay, tàu chiến Mỹ để vận chuyển hơn hai mươi ngàn tấn gạo từ tàu Hồng Kỳ, Trung Quốc vào ven biển Quảng Bình để chi viện cho chiến trường miền Nam, chiến dịch mang mật danh là KHR1
Dưới chân Đèo Ngang có con suối mềm mại chảy qua, thấp thoáng trong bóng cây là đền thờ Công chúa Liễu Hạnh, được xây dựng vào đầu thế kỷ XVIII,
là ngôi đền thờ Mẫu Liễu Hạnh (tức là Vân Hương Thánh Mẫu), đây là một di tích mang đậm tín ngưỡng nguyên sơ, thuần khiết của người Việt
Cách Đèo Ngang 10 km về phía Nam, làng biển Cảnh Dương là một trong những làng biển sầm uất, thịnh vượng và có bề dày truyền thống văn hoá lịch sử của Quảng Bình Trong hai cuộc kháng chiến, Cảnh Dương rào làng chiến đấu, là pháo đài vững chắc chống quân thù Hoạt động văn hoá, văn nghệ dân gian ở Cảnh Dương có nhiều hình, nhiều vẻ, giàu sắc thái địa phương Cảnh Dương xứng đáng là một trong những làng văn vật (Sơn - Hà - Cảnh - Thổ, Văn – Võ – Cổ - Kim) của châu Bố Chính xưa và Quảng Bình nay
- Địa điểm: Xã Quảng Đông - Huyện Quảng Trạch - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới– Trung tâm huyện Quảng Trạch (Thị trấn Ba Đồn) - Xã Quảng Đông
+ Đường bộ: Có 2 cách đi đến Khu danh thắng Đèo Ngang - Hòn La:
Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới - Trung tâm huyện Quảng Trạch (Thị trấn Ba Đồn) - Xã Quảng Đông
Trang 18 Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Khu danh thắng Đè Ngang – Hòn
La theo đường quốc lộ 1A
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới - Trung tâm huyện Quảng Trạch (Thị trấn Ba Đồn) -Xã Quảng Đông
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Quảng Trạch: 052.3513448
+ UBND Xã Quảng Đông: 052.3596342
MỸ CẢNH - BẢO NINH
Làng văn hóa, du lịch
Điểm tham quan, nghỉ dưỡng
Bảo Ninh nằm ở vị trí có một không hai, phía Đông là biển, phía Tây là dòng sông Nhật lệ thơ mộng, phía Bắc là cửa biển làng chài Bảo Ninh - địa điểm lý tưởng cho phát triển du lịchnhìn qua Bảo Ninh như một bức tranh sống động với những mái ngói đỏ tươi, những rặng dừa xanh và những bãi cát trắng mịn chạy dài Bảo Ninh “chang chang cồn cát” - quê hương của Mẹ Suốt anh hùng đã một thời hiên ngang chèo thuyền đưa bộ đội sang sông giữa làn mưa bom bão đạn của
đế quốc Mỹ Cũng có thể thấy Bảo Ninh như một bức tường thành chở che cho thành phố Đồng Hới Không chỉ có vậy, Bảo Ninh còn có tục thờ cá Ông (Cá Ngài) gắn với truyền thuyết cá Ông cứu người đầy sự tôn kính, là xứ sở của những lời ca, điệu hò trầm bỗng thiết tha mang nét riêng của những người dân sống ven biển Quảng Bình
Chiếc cầu hiện đại và duyên dáng đã được bắc qua sông Nhật Lệ nối Bảo Ninh với thành phố Đồng Hới, tạo thuận lợi cho du khách đến với Khu du lịch
Mỹ Cảnh - một địa chỉ tham quan du lịch nghỉ dưỡng kỳ thú vẫy gọi du khách gần
xa Bên cạnh du lịch biển, đến với Bảo Ninh, du khách còn có thể viếng thăm nhiều di tích văn hoá lịch sử như luỹ Trường Sa, Đồn Sa Chuỳ, quê hương Mẹ suốt anh hùng
- Địa điểm: Xã Bảo Ninh - Thành phố Đồng Hới - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
Trang 19+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới- Xã Bảo Ninh
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Thành phố Đồng Hới: 052.3825385
+ Khu du lịch Mỹ Cảnh: 052.3842405
+ UBND Xã Bảo Ninh: 052.3842306
NÚI ĐẦU MÂU Rừng nguyên sinh
Điểm du lịch sinh thái
Núi Đầu Mâu thuộc làng Lệ Kỳ, xã Vĩnh Ninh, huyện Quảng Ninh Núi có một chóp cao 783 thước tây tục gọi là núi Đầu Mâu Núi được mang tên như vậy
vì đứng xa trông thấy trên đỉnh núi có ba chóp nhọn, hình như cái xà mâu
Núi Đầu Mâu là điểm cuối cùng của hệ thống chiến luỹ do Đào Duy Từ hiến
kế và chỉ huy xây đắp vào năm 1631, khởi đầu từ cửa Nhật Lệ Đây cũng là nơi
đã từng diễn ra trận chiến quyết liệt giữa quân Tây Sơn và nhà Nguyễn
Theo câu nói của dân địa phương thì “Đầu Mâu đa tiên, Thần Đinh đa phật” nghĩa là núi Đầu Mâu có nhiều tiên, còn núi Thần Đinh có nhiều phật Núi Đầu Mâu vừa là một di tích lịch sử vừa là một danh thắng của Quảng Bình Trên núi
có hồ nước ngọt xung quanh là thảm cỏ xanh mướt, bằng phẳng và rừng thực vật xanh tốt, đủ các loại cây Đứng trên đỉnh núi Đầu Mâu, gió mát lồng lộng, phóng tầm mắt nhìn toàn cảnh thành phố Đồng Hới thật sống động
- Địa điểm: Xó Vĩnh Ninh - Huyện Quảng Ninh - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
Trang 20+ UBND Xã Vĩnh Ninh: 052.3872233
NÚI THẦN ĐINH
Danh thắng và di tích lịch sử, văn hoá Phục vụ tham quan, nghiên cứu khoa học, du lịch sinh thái
Núi Thần Đinh (còn gọi là Núi Chùa Non) nằm về phía Nam thành phố Đồng
Hới khoảng 25 km và cách thị trấn Quán Hàu, huyện lỵ Quảng Ninh gần 20 km
về phía Tây Khác với các ngọn núi ở xung quanh, núi Thần Đinh có hình dạng tựa một đụn rơm lớn, nhưng chỏm núi lại bằng phẳng chứ không nhọn như chỏm núi khác
Núi Thần Đinh cao 405m so với mặt nước biển Leo lên 1.300 bậc đá mất chừng 40 phút sẽ đến chùa Non (chùa còn có tên Kim Phong) Ở đây có bia đá lập vào thời Minh Mạng thứ 11 (1830) chép về chùa Chùa được xây dựng vào năm
1701, có 8 gian, mặt quay chính bắc Trước cửa chùa có giếng nước trong vắt, mát ngọt được gọi là giếng Tiên Bên trái cách vài chục mét là động Chùa Hang Cửa vào động hẹp, muốn vào phải nghiêng mình trèo xuống, vào sâu thì rộng rãi Ngoài cửa động có hai cái hang nhỏ Cái bên tả gọi là hang Chuông, cái bên hữu gọi là hang Trống Có tên gọi ấy vì thạch nhũ trong hang có hình chuông và hình trống Khu vực này có khí hậu mát mẻ, cây cối um tùm như chốn bồng lai tiên cảnh
