0.5 Những con người trong Lặng Lẽ Sa Pa là những con người đẹp, tâm hồn họ, việc làm của họ làm ta cảm phục, kính yêu.. 0.5 Tuy nhiên, có rất nhiều người tốt, việc tốt đáng quý, đáng kh
Trang 1Câu 1 (6đ) Đọc truyện Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long, tuổi trẻ chúng ta cảm nhận được bao điều bổ ích, thú vị: cuộc đời thật đẹp và đáng yêu; chung quanh ta có biết bao con người đẹp, tâm hồn họ, việc làm của họ làm ta cảm phục, kính yêu.
Em có suy nghĩ gì về ý kiến trên? Liên hệ với thực tế cuộc sống hiện nay
1 Giới thiệu về Nguyễn Thành Long và truyện ngắn Lặng Lẽ Sa Pa bày tỏ sự tán
đồng về ý kiến nêu ở đề bài.
0.5
Những con người trong Lặng Lẽ Sa Pa là những con người đẹp, tâm hồn họ,
việc làm của họ làm ta cảm phục, kính yêu.
Anh thanh niên có một hoàn cảnh sống và làm việc thật đặc biệt: một mình trên
đỉnh Yên Sơn, cao 2600 mét, thách thức lớn nhất của anh đó là sự cô độc anh
yêu công việc, tự giác và có tinh thần trách nhiệm cao Anh có những suy nghĩ
sâu sắc về cuộc sống và công việc anh tự tạo cho mình cuộc sống ngăn nắp,
thú vị và chủ động anh sống hồn nhiên, chân thực, cởi mở và khiêm tốn (dẫn
chứng, phân tích)
2.5
Ông kĩ sư vườn rau lặng lẽ nghiên cứu cách tạo ra su hòa to hơn, ngọt hơn để
phục vụ nhân dân người cán bộ khoa học 11 năm ròng lập bản đồ sét…
0.5
Họ là những con người lao động bình dị, lặng lẽ, sống và cống hiến hết mình
cho đất nước nhờ có họ, chúng ta thấy cuộc đời đẹp hơn, đáng yêu hơn.
0.25
Liên hệ với cuộc sống hiện nay: cuộc sống hiện nay thay đổi rất nhiều so với
năm 1970 thời buổi kinh tế thị trường, một bộ phận không nhỏ sống bon chen,
giành giật, vun vén cá nhân…làm rạn nứt nhiều mối quan hệ tốt đẹp.
0.5
Tuy nhiên, có rất nhiều người tốt, việc tốt đáng quý, đáng khâm phục (dẫn
chứng)
1.0
Rút ra bài học cho bản thân: xác định cách sống đúng đắn 0.5
Đề bài 2 : Nhận xét về truyện “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long, có ý kiến cho rằng:
“Tác phẩm như một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của con người lao động bình thường mà cao cả, những mẫu người của một giai đoạn lịch sử
có nhiều gian khổ và hi sinh nhưng cũng thật trong sáng, đẹp đẽ Từ hình ảnh những con người ấy gợi lên cho ta những suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc sống, của lao động tự giác, về con người và về nghệ thuật”.
Qua truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, em hãy làm sáng tỏ nhận xét trên.
* Về kỹ năng: Hiểu đúng yêu cầu của đề bài Biết cách làm bài văn nghị luận bố cục rõ ràng, kết
cấu hợp lí Diễn đạt tốt, không mắc các lỗi chính tả , dùng từ , ngữ pháp
* Về nội dung :
Học sinh có thể sắp xếp trình bày theo nhiều cách khác nhau, có thể có những ý kiến riêng miễn sao phải phù hợp với yêu cầu của đề bài Dù triển khai theo trình tự nào cũng cần đạt được những ý chính sau đây
Trang 2A/ Tác phẩm như một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của con người lao động bình thường mà cao cả, những mẫu người của một giai đoạn lịch sử có nhiều gian khổ và hi sinh nhưng cũng thật trong sáng, đẹp đẽ.
