- Mọi người cần phải tôn trong quyền tự do tín ngưỡng của người khác như tôntrọng nơi thờ tự của các tôn giáo;không được gây mất đoàn kết, chia rẽ giữa ngườikhông có tôn giáo với người c
Trang 1I Trọng tâm kiến thức GDCD 7
I HỌC KÌ I
Câu 1: Sống giản dị là gì? Nêu biểu hiện của sống giản dị?
- Sống giản dị là sống phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của bản thân, gia đình và
xã hội
- Sống giản dị biểu hiện ở chỗ: không xa hoa lãng phí, không cầu kì, kiểu cách, không chạy theo những nhu cầu vật chất và hình thức bên ngoài
Câu 2: Cho biết ý nghĩa của sống giản dị trong cuộc sống?
Giản dị là phẩm chất đạo đức cần có ở mỗi người Người sống giản dị sẽ được mọi người xung quanh yêu mến, cảm thông và giúp đỡ
Câu 3: Cho biết thế nào là trung thực? Biểu hiện của trung thực là gì?
- Trung thực là luôn tôn trọng sự thật, tôn trọng chân lí, lẽ phải
- Biểu hiện: Sống ngay thẳng, thật thà, dám dũng cảm nhận lỗi khi mình mắc khuyết điểm
Câu 4: Nêu ý nghĩa của tính trung thực?
- Là đức tính cần thiết và quý báu của mỗi con người
- Giúp ta nâng cao phẩm giá
- Làm lành mạnh các mối quan hệ xã hội và được mọi người tin yêu, kính trọng
Câu 5: Trình bày thế nào là tự trọng? Biểu hiện của tính tự trọng là gì?
- Tự trọng là biết coi trọng và giữ gìn phẩm cách, biết điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp chuẩn mực xã hội
- Biểu hiện: cư xử đàng hoàng đúng mực, biết giữ lời hứa và luôn luôn làm tròn nhiệm vụ của mình, không để người khác phải nhắc nhở, chê trách
Câu 6: Cho biết ý nghĩa của tính tự trọng?
- Là phẩm chất đạo đức cao quý và cần thiết của mỗi con người
- Giúp ta có nghị lực vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ
Trang 2- Giúp nâng cao phẩm giá, uy tín cá nhân của mỗi người và nhận được sự quý trọng của mọi người xung quanh.
Câu 7: Yêu thương con người là gì?
Yêu thương con người là quan tâm, giúp đỡ, làm những điều tốt đẹp cho người khác, nhất là những người gặp khó khăn, hoạn nạn
Câu 8: Vì sao phải yêu thương con người? Tìm những câu ca dao, tục ngữ thể hiện lòng yêu thương con người?
- Là truyền thống đạo đức của dân tộc, cần được giữ gìn và phát huy
- Người biết yêu thương mọi người sẽ được mọi người yêu quý trọng và kính trọng
- Những câu ca dao, tục ngữ:
+ Thương người như thể thương thân
+Lá lành đùm lá rách
+Chị ngã em nâng
+Máu chảy ruột mềm
+Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ
Câu 9: Thế nào là tôn sư trọng đạo?
Tôn sư trọng đạo là: Tôn trọng, kính yêu, biết ơn đối với những người làm thầy giáo, cô giáo ở mọi lúc, mọi nơi; coi trọng những điều thầy dạy, coi trọng và làm theo đạo lí mà thầy đã dạy cho mình
Câu 10: Vì sao phải tôn sư trọng đạo? Tìm những câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn thể hiện lòng tôn sư trọng đạo?
- Tôn sư trọng đạo là truyền thống quý báu của dân tộc ta, cần được giữ gìn và pháthuy
- Thể hiện lòng biết ơn đối với thầy cô giáo, là nét đẹp trong tâm hồn của mỗi con người Sống có nhân nghĩa, thủy chung trước sau như một, đó là đạo lí của cha ông
ta từ xa xưa
Trang 3Nhiệm vụ của các thầy giáo, cô giáo rất nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang.
Câu 11: Đoàn kết, tương trợ là gì? Cho biết ý nghĩa của đoàn kết tương trợ?
- Đoàn kết, tương trợ là sự thông cảm, chia sẻ và có việc làm cụ thể giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn
“Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”
* Tục ngữ:
“Đồng cam, cộng khổ
Ngựa chạy có bầy, chim bay có bạn”
* Danh ngôn:
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết
Thành công, thành công, đại thành công”
Câu 13: Cho biết đặc điểm và ý nghĩa của lòng khoan dung?