Du khách đến núi Thần Đinh sẽ được thu vào tầm mắt một vùng đất Quảng Ninh trù phú với các dòng Rào Trù, Rào Đá ẩn hiện dưới rừng cây, với Đại Giang mềm mại uốn mình dưới cầu Long Đại, về tận Quán Hàu, hòa thành sông Nhật
Lệ tuôn ra biển Đông Được uống nước giếng Tiên ngọt lịm mà xin tẩy trần, chiêm ngưỡng muôn vàn hình hài kỳ thú của những vú đá mập tròn nơi hang Trống, hang Chuông
Trong tương lai gần, núi Thần Đinh cùng các di tích lịch sử văn hoá khác trong tỉnh sẽ là điểm đến hấp dẫn du khách với nhiều loại hình như: du lịch sinh thái, du lịch thám hiểm, tham quan chiến trường xưa
- Địa điểm: Xã Trường Xuân - Huyện Quảng Ninh - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới Từ TP Đồng Hới – Trung tâm huyện Quảng Ninh (Thị trấn Quán Hàu) - Núi Thần Đinh + Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới– Trung tâm huyện Quảng Ninh (Thị trấn Quán Hàu) - Nỳi Thần Đinh
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới– Trung tâm huyện Quảng Ninh (Thị trấn Quán Hàu) - Núi Thần Đinh
Trang 21- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Quảng Ninh: 052.3872790
+ UBND Xã Trường Xuân: 052.3936264
HANG MINH CẦM
Danh thắng hang động, di tích lịch sử, di chỉ khảo cổ
Phục vụ du lịch hang động, nghiên cứu khoa học
Đi dọc miền Tây Quảng Bình theo hướng Bắc, chúng ta sẽ bắt gặp hang động Minh Cầm, một thắng cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp đã bao đời tồn tại với núi rừng Trường Sơn hùng vĩ Hang Minh Cầm là một di chỉ cư trú của cư dân tiền sử Vết tích cư trú thể hiện rõ qua tổ hợp công cụ lao động bằng đá như rìu có vai, phác vật rìu
và khá nhiều đồ gốm đã qua vết sử dụng Và cũng chính nơi đây hàng ngàn người dân từ Hà Tĩnh đến Quảng Bình đã phải chịu bao cảnh lao động hiểm nguy, đục
đá, đào đá làm nên những cái hầm xuyên sâu vào lòng núi để làm nên con đường bắc nam dưới thời Pháp thuộc Du khách đến đây không những được xem cảnh hang động mà còn được xem những cái hầm tàu lửa đi qua dài hàng trăm mét, hai bên hầm còn có những hang nhỏ tự nhiên thông với bờ sông trông rất đẹp
Trong thời kỳ chống Mỹ, hang Minh Cầm dùng làm nơi để chế tạo sản xuất
vũ khí đạn dược, nơi cất dấu hàng hoá quân sự và nơi làm việc của cơ quan huyện Tuyên Hoá và các đơn vị bộ đội Hang Minh Cầm là một trong những mục tiêu quan trọng mà giặc Mỹ đã tập trung sức tối đa đánh ác liệt, chúng đánh cả ngày lẫn đêm và vào cả những địa phương lân cận, một sự huỷ diệt chưa có trong lịch
sử
Đến với hang động Minh Cầm chúng ta không những được chiêm ngưỡng một phong cảnh sơn thuỷ hữu tình để lòng người cứ lưu luyến mãi không thôi về một vùng đất từ trong đổ nát hoang tàn của chiến tranh vẫn luôn mát vị phù sa, bốn mùa hoa trái xanh tươi mà còn có những phút suy tư về địa danh lịch sử này
- Địa điểm: Xã Phong Hoá - Huyện Tuyên Hoá - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
Trang 22+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới- Hang Minh Cầm
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Tuyên Hoá: 052.3684543
+ UBND Xã Phong Hoá: 052.3 670020
HỒ AN MÃ
Hồ nước ngọt trên núi
Phục vụ tham quan, khu du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái
Từ Trung tâm huyện Lệ Thuỷ, theo đường Quy Hậu đi Văn Thuỷ, ngược vào vùng Bến Tiến (Văn Thuỷ) sẽ đến hồ An Mã Hồ An Mã có dung tích nước 62 triệu m3 và diện tích mặt hồ rộng gần 300 ha Đây là hồ chứa lớn nhất ở Quảng Bình nằm ở đầu nguồn sông Kiến Giang thuộc huyện Lệ Thuỷ Đến với hồ An
Mã, cùng với việc du thuyền ngắm cảnh hồ, du khách được chiêm ngưỡng núi An
Mã phơi mình thoai thoải trên 3 ngọn đồi tà nối tiếp nhau, thân phủ những tầng tầng rừng thông hơn 50 tuổi Xa xa trông như một tấm thảm màu tuyệt đẹp, giống như ba yên ngựa khổng lồ
Ngày nay, cùng với khu du lịch nghỉ dưỡng, chữa bệnh, du lịch sinh thái suối nước khoáng nóng Bang, hồ An Mã thực sự là điểm tham quan lý tưởng cho du khách trong tuyến du lịch phía Nam tỉnh Quảng Bình
- Địa điểm: Xã Văn Thuỷ - Huyện Lệ Thuỷ - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Lệ Thuỷ: 052.3883613
+ UBND Xã Văn Thuỷ: 052.3882382
HỒ BÀU TRÓ
Trang 23Hồ nước ngọt trên cát, di tích khảo cổ
Phục vụ tham quan, khu du lịch nghỉ dưỡng, nghiên cứu khoa học
Bàu Tró là tên một hồ nước ngọt nằm giữa đồi cát ven biển, thuộc phường
Hải Thành, thành phố Đồng Hới Bàu Tró có dạng như một quả bầu hơi eo, cách
bờ biển 300 – 450 m Chiều dài Bàu Tró trung bình là 1070 m, rộng 220 m ở phần Tây Bắc, 100 m ở đoạn gần giữa và 250 m ở phần Đông Nam Nơi đây, từ ngàn xưa, người nguyên thuỷ đã cư trú quanh hồ Dấu vết của người xưa đã chìm dần trong cát Bàu Tró được các nhà khảo cổ học lấy tên di chỉ này để đặt cho nền văn hoá hậu kỳ đồ đá mới, gồm các di chỉ phân bố vùng ven biển Nghệ - Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế là văn hoá Bàu Tró
Hồ Bàu Tró cũng là một kho tàng truyện kỳ dân gian Người ta nói Bàu Tró sâu không đáy và thông với Bàu Sen, Trốc Vực ở Lệ Thuỷ Cạnh Bàu Tró có đền thờ Long Vương, trong đó có hai vỏ lúa bằng hai quả xoài cỡ lớn, tượng trưng cho nghề trồng lúa nước của người xưa ở đây đã đi vào huyền thoại