Qua các nhân vật với những công việc và lứa tuổi khác nhau, nhà văn muốn khái quát những phẩm chất cao đẹp của con người mới trong thời kì xây dựng Chủ nghĩa xã hội và chống Mĩ cứu nước Họ có những suy nghĩ đúng đắn, lặng lẽ cống hiến cho tổ quốc, tâm hồn trong sáng và giàu lòng nhân ái
1/ Vẻ đẹp cao cả chung của các nhân vật
+ Ý thức trách nhiệm trước công việc : anh thanh niên, đồng chí cán bộ khoa học
+ Sống có lý tưởng, sẵn sàng cống hiến : anh thanh niên, cô kỹ sư trẻ (cô kĩ sư trẻ mới ra trường lần đầu tiên xa Hà Nội, dũng cảm lên nhận công tác tại Lai Châu Cô là lớp thanh niên
thề ra trường đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc gì…)
+ Nhận thức sâu sắc ý nghĩa công việc: anh thanh niên, ông kỹ sư vườn rau, người cán bộ nghiên cứu khoa học…
+ Yêu thích, say mê công việc, sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, dám chấp nhận cuộc sống cô độc để làm việc, làm việc một cách kiên trì, tự giác bất chấp hoản cảnh : anh thanh niên, ông kỹ sư vườn rau, người cán bộ nghiên cứu khoa học
2/ Vẻ đẹp trong cuộc sống bình thường
Tiêu biểu là nhân vật anh thanh niên
+ Đó là con người sống, làm việc một mình trên đỉnh núi cao mà không cô đơn Anh tổ chức sắp xếp cuộc sống của mình trên trạm khí tượng thật ngăn nắp, chủ động, giản dị (căn nhà nhỏ, giường cá nhân…) Anh sống lạc quan yêu đời- trồng hoa, nuôi gà, đọc sách
+ Đó là một người khiêm tốn: lặng lẽ hoàn thành công việc, không tự nhận thành tích về mình, luôn nhận thức được công việc của mình làm là những đóng góp nhỏ bé cho đất nước; ham mê học hỏi, phấn đấu bởi xung quanh anh có biết bao con người, bao tấm gương, bao điều đáng học ( những ông kĩ sư vườn rau, anh cán bộ nghiên cứu sét )
+ Một con người sống cởi mở, tốt bụng, luôn quan tâm đến mọi người một cách chân thành, chu đáo: việc đi tìm củ tam thất cho vợ bác lái xe, đón ông hoạ sĩ già và cô kỹ sư trẻ thân tình, nồng hậu; hồn nhiên, yêu cuộc sống: thèm người, thèm chuyện trò
Khẳng định, khái quát: Tác phẩm thật sự là một bài thơ về vẻ đẹp trong cách sống và suy nghĩ của người lao động bình thường mà cao cả Họ chính là những thế hệ tiêu biểu cho lớp người mới, cho thanh niên Việt Nam thời chống Mĩ cứu nước Tuy
không trực tiếp chiến đấu, song họ đã góp phần không nhỏ để xây dựng cuộc sống mới và góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến của dân tộc Họ nối tiếp nhau xứng đáng là chủ nhân của đất nước này.
( Học sinh có thể trình bày trên cơ sở phân tích từng nhân vật để làm nổi bật ý tưởng chung, tuy nhiên , cần tập trung vào nhân vật trung tâm là anh thanh niên)
B/ Tác phẩm gợi lên những suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc sống, của lao động tự giác về con người và về nghệ thuật”.
Trang 3- Cuộc sống của mỗi người chỉ thực sự ý nghĩa khi mọi việc làm , hành động của họ đều xuất phát từ tình yêu cuộc sống, yêu con người, yêu và tự hào về mảnh đất mình đang sống
- Con người biết sống có lý tưởng, say mê với công việc, hiểu được ý nghĩa của công việc mình làm Con người cần tự nhìn vào chính bản thân để sống tốt đẹp hơn
- Thông qua suy nghĩ của người hoạ sĩ : vẻ đẹp của con người và của cuộc sống chính là nguồn cảm hứng vô tận để người nghệ sĩ sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật có giá trị
* Thang điểm :
- Mở bài, kết bài đạt yêu cầu mỗi phần được điểm
- Thân bài…… điểm : Ý thứ nhất (A) -
Ý thứ hai (B) - điểm
Đề 3 : Có người nhận xét “Lặng lẽ Sa pa” là một bài thơ bằng văn xuôi ngợi ca vẻ đẹp trong sự lặng lẽ tỏa hưong của thiên nhiên và con người.
