Công thức vật lý

B3:tìm thơi gian nhanh chậm 2... @Phương trình sóng tại nguồn U= aCoswt #Phương trình sóng tại điểm cách nguồn một khoảng d.U aCos wt 2d  $Sóng truyền qua 2 điểm AB cách nhau d...  CH

1)Vị trí : xAcos( t+ )w   

      w 2

T



  hoặc w K

m

  hoặc w2 f        A: Là biên độ. pha ban đầu 

2)Vận tốc :vx' wAsin(wt) 

ax  w Ac wt  w x 

4)CÔNG THỨC ĐỘC LẬP THỜI GIAN

v w A2x2

5)Năng lượng dao động điều hoà

E = Et  + Eđ  

E=1

2kA

2

 hoặc E=1

2 mA

2

w2   

Et =1

2k x

2

 ,  Eđ =1

2mv

2    6)Những thứ khác

1) xmax=A (VTB) 

      xmin=0 (VTCB) 

2) Vmin=0 (VTB) 

      Vmax=Aw (VTCB) 

3) amax=Aw2  

     amin=0 

4) Fđh max =k( l A) 

      Fđh min =      k( l A) 

       0 nếu l A 

      5) lmax=l0 + l+ A 

      lmin=l0 +  l  A 

6) Ftd max=kA 

Ftd min =0 

7) Fhp max=kA 

      Fhp min =0 

8) CÁC CHÚ Ý

a)  l độ hãm ở vị trí cân bằng 

 l=mg

k  

 l=mg

k sin  (đặc trên mặt nghiêng) 

 T=2 l

g

      b)Nếu có lmax, lmin thì A= ax min

2

m

      c)Cho chiều dài quỷ đạo 

2

l

      d) Trong một chu kỳ: S=4A  e) Nếu hỏi vận tốc trung bình trong một chu kỳ :

4 A

v T

 f) Nếu hỏi Fđh , l, Ftd bình thường

Fđh=k( l x) , l=l0 +  l x , Ftd =kx 

 l mg k

Cắt, Ghép lò xo 1) Cắt lò xo

l, k       l1, k1 

       l2, k2 

2 2 2



   



    



2)Ghép lò xo a) Nối tiếp

1 2

1 2

k k k





1 2

2 2

 



  b)Song song

kk  1  k2

2 2

2 2

T



3) Tổng hợp hai dao động

1 2

os( ) os( )





  



x=Acos(wt+)  Tìm A:  A A12A222A A c1 2 os(21)nếu 2 1 

sin sin tan







Chú ý: x1lệch x2 một góc

2

  

1 1

2 2

os( ) cos( )

2

x A c wt











      

2 1

2 2

1 2

tan A

A















Nếu bài toán cho sin thì chuyển sang cos bằng cách 

2



Dạng viết pt dao động điều hoà

Loại 1:

0

x c

v













os (1) sin 0(2)

Aw















  sin 0

0

C C









(1) AC

LOẠI 2: x 0











 cos 0(1)

cos (2)

A













(1) cos=0

( 0) 2

( 0) 2

C

C

















A

w

  

Loại 3: 1

2













1 2

cos (1) sin (2)













2 1

(2)

tan (1)

C w

C

Thế vào (1) ta được : A= 1

cos

C

  

Chú ý: *Nếu bài toán cho vật qua vị trí cân bằng 

      x 0 Acos 0 

      cos 0  

( ) 2 ( ) 2















   



       *Nếu bài toán cho ở vị trí biên: 

       1)xA Acos A             Cos=10          2)x  A Acos A         Cos= 1 

1)li độ cung, pt, vị trí

0 os(wt+ )



S S c với S0 là biên độ cung

T=2 l

g

2)Vận tốcvS' S0wSin(wt+ )  

0 ''  w Cos(wt+ )

4)năng lượng (cơ năng)

E=Et +Eđ

+Et =mgh =mgl(1 cos )

+Eđ =1 2

2mv

2 max

E E mgl(1 cos )