Trang 4* Đặc điểm:
Khoan dung có nghĩa là rộng lòng tha thứ Người có lòng khoan dung luôn tôn trọng và thông cảm với người khác, biết tha thứ cho người khác khi họ hối hận và sửa chữa lỗi lầm
* Ý nghĩa:
Là đức tính quý báu của con người Người có lòng khoan dung luôn được mọi người yêu mến, tin cậy và có nhiều bạn tốt Nhờ có lòng khoan dung, cuộc sống và
quan hệ giữa mọi người với nhau trở nên lành mạnh, thân ái, dễ chịu.
Câu 14: Cần rèn luyện lòng khoan dung như thế nào? Nêu ví dụ cụ thể?
Chúng ta hãy sống cởi mở, gần gũi với mọi người và cư xử một cách chân thành, rộng lượng, biết tôn trọng và chấp nhận cá tính, sở thích, thói quen của người khác trên cơ sở những chuẩn mực xã hội
Ví dụ: Ôn tồn thuyết phục, góp ý giúp bạn sửa chữa khuyết điểm.
Câu 15: Em hiểu gì về gia đình văn hóa?
Là gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ, thực hiện kế hoạch hóa gia đình, đoàn kết với xóm giềng và làm tốt nghĩa vụ công dân
Câu 16: Để xây dựng gia đình văn hóa, mỗi thành viên cần có trách nhiệm gì?
- Mỗi người cần thực hiện tốt bổn phận, trách nhiệm của mình với gia đình
- Sống giản dị, không ham những thú vui thiếu, không sa vào tệ nạn xã hội
Câu 17: Em hiểu thế nào là giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình dòng? Vì sao phải giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ? Cần phê phán biểu hiện sai trái gì?
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình dòng họ là: Bảo vệ, tiếp nối, phát triển, làm rạng rỡ thêm truyền thống ấy(học tập, lao động, nghề nghiệp, đạo đức, văn hóa…)
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của dòng họ để: Có thêm kinh nghiệm, sức mạnh, làm phong phú truyền thống, bản sắc dân tộc Cần trân trọng, tự hào nối tiếp truyền thống, sống trong sạch, lương thiện, không bảo thủ, lạc hậu Không coi thường hoặc làm tổn hại đến thanh danh gia đình, dòng họ
Trang 5Câu 18: Tự tin là gì? Ý nghĩa của tự tin trong cuộc sống? Em sẽ rèn luyện tính
tự tin như thế nào?
- Tự tin: là tin tưởng vào khả năng của bản thân, chủ động trong mọi việc, dám tự
quyết định và hành động một cách chắc chắn, không hoang mang dao động, người
tự tin cũng là người hành động cương quyết, dám nghĩ, dám làm
- Ý nghĩa: Tự tin giúp con người thêm sức mạnh, nghị lực và sáng tạo để làm nên
sự nghiệp lớn Nếu không có tự tin, con người sẽ trở nên nhỏ bé và yếu đuối
- Cách rèn luyện: Cần chủ động, tự giác trong học tập và tham gia các hoạt động
tập thể, khắc phục tính rụt rè, tự ti, ba phải, dựa dẫm
II Bài tập Trắc nghiệm
Đọc kĩ câu hỏi, sau đó trả lời bằng cách khoanh tròn vào chữ cái của câu trả lời đúng ở mỗi câu hỏi
Câu 1: Chọn những câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn đúng nói về tính trung thực
của con người?(0,25 điểm)
A Ăn ngay nói thẳng
B Có công mài sắt, có ngày nên kim
C Ném đá giấu tay
D Thật thà quá cha dại
E Tưởng rằng chị ngã em nâng Ai ngờ chị ngã em bưng miệng cười
Câu 2: Biểu hiện nào dưới đây là sống giản dị ?(0,25 điểm).
A Tính tình dễ dãi, xuề xoà
B Nói năng đơn giản dễ hiểu
C Luôn chú ý đến hình thức bề ngoài
D Sống hà tiện
Câu 3: Biểu hiện nào dưới đây không thể hiện tính giản dị ?(0,25 điểm).
A Khi diễn đạt hay dùng những từ bóng bẩy, dài dòng
Trang 6B Không tổ chức sinh nhật linh đình.
C Sống chân thực, gần gũi và hoà hợp với mọi người
D Sống không khoe khoang, đua đòi
Câu 4 : Ý kiến nào dưới đây thể hiện sự đoàn kết tương trợ?(0,25 điểm).
