Nội dung ôn tập quy hoạch đô thị kinh tế quản lý NỘI DUNG ÔN TẬP QUY HOẠCH ĐÔ THỊ 1. Khái niệm đô thị, các tiêu chí xác định đô thị phân loại đô thị của VN Khái niệm đô thị là một khu vực đông dân, có các cơ sở hạ tầng phát triển và tích lũy các hoạt động sản xuất, dịch vụ và thương mại. Các tiêu chí xác định đô thị bao gồm độ dân cư, mật độ dân cư, đội văn hóa xã hội và kinh tế, cơ sở hạ tầng, đặc điểm văn hóa 2. Khái niệm công tác quy hoạch đô thị, đặt điểm của công tác quy hoạch đô thị; hệ thống đồ án quy hoạch xây dựng đô thị Công tác quy hoạch đô thị là quá trình xác định, lập kế hoạch và thực hiện các biện pháp để sắp xếp, điều chỉnh, phát triển và quản lý các khu đô thị. Các đặc điểm của công tác quy hoạch đô thị bao gồm tính kế hoạch hóa, tính toàn diện, tính chiến lược và tính cập nhật liên tục. Hệ thống đồ án quy hoạch xây dựng đô thị bao gồm đồ án tổng thể, đồ án chi tiết và đồ án thiết kế 3. Khái niệm đô thị hóa; các giai đoạn của quá trình đô thị hóa? Đô thị hóa là quá trình tăng nhanh dân số đô thị và mở rộng khu đô thị. Các giai đoạn của quá trình đô thị hóa bao gồm giai đoạn chuyển đổi từ nông thôn sang thành thị, giai đoạn phát triển đô thị và giai đoạn đô thị hóa xuyên quốc gia.
Trang 1NỘI DUNG ÔN TẬP QUY HOẠCH ĐÔ THỊ
1 Khái niệm đô thị, các tiêu chí xác định đô thị phân loại đô thị của VN
Khái niệm đô thị là một khu vực đông dân, có các cơ sở hạ tầng phát triển và tích lũy các hoạt động sản xuất, dịch vụ và thương mại Các tiêu chí xác định đô thị bao gồm độ dân cư, mật độ dân cư, đội văn hóa xã hội và kinh tế, cơ sở hạ tầng, đặc điểm văn hóa
2 Khái niệm công tác quy hoạch đô thị, đặt điểm của công tác quy hoạch đô thị; hệ thống đồ án quy hoạch xây dựng đô thị
Công tác quy hoạch đô thị là quá trình xác định, lập kế hoạch và thực hiện các biện pháp để sắp xếp, điều chỉnh, phát triển và quản lý các khu đô thị Các đặc điểm của công tác quy hoạch đô thị bao gồm tính kế hoạch hóa, tính toàn diện, tính chiến lược và tính cập nhật liên tục Hệ thống đồ án quy hoạch xây dựng đô thị bao gồm đồ án tổng thể, đồ án chi tiết và đồ án thiết kế
3 Khái niệm đô thị hóa; các giai đoạn của quá trình đô thị hóa?
Đô thị hóa là quá trình tăng nhanh dân số đô thị và mở rộng khu đô thị Các giai đoạn của quá trình đô thị hóa bao gồm giai đoạn chuyển đổi từ nông thôn sang thành thị, giai đoạn phát triển đô thị và giai đoạn đô thị hóa xuyên quốc gia
4 Khái niệm dân cư đô thị, các thành phần dân cư, các phương pháp dự báo dân cư (dự báo dân số theo tăng tự nhiên và tăng cơ học) ?
Dân cư đô thị là những người sinh sống và làm việc trong khu đô thị Các thành phần dân cư bao gồm các hộ gia đình, cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp Các phương pháp dự báo dân cư bao gồm dự báo dân số theo tăng tự nhiên và tăng cơ học
5 Khái niệm nhân tố tạo thị; những yếu tố tạo thị của đô thị; cơ sở lựa chọn yếu tố tạo
thị chủ đạo
Nhân tố tạo thị là các yếu tố góp phần tạo nên sự phát triển của đô thị Các yếu tố tạo thị bao gồm địa lý, kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường Cơ sở lựa chọn yếu tố tạo thị chủ đạo phải dựa trên sự phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
6 Hệ thống các đơn vị dân cư đô thị; hệ thống các công trìnhdịch vụ công cộng đô thị và tính chất từng loại?
Hệ thống các đơn vị dân cư đô thị bao gồm khu dân cư, khu tái định cư, khu công nghiệp và khu chức năng khác Hệ thống các công trình dịch vụ công cộng đô thị bao gồm các công trình về hạ tầng giao thông, cảnh quan, văn hóa, giáo dục và y tế Tính chất từng loại công trình dịch vụ công cộng đô thị có thể khác nhau tùy theo nhu cầu của địa phương