1

E E

2mvm











0

2 2

CHÚ Ý: 1)ta có thể tìm v như sau:

0

2 ( os os )

 góc bất kỳ

0

 góc ban đầu

2)vCB vmax  2gl(1c os 0)

3) Có S tìm được 

4)Tìm lực căn sợi dây

0 (3 os 2 os )

T mg c   c  max (3 2 os 0)

T mg  c 

ê ( os 0)

Bi n

T  mg c  5) Con lắc trong điện trường a)thẳng đứng

Th 1:P F E, ,

  

cùng hứơng

P mg

F qEP F mghd

 

mg + qE= mghd hd

qE

m

 

2 hd

l T

g





Th 2:  P E,

ngược hướng F



P mg

F qEP F  mghd

 

qE

b)Phương ngang

*)tìm góc  (vị trí cân bằng mới)

tan F qE

mg P





*)tìm lực căng t= 2 2

P F Cos =P

T

t

( hd)

P F  mg

2 2

mg

Tìm cường độ điện trường:

 U

E

d

6)Con lắc theo độ cao





1

T2=T +T1

t= 

2

T (thời gian nhanh chậm)

Chú ý: Nếu con lắc đưa xuống độ sâu thì

 

1 2

7)Chu kì phụ thuộc vào t0

B1: 







2

2 1 1

2

1

2

T

t t T

T

Vớihệ số nở t0

B2:





 

1

1

2

T

t t T

T

VớiT là độ biến thiên chu kỳ

  

+T  0đồng hồ chạy nhanh +T  0đồng hồ chạy chậm

B3:tìm thơi gian nhanh chậm

2

t T T

8)Con lắc phụ thuộc vào khí quyển





a c

2

â

1 1 2 kq qu

T T

kq khối lượng riêng khí quyển

qua câukhối lượng riêng quả cầu









 

a câ

1 2 kq qu

T T T

  

2

t T T

B1:Cường độ âm

2  2

I=   

m 4πd

P là công suất (w)

d là khoảng cách (m)

2

1 1 2

2 2 2

1 1 2

2 2

I d

=

I d

I A

=

I A













0   (B)

I

L Lg

I



B2: Mức cường độ âm

0

I

L=10 Lg   (dB)

I

0

I Mức cường độ âm chuẩn = 12

10

*Chú ý:

!Nếu L đơn vị là Ben (B)

@ Giữa hai điểm có sự chênh lệch mức cường độ âm   –   

10Lg I 10Lg I

I  I

2 1

10Lg I n I

1 10

n

I I

!Tìm I, U, P

 ZL=wL (cảm kháng) (), L độ tự cảm (H)

 Z C 1   (dung kháng) ( )

wC

 Z  R2(Z LZ C)2 (Tổng trở)

 I U

Z



 UR=I.R





 P=I2.R

 P=UIcos với cos=R

Z (hệ số công suất)

 Góc lệch giữa U và I

tan Z L Z C

R

 

> 0 U nhanh pha hơn I

< 0 U chậm pha hơn I

@Tìm R để Pmax

 R=Z LZ C

 Z  R2(Z LZ C)2

 I U

Z



 P=I2.R

*Nếu bài toán có thêm R0

 R R0(Z LZ C)2

 Z  (RR0)2(Z L Z C)2

 I U

Z

 Pmax I2.(RR0)

Cách này chỉ áp dụng khi bài toán nói

tìm R để Pmax

Các đơn vị khó : nas=9,45.1015, kwh=36.104

# Hiện tượng cộng hưởng



m ax

m ax

R

π

U (U ) lêch voi U  góc 

2 P

I

U  và I cùng pha

φ = 0

U  cùng pha U























Có hiện tượng cộng hưởng Z L Z C

2 max

U

I = R 2

max max

P =I R

$HIỆU ĐIỆN THẾ TRÊN CÁC PHẦN TỬ

U =U +(U U )

