Long an 7 cđ 3 văn

Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Ca dao về vùng đất mới, về sản vật của quê hư

- HS nắm được đặc điểm cơ bản của ca dao.

- Nhận biết được chủ đề, nội dung của một số bài ca dao, tục ngữ, hò, vè,…của địa phương - Học thuộc một số bài ca dao địa phương, hiểu được ngônngữ địa phương qua các bài ca dao, tục ngữ, hò, vè; liên hệ được với nhữngb0ài ca dao cùng chủ đề trong kho tàng ca dao Việt Nam

- Viết được văn bản nghị luận liên quan đến chủ đề

2 Năng lực

a Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

b Năng lực riêng biệt

- Năng lực đọc và nhận biết được đặc điểm của ca dao qua đọc hiểu cadao tỉnh Long An

- Năng lực đọc hiểu được nội dung, hình thức qua một số bài ca dao củaLong An

3 Phẩm chất:

- Yêu mến, tự hào về ca dao và các tác phẩm trữ tình dân gian địa phương

- Có ý thức sưu tầm, tìm hiểu một số câu tục ngữ, bài ca dao còn lưu truyền ở các địa phương trên địa bàn tỉnh Long An

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của giáo viên:

CHỦ ĐỀ 3: CA DAO ĐỊA PHƯƠNG

- Giáo án;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

2 Chuẩn bị của học sinh: Tài liệu GDĐP 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi

hướng dẫn học bài, vở ghi

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm

vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Ca dao về vùng đất mới, về sản vật của quê hương

b Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS chia sẻ về những

hiểu biết về những địa danh của tỉnh

c Sản phẩm: Chia sẻ của HS.

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi Nhìn hình đoán tên

Nhiệm vụ: Học sinh nhìn hình ảnh, đoán tên các sản vật dưới đây gắn liềnvới các địa danh nổi tiếng nào của tỉnh Long An

Hình ảnh Đáp án và lời giải thích của GV

 Đáp án: Chợ ĐàoVùng đất chợ Đào, thuộc xã Mỹ Lệ,huyện Cần Đước là nơi trồng nhiềugiống lúa thơm ngon, trong đó

có giống lúa Nàng Thơm.

 Đáp án: Châu Thành – Long An

Toàn tỉnh Long An có trên 11.000

ha diện tích trồng thanh long đứngthứ hai cả nước (sau Bình Thuận).Trong đó, huyện Châu Thành là địaphương có diện tích thanh long lớnnhất tỉnh Long An Những vườnthanh long sai trĩu quả trở thànhđiểm tham quan độc đáo hútkhách du lịch Long An

 Đáp án: Cần Giuộc

Còng là loài vật thuộc họ cua,thường sống ở các bãi biển, đầm lầy,các bãi bùn lầy thủy triều… Ở CầnGiuộc, Long An, mắm còng là mónmón ăn đặc sản nổi tiếng

 Đáp án: Đức Hòa

Với diện tích khoảng 6.000 hecta,huyện Đức Hòa được xem là vùngtrồng đậu phộng lớn nhất tỉnh Long

An

Du lịch Long An đúng vào mùa thu

hoạch đậu phộng ở Đức Hòa, dukhách sẽ dễ dàng bắt gặp nhữngngười nông dân chở những chiếc xe

bò chất đầy đậu về nhà Đặc biệt, dukhách còn có cơ hội nếm thử mùi vịđậu phộng đầu mùa thơm ngon, béongậy và bùi bùi

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ và trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ trước lớp về trải nghiệm của bản thân

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã mạnh dạn chia sẻ trải nghiệm của mình

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Quê hương Long An không chỉ nổi tiếng với những địa danh đẹp mà còn có những sản vật, văn hóa ẩm thực phong phú, đa dạng Điều đó đã trở thành niềm tự hào của người dân Long An Từ những vần thơ, câu hát êm dịu, mượt mà, người dân quê mình đã bày tỏ tình yêu và sự trân trọng với mảnh đất quê hương Bài học hôm nay cô cùng các con khám phá văn học dân gian của Long An qua

văn bản Ca dao về địa danh, sản vật.

b Nội dung: HS sử dụng tài liệu, đọc và tìm hiểu chung về ca dao Long An.

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS, phân tích nội dung và nghệ thuật

được các câu ca dao

d Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu chung về ca

dao Long An

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ

học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi,

nhớ lại kiến thức đã học và trả lời

thức và nội dung?