Hồ Bàu Tró không chỉ là nguồn nước ngọt phục vụ nhân dân thành phố Đồng Hới, Bàu Tró còn là thắng cảnh đẹp và di chỉ khảo cổ học được nhiều người biết đến
- Địa điểm: Phường Hải Thành - Thành phố Đồng Hới - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
+ Phòng Văn hoá Thông tin Thành phố Đồng Hới: 052.3825385
+ UBND Phường Hải Thành: 052.3823116
PHONG NHA - KẺ BÀNG
Vườn Quốc gia – Di sản Thiên nhiên thế giới Phục vụ tham quan, thưởng ngoạn, du lịch sinh thái, nghiên cứu khoa học
Trang 24Khu danh thắng Phong Nha - Kẻ Bàng nằm trong vùng địa máng Trường Sơn thuộc địa phận các huyện Bố Trạch, Quảng Trạch, Tuyên Hoá, Minh Hoá, trải rộng từ bờ biển đến biên giới Việt Lào thuộc địa phận Quảng Bình Đây là khu vực có lịch sử phát triển lâu đời, trải qua các thời kỳ kiến tạo và các pha chuyển động đứt gãy và uốn nếp, liên tục tạo nên các dãy núi trùng điệp, tạo ra tính đa dạng về địa chất, địa hình, địa mạo, thuỷ văn, kỳ thú về hang động Phong Nha - Kẻ Bàng
Phong Nha - Kẻ Bàng có hàng chục đỉnh núi cao trên 1000 m, hiểm trở chưa từng có vết chân người, trong đó điển hình là các đỉnh Co Rilata cao 1.128 m, Co Preu cao 1.213 m Xen kẽ giữa các đỉnh núi trên 1000 m là những thung lũng và các đỉnh cao từ 800 – 1000 m như Phu Sinh 965 m, Ma Ma 835 m Đặc biệt đỉnh
Mã Tác cao 721 m có một mặt bằng rộng 70 ha Đây là các điểm hấp dẫn thể thao leo núi, thám hiểm và du lịch sinh thái
Khu danh thắng Phong Nha – Kẻ Bàng có một quần thể hang động phong phú, kỳ vĩ với gần 300 hang động, được mệnh danh là “Vương quốc hang động” Đến nay, 20 hang động với tổng chiều dài trên 70 km đã được Đoàn khảo sát Hoàng gia Anh phối hợp với trường Đại học Quốc gia Hà Nội khảo sát có hệ thống Trong số 20 hang động được khảo sát thì có 17 hang động ở vùng Phong Nha và 3 hang ở vùng Kẻ Bàng Hệ thống hang động ở Phong Nha – Kẻ Bàng được đánh giá là một trong những cảnh quan đẹp nhất thế giới với các đặc trưng:
có sông ngầm dài nhất, hang có chiều cao và rộng nhất, các bãi cát trong hang dài nhất và có thạch nhũ đẹp nhất
Nổi bật nhất trong hệ thống hang động ở Phong Nha - Kẻ Bàng là hang động Phong Nha, hang động Tiên Sơn, và, vừa qua là hang động Thiên Đường Hang động Phong Nha dài 8,5 km, chỗ cao nhất 83 m, cửa động cao 10 m, rộng 25 m Hang có trên 20 buồng, có những hành lang rộng đến 1500 m Trong động có hang nước, hang khô Nói về hang Phong Nha thì chắc có lẽ không có từ nào tả nổi cái đẹp diệu kỳ, lộng lẫy và vô cùng sinh động Hoặc như cây hoa, hoặc như chuỗi ngọc, hoặc như tượng Phật, hoặc như gấm vóc Đi thuyền khỏi phà sông Xuân Sơn, du khách sẽ thấy một núi đá vôi khổng lồ sừng sững ngâm chân xuống dòng sông và một cái cửa hang như đục vào vách núi Khi thuyền bắt đầu chui vào hang, một cảm giác mát lạnh, rung động tâm hồn làm nảy sinh trong ta lòng kính trọng như khi vào một nơi tôn nghiêm huyền bí Ngồi dưới thuyền, ngước nhìn lên các khối nhũ đá rũ xuống tua tủa như những hàm răng khổng lồ đang gồng mình chống đỡ những luồng gió mạnh từ trong hang sâu thổi ra, lại lơ lững như muốn rơi xuống đầu mình, và không ai có thể đi hết ngõ ngách của hang động Phong Nha, cũng không bút mực nào tả hết những kỳ vĩ của hang động Phong Nha Hang Phong Nha xứng đáng xếp vào danh sách “Kỳ quan thế giới” với 7 cái nhất: Hang động nước dài nhất, cửa hang cao và rộng nhất, hang có hồ nước ngầm đẹp nhất, hang có sông ngầm dài và đẹp nhất, hang có bãi cát và bãi đá ngầm đẹp nhất Đặc biệt là hang động với hệ thống thạch nhũ kỳ ảo và tráng lệ nhất Phong Nha có thể hãnh diện là một hang động đẹp vào loại bậc nhất thế giới
Trang 25Hang động Tiên Sơn nằm ở tả ngạn sông Son, trên độ cao 200 m Trèo qua hơn 300 bậc đá, do các thợ xây lành nghề đẽo gọt, xây dựng để vào động khô Vào động khô ta có cảm giác như ngược đường lên trời xanh Theo các nhà địa chất, địa lý, động khô thủa xưa vốn có một dòng sông ngầm chảy qua, nay nước
đã cạn kiệt, chỉ còn lại những vòm đá trắng cùng muôn vàn vân nhũ và vô số cột
đá óng ánh màu xanh ngọc bích rất kỳ thú
Hang động Thiên Đường, một hang mới nằm trong phân khu rừng phục hồi sinh thái, thuộc vùng lõi núi đá vôi của Di sản Thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được phát hiện vào năm 2006 Cửa động Thiên Đường chỉ là một hầm nhỏ độ 3 m2, nằm ngay dưới chân một ngọn núi đá vôi dựng đứng, cao gần 100 m Đứng trên cửa nhìn xuống, ánh sáng trời rọi vào động được hơn chục mét, lờ mờ những dọc đất, đá choãi xuống lòng động với độ dốc rất lớn Động rất ẩm ướt, nền động đầy đất pha cát dẻo quẹo, cứ như đã từng có nước chảy mang phù sa vào vậy Đoạn đầu của động đã có nhiều thạch nhũ Ấn tượng nhất
là một khoảng nhũ trải trên nền động trông chẳng khác gì một cái sa bàn của các nhà quân sự bày ra để luận chiến sự Đến đoạn thứ hai, vòm hang đột ngột hất lên cao đến gần trăm mét Vòm và thành động trông thật hoành tráng với nhiều thạch nhũ khối, cột Cả một bãi với hàng chục ụ thạch nhũ cao 30 - 60 cm nằm ngay trên nền động trông rất giống các tượng Phật Phần lớn nền động là đất dẻo, khá bằng phẳng nên rất dễ cho mọi người đi lại tham quan Nhiệt độ trong động luôn
ở 20-210C Chỉ ngồi trước cửa động cũng cảm nhận được từng luồng hơi mát lạnh