A Đoàn kết với bạn cùng sở thích thì mới thú vị
B Đoàn kết với bạn có học lực và hoàn cảnh như mình thì mới có sự bình đẳng
C Đoàn kết tương trợ không nên có sự phân biệt nào
D Chỉ nên đoàn kết với những người có thể giúp đỡ mình
Câu 5: Hành vi nào dưới đây không thể hiện sự đoàn kết, tương trợ?(0,25 điểm).
A Chép bài cho bạn khi bạn bị ốm
B Cho bạn chép bài để bạn cùng được điểm cao như mình
C Giảng cho bạn bài tập khó ở nhà
D Bảo vệ ý kiến đúng của bạn
Câu 6: Biểu hiện nào sau đây thể hiện tính thiếu trung thực?(0,25 điểm).
A Sống ngay thẳng, thật thà
B Giúp đỡ khi bạn thực sự khó khăn
C.Không nói ra khuyết điểm của bạn sợ làm bạn mếch lòng
D Luôn đối xử nhân hậu với mọi người
Trang 7
B HỌC KÌ II
Câu 1: Thế nào là di sản văn hóa? Di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật
thể? Pháp luật nước ta quy định như thế nào về di sản văn hóa?
-b Di sản văn hóa phi vật thể:
- Là sản phẩm tinh thần, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học Hình thức lưu giữ,lưu truyền: Bằng tiếng nói, chữ viết, truyền miệng, truyền nghề, trình diễn…
- Ví dụ: Tiếng nói, chữ viết, tác phẩm văn học, nghệ thuật, lối sống, nếp sống dângian, lễ hội truyền thống…
* Pháp luật nước ta ghiêm cấm các hành vi:
- Chiếm đoạt làm sai lệch di sản văn hóa
- Hủy hoại hoặc gây nguy cơ huỷ hoại di sản văn hóa
- Đào bới trái phép địa điểm khảo cổ, xây dựng trái phép lấn chiếm đất đai, thuộc
di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh
- Mua bán trao đổi, vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc ditích lịch sử - VH, danh lam thắng cảnh, đưa trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốcgia ra nước ngoài
- Lợi dụng việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa để thực hiện hành vi tráipháp luật
Câu 2: Thế nào là quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và mê tín dị đoan? Nội dung
của quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo?
* Nội dung của quyền tự do tín ngưỡng và tôn giáo:
- Công dân có quyền theo hoặc không theo một tín ngưỡng, tôn giáo nào Người đãtheo một tín ngưỡng, tôn giáo nào đó có quyền thôi không theo nữa hoặc bỏ đểtheo một tín ngưỡng, tôn giáo khác
Quy định của pháp luật:
Trang 8- Mọi người cần phải tôn trong quyền tự do tín ngưỡng của người khác như tôntrọng nơi thờ tự của các tôn giáo;không được gây mất đoàn kết, chia rẽ giữa ngườikhông có tôn giáo với người có tôn giáo.
- Nghiêm cấm lợi dụng tín ngưỡng ,tôn giáo, lợi dụng quyền tự do tín ngưỡng, tôngiáo để làm trái pháp luật và chính sách của Nhà nước
Câu 3 Em hãy cho biết bản chất của nhà nước ta là gì? Bộ máy nhà nước gồm
những cơ quan nào? Nêu cụ thể từng cơ quan?
- Cơ quan hành pháp: Gồm Chính phủ và UBND các cấp
+ Chính phủ do Quốc hội bầu ra là cơ quan hành chính cấp trung ương
+ UBND do Hội đồng nhân dân bầu ra là cơ quan hành chính ở địa phương
- Cơ quan kiểm sát: Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát địa phương vàViện kiểm sát quân sự
- Cơ quan xét xử: TAND tối cao, TAND địa phương và Toà án quân sự
Câu 4: Thế nào là môi trường và tài nguyên thiên nhiên? Môi trường và tài nguyên
thiên nhiên có vai trò như thế nào đối với đời sống con người?
- có 2 loại môi trường:
+ Môi trường tự nhiên (rừng, cây, đồi, núi, sông, hồ …)
+ Môi trường nhân tạo (nhà máy, đường sá, công trình thuỷ lợi, khói bụi, rác, chấtthải)
b Tài Nguyên thiên nhiên:
- Là những của cải có sẵn trong tự nhiên mà con người có thể khai thác, chế biến,
sử dụng phục vụ cuộc sống của con người (rừng cây, động vật, thực vật quý hiếm,
mỏ khoáng sản, nguồn nước, dầu khí…)
Trang 9- Tài nguyên thiên nhiên là một bộ phận thiết yếu của môi trường có quan hệ chặtchẽ với môi trường.