+ Em đã đọc bài ca dao nào về tỉnh

Long An chưa? Theo em, bài ca dao

đó thể hiện nội dung gì?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học

tập

- HS đọc văn bản, tìm hiểu từ khó

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

và thảo luận

- GV mời 2 HS trình bày trước lớp,

yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét, bổ

 Phương thức thể hiện: đối đáp, trầnthuật, miêu tả

+ Nội dung: Ca dao thể hiện các phương

diện tình cảm của nhân dân lao động, trong

đó có tình cảm gia đình, tình yêu quêhương, đất nước

2 Ca dao Long An

- Nội dung:

+ Ca dao là khúc ca tìm bạn, là tiếng nóinghĩa tình để thương để nhớ, là lời hò hẹnlứa đôi, là lời ca động viên giục gọi

+ Phê phán, tố cáo xã hội

+ Phản ánh đậm nét, sống động tâm hồn vàtính cách con người địa phương trong đờisống

+ Ca dao Long An có sắc thái độc đáoriêng, mộc mạc, chân tình, sống động; thểhiện tính cách thẳng thắn, bộc trực, chânthật, hồn nhiên của con người địa phương

- Hình thức: được sử dụng rộng rãi trongcác hình thức diễn xướng dân gian như: hò,hát và lí được người dân diễn xướng khilao động sản xuất cũng như khi vui chơi,hội hè đình đám,…

+ Các điệu lí dân gian như: lí giọng bông,

lí giọng ca, lí giọng hoa tu lởi,…

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên

quan đến bài học

d Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu bài ca dao 1, 2

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học

tập

- GV giao nhiệm vụ và đặt câu hỏi cho

HS, yêu cầu HS trả lời:

Nhóm 1, 3: Bài ca dao 1 nhắc đến đặc

điểm nào của vùng đất Đồng Tháp

Mười? Nghệ thuật tu từ được sử dụng

trong bài ca dao?

Nhóm 2,4:

+ Bài ca dao số 1 và số 2 nói đến những

loài vật nào? Theo em, vì sao khi nói

đến Đồng Tháp Mười, dân gian lại nhắc

đến những loài vật đó?

+ Hãy chỉ ra và nêu ý nghĩa những biện

pháp tu từ được sử dụng trong các bài

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả

trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận

- Nghệ thuật đối:

Đồng Tháp Mười // cò bay thẳngcánh

Nước Tháp Mười // lóng lánh cá tôm

 sự trù phú của thiên nhiên

- Sản vật nổi danh: cá tôm, rắn hổmây, cá sấu

- Bài ca dao đã nói đến đặc trưng củavùng đất Tháp Mười: tôm cá phongphú, cung cấp cho đời sống conngười nhưng cũng còn nhiều khókhăn: vùng ngập lũ, đất nhiễm phèn

và có nhiều các loài động vật hoangdã

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

- GV đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ, chốt kiến thức

Nhiệm vụ 2: Bài ca dao 3, 4, 5

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học

+ Em biết gì về “Gạo Cần Đước, nước

Đồng Nai” được nhắc đến ở bài ca dao

số 3? Hình ảnh này biểu trưng cho điều

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ, chốt kiến thức  Ghi lên bảng

* Nghệ thuật

- Thành ngữ “cò bay thẳng cánh”: nóiđến sự rộng lớn, mênh mông cuảvùng Đồng Tháp Mười

- Nghệ thuật liệt kê: nhấn mạnh sự đadạng của các loài động vật hoang dãcủa vùng

- Nghệ thuật đối:

Đồng Tháp Mười // cò bay thẳngcánh

Nước Tháp Mười // lóng lánh cá tôm

 sự trù phú của thiên nhiên

 Thể hiện niềm sự tự hào của ngườidân về vùng đất phù sa của quêhương đã làm ra bông lúa hạt gạo dẻothơm

- Mộc Hóa nổi tiếng với bông súngchấm mắm kho  món ngon dân dã,mộc mạc

- Bông súng, củ co: những loài câyhoang dại mọc khắp đồng bằng đãnuôi sống người dân quê.

 Quê hương thân tình, mộc mạc,nuôi dưỡng những người con từnhững sản vật từ thiên nhiên dễ tìm,

dễ kiếm Qua đó, nhân dân cũng bộc

lộ niềm tự hào và tình yêu với quêhương

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu bài ca dao số 6,

7, 8

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học

tập

- GV yêu cầu HS đọc hai bài ca dao 6, 7,

8 và thảo luận theo nhóm

Nhóm 1, 2: Bài ca dao 6

+ Bài ca dao số 6 đã nhắc đến vùng đất

nào? Mảnh đất ấy có đặc điểm gì?