từ dưới động thổi ngược lên, phả vào da thịt trong cái nắng 36-370C ngoài trời Chưa hết điều lạ, còn có các dãy thạch nhũ cao khoảng 60 cm nằm vuông góc với nhau bên một mái đá tạo thành những chiếc bể đựng nước như có ai xây bằng xi măng trắng giữa nền động Bên trong bể còn chứa cả nước trong vắt, cứ như ai đó
đã chuẩn bị sẵn cho các nàng tiên đến tắm vậy Ngay giữa đoạn động này là lòng của một con sông đang còn chảy mỗi khi có mưa Và có khả năng động Thiên Đường thông với một dòng sông ngầm, nhưng chỉ khi có mưa lớn hoặc vào mùa mưa lũ mới có nước tràn vào lòng động Như vậy, từ cửa động vào đến đây chỉ mới trên 500 m chiều dài mà thôi Còn biết bao đoạn với bao điều kỳ thú khác nữa chưa thể đến để khám phá
Cùng với hệ thống hang động kỳ diệu, sông Tróc, sông Chày, sông Son trong khu danh thắng Phong Nha – Kẻ Bàng với dòng nước trong xanh chảy giữa vùng núi đá có rừng tạo nên cảnh đẹp thơ mộng như bức tranh thuỷ mặc quyến rũ du khách
Trong khu danh thắng Phong Nha – Kẻ Bàng còn tồn tại một khu rừng nhiệt đới nguyên sinh ít bị tác động với độ che phủ trên 95% và có tính đa dạng sinh học cao Có 140 họ, 427 chi, 751 loài thực vật bậc cao, trong đó có 36 loài được ghi trong sách đỏ Việt Nam Có 32 bộ, 98 họ, 256 giống, 381 loài của 4 lớp động vật có xương sống ở trên cạn, trong đó có 66 loài quý hiếm có tên trong sách đỏ Việt Nam, 23 loài được xếp vào danh sách bảo vệ toàn cầu
Trang 26Ngoài những giá trị về địa chất địa mạo và đa dạng sinh học, Phong Nha –
KÎ Bµng cßn ghi dÊu nhiÒu di tÝch v¨n ho¸, lÞch sö quý gi¸, là nơi lưu giữ những
di tích của người nguyên thuỷ thời đại đồ đá, di tích văn hoá Chămpa, di tích khảo
cổ học với một số hiện vật quý, các đền thờ, bàn thờ, tượng Chàm của người Chămpa; đền thờ, tượng Phật của người Việt; di tích căn cứ kháng chiến chống Pháp của vua Hàm Nghi cuối thế kỷ XIX tại núi Ma Rai Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, những địa danh như Bến phà Xuân Sơn, đường mòn Hồ Chí Minh, đường 20 Quyết Thắng đã đi vào huyền thoại
Hiện nay, khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng có 86.000 ha, được xếp hạng Di sản Thiên nhiên thế giới, đây cũng là phạm vi của Vườn Quốc gia Phong Nha -
Kẻ Bàng Giá trị khu Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là một tập hợp sinh cảnh cực kỳ quan trọng cho việc bảo tồn đa dạng sinh học, tiềm chứa nhiều nguồn
gen quý hiếm, trong đó có những loài có giá trị toàn cầu như Sao La, Mang lớn
Từ khi Tổ chức UNESCO công nhận Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng
là Di sản Thiên nhiên thế giới, Phong Nha – Kẻ Bàng đã được đầu tư xây dựng trở thành khu du lịch yêu thích của du khách trong và ngoài nước Ngoài việc khai thác hang động Phong Nha và Tiên Sơn, Phong Nha – Kẻ Bàng đang tiếp tục nâng cấp về mọi mặt, phát triển thêm nhiều loại hình du lịch, tuyến du lịch mới như du lịch sinh thái, du lịch nghiên cứu thám sát hệ Kast Kẻ Bàng, du lịch thám hiểm,
du lịch văn hoá nhân văn gắn việc tham quan khu du lịch với các di tích lịch sử của đường Hồ Chí Minh huyền thoại
- Địa điểm: Xã Sơn Trạch - Huyện Bố Trạch - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới- Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng tại làng Xuân Sơn, Xã Sơn Trạch
+ Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới
- Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng tại làng Xuân Sơn, Xã Sơn Trạch + Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - TP Đồng Hới
- Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng tại làng Xuân Sơn, Xã Sơn Trạch
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Bố Trạch: 052.3862282
+ Trung tâm Du lịch Phong Nha - Kẻ Bàng: (052).675016 – 3675004 - Fax: 052.3675004
+ Nhà nghỉ du lịch Phong Nha: 052.3675156 ; Fax: 052.3828117
+ UBND Xã Sơn Trạch: 052.3675055
Trang 27có nhiệt độ sôi tại lỗ phun 1050C Với nhiều nguyên tố vi lượng quý hiếm, nước khoáng Bang đang trở thành nguồn nước khoáng có chất lượng và uy tín trên thị trường Nước khoáng Bang có tác dụng dược lý tốt, có giá trị giải khát, chữa bệnh, điều dưỡng, phục hồi chức năng Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tại khu vực này bộ đội Trường Sơn (Đoàn 559) đã xây đập ngăn nước, làm bể tắm
và biến nơi đây thành trại điều dưỡng cho bộ đội
Bên cạnh nguồn nước khoáng bổ ích cho con người, suối nước khoáng nóng Bang là địa điểm lý tưởng để du lịch nghỉ dưỡng, chữa bệnh Hiện nay, khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, chữa bệnh suối nước khoáng nóng Bang được quy hoạch và mở rộng với hàng chục hécta bao gồm các bể bơi, bể tắm nước khoáng nóng, nhà nghỉ, khu dịch vụ Khu du lịch suối nước khoáng nóng Bang đang dần trở thành khu du lịch nghỉ dưỡng, chữa bệnh yêu thích của du khách trong nước
và quốc tế
Suối nước khoáng nóng Bang là khu du lịch nằm trong tuyến du lịch Bang - Phong Nha - Kẻ Bàng, bãi biển Nhật Lệ của tỉnh Quảng Bình và là phân tuyến du lịch hấp dẫn Bang - lăng mộ Nguyễn Hữu Cảnh - nhà lưu niệm Đại tướng Võ Nguyễn Giáp của huyện Lệ Thuỷ Khu du lịch suối nước khoáng nóng Bang chỉ cách thành phố Huế 150 m cũng sẽ là điểm du lịch sinh thái và điều dưỡng hấp dẫn thu hút khách du lịch tuyến Huế - Hội An Đó là một khu du lịch sinh thái tuyệt vời của huyện Lệ Thuỷ và tỉnh Quảng Bình
- Địa điểm: Xã Kim Thuỷ - Huyện Lệ Thuỷ - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
