Ký hiệu nguyên hàm, ký hiệu tích phân, cận trên, cận dưới của tích phân, Khái niệm diện tích hình thang cong Khái niệm thể tích khối tròn xoay tạo thành khi quay một hình thang cong
Trang 1 Ký hiệu nguyên hàm, ký hiệu tích phân, cận trên, cận dưới của tích phân,
Khái niệm diện tích hình thang cong
Khái niệm thể tích khối tròn xoay tạo thành khi quay một hình thang cong quanh trục Ox
Công thức đổi biến số tích phân Công thức tích phân từng phần
Công thức tính diện tích hình thang cong Công thức tính diện tích hình phẳng giới hạnbởi hai đường cong
Công thức tính thể tích khối trong xoay tạo thành khi quay một hình thang cong quanhtrục Ox
2 Kỹ năng
Theo yêu cầu của Chuẩn kỹ năng môn Toán lớp 12 THPT hiện hành, học sinh cần luyện tập
để thành thục các kỹ năng dưới đây:
Có khả năng tái hiện các khái niệm, các két quả nêu ở mục 1 trên đây, trong các tìnhhuống cụ thể;
Biết kiểm tra một hàm số F x có phải là nguyên hàm của hàm số f x hay không.
Biết kiểm tra tính đúng đắn của khẳng định f x dx F x C
Trang 2 Biết tính đạo hàm các hàm số đơn giản ( đã học trong chương trình Toán 11) phục vụ yêucầu kiểm tra xem một hàm số F x có phải là nguyên hàm của hàm số f x hay không
( hoặc kiểm tra tính đúng đắn của khẳng định f x dx F x C ).
Biết dùng các tính chất của nguyên hàm và các công thức nguyên hàm của các hàm sốthường gặp để tính nguyên hàm của những hàm số đơn giản
Biết tính tích phân bằng hai cách: sử dụng định nghĩa tích phân đưa bài toán về tìmnguyên hàm; sử dụng các phương pháp tính tích phân: phương pháp khai triển, phươngpháp đổi biến số, phương pháp tích phân từng phần
Biết một số dạng hàm số có thể tích phân từng phần: x.f x , trong đó f x là một
Biết tính thể tích khối tròn xoay tạo thành khi quay một hình thang cong quanh trục Ox
Vơi các bài toán tính tích phân những hàm số chưa dấu giá trị tuyệt đối , các bài toán tínhdiện tích hình phẳng, học sinh cần nắm vững kỹ năng phá dấu giá trị tuyệt đối, biết xét
dấu một biểu thức Đặc biệt, học sinh nên nắm được tính chất: Nếu hàm số liên tục và không triệt tiêu tại điểm nào trên một khoảng thì có dấu không đổi trên khoảng đó đã học
Trang 3I
Hướng dẫn giải: Hàm số lấy tích phân là những hàm lượng giác của x Có hai cách tính các tích phân loại này: biến đổi lượng giác tích thành tổng để đưa về tích phân của cos kx, sin kx hoặc
đổi biến số để đưa về tính tích phân hàm lũy thừa.
Cách giải 1: Áp dụng công thức biến tích thành tổng, ta có:
Trang 4 ,
Ví dụ 4 (Câu 27 Đề minh họa môn Toán kỳ thi THPT quốc gia năm 2017 của Bộ GD&ĐT):
Tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số yx3 x và đồ thị hàm số y x x2.
Hướng dẫn giải: Học sinh cần nắm được kỹ năng tính diện tích hình phẳng giới hạn bởi hai
đường cong Trước tiên, cần tìm giao điểm của hai đồ thị, học sinh cần biết cách viết phươngtrình xác định hoành độ giao điểm hai đường, biết giải phương trình (bậc 3) Sau đó cần viếtđược công thức tính diện tích bằng tích phân (có chứa giá trị tuyệt đối) và cuối cùng phải tínhđược tích phân đó
ở đây, phương trình xác định hoành độ giao điểm của hai đồ thị là
Trang 5Ví dụ 5 (Câu 28 Đề minh họa môn Toán kỳ thi THPT quốc gia năm 2017 của Bộ GD&ĐT):
Kí hiệu ( ) H là hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hàm số y2x1e x , trục tung và trục hoành Tính thể tích V của khối tròn xoay thu được khi quay hình ( ) H xung quanh trục Ox
Hướng dẫn giải: Học sinh thường lúng túng khi muốn vẽ đồ thị hàm số y2x1e x Thực ra,
ta không cần vẽ hình H mà chỉ cần giải phương trình tìm hoành độ giao điểm hai đường