RL L R

RC C R

U =U +U

U =U +U

LC L C

U = U U

L C R

tanφ=

U



cosφ=UR

U P=UIcosφ

 Chú ý: nếu mạch có thêm R0 ở cuộn dây:

0 0

R L

cd R L

U =(U +U ) +(U -U )

U , U

U =U +U









% MÁY BIẾN THẾ

2 2 1

U N I

 Cách mắc hình sao

d P

U = 3U

I = I







 Cách mắc hình tam giác

d P

U =U

I = 3I







Công suất hao phí:

2

hp 2 2

P

P =

U cos φR

**Muốn giảm hao phí truyền tải thì tăng hiệu điện thế(U)

^VIẾT BIỂU THỨC CỦA U & I

Phải tìm được ZL , ZC , Z, 0

0

U

I = Z ,φ LOẠI 1.Bài toán cho u=U0Coswt

Biểu thức i=I0cos(wtφ)

Biểu thức UR=U0Rcos(wtφ)

UL=UOLcos(wtφ+

2

 )

UC=U0Ccos(wtφ 

2

 )

URL=U0RLcos(wtφ + φRL)Với

2 2 L L

R +Z Z tan φ   φ  

R









0RL 0

U =U cos(wt-φ+φ )Với

2 2

C

U =I R +Z

Z tan φ =   φ  

R











U =U cos( t φ + φ )w  Với

LC

π

=  (Z >Z )

π 0

  = (Z < Z )

2





















 LOẠI 2: Cho i=I0Coswt

Biểu thức u=U0Cos(wt + φ)

Biểu thức uR=U0RCoswt

UL=UOLcos(wt+

2

 )

UC=U0Ccos(wt

2

 )

U RL =U 0RL cos(wt+ φRL)Với

2 2 L L

R +Z Z tan φ   φ  

R









0RL 0

U =U cos( wt+φ )Với

2 2

C

U =I R +Z

Z tan φ =   φ  

R











LC 0LC

U =U cos t  )

2 (w  

 Chú ý : Nếu bài toán trong biểu thức u và i nếu

có thêm một góc φ nào đó thì khi làm nhớ cộng

góc φ đó vào

***Bỗ sung phần điện 1) Điều chỉnh C để UC max  

L C

L

Z

Z

max

L C

L

U

Z

2)Điều chỉnh L cho UL max  

C L

C

Z

Z

max

C L

C

U

Z

**khi mắc ampe kế vào phần tử nào thì p tử

đó = 0 khi đó chỉ số ampe kế là chỉ số toàn mạch

!Bước sóng ()

v

v t

f

  với ( ),   m 2 ,   

s

t



* Nếu thấy có N ngọn sóng thì khi thế vào tìm

T nhớ bớt (N1) ngọn sóng

@Phương trình sóng tại nguồn

U= aCoswt

#Phương trình sóng tại điểm cách

nguồn một khoảng d.U aCos wt 2d



$Sóng truyền qua 2 điểm AB cách

nhau d lệch pha một đoạn  2 d



%Vị trí max, vị trí min

1 2

1 2

  (vt max)

(2 1)  (  min)

2





^Sóng truyền qua 2 điểm AB Tìm số

cực đại,cực tiểu

CĐ:   

 



1 2

1 2

(1) (2)





1

2

d



 AB   AB

k (Số cực đại)

 1

0 d AB

CT









  



1 2

1 2

(2 1) (1)

2 (2)

(1)+(2)d1=(2k+1)

4

 + 2

AB

 1

0 d AB

*Chú ý:

a)Nếu bài toán hỏi giữa AB có mấy cực đại, mấy

cực tiểu ta ko lấy dấu =

b)Nếu bài toán hỏi giữa AB có bao nhiêu gợn hyperbol ta không lấy dấu = và không lấy điểm trung tâm (0)

c)khoảng cách giữa hai gợn tức là  

& Tổng hợp sóng tại M -Phương trình sóng từ A M

1 1

2 d



-Phương trình sóng từ B M

2 2

2 d



Pt tổng hợp sóng tại M

M 1 2

U =U +U

2  Cosa  d d wt  d d

*Nhận xét: Biên độ

2  Cosa  d d





0

  (d2 d1)