Trang 28- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hoá Thông tin Huyện Lệ Thuỷ: 052.3883613
+ UBND Xã Kim Thuỷ: 052.3883401
PHẦN III
DI TÍCH LỊCH SỬ QUẢNG BÌNH PHỤC VỤ THAM QUAN, NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
Trang 29- Địa điểm: Xã Phú Thuỷ - Huyện Lệ Thuỷ - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và hàng không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới - Trung tâm huyện Lệ Thuỷ (Thị trấn Kiến Giang) – Xã Phú Thuỷ
+ Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới
- Trung tâm huyện Lệ Thuỷ (Thị trấn Kiến Giang) – Xã Phú Thuỷ
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới - Trung tâm huyện Lệ Thuỷ (Thị trấn Kiến Giang) – Xã Phú Thuỷ
- Điện thoại liên lạc:
Trang 30Sau khi thành lập, Chi bộ Bãi Đức đã bắt tay vào việc vận động, xây dựng các tổ chức quần chúng Thời gian này, Chi bộ đã tổ chức được 4 đội tự vệ khoảng
50 người ở Đương Dầu, Bãi Đức và La Khê
Thực hiện chủ trương của Tỉnh uỷ Hà Tĩnh và Chỉ thị của huyện Hương Khê
về tổ chức kỷ niệm ngày Quốc tế lao động 1-5, Chi bộ đã chỉ đạo, vận động quần chúng tham gia cuộc biểu tình ngày 1-5-1931 Chiều 30-4-1931, Chi bộ bố trí hai đội tự vệ làng Bãi Đức đến nhà lý trưởng Trương Thu Hợp, khống chế và không cho tên này ra khỏi nhà Mười giờ đêm 30-4, Chi bộ tổ chức 100 người đến tập trung tại Đương Dầu Cuộc biểu tình đi vòng qua làng La Khê và Bãi Đức rồi kéo xuống ga Tân Ấp Trước khí thế đấu tranh của quần chúng, bọn thống trị ở Bãi Đức thực sự hoang mang, lo sợ, tên đồn trưởng Tân Ấp phải bỏ chạy lên La Trọng; tên chủ đồn điền ở La Khê, địa chủ ở Bãi Đức chạy vào đồn Bang Tá ở ga Tân
Ấp ẩn náu
Được tin quần chúng tổ chức biểu tình, 10 giờ ngày 1-5-1931, một tên quan Tây dẫn lính đến Bãi Đức đàn áp Cuối tháng 5-1931, các đồng chí đảng viên trong Chi bộ lần lượt bị giặc Pháp bắt Trong những ngày bị cầm tù, các đồng chí đảng viên vẫn giữ vững phẩm chất khí tiết của người cộng sản, đấu tranh chống lại âm mưu và thủ đoạn của kẻ thù, xứng đáng là những chiến sĩ cộng sản đầu tiên trên quê hương Tuyên Hoá
Tuy Chi bộ Bãi Đức ra đời, tồn tại và hoạt động trong vòng 5 tháng, nhưng Chi bộ đã góp phần giác ngộ lý tưởng cộng sản, lòng yêu nước, tinh thần đấu tranh chống giặc ngoại xâm cho quần chúng nhân dân
Di tích lịch sử cách mạng Bãi Đức đã đánh dấu một bước ngoặt lịch sử quan trọng trong tiến trình cách mạng của Đảng bộ Quảng Bình Đây là những "hạt giống đỏ" gieo xuống mãnh đất Quảng Bình; là tiền đề cổ vũ phong trào đấu tranh cách mạng của nhân dân và sự ra đời của các Chi bộ Đảng Cộng sản ở tỉnh Quảng Bình
- Địa điểm: Xã Hương Hoá - Huyện Tuyên Hoá - Tỉnh Quảng Bình.
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và đường hàng
Trang 31Bến phà Quán Hàu được thực dân Pháp xây dựng vào năm 1886 nhằm phục
vụ cho công cuộc khai phá thuộc địa của chúng
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, bến phà Quán Hàu là địa bàn nằm ở vùng "cán soong" của quân khu IV Bến phà Quán Hàu là cầu nối giao thông đặc biệt quan trọng trên tuyến quốc lộ 1A giữa hậu phương lớn miền Bắc với chiến trường miền Nam và nước bạn Lào, Campuchia Bến phà còn là một trong những điểm vượt sông trọng yếu, ác liệt nhất của tuyến đường Hồ Chí Minh lịch sử
Nhận rõ vị trí chiến lược vô cùng quan trọng của bến phà Quán Hàu, cán bộ chiến sĩ bến phà đã phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, vượt qua bao thử thách gian khổ, hy sinh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình Trong cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, Quảng Ninh phải chịu nhiều đợt bom đạn dội xuống mảnh đất này Đế quốc Mỹ đã biến nơi đây thành một "toạ độ lửa" hòng chặn đứng nguồn lực từ hậu phương chi viện cho tiền tuyến, âm mưu chặt đứt
"cuống họng" mạch máu giao thông tại dãi đất hẹp Quảng Bình, mà trọng điểm là bến phà Quán Hàu
Trong tám năm chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, bến phà Quán Hàu đã đưa hàng triệu chuyến phà, gần 2 triệu lượt xe, vận chuyển hàng trăm tấn hàng hoá, hàng chục vạn lượt bộ đội thanh niên xung phong với vũ khí trang bị
kể cả xe pháo, tên lửa vượt sông vào chiến trường Đặc biệt đã chuyển một lượng vật chất và binh lực kịp thời phục vụ cho các chiến dịch lớn như: Chiến dịch đường 9 Nam Lào; chiến dịch Mậu Thân 1968; chiến dịch mùa xuân 1972 và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử 1975 góp phần vào sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước
Năm 1996, Tổng Công ty xây dựng cầu Thăng Long và cán bộ, nhân dân Quảng Bình làm lễ khởi công xây dựng cầu Quán Hàu Năm 2000 trên bến phà Quán Hàu một cây cầu vĩnh cữu, hiện đại bắc qua sông, kết thúc vai trò lịch sử của bến phà
- Địa điểm: Xã Lương Ninh; Xã Võ Ninh - Huyện Quảng Ninh - Tỉnh Quảng
Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: đường bộ, đường sắt và hàng không
Trang 32+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới– Trung tâm huyện Quảng Ninh (Thị trấn Quán Hàu) – Xã Lương Ninh (bờ Bắc) ; Xã Võ Ninh (bờ Nam)
+ Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Quảng Ninh (Thị trấn Quán Hàu) – Xã Lương Ninh (bờ Bắc)
; Xã Võ Ninh (bờ Nam)
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Quảng Ninh (Thị trấn Quán Hàu) – Xã Lương Ninh (bờ Bắc) ; Xã Võ Ninh (bờ Nam)
- Điện thoại liên lạc:
vụ giao thông cho khu vực và miền Tây Quảng Bình Từ mùa khô 1967 - 1968 chuyển sang quân đội quản lý, do Đại đội 16 anh hùng thuộc binh trạm 16 ngày đêm bám trụ kiên cường để thông phà cho xe qua
Nhận rõ đây là một trong những điểm chiến lược vô cùng quan trọng trên con đường chi viện của hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam, nên đế quốc Mỹ đã đánh phá rất ác liệt vùng này, cái tên phà Long Đại được bộ đội và thanh niên xung phong gọi là phà "Long Đầu" Bom đạn của giặc Mỹ đã làm rung chuyển rừng núi, cày xới đất đai và lòng sông, thế nhưng Phà và người giữ Phà vẫn đứng vững trên vị trí của mình đảm bảo cho xe qua, đưa hàng ra chiến trường
Để bảo vệ bến phà Long Đại, ngoài Đại đội C16 còn có Tiểu đoàn 6 cao xạ, lực lượng dân quân tự vệ Xuân Ninh, Hiền Ninh, Long Đại, Bệnh viện huyện Lệ Ninh cùng tham gia cứu thương, điều trị cho thương bệnh binh là bộ đội, thanh niên xung phong ở khu vực này Do yêu cầu đảm bảo vận chuyển liên tục để tránh những khi bị địch đánh phá xe tắc, phà tắc, từ tháng 11-1971 ở khu vực này phát triển thành hai cầu phao cách nhau 500 m
Trang 33Sau khi Hiệp định Pari, các đồng chí lãnh đạo Trung ương Đảng và quân đội
về dự duyệt binh tại khu vực bến phà Đây là lễ duyệt binh lớn của ta sau những năm miền Bắc chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ
- Địa điểm: Xã Xuân Ninh; Xã Hiền Ninh - Huyện Quảng Ninh - Tỉnh Quảng
+ Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Quảng Ninh (Thị trấn Quán Hàu) – Xã Xuân Ninh (bờ Bắc) ;
Xã Hiền Ninh (bờ Nam)
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Quảng Ninh (Thị trấn Quán Hàu) – Xã Xuân Ninh (bờ Bắc) ; Xã Hiền Ninh (bờ Nam)
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hóa Thông tin Huyện Quảng Ninh: 052.3872790
+ UBND Xã Xuân Ninh: 052.3936231
+ UBND Xã Hiền Ninh: 052.3936273
Từ năm 1954, bến phà Gianh bắt đầu thực hiện sứ mệnh đích thực của mình, vận chuyển hàng hoá, xe và hành khách qua sông phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Năm 1960, ngoài bến phà cũ, bến phà Gianh mới được xây dựng cách bến
cũ 5 km về phía thượng lưu
Trang 34Năm 1964, đế quốc Mỹ đã mở đầu cuộc chiến tranh phá hoại ở miền Bắc, lúc này bến phà Gianh có một vị trí chiến lược quan trọng, nên đây được coi là
"toạ độ lửa", là "túi bom" mà đế quốc Mỹ thả xuống nhằm chặt đứt sự chi viện sức người, sức của từ hậu phương lớn miền Bắc vào tiền tuyến lớn miền Nam Cuộc chiến đấu trên bến phà Gianh là cuộc đọ sức quyết liệt 8 năm liền của lực lượng dân quân ở các xã nằm hai đầu bến phà như Quảng Thuận, Quảng Phúc,
Hạ Trạch, Thanh Trạch Trong 8 năm đó, những năm 1965 - 1968 và 1972 là những mốc thời gian có tính thử thách khốc liệt nhất Không quân, hải quân Mỹ
đã liên tiếp dội xuống bến phà hàng nghìn tấn bom đạn Bình quân mỗi m2 mặt nước và mặt bến phải hứng chịu một tấn bom đạn của đế quốc Mỹ Đặc biệt chúng còn sử dụng bom laze, từ trường, napan đánh vào phương tiện vượt sông, phá huỷ
47 chiếc phà, 39 ca nô, 78 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh Khó khăn, gian khổ như thế song bến phà Gianh vẫn đảm bảo mạch máu giao thông thông suốt,
chi viện kịp thời cho tiền tuyến miền Nam với khẩu hiệu hành động: "Đầu đội
bom, chân bám phà, tay lái, tay súng, miệng hát bài ca chiến thắng" Từ năm
1965 - 1975, cán bộ, chiến sĩ bến phà Gianh đã thực hiện việc đưa hàng chục ngàn chuyến phà vượt sông Gianh, chuyên chở hơn 2 triệu lượt xe, hàng triệu tấn hàng hoá, hàng chục vạn cán bộ, chiến sĩ vào Nam ra Bắc hoàn thành sứ mệnh vẽ vang của mình nối liền huyết mạch Bắc - Nam góp phần vào sự nghiệp thống nhất đất nước Sau ngày thống nhất đất nước, cầu Gianh tiếp tục sứ mệnh đảm bảo giao thông của mình phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Năm 1998, cầu Gianh được khánh thành, và đây cũng là lúc bến phà Gianh kết thúc vai trò lịch sử của mình
Ngày nay, trên địa điểm bến phà Gianh tượng đài kỷ niệm chiến thắng sông Gianh được xây dựng
- Địa điểm: Xã Quảng Thuận - Huyện (Quảng Trạch) và Xã Hạ Trạch -
+ Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Bố Trạch (Thị trấn Hoàn Lão) - Xã Hạ Trạch (bờ Nam); Xã Quảng Thuận (bờ Bắc - thuộc huyện Quảng Trạch)
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới– Trung tâm huyện Bố Trạch (Thị trấn Hoàn Lão) - Xã Hạ Trạch (bờ Nam); Xã Quảng Thuận (bờ Bắc - thuộc huyện Quảng Trạch)
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
Trang 35+ Phòng Văn hóa thông tin huyện Quảng Trạch: 052.3513448
Phòng Văn hóa thông tin huyện Bố Trạch: 052.3513448
+ UBND Xã Quảng Thuận: 052.3512258
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Cảnh Dương ở vào một vị trí hết sức quan trọng Là cầu nối liền vùng tự do Thanh - Nghệ Tĩnh với phân khu chiến trường Bình Trị Thiên, là cửa ngõ phía Bắc của tỉnh Quảng Bình Vì vậy, đây chính là mục tiêu quân sự quan trọng cần đánh chiếm để hòng chặt đứt mạch máu giao thông, chiếm giữ Đèo Ngang và làm vị trí tiền tiêu quan trọng này Đặc biệt, với địa thế ở sát biển, gần đường quốc lộ 1A rất thuận tiện cho việc tiến quân
về mặt giao thông thuỷ bộ, nếu chiếm được Cảnh Dương thì cả khu vực Roòn dễ dàng nằm trong vòng kiểm soát của thực dân Pháp
