Dạy thêm văn 6 cánh diều bài 9,10( hay)

a, Mục tiêu: Hs thực hiện các phiếu học tập tìm hiểu từng đoạn văn bản của truyện nhằm hiểu sâu hơn về văn bản.. * Mở đoạn 1 câu: Nhân vật Kiều Phương trong văn bản " Bức tranh của em gá

Trang 1

Ôn tập: VĂN BẢN: BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

( TẠ DUY ANH)

I MỤC TIÊU

a Năng lực đặc thù:

Đọc và tóm tắt được sự việc chính của văn bản.Ý nghĩa của văn bản

Củng cố khắc sâu kiến thức về thể loại, về Văn bản “ ……… ” mà các em đã được học thông qua các phiếu học tập và các đề luyện tập

- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng học được ở nhà trường, trong sách

báo và từ các nguồn tin cậy khác vào học tập và đời sống hằng ngày

- Trách nhiệm: Có ý thức tham gia thảo luận nhóm để thống nhất vấn đề Xây dựng thái

độ hoà nhã khi tham gia làm việc nhóm Có trách nhiệm trong việc trình bày lắng nghe

và phản biện

II THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU

- Học liệu: Ngữ liệu/Sách giáo khoa, phiếu học tập

- Thiết bị: Máy tính, máy chiếu

III TIẾN TRÌNH

1 Hoạt động 1: Mở đầu

a) Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh; tạo vấn đề vào chủ đề

b) Nội dung hoạt động: Hs xem hình ảnh

c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời/chia sẻ của HS bằng ngôn ngữ

d) Tổ chức hoạt động:

* Chuyển giao nhiệm vụ: Hình ảnh gợi em nhớ đến nhân vật nào các em đã học? Em có

ấn tượng gì về nhân vật đó?

* Thực hiện nhiệm vụ: Hs trả lời câu hỏi

* Báo cáo kết quả: HS trình bày kết quả (cá nhân).

* Đánh giá nhận xét, dẫn vào bài: Bài học hôm nay cô trò chúng ta sẽ cùng đi ôn tập

văn bản “ Bức tranh của em gái tôi”

2 Hoạt động 2+ 3+ 4: Luyện tập+ Vận dụng

a) Mục tiêu: Củng cố kiến thức chung về về tác giả, tác phẩm

b) Nội dung hoạt động: HS thực hiện phiếu học tập nhóm

I, KIẾN THỨC CHUNG VỀ TÁC

Trang 2

GỈẢ-* Chuyển giao nhiệm vụ: Thảo luận

Tóm tắt (nhân vật chính: người anh

trai, em gái Kiều Phương-Mèo)

Kiều Phương là cô gái hay lục lọi đồ

và thường bôi bẩn lên mặt Cô bé có sở

thích vẽ tranh nên thường bí mật pha

chế màu và vẽ Khi mọi người phát

hiện ra Kiều Phương có tài năng hội

họa thì người anh lúc này tỏ ra ghen tị

và xa lánh em Kiêù Phương đạt giải

nhất tại trại thi vẽ tranh quốc tế với

bức vẽ “anh trai tôi”, lúc này người

anh trai mới nhận ra tấm lòng nhân hậu

của em và hối lỗi về bản thân mình

- Là nhà văn trẻ trong thời kì đổi mới, có nhiều

sáng tác viết cho thiếu nhi như: Quả trứng vàng, Vó ngựa trở về, Bức tranh của em gái tôi

- Truyện viết cho thiếu nhi của ông trong sáng, đậm chất thơ, giàu ý nghĩa nhân văn

- Tác phẩm chính: Thiên thần sám hối, Bước qua lời nguyền, lão khổ,Bức tranh của em gái tôi, hiệp sĩ áo cỏ

2 Văn bản

a Hoàn cảnh sáng tác: Truyện ngắn đoạt giải

nhì cuộc thi "Tương lai vẫy gọi" do báo TNTP

tổ chức

b Ngôi kể: ngôi thứ nhất

-> Ngôi thứ nhất, cho phép tác giả miêu tả một cách tự nhiên bằng lời kể của chính nhân vật Ý nghĩa truyện được thể hiện chân thành, đáng tin cậy Nhân vật cô em gái qua cái nhìn của người anh cũng hiện lên đầy đủ hơn Người kể xưng

« tôi » : nhân vật em gái hiện lên qua cái nhìn của anh trai khách quan tự nhiên hơn Diễn biếntâm trạng kín đáo của người anh được bộc lộ tinh tế, chân thực

c Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu

cảm

d Nhân vật chính: Anh trai – Kiều Phương

e Cốt truyện?

- Cốt truyện được xây dựng theo cấu trúc quen

thuộc: Giới thiệu- mở đầu- phát triển- cao trào- kết thúc Kết thúc truyện bất ngờ, tạo sự ngạc nhiên, thú vị cho người đọc

- Mạch sự việc được sắp xếp theo trình tự thời

gian

-Bên cạnh mạch kể (tự sư) còn có những đoạn

tác giả miêu tả và đặc biệt là bộc lộ cảm xúc suy nghĩ của nhân vật chính

3, Nghệ thuật, nội dung

Trang 3

- Lòng nhân hậu , bao dung và tâm hồn cao thượng có sức mạnh thức tỉnh, cảm hóa để để hướng con người đến những gì đẹp đẽ.

