Trình bày đặc điểm nổi bật của vị trí địa lí tự nhiên nước ta.. Tại sao thiên nhiên nước ta khác hẳn với thiên nhiên một số nước có cùng vĩ độ ở Tây Nam Á, Bắc Phi?. So sánh sự khác biệ
Trang 1UBND THÀNH PHỐ CHÍ LINH
TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN
ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI
LỚP 8 MÔN: ĐỊA LÍ
NĂM HỌC 2022-2023
Thời gian làm bài:150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề gồm 01 trang)
Câu I (2,0 điểm) Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy:
1 Trình bày đặc điểm nổi bật của vị trí địa lí tự nhiên nước ta
2 Tại sao thiên nhiên nước ta khác hẳn với thiên nhiên một số nước có cùng vĩ độ ở
Tây Nam Á, Bắc Phi?
Câu II (2,0 điểm) Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy:
1 So sánh sự khác biệt về đặc điểm địa hình vùng núi Đông Bắc với vùng núi Tây Bắc
2 Giải thích vì sao có sự khác biệt về độ cao của hai vùng núi này
Câu III (3,0 điểm) Căn cứ vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, hãy:
1 Chứng minh và giải thích vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm?
2 Nêu ảnh hưởng của gió mùa đông đến hoạt động sản xuất nông nghiệp ở tỉnh Hải Dương
Câu IV (3,0 điểm) Cho bảng số liệu:
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng phân theo thành phần kinh tế của nước ta năm 2010 và 2012
( Đơn vị: Tỉ đồng)
Năm
Khu vực kinh tế
Tổng số 1677344,7 2369130,6
Có vốn đầu tư nước ngoài 44165,3 68886,1
1 Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện quy mô và cơ cấu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh
thu dịch vụ tiêu dùng phân theo thành phần kinh tế của nước ta năm 2010 và 2012
2 Nhận xét sự thay đổi đó.
- Hết
-(Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam – NXB Giáo dục, tái bản từ năm 2009 đến nay)
Họ và tên thí sinh:……… ……… Số báo danh: Chữ kí của giám thị 1:……… … Chữ kí của giám thị 2: …
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯỚNG DẪN CHẤM
Trang 2TRƯỜNG THCS CHU VĂN AN ĐỀ KIỂM TRA HỌC SINH GIỎI LỚP 8
MÔN: ĐỊA LÍ
(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)
1 Hướng dẫn chung:
- Giám khảo vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm đối với với câu hỏi mở, câu hỏi vận dụng.
HS trình bày sáng tạo theo cách riêng nhưng đúng bản chất vẫn cho điểm.
- Nếu học sinh làm không theo trình tự đáp án, nhưng vẫn đủ nội dung cần đạt thì vẫn cho điểm Khuyến khích các bài có đáp án thể hiện phát triển năng lực học sinh
2 Hướng dẫn chi tiết:
I
(2đ)
1 Trình bày đặc điểm nổi bật của vị trí địa lí tự nhiên nước ta 1,00
- Nằm trong vùng nội chí tuyến
- Gần trung tâm khu vựa Đông Nam Á
- Vị trí cầu nối giữa đất liền và biển, giữa các nước Đông Nam Á đất liền
và Đông Nam Á hải đảo
- Ở vị trí tiếp xúc các luồng gió mùa và các luồng sinh vật
0,25 0,25
0,25 0,25
2 Tại sao thiên nhiên nước ta khắc hẳn với thiên nhiên một số nước có
cùng vĩ độ ở Tây Nam Á, Bắc Phi?
1.0
- Vị trí địa lí nước ta qui định đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta
mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa
- Nước ta luôn chịu tác động bởi các loại gió mùa điển hình trên thế giới,
nên khí hậu nước ta có hai mùa rõ rệt
- Tác động của các khối khí khi di chuyển qua biển kết hợp với vai trò của
biển Đông
- Nguồn dự trữ nhiệt, ẩm dồi dào đã làm cho thiên nhiên nước ta giàu sức
sống, thảm thực vật bốn mùa xanh tốt khác hẳn với một số nước có cùng
vĩ độ ở Tây Nam Á, Bắc Phi
0,25 0,25 0.25 0.25
II
(2đ)
1 So sánh sự khác biệt về đặc điểm địa hình vùng núi Đông Bắc với vùng
núi Tây Bắc.