Nhận rõ vị trí xung yếu của mình, ngay sau ngày toàn quốc kháng chiến, Cảnh Dương đã phát động toàn dân đem hết sức người, sức của ra xây dựng, bố phòng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài Hàng trăm người đã lên rừng chặt
gỗ, dỡ nhà, lấy cột, kèo, đòn tay để rào làng Cả làng được che chở trong ba lớp rào dày đặc Hàng trăm thùng gỗ dùng để chế biến nước mắm đã được huy động đựng cát dựng thành luỹ, hàng trăm tường nhà đã được đục thủng làm đường giao thông để dân quân du kích di chuyển trong chiến đấu Trên ba hướng vào làng đều có vọng gác Bên cạnh đó, lực lượng dân quân du kích được huấn luyện kỷ
về lối đánh du kích và phòng thủ theo kế hoạch tác chiến Chính vì vậy, trong vòng hơn một năm từ sau Cách mạng tháng Tám đến trước ngày 27-3-1947, với
sự nổ lực lớn Chi bộ Đảng đã lãnh đạo quân và dân Cảnh Dương thành làng chiến đấu, đủ sức đánh bại các cuộc tấn công có quy mô lớn của thực dân Pháp Suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, nhân dân Cảnh Dương đã chiến đấu 120 trận lớn nhỏ, trong đó đã đánh bại 4 trận càn có quy mô lớn
Phát huy truyền thống của "làng chiến đấu anh dũng", trong cuộc chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, nhân dân Cảnh Dương đã bám đất, bám làng để bắn máy bay tàu chiến, vận tải đường biển, đường sông, một trong những điểm tập kết vận chuyển của chiến dịch VT5 Cảnh Dương đã làm tròn nhiệm vụ của một làng chiến đấu, xứng đáng với niềm tin yêu của nhân dân cả nước
Trang 36Ngày 2-9-1976, Cảnh Dương đã được Quốc hội và Chính phủ phong tặng danh hiệu "Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân"
- Địa điểm: Xã Cảnh Dương - Huyện Quảng Trạch - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: Đường bộ, đường sắt, đường hàng
Thấy rõ vị trí xung yếu của Cự Nẫm, sau khi chiếm được thị trấn Hoàn Lão
và một số xã ven quốc lộ 1A, trung tuần tháng 4-1947 thực dân Pháp mở cuộc hành quân lên chiếm Cự Nẫm, với âm mưu chiếm được Cự Nẫm sẽ cắt đứt được
sự phối hợp chiến đấu giữa hai miền Nam, Bắc Quảng Bình đồng thời cô lập cơ quan lãnh đạo của tỉnh ở vùng tự do Tuyên Hoá và Quảng Trạch Song thực dân Pháp đã vấp phải sự kháng cự quyết liệt của nhân dân Trong gần một năm từ tháng 4-1947 đến tháng 3-1948, Cự Nẫm phải đối phó với hơn 26 cuộc càn quét với nhiều hướng của địch Nhân dân Cự Nẫm chiến đấu kiên cường, giữ đất giữ làng và lập được nhiều chiến công xuất sắc Mở đầu là chiến thắng Cồn Nán, tiếp
Trang 37đến là chiến thắng Rú Nguôn, Cồn Tre Đặc biệt là chiến thắng Cồn Khê, du kích
Cự Nẫm đánh bật hai đại đội địch bảo vệ hơn 1.500 đồng bào bị chúng vây bắt
Lo sợ "một làng chiến đấu kiểu mẫu" như Cự Nẫm sẽ phát triển ra nhiều nơi
ở Quảng Bình nên địch quyết dốc lực lượng để đánh vào Cự Nẫm các ngày 1, 2
và mồng 3-4-1948 Chúng huy động 350 quân và bắt thêm 200 thường dân làm bia đỡ đạn, trang bị đại bác 75 ly, 12 xe Jép, 30 ô tô, 7 ca nô, chia thành 4 mũi tấn công vào Cự Nẫm Sau 3 ngày chiến đấu ngoan cường, quân và dân Cự Nẫm đã tiêu diệt được gần 100 tên địch, phá hỏng 4 xe quân sự, 1 ca nô
Tháng 2-1951, trước tinh thần cách mạng vô song, sự chống trả quyết liệt của quân và dân Cự Nẫm, thực dân Pháp buộc phải rút quân khỏi Cự Nẫm và các
vị trí như Cồn Troóc, Hạ Lời
Sau hoà bình 1954, Cự Nẫm được xây dựng thành một căn cứ vững chắc trên miền Tây Quảng Bình trong thời kỳ chống đế quốc Mỹ xâm lược
Cùng với những chiến công vang dội trong kháng chiến chống Pháp và những thành tích to lớn trong chống Mỹ, Cự Nẫm vinh dự được Quốc hội tặng cờ
và tuyên dương "Cự Nẫm anh hùng"
Cự Nẫm đã đóng góp được nhiều kinh nghiệm quý báu về xây dựng làng xã chiến đấu, là niềm tự hào về truyền thống đánh giặc giữ làng, là nguồn động viên,
cổ vũ cho thế hệ hôm nay và mai sau
- Địa điểm: Xã Cự Nẫm - Huyện Bố Trạch - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: Đường bộ, đường sắt, đường hàng không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới– Trung tâm huyện Bố Trạch (Thị trấn Hoàn Lão) – Xã Cự Nẫm
+ Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Bố Trạch (Thị trấn Hoàn Lão) – Xã Cự Nẫm
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới– Trung tâm huyện Bố Trạch (Thị trấn Hoàn Lão) – Xã Cự Nẫm
- Điện thoại liên lạc:
Trang 38- Giá trị lịch sử của di tích:
Di tích Ngôi nhà của ông Lê Bá Tiệp là nơi ghi dấu sự ra đời của Chi bộ Phố, quyết định sự thành công của Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở thành phố Đồng Hới
Chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương đầu tiên được thành lập ở thành phố Đồng Hới vào tháng 6-1945 và lấy tên là Chi bộ Phố, lễ thành lập Chi bộ Phố được bí mật tổ chức tại nhà đồng chí Lê Bá Tiệp nằm trên quốc lộ 1A, thuộc phường Đồng Đình (nay là khách sạn Đồng Hới) Chi bộ gồm có 6 đảng viên Ngoài đồng chí Hoàng Văn Diệm là đảng viên cũ chịu trách nhiệm lãnh đạo, còn
5 đồng chí mới kết nạp là: Tống Châu Sĩ, Đinh Văn ích, Lê Bá Tiệp, Nguyễn Tú (ở nội thị) và Trần Đông Sơn (ở xóm chợ ga Thuận Lý, do Chi bộ đường sắt giới thiệu về)
Chi bộ Phố ra đời đảm nhiệm vai trò lãnh đạo phong trào cách mạng trong toàn thành phố Từ đây trong đời sống chính trị của mình, nhân dân thành phố qua mỗi bước trưởng thành đều gắn liền với sự lãnh đạo trực tiếp của tổ chức cơ sở Đảng ở địa phương
Để chuẩn bị tổng khởi nghĩa giành chính quyền, tại nhà đồng chí Lê Bá Tiệp