-Tình yêu thương của các thành viên trong gia đình là động lực mạnh mẽ giúp con người hoàn thiện bản thân, tìm thấy hạnh phúc

a) Mục tiêu: Hs khái quát những kiến

thức trọng tâm của văn bản

b) Nội dung hoạt động: HS thực hiện

phiếu học tập

c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời/chia

sẻ của HS bằng ngôn ngữ

d) Tổ chứchoạt động:

II, KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

* Chuyển giao nhiệm vụ: Thảo luận

nhóm

Kĩ thuật công đoạn

Nhóm 1: Nhân vật Kiều Phương.

Nhóm 2: Nhân vật người anh trai.

Nhóm 3: Bức tranh “ Anh trai tôi”.

* Thực hiện nhiệm vụ: Hs trả lời câu

1 Nhân vật Kiều Phương.

- Một cô bé hồn nhiên, vui tươi, đáng yêu

- Một cô bé có tài năng hội họa đáng quí

- Một cô bé có tấm lòng nhân hậu, vị tha và baodung đáng phục

2 Nhân vật người anh trai.

a, Khi tài năng của em gái chưa được phát hiện

- Đặt biệt danh cho em là Mèo ( gợi sự ngây

thơ, tinh nghịch và đáng yêu)

- Thấy em lục lọi đồ đạc-> Nhắc nhở quan tâm

- Khi thấy em có hành động lạ thì bí mật theodõi

=> Tình cảm anh em thân thiết gắn bó

b, Khi tài năng của em gái được phát hiện Với chính bản thân:

- Cảm thấy mình bất tài nên bị đẩy ra ngoài.

- Khi ngồi một mình, chỉ muốn gục mặt xuống

khóc

Trang 4

- Khi em đạt giải, ôm cổ anh để chia sẻ niềm

vui thì viện cớ gạt ra

 Từ giận mình, người anh chuyển sang giận

em gái, từ sự tự ti chuyển thành sự ghen tị ,

đố kị

3, Bức tranh “ Anh trai tôi”.

Ý nghĩa bức tranh: vừa thể hiện tài năng, vẻ

đẹp tâm hồn nhân hậu, vị tha, cao thượng củaKiều Phương vừa làm người anh thay đổi cảnhận thức, tìn cảm, thái độ

a, Mục tiêu: Hs thực hiện các phiếu

học tập tìm hiểu từng đoạn văn bản của

truyện nhằm hiểu sâu hơn về văn bản

* Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu

cầu HS làm phiếu học tập sau:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Cho đoạn văn sau :

“… Một hôm, tôi bắt gặp nó nhào một

thứ bột gì đó đen sì, trông rất sợ, thỉnh

thoảng lại bôi bôi ra cổ tay Trời ạ, thì

ra nó chế thuốc vẽ Thảo nào các đít

xoong chảo bị nó cạo trắng cả Tôi

quyết định bí mật theo dõi em gái tôi

Sau khi có vẻ đã hài lòng, nó lôi trong

túi ra bốn lọ nhỏ, cái màu đỏ, cái màu

vàng, cái màu xanh lục…đều do nó tự

chế Nó đưa mắt canh chừng rồi lại

nhét tất cả vào túi sau khi cho màu đen

nhọ nồi vào một cái lọ còn bỏ không

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Câu 1: * Nhân vật chính: hai anh em, nhân vật

trung tâm: người anh Vì

- Người anh (Thể hiện chủ đề, ý nghĩa truyện)

- Cô em gái (Đối tượng quan sát, nói đến trongtruyện qua lời kể của người anh)

Câu 2: -> Ngạc nhiên, xem đó là trò trẻ con ->

Không mấy quan tâm.Thái độ vô tâm ngoàicuộc

Câu 3: Ngôi kể: ngôi thứ nhất

-> Ngôi thứ nhất, cho phép tác giả miêu tả một cách tự nhiên bằng lời kể của chính nhân vật ý nghĩa truyện được thể hiện chân thành, đáng tin cậy Nhân vật cô em gái qua cái nhìn của người anh cũng hiện lên đầy đủ hơn

Câu 4: Hướng dẫn viết:

Trang 5

Xong, nó vui vẻ chạy đi làm những

việc bố mẹ tôi phân công, vừa làm vừa

hát ,có vẻ vui lắm…”

Câu 1: Nhân vật chính trong truyện là

ai? Vì sao đó là nhân vật chính?

Câu 2: Nhân vật “tôi” khi thấy “nó”

chế thuốc vẽ từ nhọ nồi đã có suy nghĩ

và hành động gì? Điều đó thể hiện thái

độ và tình cảm như thế nào của “tôi”

với “nó”?

Câu 3: Văn bản chứa đoạn trích trên

được kể ở ngôi thứ mấy? Nêu tác dụng

của ngôi kể đó

Câu 4: Viết đoạn văn khoảng từ 7

đến 10 câu , nêu cảm nhận của em về

nhân vật “nó” trong văn bản em vừa

tìm

Sau khi HS thực hiện xong nhiệm vụ,

GV nhận xét và chốt lại.