7 Các thành phần đất đai của quy hoạch đô thị?
Các thành phần đất đai của quy hoạch đô thị bao gồm đất ở, đất công nghiệp, đất dịch vụ, đất cây xanh và đất nông nghiệp Các thành phần đất đai phải được lựa chọn và sử dụng theo đúng quy định pháp luật, đảm bảo tính đa dạng và tiện ích cho người dân
8 Cấu trúc tầng bậc, cấu trúc phi tầng bậc các ưu điểm, nhược điểm của từng cấu trúc?
Trang 2*Cấu trúc tầng bậc là cấu trúc phân chia các khu vực trong đô thị theo chiều cao, bao gồm tầng hầm, tầng trệt, các tầng trung và tầng cao Cấu trúc phi tầng bậc là cấu trúc không phân chia các khu vực theo chiều cao và không tuân theo một quy chuẩn cụ thể nào
*Các ưu điểm của cấu trúc tầng bậc bao gồm:
- Giúp quản lý và phân loại các khu vực trong đô thị một cách khoa học, hiệu quả - Đảm bảo
an toàn cho các hoạt động trong đô thị, đặc biệt là các hoạt động thương mại, dịch vụ, giải trí
và lưu trú
- Phù hợp với các đô thị với mật độ dân số cao và diện tích hạn chế
*Nhược điểm của cấu trúc tầng bậc bao gồm:
- Dễ gây ra sự mất cân đối về kinh tế, vì các khu vực trong đô thị được phân loại theo chiều cao nên giá trị bất động sản ở các khu vực khác nhau sẽ khác nhau
- Dễ gây ra sự xây dựng không đồng nhất, vì mỗi tầng cao độ có quy định về mức độ sử dụng đất, tầng hầm thường được dùng cho đỗ xe, các tầng trung thường được sử dụng cho các hoạt động thương mại và dịch vụ
*Các ưu điểm của cấu trúc phi tầng bậc bao gồm:
- Cho phép sự phát triển tự nhiên của đô thị và không giới hạn các kiểu kiến trúc
- Giúp tạo ra bức tranh đô thị đa dạng, phong phú
*Nhược điểm của cấu trúc phi tầng bậc bao gồm:
- Không đảm bảo an toàn cho các hoạt động trong đô thị, đặc biệt là các hoạt động thương mại, dịch vụ, giải trí và lưu trú
- Khó quản lý và phân loại các khu vực trong đô thị một cách khoa học, hiệu quả
9 Vai trò, nguyên tắc bố trí khu công nghiệp; tác động của khu công nghiệp đến đô thị; các loại hình bố trí khu công nghiệp trong đô thị ?
*Khu công nghiệp là khu vực được quy hoạch và bố trí để phát triển các hoạt động sản xuất, chế biến và công nghiệp Nguyên tắc bố trí khu công nghiệp bao gồm:
- Bố trí khu công nghiệp phải đảm bảo an toàn, bảo vệ môi trường và giảm thiểu sự ảnh hưởng của các hoạt động công nghiệp đến đô thị và cộng đồng địa phương
- Bố trí khu công nghiệp phải liên kết với hệ thống giao thông, phương tiện vận chuyển và các
hạ tầng kỹ thuật khác để đảm bảo các hoạt động sản xuất và vận chuyển hàng hóa diễn ra đầy
đủ và thuận tiện
- Bố trí khu công nghiệp phải đảm bảo tính thống nhất về vị trí, quy mô và kiến trúc để đảm bảo không gian đô thị được sử dụng một cách hợp lý và hiệu quả
*Tác động của khu công nghiệp đến đô thị bao gồm:
- Khu công nghiệp có thể tạo ra việc làm và thu nhập cho người dân địa phương
- Khu công nghiệp có thể tạo ra sự phát triển kinh tế và gia tăng thu nhập cho đô thị
- Tuy nhiên, khu công nghiệp cũng có thể gây ra tác động tiêu cực đến môi trường, sức khỏe
và chất lượng cuộc sống của cộng đồng địa phương
Trang 3*Các loại hình bố trí khu công nghiệp trong đô thị bao gồm:
- Khu công nghiệp ngoại thành: được bố trí ở vùng ngoại thành đô thị hoặc ngoài đô thị, gần một trục đường hoặc cửa khẩu quan trọng
- Khu công nghiệp trong thành phố: được bố trí trong nội thành đô thị, gần các khu vực dân
cư để giảm thiểu thời gian vận chuyển hàng hóa
- Khu công nghiệp nông thôn: được bố trí ở vùng nông thôn hoặc đất trống gần ngoại thành
đô thị, với mục đích thuận tiện trong việc sử dụng đất và kiểm soát ô nhiễm
10 Khái niệm đơn vị ở, các thành phần đất đai trong đơn vị ở; các công trình công cộng trong đơn vị ở, bán kính phục vụ của công trình công cộng đơn vị ở
*Đơn vị ở là một khái niệm trong quy hoạch đô thị, bao gồm một khu vực dân cư cụ thể, xác định các hoạt động và quy định sử dụng đất tại đó Các thành phần đất đai trong đơn vị ở bao gồm:
- Khu vực nhà ở: mục đích sử dụng đất là xây dựng các công trình nhà ở
- Khu vực dịch vụ tại cộng đồng: mục đích sử dụng đất là xây dựng các công trình dịch vụ, văn hóa, giáo dục, y tế và thể thao
- Khu vực thương mại: mục đích sử dụng đất là xây dựng các công trình thương mại, bán lẻ
và bán sỉ
- Khu vực công nghiệp và thủ công nghiệp: mục đích sử dụng đất là làm việc, sản xuất và kinh doanh sản phẩm
*Các công trình công cộng trong đơn vị ở bao gồm các công trình dịch vụ, văn hóa, giáo dục,
y tế và thể thao Bán kính phục vụ của các công trình công cộng đơn vị ở có thể khác nhau tùy thuộc vào loại cô