Nhóm 2, 5: Bài ca dao 7

+ Em hãy giới thiệu về lễ hội Tầm Vu

+ Hãy tìm một số bài ca dao Việt Nam

có mở đầu bằng “Dù ai …” Theo em,

cách diễn đạt này nhằm khẳng định điều

gì?

Nhóm 4, 6: Bài ca dao số 8

+ Theo em, nhân vật “ông” mà người

dân nói đến trong bài ca dao này là ai?

+ Bài ca dao số 8 đã tái hiện hình ảnh

nghi lễ truyền thống nào trong đời sống

+ Lễ hội có các hoạt động vui chơigiải trí dân gian như kéo co, đập nồi,

sinh hoạt dân gian của cư dân địa

phương Long An? Theo em, bài cao dao

đã phản ánh tâm trạng và thái độ gì của

người dân lao động xưa?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học

tập

- HS đọc lại văn bản và suy nghĩ để trả

lời câu hỏi

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

thảo luận

- GV mời 2- 3 HS trình bày trước lớp,

yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét, góp ý, bổ

sung

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ, chốt kiến thức  Ghi lên bảng

- GV giưới thiệu về lễ hội Tầm Vu

Lễ Hội Làm Chay-tầm vu-châu

thành-long an - YouTube

nhảy bao bố, thả vịt,

+ Lễ hội Làm chay Tầm Vu đã đượccông nhận là Di sản văn hoá phi vậtthể quốc gia vào năm 2014

- Một số bài ca dao theo mô-tip “Dùai”

Dù ai đi ngược về xuôiNhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba

Dù ai nói đông nói tâyThì ta cũng vững như cây giữa rừng

- Câu ca dao số 7 nhằm khẳng định

dù là bất cứ ai, dù có buôn bán bậnrộn, cũng cần ghi nhớ lễ hội quantrọng này

* Bài ca dao 8

- Nhân vật “ông”: cac vị thần caiquản (như thần bảo hộ mùa màng,cúng đất đat…)

- Câu ca dao tái hiện nghi lễ truyềnthống: chuẩn bị lễ vật trang trọng đểdâng cúng mong cầu cho mưa thuậngió hòa, vụ mùa tốt tươi

 Bài ca dao thể hiện thái độ tônkính các vị thần linh, niềm tin tưởngcủa nhân dân vào các vị thần linhluôn phù hộ cho con người no ấm,hạnh phúc

Nhiệm vụ 5: Tìm hiểu nghệ thuật và III Tổng kết

nội dung ý nghĩa.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học

- GV mời 3 HS phát biểu trước lớp, yêu

cầu cả lớp nhận xét, góp ý, bổ sung (nếu

cần thiết)

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ, chốt kiến thức  Ghi lên bảng

GV kết luận:Như vậy, một cách chung nhất, nhân dân Long An đã phán ánh một

cách chân thực và sinh động những đặc sản quê hương gắn liền với mảnh đấtchôn nhau cắt rốn Sự trù phú, giàu có của các sản vật là thiên nhiên, một phầnđược tạo dựng nên từ bàn tay cần cù, chăm chi của nhân dân lao động

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản đã học.

b Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS suy nghĩ, trả lời.

c Sản phẩm học tập: HS đưa ra được các phương án đúng theo nội dung đã

học của văn bản

d Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 1 Hãy hoàn thành thông tin về đặc điểm thể thơ của các bài

ca dao trên

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV nêu nhiệm vụ, HS thảo luận cặp đôi: Hãy hoàn thành thông tin về đặcđiểm thể thơ của các bài ca dao trên

Đặc điểm

Thể thơ

Ngắt nhịp Gieo vần

Phối hợp thanh

Bảy chữ

Lục bát

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe yêu cầu và hướng dẫn của GV để vtrả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 HS trình bày cảm nhận của mình HS khác lắng nghe, bổ sung

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, lưu ý cả lớp, khen ngợi HS đã trình bày đoạn văn trước lớp

- GV chốt kiến thức:

Đặc điểm

Thể thơ

Ngắt nhịp Gieo vần

- GV nêu nhiệm vụ: Hoạt động nhóm để chọn và viết bài giới thiệu về sảnvật, địa danh tiêu biểu của quê hương mình.