* Mở đoạn( 1 câu): Nhân vật Kiều Phương

trong văn bản " Bức tranh của em gái tôi " của

tá giả Tạ Duy Anh đã để lại ấn tượng tốt đẹptrong lòng người đọc

* Thân đoạn:( khoảng 5- 6 câu)

- Ở nhân vật Kiều Phương nổi bật lên nhữngnét tính cách và phẩm chất đáng quý: hồn nhiên,hiếu động, ham mê hội họa, có tình cảm trongsáng và lòng nhân hậu

- Khi bị anh đặt tên cho là Mèo cô

bé không những không giận mà còn hồn nhiênchấp nhận và còn dùng biệt danh ấy để xưng hôvới bạn bè

- Bị anh la mắng thì Mèo vênh mặt

- Mặc dù tài năng được đánh giá cao

và được mọi người quan tâm cô bé KiềuPhương không hề đánh mất đi sự hồn nhiêntrong sáng của tuổt thơ

- Cô vẫn dành cho anh trai mình những tình cảmthật tốt đẹp, thể hiện ở bức tranh

- Khi dự thi trở về, trước thái độ lạnh nhạt củaanh trai, Mèo vẫn hồn nhiên kêu anh cùng nhậngiải

* Kết đoạn: ( 1 câu) Tóm lại, Kiều Phương có

những chẩm chất đáng quý mà mỗi chúng ta cầnhọc tập

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“ Kể từ hôm đó, mặc dù mọi

chuyện vẫn như cũ trong căn nhà của

chúng tôi, nhưng tôi luôn luôn cảm

thấy mình bất tài nên bị đẩy ra ngoài

Những lúc ngồi bên bàn học, tôi chỉ

muốn gục xuống khóc

Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một năng

khiếu gì Và không hiểu vì sao tôi

không thể than với Mèo như trước kia

được nữa Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là

tôi gắt um lên

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Câu 1: Đoạn văn trên thuộc phương thức biểu

đạt : tự sự

Câu 2:

“Con mèo vằn vào tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến”-> Kiểu so sánh không ngang bằng

Câu 3: Khi tài năng của em gái được phát hiện

thì người anh đã có ý nghĩ và hành động gì?

- Buồn, thấy mình bất tài

- Lén xem tranh của em

- Thở dài

- Gắt gỏng, xét nét với em một cách vô cớ

Câu 4: Đẩy em ra ngoài vì không chịu được

sự thành đạt cuả em, càng thấy mình bất tài

Câu 5:

Trang 6

Tôi quyết định làm một việc mà tôi

vẫn coi khinh: xem trộm những bức

tranh của Mèo Dường như mọi thứ có

trong ngôi nhà của chúng tôi đều được

nó đưa vào tranh Mặc dù nó vẽ bằng

những nét to tướng, nhưng ngay cả cái

bát múc cám lợn, sứt một miếng cũng

trở nên ngộ nghĩnh Con mèo vằn vào

tranh, to hơn cả con hổ nhưng nét mặt

lại vô cùng dễ mến.”

Câu 1: Đoạn văn trên thuộc phương

thức biểu đạt nào?

Câu 2: Tìm một phép so sánh trong

đoạn văn trên? Chỉ rõ kiểu so sánh?

Câu 3: Khi tài năng của em gái được

phát hiện thì người anh đã có ý nghĩ

và hành động gì?

Câu 4: Khi em gái bộc lộ thái độ

chia vui, người anh có cử chỉ gì? Tại

sao người anh có cử chỉ đó?

Câu 5: Hãy viết một câu khuyên

người anh trong truyện?

Lời khuyên người anh trong truyện: Ghen tị là thói xấu làm người ta nhỏ bé đi Ghen tị sẽ chia

rẽ tình cảm tốt đẹp của con người Ghen tị với

em sẽ không có tư cách làm anh

Phần cuối truyện “Bức tranh của em

gái tôi” của nhà văn Tạ Duy Anh có

đoạn như sau:

“Tôi giật sững người Chẳng

hiểu sao tôi phải bám chặt lấy tay mẹ

Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến

hãnh diện, sau đó là xấu hổ Dưới mắt

em tôi, tôi hoàn hảo đến thế kia ư? Tôi

nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề

trên bức tranh: Anh trai tôi Vậy mà

dưới mắt tôi thì…

- Con đã nhận ra con chưa? –

Mẹ vẫn hồi hộp

Tôi không trả lời mẹ vì tôi muốn

khóc quá Bởi vì nếu nói được với mẹ,

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 Câu 1:

- Nhân vật người anh

- Nhân vật xấu hổ vì hối hận với người em, vìnhận ra những tính xấu của mình (trước đóngười anh có những cách cư xử đố kị, hẹp hòi,

ganh ghét với người em)

Câu 2: Diễn biến tâm trạng người anh:

- Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng: Người anh không

thể tin rằng em gái lại vẽ chân dung mình để dựthi, ngỡ ngàng vì nhận ra sau bao sự đối xửkhông công bằng mà em gái vẫn dành cho mìnhnhững tình cảm như vậy

- Hãnh diện: Nhận ra đó là một bức chân dung

hoàn hảo, hình ảnh của mình sao mà đẹp thế

- Xấu hổ: Người anh đã nhận ra tấm lòng bao

dung, nhân hậu của em gái, đồng thời người anhcũng nhận ra được những khiếm khuyết trong

Trang 7

tôi sẽ nói rằng: Không phải con đâu.

Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của

em con đấy.”

(Theo Sách giáo khoa Ngữ văn 6

tập 2, Nhà xuất bản Giáo dục, 2007)

Câu 1: Hãy cho biết nhân vật

tôi trong đoạn trích trên là ai? Tại sao

nhân vật nhìn bức tranh lại xấu hổ?

Câu 2: Hãy chỉ ra quá trình

biến đổi tâm trạng của nhân vật tôi?

Thể hiện sự biến đổi này nhà văn

muốn nói với người đọc ý nghĩa gì của

nghệ thuật?

Câu 3: Theo em tài năng hay

tấm lòng của Kiều Phương đã "cảm

hoá” được người anh trai ? ,

Câu 4: Tại sao tác giả lại để

người em vẽ bức tranh người anh hoàn

thiện đến thế?

Câu 5: Qua truyện “Bức tranh

của em gái tôi” em đã rút ra cho mình

được bài học gì về cách ứng xử với tài

năng hoặc thành công của người khác?