11 Khái niệm giao thông đô thị, vai trò của giao thông đô thị; phần loại các phương tiện giao thông đô thị?
*Giao thông đô thị là hệ thống các phương tiện và cơ sở hạ tầng vận chuyển trong đô thị để đáp ứng nhu cầu của người dân và các hoạt động kinh tế Vai trò của giao thông đô thị gồm:
- Kết nối các khu vực trong đô thị với nhau và kết nối đô thị với các khu vực lân cận
- Hỗ trợ sự phát triển kinh tế và giảm thiểu sự cô đặc trong đô thị
- Đảm bảo an toàn và thuận tiện cho các phương tiện và người tham gia giao thông
*Các phương tiện giao thông đô thị bao gồm:
- Xe máy, ô tô, xe buýt, tàu điện ngầm, tàu trên cao, tàu hỏa và các phương tiện vận chuyển công cộng khác
- Phương tiện vận chuyển cá nhân như xe đạp và xe điện
12 Đặc điểm của sơ đồ giao thông ô bàn cờ và ô cờ chéo; đường tròn hướng tâm, hướng tâm có vành đai; dạng tự do; dạng hỗn hợp?
Trang 4- Sơ đồ giao thông ô bàn cờ là sơ đồ giao thông được thiết kế theo lưới chữ nhật, với các đoạn đường song song và giao nhau vuông góc Sơ đồ giao thông ô cờ chéo là sơ đồ giao thông được thiết kế theo lưới chéo, với các đoạn đường giao nhau ở các góc không vuông
- Đường tròn hướng tâm là đường tròn lấy một điểm làm tâm để tạo ra các khối hình vuông hoặc chữ nhật, tạo thành một mạng lưới đường giao thông Hướng tâm có vành đai là đường tròn lấy một điểm làm tâm, với một vòng tròn ngoài cùng để chia nhỏ các khu vực trong đô thị Dạng tự do là sự kết hợp giữa các dạng sơ đồ giao thông khác nhau, tự tạo ra các đường phân cách và các hướng di chuyển Dạng hỗn hợp là sự kết hợp giữa các dạng sơ đồ giao thông khác nhau và cũng cho phép tự do trong việc thiết kế đường phân cách và các hướng di chuyển
13 Các loại hình giao thông đối ngoại: giao thông đường bộ, giao thông đường sắt, giao thông đường thủy, giao thông đường hàng không; ưu điểm, nhược điểm, phạm vi áp dụng của từng loại
- Giao thông đường bộ:
+ Ưu điểm: linh hoạt, có thể đến được mọi vị trí, chi phí thấp
+ Nhược điểm: nhanh chóng gặp tắc đường trong giờ cao điểm, không thích hợp để vận chuyển hàng hóa lớn
+ Phạm vi áp dụng: trên đất liền - Giao thông đường sắt:
+ Ưu điểm: an toàn, tốc độ cao, thiết bị công nghệ tiên tiến, đáng tin cậy
+ Nhược điểm: chi phí cao, không linh hoạt
+ Phạm vi áp dụng: trên đất liền
- Giao thông đường thủy:
+ Ưu điểm: chi phí thấp, vận chuyển các hàng hóa lớn
+ Nhược điểm: tốc độ chậm, thuộc diện thời tiết, khí hậu và triều cường, tình trạng ùn tắc giao thông tại cửa các cảng
+ Phạm vi áp dụng: trên thuyền, tàu tại các sông, hồ, biển
- Giao thông đường hàng không:
+ Ưu điểm: tốc độ nhanh, sử dụng đến các thành phố xa, quốc tế
+ Nhược điểm: chi phí cao, không thể đáp xuống khắp nơi
+ Phạm vi áp dụng: trên không trung
14 Khái niệm chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng, khoảng lùi; Các chỉ tiêu xây dựng: mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất, tầng cao công trình?
- Chỉ giới đường đỏ: là đường giới hạn của đất của những căn nhà, khối văn phòng, công trình xây dựng
- Chỉ giới xây dựng: đường giới hạn ngang bề mặt đất để xác định khu vực xây dựng phải tránh rào cản
Trang 5- Khoảng lùi: khu vực không xây dựng phải được giữ để tránh mối rủi ro hoặc tạo ra không gian giữa các công trình
- Mật độ xây dựng: tỉ lệ diện tích xây dựng trên diện tích đất
- Hệ số sử dụng đất: tỉ lệ diện tích sàn thuê bao phủ diện tích đất
- Tầng cao công trình: độ cao của tòa nhà hay công trình xây dựng được xác định bằng thang
đo mét