8)Sóng dừng a) Một đầu cố định, một đầu tự do

2

 với n bó sóng  n bung sóng

(n+1) nút sóng







**Nếu bài toán hỏi 2 đầu cố định thì ta giải tương tự như trên

b)Một đầu tự do một đầu dao động

2

 +

4

 với n bó sóng  (n+1) bung sóng

(n+1) nút sóng





 Chú ý: **khoảng cách  B-B=

2

  

**Khoảng cách N-N=

2



S1S2=a khoảng cách hai khe(m)

D khoảng cách từ hai khe đến màn(m)

 bước sóng ánh sáng

L là bề rông dao thoa

1)Khoảng vân(là khoảng cách 2 VS, 2 VT

liên tiếp)

i D

a



 2)Vị trí VS

xki

3)Vị trí vân tối

(2 1)

2

i

(Khi thế số nhớ bớt giá trị của k một đơn vị)

4)Muốn biết một điểm là VS hay VT ta làm:

x

i

*Nếu số nguyên đó là vân sáng

*Nếu là số thập phân đố là vân tối

5)Cách tìm số vân sáng vân tối:

2

L

n

i  phần lẻ

*VS = n 2 +1

*VT=phần lẻ  5 làm tròn  2

=phần lẻ5 n 2

6)Cách tìm khoảng cách giữa

vs vs

vs vt











 

 a) Cùng phía







b)Ngược phía





  

7)Sau S 1 (S 2 ) đặt thêm bản mỏng (Hệ thống

vân dao thoa bị dịch chuyển):

0

(n 1)D

a



 với  chiêt suât

 chiê   ày ban m no g

n







8)khi chiếu 1,2có sự trùng các vân



1 2

1 1 2 2 2

1

   x x











 Biện luận theo k2 cho k2chạy từ 0 (làm cho k 1-thành số nguyên)

 CHÚ Ý: Bản mỏng đặt về khe nào thì hệ vân chạy về hướng nó

9)Cách tìm số VS, VT trùng lên tại một điểm a)Vân Sáng x s ki k D

a



 

 (*)

ax

k D

0.4 0.76

k

k







  



 0.4m0.76m

b) Vân tối (2 1) (2 1)

2

t

a



(2

2ax 1)



0.4 0.76

k

k







  



 0.4m0.76m

**chú ý: sau khi tìm được k thế vào (*) tìm các bước sóng

10)Nguồn sáng S dịch chuyển x d

y  D

11) Cách tìm bề rộng Quang phổ

2 1

     =

D

x k a D k a





Màu ánh sáng Bước sóng  ( m )

(Trong chân không)

Cam 0,59  0,65 Vàng 0,57  0,6 Lục 0,5  0,575 Lam 0,45  0,51 Chàm 0,43  0,46 Tím 0,36  0,44

*

34

h=6,625.10 (j.s)hằng số plăng

*c=3.108(m/s) vận tốc ánh sáng

e 1, 6.10 (c)

m =9,1 10e (kg)

*Theo pt Anh xtanh A w ð max  0

0

2

hc v m

 



  





h c

= h f = (j) năng lượng photon năng lượng as



 0 

0

hc

A hf (j) công thoát

Với *f0 là tần số giới hạn

*0giới hạn quang điện 

Wđ=1 2max

mv

2  (j) động năng. 