là trụ sở của Thị bộ Việt Minh Đồng Hới, hai đồng chí "Tổng bộ" Tố Hữu và Hồ Tùng Mẫu đã truyền đạt lệnh tổng khởi nghĩa của Trung ương Hội nghị cán bộ Việt Minh toàn tỉnh đã thống nhất kế hoạch khởi nghĩa và quyết định lấy ngày 23-8-1945 làm ngày khởi nghĩa chung trong toàn tỉnh Quảng Bình, giành chính quyền cấp tỉnh và cấp huyện trước rồi thiết lập chính quyền cơ sở
- Địa điểm: Phường Hải Đình - Thành phố Đồng Hới - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: Đường bộ, đường sắt, đường hàng
- Điện thoại liên lạc:
+ Công ty cổ phần Du lịch Quảng Bình: 052.3828844
+ Phòng Văn hóa Thông tin Thành phố Đồng Hới: 052.3825385
+ UBND Phường Hải Đình: 052.3823652
ĐẠI HOÀ - HANG LÈN
Di tích lịch sử kháng chiến chống Pháp
Điểm tham quan
Trang 39- Giá trị lịch sử của di tích:
Tuyên Hoá là một huyện miền núi nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Quảng Bình,
có địa bàn hiểm trở, là vùng tự do của Quảng Bình nối liền vùng tự do Hà Tĩnh, Nghệ An, và Thanh Hoá Đặc biệt, Tuyên Hoá có hệ thống đường sắt, đường bộ xuyên núi mà sau này trở thành cửa khẩu trung chuyển và là những điểm huyệt quan trọng của đường mòn Hồ Chí Minh lịch sử Với vị trí chiến lược quan trọng
đó, tại Hội nghị cán bộ Đảng toàn tỉnh ngày 12-8-1947 tại Thuận Đức, Tỉnh uỷ Quảng Bình đã quyết định dời chiến khu của tỉnh từ Thuận Đức (Đồng Hới) ra hang Lèn, xã Đồng Hoá (Tuyên Hoá)
Tại chiến khu này đã diễn ra Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất vào ngày ngày 6-1-1948 Sau Đại hội I, phong trào kháng chiến ở Quảng Bình đã có những bước phát triển mạnh mẽ Phong trào thi đua ái Quốc đã có tác động sâu sắc đến
ý thức chính trị của quần chúng, làm cho nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sẵn sàng bảo vệ Đảng, bảo vệ thành quả cách mạng đã giành được
Trước tình hình phát triển nhanh chóng của phong trào kháng chiến ở Quảng Bình, thực dân Pháp đã mở nhiều cuộc càn quét lớn với ý đồ tiêu diệt các cơ quan lãnh đạo của ta nhưng chúng đều vấp phải sự kháng cự quyết liệt nên phải rút lui, các cuộc tập kích đều bị thất bại Trước khí thế tấn công của ta, thực dân Pháp lâm vào thế bị động, lúng túng, bị tiêu hao sinh lực nhiều Phong trào kháng chiến
ở Quảng Bình đang phát triển, tạo đà, tạo thế tiến lên giành thắng lợi trong giai đoạn cách mạng mới
Hơn 50 năm qua, Đảng bộ Quảng Bình đã qua 14 kỳ Đại hội, mỗi kỳ Đại hội
là một dấu mốc mới trên chặng đường lịch sử hết sức vẽ vang Cho dù vậy, Đại hội lần thứ nhất tại hang Lèn Đại Hoà vẫn mãi là dấu ấn sâu sắc trên chặng đường lịch sử của Đảng bộ Quảng Bình Trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến đầy gay go và gian khổ, Đảng bộ Quảng Bình đã cùng nhân dân vượt mọi khó khăn tiến hành Đại hội để tìm ra con đường đi đúng đắn cho cuộc kháng chiến Những kết quả đạt được sau Đại hội đã khẳng định các chủ trương chính sách của Đảng tại Đại hội I là hoàn toàn đúng đắn Ý Đảng hợp lòng dân, từ đó dân hoàn toàn tin tưởng vào Đảng, tin tưởng vào cuộc kháng chiến sẽ đi đến ngày toàn
thắng
- Địa điểm: Xã Đồng Hoá - Huyện Tuyên Hoá - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: Đường bộ, đường sắt, đường hàng không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới– Trung tâm huyện Tuyên Hoá (Thị trấn Đồng Lê) – Xã Đồng Hoá
+ Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Tuyên Hoá (Thị trấn Đồng Lê) – Xã Đồng Hoá
+ Đường hàng không: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới– Trung tâm huyện Tuyên Hoá (Thị trấn Đồng Lê) – Xã Đồng Hoá
Trang 40- Điện thoại liên lạc:
Lệ Thuỷ là một địa bàn được bao bọc bởi hai con đường chiến lược quan trọng là quốc lộ 1A và đường 15A Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, thực dân Pháp đã xây dựng nhiều đồn bốt để làm căn cứ phòng thủ và đàn áp nhân dân Nhận thức được tầm quan trọng về địa thế quân sự của huyện, Huyện uỷ và Uỷ ban hành chính huyện đã chỉ đạo nhân dân tiến hành nhiều biện pháp khác nhau
để quản lý chặt chẽ địa bàn và xây dựng căn cứ chuẩn bị đánh địch Trong đó, xây dựng xưởng chế tạo vũ khí đang là nhu cầu cấp bách đặt ra Huyện Lệ Thuỷ đã tích cực đóng góp các mặt để xây dựng xưởng chế tạo vũ khí của tỉnh, địa điểm đặt tại đình làng Quy Hậu thuộc xã Tây Hồ (nay là xã Liên Thuỷ) - một làng có phong trào cách mạng sôi nổi, nhân dân một lòng đi theo kháng chiến Lúc đầu xưởng có 10 người, trong đó có nhiều anh em là học sinh Trường Kỹ nghệ thực hành Huế, về sau anh em trong làng bổ sung quân lên đến 40 người Mới trong hai tháng đầu năm 1947, xưởng đã làm được hơn 200 quả lựu đạn, 30 cây đại lao, hàng chục cây mác Lào Về sau khi giặc Pháp đến, xưởng chuyển lên đóng ở Ráng Một thời gian sau theo yêu cầu của cấp trên, xưởng chuyển về phía Bắc tỉnh "Xưởng vũ khí Quy Hậu" còn có tên "Xưởng vũ khí Trần Táo" đã đi vào lịch
sử chiến đấu của Quảng Bình, của Quân khu IV, ghi nhận sự đóng góp đáng kể vào sự nghiệp xây dựng tiềm lực quân sự để đánh thắng thực dân Pháp
- Địa điểm: Xã Liên Thuỷ - Huyện Lệ Thuỷ - Tỉnh Quảng Bình
- Đường đến: Bằng 3 loại phương tiện: Đường bộ, đường sắt, đường hàng không
+ Đường sắt: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Ga Đồng Hới– Trung tâm huyện Lệ Thuỷ (Thị trấn Kiến Giang) – Xã Liên Thuỷ
+ Đường bộ: Từ Hà Nội (Thành phố Hồ Chí Minh) - Thành phố Đồng Hới – Trung tâm huyện Lệ Thuỷ (Thị trấn Kiến Giang) – Xã Liên Thuỷ