1,0
Vùng
Tiêu chí
Tây Bắc Đông Bắc
Giới hạn Hữu ngạn sông Hồng
đến sông Cả
Tả ngạn sông Hồng
từ dãy Con Voi đến vùngven biển Quảng Ninh
Độ cao Cao đồ sộ nhất Việt
Nam, nhiều đỉnh trên 2000m
Địa hình đồi núi thấp chiếm ưu thế, độ cao TB
500 – 1000m
Hướng núi Tây bắc- đông nam Vòng cung bao gồm:
0,2
0,2
Trang 3Câu Ý Nội dung cần đạt Điểm
như dãy Hoàng Liên Sơn, dãy Bạch Mã
cánh cung sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều
Đỉnh cao nhất Phan-xi-păng: 3143m Tây Côn Lĩnh: 2419m
Hình thái
Đỉnh tròn, sườn thoải, thung lũng mở rộng
Đỉnh nhọn, sườn dốc, thung lũng sâu
0,2
0,2 0,2
2 Giải thích vì sao có sự khác biệt về độ cao của hai vùng núi này 1,0
-Vùng núi Đông Bắc là vùng đồi núi thấp vì nằm ở rìa của khối nền Hoa
Nam vững chắc nên các hoạt động nâng lên ở đây yếu hơn vùng núi Tây
Bắc
- Vùng núi Tây Bắc hùng vĩ, đồ sộ nhất nước ta do vận động địa chất ở
biên giới Việt Lào và vận động tạo núi Himalaya nâng lên mạnh đặc biệt
là các nền móng Tiền Cambri như khu vực Hoàng Liên Sơn
0,5 0,5
III
(3đ)
1 Chứng minh và giải thích vì sao nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa
ẩm?
2,0
* Tính chất nhiệt đới:
- Nhiệt độ trung bình năm > 210C, tăng dần từ Bắc vào Nam
- Số giờ nắng trung bình từ 1400 – 3000 giờ/năm Bình quân 1m2 lãnh thổ
nhận được > 1 triệu kcalo
-> Vị trí địa lí nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc nên
mang tính chất nhiệt đới
* Tính chất gió mùa:
- Khí hậu nước ta chia ra hai mùa rõ rệt phù hợp với 2 mùa gió
+ Mùa gió Đông bắc: Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau (mùa đông) Ở
miền Bắc lạnh, khô vào đầu đông và lạnh, ẩm vào cuối đông Miền Nam
khô, nóng kéo dài
+ Mùa gió Tây nam: Từ tháng 5 đến tháng 10 (mùa hạ) nóng, ẩm, mưa
nhiều trên cả nước
->Nằm trong khu vực hoạt động điển hình của gió mùa thế giới
* Tính chất ẩm: Lượng mưa lớn từ 1500 – 2000mm/năm Độ ẩm không
khí cao > 80%
->Tiếp giáp với biển Đông nên khí hậu nước ta được tăng cường tính chất
ẩm từ biển vào nên có độ ẩm cao
0,25 0,25 0,25
0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
2 Ảnh hưởng của gió mùa đông tới hoạt động sản xuất nông nghiệp ở
tỉnh Hải Dương.
1,0
*Thuận lợi: Có một mùa đông lạnh nên có thể xản xuất một vụ đông
( Ngô, khoai, bắp cải, xu hào, cà chua ) mang lại giá trị kinh tế cao
* Khó khăn: Nhiều năm gió mùa đông hoạt động mạnh, thời tiết lạnh,
0,5
Trang 4Câu Ý Nội dung cần đạt Điểm
nhiệt độ xuống thấp, có hiện tượng mưa đá nên ảnh hưởng tới sự phát
triển, sinh trưởng, năng suất cây trồng vật nuôi, nấm mốc phát triển
0,5
IV
(3đ)
1 Vẽ biểu đồ
* Xử lí số liệu:
- Tính cơ cấu:
Bảng: Cơ cấu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng phân theo
thành phần kinh tế của nước ta năm 2010 và 2012 (Đơn vị: %)
Năm Hàng xuất khẩu
Tổng số 100 100
Có vốn đầu tư nước ngoài 2,6 2,9
- Tính tỉ lệ bán kính các biểu đồ: R2012/R2010 tương ứng 1,3/1,0
* Vẽ biểu đồ: Vẽ biểu đồ tròn đúng bán kính, đúng tỉ lệ, đủ các yếu tố
(Không đúng bán kính, tỉ lệ, thiếu hoặc sai mỗi yếu tố trừ 0,25đ).
2,0
0,25
0,25 1,5
2 Nhận xét
- Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng phân theo
thành phần kinh tế của nước ta năm 2010 và 2012 không ngừng tăng
(dẫn chứng)
- Cơ cấu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng phân
theo thành phần kinh tế của nước ta là không đều và có sự thay đổi
( dẫn chứng)
1,0
0,5 0,5
TỔNG ĐIỂM TOÀN BÀI (Câu I + Câu II + Câu III + Câu IV) 10,00 - Hết