Chú Ý:eUhãm= 1 2max

mv

1)khi lấy dấu Uhãm luôn lấy dấu âm

2) Nếu gặp eV= 19

1, 6.10 (j) 3)npcó khi ghi là n 4)<0  f f0 sảy ra hiện tượng Quang điện  

*Số e bậc ra ngoài (ne)dòng điện bão hoà

Ibh=ne.e  I t.

n 

*Số photon (hạt ánh sáng) đập vào

p

n p=np. n =p Pthc

H= e 100%

p

n

n  (hiệu suất lượng tử) 

*Khi nhắc tới H mà không nói gì đến % thì không nhân thêm 100% vào

1Ci=3,7.1010Bq

1)Tìm động năng của e













2 1 2 d d

(Eđ ở trên tính cho một hạt nếu có N hạt thì

nhân thêm)

2)Dòng điên qua ống I=ne.e

3)Tìm bước song của tia X







X

x x

eU

eU

eU

2e U.

v m

 4)tìm tần số lớn nhất của tia X

X eU hfX eU

 X eU  max

h

5)Tìm nhiệt lượng toả ra ở kim loại:



2 1

= mc t

với m là khối lượng

c là nhiệt dung riêng

t1 , t2 là nhiệt độ  

Với A:là góc chiết quang(rad) 1’=3.104 (rad)

n chiết suất D góc lệch (rad)

B1: Tìm S1S2=a

S S =2d tanD=2d(n-1)A

i

B3:Tìm bề rộng dao thoa (L)

2 ' tan 2 '

L  d D  d D

Mạch sóng điện từ có tên là *mạch LC lí tưởng

* Máy tạo ra sóng điện từ

* Máy thu và máy phát

1)Bước sóng:

c

cT

f

8 m s c=3.10 ( )

T chu ky

f tân sô









 2)Năng lượng của mạch dao động:

E Et Eđ=1LI2

2 1

2CU

2

0

1

E=

2

q

C

2

t

1

E = LI

2 (Năng lượng từ trường)

2

1

2

d

E  CU (Năng lượng điện trường)

2

t max 0

1

2 (Với I0 là CĐDĐ cực đại)

2

d max 0

1

2 (với U0 là HĐT cực đại)

3)Tìm, f, T

1

2

2

2

LC



























     =cT= c 2 LC 

4) a)

1 2

1 2

C C

C nt C

b

b

C C











     b) 

2 2

2 2

1 1

1 2

C ntC f= f +f

f +f

f f





  



 



       c) Cb < C C’ nt C

Cb > C C’ // C     5) biểu thức q, i, u

       q q0cos(t ) 

0 0



0

0

=U os( )

q

C

  

U0=q0

C

**Chú ý: 1)Nếu bài toán cho i tìm q bằng cách nguyên hàm i : q  i

Vd:

2 cos(100 )

6 1











2)Nếu bài toán cho i tìm q bằng cách

B1: 0

0

I q





B2:Viết bt q nhưng chậm hơn I

2



1)Khối lượng còn lại sau khoảng thời gian t

(khối lượng còn lại)

0,693 t T

e





m m 2)Khối lượng phóng ra (khối lượng phân rã)

0 ,693

t



3)Số hạt còn lại

0 ,693

0 T t

t





4)Số hạt phóng ra (số ng tử phân rã)



0 ,6 93 t T





 ói   t  thòi gian phân rã

T  chu kì bán

 rã  

2 v

5)Độ phóng xạ sau thời gian t

0,693 . T t (Bq)

H H e





6)Độ phóng xạ ban đầu.H 0 =N 0 0

0, 693 N

T

 

7)Tìm tuổi mẫu chất

Loại 1:bài toán cho

0

t m m







hoặc

0

t N N







hoặc

0

t H H







0 ,693

0 T t

t





0,693

0

t t

e

m





0

0,693

ln mt t



ln

0, 693

t

m T

m t



Loại 2:cho chất A phóng xạ B

B

A

m

n

0 ,693

0 ,693

1

t T B

t

n M

e









Chú ý:

1) B A

m m

0 ,693

0 ,693

1

t T A

t

m M

e







2) tỉ số nguyên tử

B

A

N n

0 ,693

0 ,693

t T

e

n e









t 8)Một số chú Ý

*Có m0N0=n.NA (NA 6 023 10, 23)