Phân tích truyện ngắn “ Lặng lẽ sa pa” của Nguyễn Thành Long để
làm rõ ý kiến trên
Yêu cầu học sinh.
1 Giới thiệu được tác giả, tác phẩm và vấn đề sẽ phân tích (0,5đ)
2 Giải thích ngắn gọn nhận xét của đề Bài thơ bằng văn xuôi, áng văn xuôi giàu chất thơ, ca ngợi vẻ đẹp lặng lẽ thơ mộng của thiên nhiên và con người (0,5đ)
3 Phân tích chất thơ của truyện (3.5đ)
a) Vẻ đẹp thiên nhiên SaPa (1,5đ)
- Hình ảnh mây rơi xuống đường, luồn cả vào gầm xe, khiến ta có cảm tưởng như đi trên mây
- Hình ảnh nắng chiều mạ bạc cả con đèo, đất trời như tỏa sáng
b) Vẻ đẹp của con người SaPa (2đ)
- Nhân vật chính, anh thanh niên , và một số nhân vật phụ; ông họa sĩ, cô kĩ sư mới ra trường, ông kĩ sư chờ rét………
- Cái lặng lẽ của công việc ầm thầm ít ai biết đến trong một không gian vắng lặng
- Trong cái lặng lẽ của đất trời, công việc là những con người, những tâm hồn không lặng lẽ,
vì họ đanglàm những công việc có ý nghĩa quan trọng đối với đất nước; là sự hăng say trong công việc, hiến mình cho công việc cho, đất nước, cho nhân dân
Đó chính là vẻ đẹp tâm hồn bình dị, khiêm tốn và hồn nhiên của những con người ở SaPa
4 Đánh giá chung (0,5đ)
Khẳng định lại vấn đề và giá trị của tác phẩm “Lặng lẽ SaPa” là một áng thơ bằng văn xuôi ca ngợi vẻ dẹp của thiên nhiên và con người lao động, nhưng tri thức mới đang thầm lặng hiến dâng tất cả sức lực và tuổi trẻ cho nhân dân, cho đất nước
Trang 4Câu 4 (5 điểm):
“Lặng lẽ Sa Pa”- Một bài ca ca ngợi những con người có lẽ sống cao đẹp đang lặng
lẽ quên mình cống hiến cho Tổ quốc.
Em hãy viết một bài văn nghị luận để làm sáng tỏ nhận định trên
Câu 3 1 Yêu cầu về kĩ năng:
- Học sinh phải xác định được đây là kiểu bài nghị luận
văn học nhằm làm sáng tỏ một nhận định
- Bố cục phải rõ ràng ,chặt chẽ, văn phong trôi chảy và
có chất văn
2 Yêu cầu về kiến thức:
a Mở bài
- Dẫn dắt vấn đề một cách trôi chảy, ấn tượng, khái quát được vẻ đẹp chung của những con người thầm lặng cống hiến
2 Thân bài
- Làm sáng tỏ vẻ đẹp của từng con người trong sự thầm lặng cống hiến
+ Anh thanh niên là một con người yêu nghề, có tinh
thần trách nhiệm cao đối với công việc khi thấy công việc của mình gắn liền với công việc của nhiều người khác; Anh biết quan tâm đến mọi người, sống chân thành ,cởi mở, khiêm tốn…
+ Ông kĩ sư vườn rau âm thầm tìm xem cách ong thụ phấn để rồi tự tay mình thụ phấn để cho rau su hào được nhiều hơn, ngon hơn …
+Người cán bộ nghiên cứu sét cũng sẵn sàng hi sinh hạnh phúc riêng tư của đời mình, 11 năm mà không dám
xa cơ quan một ngày, mải mê trên hành trình đi tìm bản
đồ sét cho đất nước…
+ Họ là những con người luôn tự hỏi mình đã làm gì cho
Tổ quốc, hi sinh quyền lợi của cái riêng mà vì cái chung, vì độc lập tự do vì hạnh phúc của nhân dân
- Khái quát vấn đề và liên hệ bản thân.