y x e và y (trục hoành), phương trình đó là 0 2x1e x Phương trình có0
nghiệm duy nhất x 1 Do đó, công thức tính V là
Ở đây, phương trình xác định hoành độ giao điểm hai đường y2x1e x và y là0
Trang 6II MỘT SỐ CÂU HỎI LUYỆN TẬP
x
F x xC
Trang 7A
2
11
Trang 915 Biết hàm số f x có đạo hàm f' x liên tục trên và f 0 ,
' 0
I t t dt
3 2 8
I tt dt
20 Khẳng định nào đúng ?
Trang 10tdt xdx
B Nếu đặt t 4 3 cos xthì
2 2
Trang 11I e
C
463
I e
D
453
x x
I
D
1
ln 22
I
26 Tính 0
11
2
1 2
x
dx e
Trang 123sin 2
10cos 4 sin
ab
Trang 1336 Cho
4
2 0
A tan cot
123
Trang 14ln 3 2 ln 2
16
x dx x
ln 3 2 ln 2
16
x dx x
dx x
Trang 15B 6
0
ln 2 3cos 2
5 32
5 32
Trang 16tan
cos 2
x dx x
x
dx x
x
dx x
x
dx x
D
4
0
ln 33
x
dx x
Trang 173 ln
1
x dx x
3 ln 3 ln 27 ln16
41
x dx x
3 ln 3 ln 27 ln16
41
x dx x
ỨNG DỤNG CỦA TÍCH PHÂN TRONG HÌNH HỌC
55 Kí hiệu S là diện tích hình thang cong giới hạn bởi đồ thị của hàm số liên tục yf x( ) , trục
hoành và hai đường thẳng x a , xb như trong hình vẽ bên Khẳng định nào sai ?
56 Kí hiệu S là diện tích hình thang cong giới hạn bởi đồ thị của hàm số f x liên tục, trục
hoành và hai đường thẳng xa , xb như trong hình vẽ bên Khẳng định nào đúng ?
Trang 1858 Kí hiệu S t là diện tích hình thang vuông giới hạn bởi đường thẳng y2x , trục hoành1
S S
D
2 1
6
S
S
Trang 1963 Biết rằng diện tích S của hình phẳng giới hạn bởi các đường ylnx, y , 0
1
x e
, xe
có thể viết dưới dạng
11
S
C
799300
67 Kí hiệu S S S1, 2, 3 lần lượt là diện tích hình vuông đơn vị (có cạnh bằng đơn vị), hình tròn đơn
vị (có bán kính bằng đơn vị), hình phẳng giới hạn bởi hai đường y2 1 x2 , y2 1 x
14
S S S
D
1 3 2
15
S S S
Trang 2069 Gọi V là thể tích hình cầu bán kính R Khẳng định nào sai ?
A Hình cầu bán kính R là khối tròn xoay thu được khi quay nửa hình trong giới hạn bởi đường
D
935
V
C
51215
V
73 Kí hiệu V V lần lượt là thể tích hình cầu bán kính đơn vị và thể tích khối tròn xoay sinh ra 1, 2
khi quay hình phẳng giới hạn bởi đường thẳng y2x và đường cong 2 2
2 1
y x xung quanh trục Ox Hãy so sánh V1 , V2
A V1V2 B V1 V2 C V1 V2 D V1 2V2
Trang 2174 Kí hiệu V V lần lượt là thể tích hình cầu bán kính đơn vị và thể tích khối tròn xoay sinh ra 1, 2
khi quay hình phẳng H giới hạn bởi đường cong
22
23
V
1 2
12
V
1 2
2
V
V
III GỢI Ý – HƯỚNG DẪN GIẢI – ĐÁP ÁN
Gợi ý – Hướng dẫn giải
Câu 1 Để kiểm tra đẳng thức f x dx F x C cần kiểm tra đẳng thức '
F x f x
Dùng công thức ' '
2
u u
Trang 22Câu 20 Đổi biến số t 2 x
Trang 23Câu 49 sin 1 sin cos
ln1
x dx