Câu 6: Trình bày suy nghĩ cuả

em về nhân vật người anh qua đoạn

văn trên khoảng 5-8 câu có sử dụng ít

-> Ý nghĩa thức tỉnh, giáo dục của nghệ thuật

Câu 3:

- Không được đố kị, ghen ghét với tài năng

- Trân trọng và chia sẻ, giúp đỡ với tài năng

Câu 4:

- Tài năng đã giúp Kiều Phương vẽ được bức

banh Anh trai tôi đẹp đến lạ lùng.

- Tấm lòng của người em gái giúp cho bức tranh

ấy có hồn hơn Hơn thế nữa, chính tấm lòng độlượng ấy đã giúp cho người anh nhận ra được sựích kỉ, nhỏ nhen của mình

—» Cả hai yếu tố đó đã cảm hoá đượcngười anh trai, nhưng trong đó tấm lòngnhân hậu, trong sáng của Kiều Phương làquan trọng nhất

Câu 5: Bức tranh là tình cảm tốt đẹp của em

dành cho anh Em muốn anh mình thật tốt đẹp

Câu 6:

* Mở đoạn( 1 câu): Nhân vật người anh

trong đoạn văn trên đã thể hiên tâm trạng ân hận

vì đã đối xử không tốt với người em của mình

* Thân đoạn: ( khoảng 4-5 câu)

- Người anh không trả lời mẹ vì quá ngạcnhiên và bất ngờ trước vẻ đẹp của bức tranh vàtài năng của em gái mình

- Người anh muốn khóc vì quá xúc động

và xấu hổ với sự đố kị, cố tình xa lánh của mìnhđối với em gái trước đây

- Người anh cảm thấy đó không phải làbức tranh vẽ mình vì hình ảnh trong bức tranhquá đẹp, trong sáng và ngoài sức tưởng tượngcủa người anh

- Người anh hiểu rằng chính lòng nhânhậu của em gái là cơ sở để tạo nên tài năng

- Câu nói thầm của người anh thể hiện sự

hối hận chân thành, ăn năn, bị thuyết phục, tự

Trang 8

nhận thức về bản thân cũng như về em gái của mình.

* Kết đoạn( 1 câu): Tóm lại, người anh đã vô cùng ăn năn hối lỗi trước tình cảm

trong sáng ngây thơ của nguời em gái mình

* Hướng dẫn học sinh học ở nhà:

- Học bài, nắm chắc kiến thức văn bản và kiến thức vừa ôn tập

- Chuẩn bị nội dung ôn tập buổi sau: Ôn tập: VĂN BẢN: ĐIỀU KHÔNG TÍNH

Đọc và tóm tắt được sự việc chính của văn bản.Ý nghĩa của văn bản

và phản biện

Trang 9

GỈẢ-1, Tác giả:

-Tên: Nguyễn Nhật Ánh -Sinh năm: ngày 7 tháng 5 năm 1955 -Quê: làng Đo Đo, xã Bình Quế, huyện

Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam

-Bút danh: Chu Đinh Ngạn, Đông Phương

Sóc, Lê Duy Cật,

Vị trí: Là nhà văn hiện đại, là cây bút trẻ của

thời kì đổi mới

-Đề tài: Ông rất thành công trong việc tái

hiện và đưa người đọc trở về những nămtháng tuổi thơ dữ dội cùng với bè bạn, cùngvới những thứ cảm xúc mơ hồ tuổi mới lớn

mà bất cứ ai cũng đã từng trải qua

- Tác phẩm: Khối lượng tác phẩm đồ sộ:

Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Mắt biếc, Cho tôi xin một vé về tuổi thơ, Cô gái đến từ hôm qua….là một trong những tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh

Giải thưởng: Ông nhận được rất nhiều giải

thưởng: Giải thưởng văn học trẻ hạng

A, Được trao tặng huy chương Vì thế hệ trẻ, Nhận giải văn học Asean

2, Văn bản

- Xuất xứ: ”Điều không tính trước” in trong

tập Út Quyên và tôi, NXB Trẻ, Thành phố Hồ

Trang 10

+ Tôi chuẩn bị vũ khí và rủ Phước đi đánh nhau với Nghị.

+ Lên kế hoạch “kỉ luật chiến” chờ Nghi xuấthiện

+ Kết thúc bất ngờ: Nghi tìm gặp nhân vật tôi

để đưa cuốn sách ghi luật bóng đã và rủ đi xem phim

- Bố cục: 2 phần

+ Phần 1: (Từ đầu đến lăn đùng ra đất):

Nguyên nhân và sự chuẩn bị cho trận đánh nhau

+ Phần 2: " Còn lại": Điều không lường

trước khi giải quyết mâu thuẫn

+++ Tóm tắt: Không phục vì bị Nghi cho là

mình phạm lỗi việt vị trong trận bóng giao hữu, “tôi” quyết định đánh nhau để giành lại công bằng, thậm chí còn chuẩn bị sẵn vũ khí

và rủ thêm Phước làm đồng bọn, nấp sẵn trong bụi cây đánh lén hòng muốn cho Nghi một trận nhớ đời Thế nhưng khi gặp nhau, hành động của Nghi đã làm cả hai chú bé bất ngờ, Nghi đưa ra một cuốn sách về luật bóng

đá để “tôi” đọc tham khảo, còn rủ hai người bạn cùng đi xem phim “Tôi” và Phước thấy thế bỗng nhiên nguôi giận, không còn muốn đánh nhau nữa, cả ba lại hòa đồng vui vẻ

**Nghệ thuật+ nội dung

a, Nghệ thuật:

+ Tình huống với kết truyện bất ngờ, tạo nên

sức hấp dẫn cho câu chuyện

+ Nghệ thuật miêu tả tam lí tinh tế cùng ngôi

Trang 11

kể thứ nhất chân thực, thể hiện sự am hiểu trẻthơ của tác giả.

b, Nội dung: Từ câu chuyện về cách giải

quyết mâu thuẫn giữa các nhân vật, truyện ca ngợi tinh thần nhân ái, đoàn kết

a) Mục tiêu: Hs khái quát những kiến

thức trọng tâm của văn bản

phiếu học tập

c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời/chia sẻ

của HS bằng ngôn ngữ

d) Tổ chứchoạt động:

II, KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

nhóm

Kĩ thuật công đoạn

Nhóm 1, 2: Nguyên nhân và sự chuẩn

bị cho trận đánh nhau:

Nhóm 3, 4: Điều không lường trước

khi giải quyết mâu thuẫn.

* Thực hiện nhiệm vụ: Hs trả lời câu

- Chú ý các lời đối thoại của hai nhân vật, từ

đó có thể thấy rõ hơn đặc điểm nhân vật” tôi”

- Qua những lời đối thoại của hai nhân vật, từ

đó có thể thấy được nhân vật tôi là người hiếuthắng, dễ xúc động:

+ Bên tôi đang bị dẫn trước một bàn

+ "Được rồi, nếu mày muốn gây sự, ông sẽcho mày biết tay!”

+ Cuối cùng, tôi tìm thấy "vũ khí" trong hộp

đồ nghề của anh Nghĩa

+ "Chiều nay màu Có đi đánh nhau với taokhông?"

+ Tôi khích "Chẳng lẽ màu sợ thằng Nghi!Chính nó đã ăn gian trận bóng hôm nọ, lạicòn chọc tức tụi mình nữa! Bỏ qua saođược!"

2 Điều không lường trước khi giải quyết mâu thuẫn:

- Điều không tính trước trong câu chuyện là:+ Nghi tìm gặp nhân vật tôi để đưa Cuốn sách

và rủ đi xem phim

=> Qua đó em thấy nhân vật Nghi là ngườivui vẻ, bình tĩnh, không chấp nhặt

a, Mục tiêu: Hs thực hiện các phiếu học

III, LUYỆN TẬP

Trang 12

tập tìm hiểu từng đoạn văn bản của

Cho đoạn văn sau :

“… Chả là cách đây năm hôm……giày

dép hậm hực ra về.”(Trang 71)

Câu 1: Chỉ ra ngôi kể sử dụng trong

đoạn trích?

Câu 2: Chỉ ra phương thức biểu đạt

chính được sử dụng trong đoạn trích?

Câu 5: Nêu nguyên nhân xảy ra mâu

thuẫn giữa các nhân vật?

(trạng ngữ chỉ thời gian: cách đây 5 hôm)

Câu 4:

- “ việt vị”: lỗi của cầu thủ bóng đá khi nhận

bóng để tấn công ở sân đối phương mà phía trước không có cầu thủ nào của đối phương, trừ thủ môn

- ” hậu vệ”: Cầu thủ bóng đá ở tuyến sau, có nhiệm vụ bảo vệ phía trước khung thành

Câu 5: Nêu nguyên nhân xảy ra mâu thuẫn

giữa các nhân vật: Bàn thắng của tôi khôngđược công nhận lại còn bị đám thằng Nghitrêu chọc, gây sự

“… Chiều đó, tôi và Phước nấp sẵn trong

bụi cây ở ngã tư Trong khi chờ đợi, tôi

dặn nó đủ thứ “ kỉ luật chiến

trường”…… con ốc.”(Trang 72, 73)

Câu 1: Chỉ ra ngôi kể sử dụng trong

đoạn trích?

Câu 3: Chỉ ra câu văn có chứa trạng ngữ

trong đoạn trích?

Câu 4: Nhân vật “tôi” trong truyện là

người như thế nào? Hãy chỉ ra một số chỉ

- "Chiều đó, tôi và Phước nấp sẵn trong bụi

cây ở ngã tư" (trạng ngữ chỉ thời gian: chiều đó)

''Khi thấy bóng thằng Nghi xuất hiện từ xa, chặn giữa đường" (trạng ngữ chỉ thời

gian: Khi thấy bóng thằng Nghi xuất hiện từ xa).

Câu 4: - Nhân vật “tôi” trong truyện được

khắc hoạ là một học trò nóng nảy, hiếu

Trang 13

tiết (hình dáng, lời nói, suy nghĩ, hành

động, ) mà nhà văn đã dùng để khắc hoạ

đặc điểm nhân vật “tôi”

thắng, bốc đồng, nhưng cũng là ngườinhân hậu, vị tha,

- Đặc điểm nóng nảy, hiếu thắng, bốc đồngđược miêu tả qua hành động tìm vũ khí, quasuy nghĩ phải trả thù thằng Nghi thế nào, qualời nói bốc đồng với thằng Phước, Đặcđiểm nhân hậu, vị tha thể hiện qua hànhđộng ở cuối truyện (sợ Phước bắn Nghi,nhân vật “tôi” đã “hoảng hốt vội nhảy tớimột bước, đứng chắn giữa nó và Nghi”) vàthái độ vui vẻ, thấy ngượng “đỏ cả mặt” khi

bị Phước khích về thứ vũ khí hoá học,

“… Tôi đưa cái kềm cho thằng Nghi và

liếc lại phía bụi cây… truyện cổ”( Trang

“Nắng chiều hắt bóng ba đứa xuống mặt

đường thành một khối, giống như người

khổng lồ trong truyện cổ{ }

Câu 4: Đoạn trích cho ta thấy nhân vật

Nghi là người thế nào?