3 Kết bài
- Nêu cảm nghĩ của bản thân về những con người lao động thầm lặng
3 Biểu điểm:
- Điểm 5: Bài làm đạt được những yêu cầu trên, có tính
sáng tạo, văn viết mạch lạc, cảm xúc trong sáng
- Điểm 3-4: Bài viết phân tích được những đặc điểm
riêng nhất của các nhân vật; biết nhận xét, đánh giá nhân vật; làm nổi rõ vấn đề; Bài viết có kết cấu chặt chẽ, lời văn mạch lạc, giàu cảm xúc; hạn chế được lỗi diễn đạt
- Điểm 1-2: Bài viết giới thiệu một cách chung chung
về nhân vật; phân tích không sâu; không biết tổng hợp,
(0,5đ)
2đ
0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ
Trang 5khái quát làm nổi rõ vấn đề; bố cục lỏng lẻo; văn viết lủng củng; mắc lỗi diễn đạt nhiều
- Điểm 0: Bài viết quá sơ sài hoặc sai nghiêm trọng về
nội dung, phương pháp
ĐỀ BÀI: Hình ảnh người lao động mới trong các tác phẩm : “Lặng lẽ Sa
Pa”của Nguyễn Thành Long, “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận.
1- Giới thiệu chung : Họ là những người có trái tim giàu tình yêu lao động , yêu con người, yêu quê hương đất nước Ở họ tràn đầy niềm lạc quan, niềm tin yêu cuộc sống, đang âm thầm lặng lẽ đem hết tài năng và sức lực của mình cống hiến cho công cuộc xây dựng đất nước trên bước đường đi lên CNXH ở miền Bắc trong giai đoạn lúc bấy giờ
2- Phân tích cụ thể :
a- Anh thanh niên trong truyện ngắn “ Lặng lẽ Sa Pa”:
- Yêu thích công việc, gắn bó, không rời khỏi vị trí làm việc một giờ nào, mặc dù nơi anh sống
và làm việc là một đỉnh núi cao trên hai nghìn sáu trăm mét, quanh năm không một bóng người
Có lúc anh “ thèm người” đến độ cháy bỏng
- Anh luôn vượt qua những khó khăn trong cuộc sống để hoàn thành tốt công việc của mình, góp phần dự báo chính xác về thời tiết toàn miền Bắc, phục vụ sản xuất và chiến đấu
- Anh luôn tìm thấy niềm vui, niềm hạnh phúc thật sự từ trong công việc của mình, nhất là khi công việc của anh mang lại kết quả cho công việc chung
- Anh còn là người luôn có ý thức học tập không ngừng( qua sách báo), biết sắp xếp cuộc sống của mình ngăn nắp, cẩn thận Anh biết tự chăm sóc cho cuộc sống vật chất và tinh thần cho bản thân: trồng hoa, nuôi gà… Đặc biệt, biết quý trọng, chân thành cởi mở và luôn quan tâm đến người khác
=> Đó là những con người lao động đang ngày đêm lặng lẽ cống hiến cho đất nước
b- Hình ảnh những ngư dân đánh cá giữa biển đêm trong bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá “ của Huy Cận:
- Họ say sưa làm việc trong tiếng hát thâu đêm: hát ra khơi, hát gọi cá vào lưới, tiếng hát gõ nhịp cùng trăng trời, hát căng buồm trở về khi cá đã đầy ắp khoan thuyền… Chính tình yêu , niềm say mê lao động đã tiếp thêm sức mạnh cho họ, giúp họ vượt qua bao lớp sóng điệp trùng Họ rất khoẻ khoắn, vươn xa, làm chủ biển cả, “Ra đậu dặm xa dò bụng biển, dàn đan thế trận lưới vây giăng” Tầm vóc của họ trở nên phi thường ,kì vĩ, lớn ngang tầm với vũ trụ bao la…
- Họ làm việc trong niềm say mê và phấn khởi tự hào: tự hào về cuộc đời mới, làm chủ đất nước, làm chủ cuộc đời mình, tự hào về đất nước đang chuyển mình từng ngày trên con đường
đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, tự hào về sự giàu đẹp của biển cả quê hương
- Họ chiến đấu với sóng gió muôn trùng bằng nhiệt tình lao động, bằng niềm lạc quan tin tưởng vào công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa Trong trái tim của những người lao động ấy luôn chất chứa tình yêu đất nước, niềm lạc quan tin tưởng về những bước phát triển đi lên của đất nước… 3- Kết luận: Hình ảnh của những người lao động trong hai tác phẩm đó thật tuyệt vời, thật đáng trân trọng Hình ảnh của họ chính là vóc dáng của dân tộc một thời hào hùng đáng nhớ