- GV gợi ý: Trao đổi cùng các bạn để chọn và viết bài giới thiệu về sản vật, địa danh quê hương mình cho các bạn ở địa phương khác Gợi ý: Hình thức trình bày có thể là poster, hình ảnh, video clip…

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe yêu cầu và hướng dẫn của GV để trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 HS trình bày cảm nhận của mình HS khác lắng nghe, bổ sung

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, lưu ý cả lớp, khen ngợi HS đã trình bày bài văn trước lớp

2 Em hãy viết một văn bản nghị luận (khoảng 300 chữ), kêu gọi mọi ngườichung tay bảo tồn và phát triển sự đa dạng sinh học ở vùng Đồng Tháp Mườihiện nay

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe yêu cầu và hướng dẫn của GV, về nhà sưu tầm và chép lại vào vởnhững câu ca dao khác về Long An

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà và báo cáo vào tiết sau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, lưu ý cả lớp, khen ngợi HS đã trình bày đoạn văn trước lớp

* Hướng dẫn về nhà

- GV dặn dò HS:

+ Sưu tầm và chép lại vào vở những câu ca dao khác về Long An

+ Đọc trước và soạn bài: Ca dao về tình cảm gia đình, xã hội

- HS nắm được đặc điểm cơ bản của ca dao.

- Nhận biết được ca dao tỉnh Long An toát lên tình cảm gia đình và xã hội quanhững câu, bài ca dao, về tình làng nghĩa xóm, tình bạn, tình thân trong gia đình

- HS thuộc được một số câu, bài ca dao tỉnh Long An, liên hệ với những câu, bài

ca dao cùng chủ đề trong kho tàng ca dao Việt Nam để thấy được nét riêng, độcđáo của ca dao tỉnh Long An

2 Năng lực

a Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

b Năng lực riêng biệt

- Năng lực đọc và nhận biết được đặc điểm của ca dao qua đọc hiểu cadao tỉnh Long An

- Năng lực đọc hiểu được nội dung, hình thức qua một số bài ca dao củaLong An

3 Phẩm chất:

- Trân trọng, tự hào và có ý thức giữ gìn, phát huy các giá trị văn hoá dân gian của Long An

- Có ý thức sưu tầm, tìm hiểu một số câu tục ngữ, bài ca dao còn lưu truyền

ở các địa phương trên địa bàn tỉnh Long An

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Giáo án;

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

2 Chuẩn bị của học sinh: Tài liệu GDĐP 7, soạn bài theo hệ thống câu hỏi

hướng dẫn học bài, vở ghi

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm

vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học Ca dao về lao động sản xuất, tình cảm gia đình.

b Nội dung: Học sinh trả lời câu hỏi.

c Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS.

d Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi Ai nhanh hơn

Nhiệm vụ: Long An là địa phương có nhiều làng nghề truyền thống Em hãy

kể tên một số làng nghề ở Long An mà em biết

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ và trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS chia sẻ trước lớp về trải nghiệm của bản thân

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, khen ngợi các HS đã có kết quả đúng

Đáp án:

Làng nghề Trống Bình An (Tân Trụ) Làng nghề Chằm nón lá An Hiệp

Làng nghề bánh tráng Nhơn Hòa Làng nghề dệt chiếu Long Cang

(Cần Đước)

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Bên cạnh những bài ca daothể hiện lòng tự hào về những địa danh nổi tiếng, những sản vật quê hương,Long An còn được biết đến là vùng đất với những nghề truyền thống vang danhbốn phương được tạo bởi bàn tay khéo léo của người dân Bài học hôm nay

chúng ta cùng tìm hiểu về Ca dao về lao động sản xuất, tình cảm gia đình.

b Nội dung: HS sử dụng tài liệu, đọc và tìm hiểu chung về ca dao Long An.

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

+ Giọng đọc dịu, nhẹ, chậm êm

- GV đặt câu hỏi: Văn bản gồm mấy bài

7, 8

ca dao? Xác định bố cục các bài ca dao?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

b Nội dung: HS trả lời các câu hỏi.

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên

quan đến bài học

d Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu các bài ca dao về

II Đọc – hiểu văn bản

1 Ca dao về lao động sản xuất

- Bài ca dao 1, 2: Ghe cá mũi son,

ghe mũi đỏ xanh lườn: nhắc đến nghềđóng ghe xuồng nổi tiếng ở CầnĐước