Câu 5: Viết đoạn văn suy nghĩ của em về

- “hén”: tiếng Nam Bộ: từ biểu thị ý như muốn hỏi nhằm tranh thủ sự đồng tình của người nghe

- “ sút” tiếng Nam Bộ: long ra, ròi ra

Câu 3: biện pháp tu từ so sánh được sử

dụng trong câu văn có tác dụng ngợi ca tinhthần đoàn kết

Câu 4: Đoạn trích cho ta thấy nhân vật Nghi

là một cậu bé nhân hậu, tốt bụng, vô tư, cởi mở

c Triển khai hợp lý nội dung đoạn văn Có

thể viết đoạn văn theo hướng sau:

- Tình bạn là mối quan hệ không thể thiếutrong đời sống của tất cả chúng ta

Trang 14

+ Tình bạn giúp ta hoàn thiện nhân cách Nhờtình bạn, ta trưởng thành hơn, giàu nghị lựchơn trong cuộc sống, giúp ta cảm thấy cuộcsống trở nên vô cùng ý nghĩa.

d Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề yêu cầu.

e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa Tiếng Việt

Đoạn văn tham khảo:

Tình bạn là mối quan hệ không thể thiếu trong đời sống của tất cả chúng ta Vậy

tình bạn là gì? Thiếu nó, cuộc sống của ta sẽ ra sao? Trong cuộc đời mỗi chúng ta ai cũng

có những tình bạn, đó là sự gắn bó giữa hai hoặc nhiều người trên cơ sở tương đồng về sởthích, tính cách hay lí tưởng Một tình bạn trở nên đẹp đẽ và cao quý khi ta dành cho đối phương sự tôn trọng, đồng cảm và sẻ chia; không quản ngại hi sinh, vất vả để giúp đỡ lẫn nhau Giữa dòng đời với biết bao bon chen, xô đẩy, có được một tình bạn chân thành là điều vô cùng may mắn Bởi đó là niềm vui, là chỗ dựa lớn lao đem đến cho ta sức mạnh vượt qua mọi khó khăn, gian khổ Đồng thời, “học thầy không tày học bạn”, từ họ ta có thể nhìn ra thiếu sót của bản thân, từ đó mà phấn đấu, nỗ lực để hoàn thiện hơn Tuy nhiên, không phải ai cũng tìm được cho riêng mình những người tri âm tri kỉ như Lưu Bình – Dương Lễ, hay Nguyễn Khuyến – Dương Khuê… Một chút tham lam ích kỉ hay ghen ghét đố kị cũng có thể khiến người gọi là “bạn” kia lợi dụng hay phản bội hòng trục lợi từ ta Thêm nữa, là bạn tốt không đồng nghĩa với việc bao che, đồng tình với những hành động sai trái của đối phương mà phải mạnh dạn thẳng thắn giúp bạn nhận ra sai lầm

và quay lại với con đường đúng đắn Vì vậy, tất cả chúng ta cần đối xử với những người bạn của mình bằng tất cả sự chân thành và không ngừng giúp đỡ nhau vươn lên trong cuộc sống Bởi đúng như Ralph Waldo Emerson từng nói: “Cách duy nhất để có một người bạn là hãy làm một người bạn.”

Câu 1: Nguyên nhân dẫn đến sự việc: “Tôi chuẩn bị đánh nhau” trong văn bản Điều

Trang 15

- Chuẩn bị nội dung ôn tập buổi sau: Ôn tập: VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI!

Ôn tập: VĂN BẢN: CHÍCH BÔNG ƠI!

( CAO DUY SƠN)

I MỤC TIÊU

a Năng lực đặc thù:

Trang 16

Đọc và tóm tắt được sự việc chính của văn bản.Ý nghĩa của văn bản.

và phản biện

nhóm bàn

Điền thông tin còn thiếu vào phiếu học

tập sau:

I, KIẾN THỨC CHUNG VỀ TÁC VĂN BẢN

GỈẢ-1, Tác giả:

-Tên thật: Nguyễn Cao Sơn -Sinh năm: ngày 28 tháng 4 năm 1956

Trang 17

- Vị trí: Là hội viên nhà văn Việt Nam, hiện

ông là Tổng biên tập Tạp chí Văn hoá các dântộc

- Tác phẩm: 5 cuốn tiểu thuyết, 4 tập truyện

ngắn đã xuất bản như: "Người lang thang",

"Cực lạc", "Hoa mận đỏ", "Đàn trời", "Chòm

ba nhà", "Những chuyện ở lũng Cô Sầu",

"Những đám mây hình người", "Hoa bay cuốitrời" và "Ngôi nhà xưa bên suối"

- Giải thưởng: hai lần đoạt giải A giải

thưởng của hội văn học Nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam, giải thưởng hội nhà văn Việt Nam và giải thưởng văn học Asean

2, Văn bản

- Xuất xứ: Cao Bằng 3/1999; trích Tuyển tập

truyện viết về thiếu nhi dân tộc và miền núi

- Thể loại: Truyện ngắn

- PTBĐ chính: Tự sự

- Ngôi kể: Ngôi kể thứ 3 người kể tự giấu

mình đi và gọi tên các nhân vật theo tên của chúng Cách kể này giúp người kể có thể kể chuyện một cách linh hoạt, tự do những gì diễn ra với nhân vật

- Nhân vật: Con trai của Dế Vần, Dế Vần, pa của Dế Vần, nhân vật chính Dế Vần

Tóm tắt:

Trong lúc Khìn tìm thấy con chim chích vàđòi ba Dế Vần bắt cho chơi Thì Dế Vần nhớđến năm xưa mình cũng như con mình Hậuquả cuối cùng là chú chim ấy bị chết còntiếng kêu của mẹ chích bông thì da diết, xót

xa Nghe sau câu chuyện đó, Khìn liền đòi pa

Dế Vần giải thoát cho chú chim chích bông

để nó được tự do

Trang 18

**Nghệ thuật+ nội dung

1, Nghệ thuật: Nghệ thuật “truyện lồng

trong truyện” độc đáo, sinh động

2, Nội dung: Văn bản là câu chuyện nhắc

nhở con người hãy biết yêu thương, nâng niu

và bảo vệ loài vật, đừng vô tình trở thành kẻ nhẫn tâm, thô bạo Truyện cũng nhằm ca ngợinhững tâm hồn nhân hậu, trong sáng

a, Mục tiêu: Hs thực hiện các phiếu học

tập tìm hiểu từng đoạn văn bản của

“ Dế Vần rân rấn nước mắt Giọng chú

nghẹn ngào Tay run run chìa ra phía

trước, trong lòng bàn tay, chích bông con

đã bất động Chú bỗng bật khóc nức nở:

“,………….trong lòng”(Trang 78)

Câu 1: Đoạn trích được viết theo ngôi

kể thứ mấy? Tác dụng của ngôi kể đó?

?

Câu 3: Chỉ ra trạng ngữ được sử dụng

Câu 4: Em hiểu từ “thung” được sử

dụng trong đoạn trích nghĩa là gì?

Câu 5: Cảm nhận của em về nhân vật

Dế Vần?

GỢI Ý:

Câu 1: Ngôi kể thứ 3 người kể tự giấu mình

đi và gọi tên các nhân vật theo tên của chúng.Cách kể này giúp người kể có thể kể chuyện một cách linh hoạt, tự do những gì diễn ra vớinhân vật

Câu 2: PTBĐ chính: Tự sự Câu 3: Chiều, bên gốc cây mận sau nhà, một nấm mộ nhỏ như chiếc bát úp

(trạng ngữ chỉ thời gian: chiều; trạng ngữ chỉ vị trí: bên gốc cây mận sau nhà)

Câu 4: “thung” ( thung lũng): vùng đất thấp

giữa hai sườn dốc

Câu 5: Qua “Chích bông ơi!” của tác giả

Cao Duy Sơn, người đọc thấy được nhân vật

Dế Vần là một người cha giàu lòng nhân ái.Cậu bé Ò Khìn muốn bắt một con chim chíchbông để làm đồ chơi Điều đó khiến Dế Vầnnhớ lại kỉ niệm Khi còn nhỏ, anh cũng từngtheo pa lên nương Anh đã bắt một con chimnon còn đỏ hỏn trong tổ để chơi Chiều đến,chim mẹ đi tìm con, tiếng kêu thảm thiết vôcùng Nhưng chú chim non đã chết Chứngkiến cảnh tượng đó, Dế Vần vô cùng ân hận

về hành động của mình Tiếng kêu của chim

Trang 19

mẹ đến giờ vẫn còn ám ảnh trong tâm trí củaanh Chính vì vậy, anh đã kể lại cho con trainghe câu chuyện đó, để nhắc nhớ con cầnphải biết bảo vệ loài vật Sau khi nghe câuchuyện mà pa của mình kể, O Khìn đã nhận

ra được bài học về tấm lòng yêu thương, quýtrọng loài vật

* Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu

HS làm phiếu học tập sau:

“ Dế Vần đứng dậy, hai cha con bước

đến bên bụi gai “mác hủ” nhẹ nhóm”

( Trang 78, 79)

Câu 1: Chỉ ra trạng ngữ được sử dụng

Câu 2: Em hiểu từ “mé” được sử dụng

trong đoạn trích nghĩa là gì?

Câu 3: Vì sao ở đầu truyện, Ò Khìn

muốn pa bắt con chích nông để chơi

nhưng đến cuối truyện lại thả để chim

bay vút lên trời với lời thì thầm: "bay đi,

bay về với mẹ mày đi"

Câu 4: Truyện muốn nhắn gửi người đọc

điều gì? Đối với em, điều gì gây ấn tượng

ngữ chỉ nguyên nhân: nhìn vào mắt con)…

Câu 2: Mé( tiếng Tày): mẹ Câu 3:

+ Vì Ò Khìn sau khi nghe được câu chuyện

pa kể và hiểu được nỗi day dứt trong lòng pa, cậu bé hiền lành đã rút được bài học cho mình và thả để chim bay vút lên trời với lời thì thầm: "bay đi, bay về với mẹ mày đi"

+ Điều gây ấn tượng sâu sắc với em là cách lồng ghép hai câu chuyện một cách khéo léo tài tình, người đọc chúng ta vừa đọc hiểu câu chuyện vừa có thể rút ra bài học đúng đắn cho mình

Câu 1: Chích bông ơi! là văn bản thuộc thể loại nào?

D Ông nội của Dế Vần

Câu 3: Chích bông ơi! là sáng tác của ai?

A Lâm Thị Mỹ Dạ

Trang 20

B Thạch Lam

C Nguyễn Tuân

D Cao Duy Sơn

Câu 4: Văn bản Chích bông ơi! được kể theo ngôi thứ mấy?

A Ngôi thứ nhất

B Ngôi thứ hai

C Ngôi thứ ba

D Ngôi thứ nhất và thứ ba

Câu 5: Chích bông ơi! được trích từ?