 Hoac  Hoac 

22, 4

*Hạt nhânAZ X Trong đó Z proton

A Số khối N=A-Z

Số hạt sinh ra = số hạt tạo thành Khối lượng sinh ra khối lượng tạo thành

Giả sử có một hạt nhân AZX

Trong đó Z proton

A Số khối

N=A-Z

B 1 :Tìm độ hút khối

 m m Z m N  p  n  mX

mp 1, 0073 &mn 1, 0086

B 2 : E lk = m c 2

= m.931,5 (MeV)

= m.931,5 10 6

(eV) = m.931,5 10 6

1,9 10 19

(J) = m c 2

1,67 10 27

(J) c=3.10 8 (m/s)

B 3 Tìm E lk riêng =Elk

A

***CÁC TIA PHÓNG XẠ

1)Tia 4 

2He

A

2He + AZ 24Y

 :hạt e mang điện dương (+) : poditon(poziton)

A

1e

 + Z 1AY (lùi 1 ô trong bảng HTTH )

 hạt e mang điện âm

A

ZX 10e + Z + 1AY

(Tiến 1 ô trong bảng HTTH) 3)Tia  (sóng điện từ bước sóng cực ngắn)

A

0 + A 

ZX *(trạng thái kích thích)

hf +A 

Z X *

4)Một số hạt nhân cần thuộc Proton 1 1

1H, P1 Nơtron 1

0n Đơteri 2 2

1H, D1 còn gọi nước nặng Triti 3 3

1H , T1 còn gọi nước siêu nặng

**Chú ý: +ELK Ở trên chỉ tính cho một hạt

vậy có N hạt thì nhân thêm

N=n.NA (NA=6,023.1023)

+Nếu có pứ A + B  C+ D

+Năng lượng pứ (ElkC ElkD)(ElkA ElkB)  E

Elk riêng càng lớn thì hạt nhân càng bền

I)Laman Banme Pasen Pracket

(1) (2) (3) (4)

a) Laman

Bước sóng 1 :

12

hc

Bước sóng 2 :

hc

Bước sóng 3 :

14

hc

b) Banme H ( o)ð , H (lam), H (chàm), H( ) (tím)

Bước sóng 1 :H :

23

hc

Bước sóng 2 :H :

hc

c) Pasen

Bước sóng 1:

34  4 3

hc

E E

Bước sóng 2:

35  5  3

hc

II) Định lí thực nghiệm Ribec





7

=R R=1,079.10

Laman

n1=1 bước sóng 1 : n2=2 bước sóng 2 :n2=3

Banme

n1=2 bước sóng 1 : n2=3 bước sóng 2 :n2=4

Pasen

n1=3 bước sóng 1 : n2=4 bước sóng 2 :n2=5

III)Khi e ở múc năng lượng cao về mức năng

lượng thấp thì phát ra bước sóng

E E  Eth p 

hc

IV)Khi e ở mức thấp lên mức cao nhận năng lượng

E E  Eth p

V)Cách tính năng lượng ở các mức E

 2

13,6 E=

n (Ev)

VI) Người ta sắp xếp các mức năng lượng

K(Laman) L(Banme) M(Pasen) N(Pracket) O P Q V II)Mỗi e có bán kính quỷ đạo

R=0,53 n 2

r 0 =0,53

0

A n : số mức

VIII) e đang ở mức năng lượng E1 nhận thêm năng lượngE

E1 +E=E E=wđ = 1mv2

2 IX) e đang ở mức năng lượng E nhận thêm năng lượng E và bật ra ngoài



   1

E E E E1  E 0 X) Cách tìm max,min





7

2 2

1 2

=R R=1,079.10

Laman

n1=1 max: n2=2 min:n2= Banme

n1=2 max: n2=3 min:n2= Pasen

n1=3 max: n2=4 min:n2= Bán kính r 4r 9r 16r 25r 36r0 0 0 0 0 0 Tên quỷ đạo K L M N O P