A Sương khói quê nhà

B Tuyển tập truyện viết về thiếu nhi dân tộc và miền núi

C Tuyển tập mười vạn câu hỏi vì sao

D Tập truyện ngắn "Những đám mây hình người"

Câu 6: Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản Chích bông ơi! là miêu tả, đúng hay sai?

Câu 9: Trong văn bản Chim chích bông!, chú chim nhỏ rơi vào hoàn cảnh nào?

A Mắc kẹt trong bụi gai

Câu 11: Đâu là nghệ thuật nổi bật của truyện ngắn Chích bông ơi!?

A Truyện lồng trong truyện

B Ước lệ tượng trưng

C Sử dụng tài hoa các điển cố, điển tích

D Ngôi kể thứ nhất dễ dàng bộc lộ cảm xúc chân thực của nhân vật

Trang 21

Câu 12: Trong văn bản Chích bông ơi!, Ò Khìn đã định làm gì khi thấy chú chim nhỏ mắc kẹt trong bụi gai?

A Bắt chim ăn thịt

B Nhặt và băng bó vết thương cho chú chim

C Cứu chim và thả bay về trời

Câu 14: Trong văn bản Chích bông ơi!, điều gì đã khiến Dế Vần bối rối?

A Câu nói của con trai

B Thân xác tổn thương của chú chim

C Tiếng kêu hoảng hốt của chú chim

D Tiếng khóc của con trai

Câu 15: Hình ảnh chim chích bông non trong văn bản Chích bông ơi! gợi lên điều gì?

A Sự vô cảm trong cuộc sống

B Sự trưởng thành, có khả năng chống cự

C Những thử thách trong cuộc sống

D Sự non nớt, cần được yêu thương và bảo vệ

Câu 16: Trong văn bản Chích bông ơi!, nhân vật Dế Vần đã có tâm trạng như thế nào sau khi chú chim non chết?

A Ân hận

B Buồn bã

C Vui mừng

D Tuyệt vọng

Câu 17: Văn bản Chích bông ơi! gửi đến chúng ta bài học gì?

A Nhân hậu và yêu thương những điều nhỏ bé

B Thật thà sẽ nhận được những điều tốt đẹp

C Có ước mơ sẽ dễ đạt đến thành công

Đáp án: 1B 2D, 3D, 4C, 5B, 6B, 7C, 8B, 9A, 10A, 11A, 12D, 13A, 14C, 15D, 16A, 17A

* Hướng dẫn học sinh học ở nhà:

- Chuẩn bị nội dung ôn tập buổi sau: Ôn tập: TRẠNG NGỮ

Trang 22

Ôn tập: TRẠNG NGỮ

I MỤC TIÊU

1 Về năng lực

- Nhận diện trạng ngữ và tác dụng của việc sử dụng trạng ngữ trong câu

- Củng cố việc nhận diện từ láy và việc sử dụng từ láy trong câu

- Củng cố việc nhận diện thành ngữ và xác định nghĩa của thành ngữ

- Luyện tập vận dụng thành ngữ trong viết câu, xây dựng đoạn văn

- Xác định vai trò của trạng ngữ, từ láy, thành ngữ trong các truyện cổ tích đã học, trong văn bản văn học và trong đời sống

b, Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát tranh ảnh

để tìm hiểu được nội dung bài học

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác giải quyết vấn đề để tìm hiểu được nội dung bài học

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Năng lực trình bày và trao đổi thông tin trước lớp

2, Phẩm chất: Yêu thương quê hương, đất nước

- Có ý thức sử dụng Tiếng Việt một cách phù hợp, hiệu quả

- Góp phần gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

b) Nội dung hoạt động: HS chơi trò chơi “TRUYỀN MẬT THƯ”

* Chuyển giao nhiệm vụ: Cả lớp cùng hát một bài hát, vừa hát vừa truyền mật thư Khi

hết bài hát, mật trong tay bạn nào thì bạn đó sẽ trả lời câu hỏi trong mật thư

Xác định trạng ngữ trong ví dụ và cho biết nó bổ sung cho câu nội dung gì?

a) Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không ngủ được

Trạng ngữ chỉ thời gian.

b)Bằng chiếc xẻng nhỏ, tôi xúc hết cả đống cát lớn

Trạng ngữ chỉ phương tiện.

* Đánh giá nhận xét, dẫn vào bài: Hôm nay chúng ta cùng đi ôn tập bài thực hành tiếng

việt thứ 2

Trang 23

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

* Chuyển giao nhiệm vụ:

 Trạng ngữ có chức năng liên kết nội dung giữa các câu trong đoạn văn

a Khi mùa thu sang, khắp nơi, hoa cúc nở vàng

b Những ngày giáp Tết, trong các chợ hoa, mọi

người mua sắm nhiều

c Vì chủ quan, nhiều bạn làm bài kiểm tra chưa tốt

a Khi mùa thu sang, khắp nơi, hoa cúc nở vàng

=> TN chỉ thời gian: Khi mùa thu

sang

Tn chỉ nơi chốn: khắp nơi

b Những ngày giáp Tết, trong cácchợ hoa, mọi người mua sắm nhiều

=> TN chỉ thời gian: Những ngày

giáp Tết

TN chỉ nơi chốn: Trong các chợ hoa

c Vì chủ quan, nhiều bạn làm bài kiểm tra chưa tốt

e Bằng đôi cánh dang rộng, gà

mẹ bảo vệ cả đàn gà con

Tiêu đề	Dạy thêm văn 6 cánh diều bài 9,10 (hay)
Tác giả	Tạ Duy Anh
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Văn học
Thể loại	Bài giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	46
Dung lượng	124,22 KB