- Mỗi hoạt động khai thác TNTN dù tốt hay xấu đều có tác động đến môi trường
* Vai trò của môi trường và tài nguyên thiên nhiên đối với đời sống con người
- Tạo nên cơ sở vật chất để phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội
- Tạo cho con người phương tiện sinh sống
- Giúp con người phát triển trí tuệ, đạo đức, tinh thần
Câu 5: Em hãy cho biết trẻ em Việt Nam có những quyền và bổn phận gì? Gia
đình, nhà nước và xã hội có trách nhiệm gì đối với trẻ em?
Gợi ý trả lời:
* Các quyền của trẻ em Việt Nam:
a Quyền được bảo vệ:
- Quyền được khai sinh và có quốc tịch
- Quyền được tôn trọng, bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự
b Quyền được chăm sóc:
- Quyền được chăm sóc, nuôi dạy để phát triển, được bảo vệ sức khoẻ; được sốngchung với cha mẹ và được hưởng sự chăm sóc của các thành viên trong gia đình
- Trẻ em tàn tật, khuyết tật được nhà nứơc và xã hội giúp đỡ trong việc điều trịphục hồi chức năng
- Trẻ em không nơi nương tựa được nhà nứơc, XH tồ chức chăm sóc, nuôi dạy
c Quyền được giáo dục:
- Quyền được học tập, đựơc dạy dỗ
- Quyền được vui chơi giải trí, tham gia các hoạt động văn hoá, thể thao
* Bổn phận của trẻ em:
- Chăm chỉ học tập, kính trọng thầy cô giáo, đoàn kết với bạn bè
- Sống có đạo đức, tôn trong pháp luật, tôn trọng pháp luật.tôn trọng và giữ gìn bảnsắc văn hóa dân tộc; yêu quê hương đất nước, yêu đồng bào, có ý thức xây dựng tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và đoàn kết quốc tế
Câu 6: Thế nào là làm việc có ké hoạch? Ý nghĩa của làm việc có kế hoạch?
* Ý nghĩa:
Trang 10- Làm việc có kế hoạch sẽ giúp chúng ta chủ động, tiết kiệm thời gian, công sức vàđạt hiệu quả trong công việc.
- Là yêu cầu không thể thiếu đối với người lao động trong thời đại công nghiệphóa, hiện đại hóa; giúp con người thích nghi được với cuộc sống hiện đại, với yêucầu lao động có kĩ thuật cao
Câu 7 So sánh những điểm giống và khác nhau giữa tín ngưỡng, tôn giáo và mê
tín dị đoan? Cho ví dụ?
** TRẢ LỜI:
* Giống nhau: Tín ngưỡng, tôn giáo và mê tín dị đoan giống nhau ở chỗ đều lànhững niềm tin của con người gửi gắm vào các đối tượng siêu hình
* Điểm khác nhau cơ bản giữa ba khái niệm trên là:
- Tôn giáo là niềm tin vào đối tượng siêu hình, mà những người cùng niềm tin này
đã quy tụ lại thành tổ chức, có nhiệm vụ truyền giáo, có giáo luật chặt chẽ
Ví dụ: tôn giáo Phật giáo
- Tín ngưỡng là niềm tin vào đối tượng siêu hình, chưa quy tụ thành tổ chức, chưa
có người truyền giáo, chưa có giáo luật
Ví dụ: tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên
- Mê tín dị đoan là những niềm tin mang tính chất mê muội, cực đoan, kỳ dị vàocác đối tượng siêu hình
Ví dụ: niềm tin có ma
Câu 8 Theo em người có đạo có phải là người có tín ngưỡng không? Vì sao?
** TRẢ LỜI:
- Người có đạo là người có tín ngưỡng
- Vì đạo là một hình thức của tín ngưỡng có hệ thống, tổ chức, với những quanniệm, giáo lí và những hình thức lễ nghi đặc trưng
Câu 9 Em hãy nêu một số quyền cơ bản của trẻ em Việt Nam? Lấy ví dụ cho mỗi
quyền cơ bản đó?
** GỢI Ý TRẢ LỜI:
- Quyền bảo vệ Ví dụ: Được khai sinh và có quốc tịch
- Quyền chăm sóc Ví dụ: Được bảo vệ sức khỏe
- Quyền được giáo dục Ví dụ: Được đi học các môn năng khiếu
Câu 10 Cho tình huống:
Gần nhà bạn Nam có một người chuyên làm nghề bói toán Mẹ Nam cũng thỉnhthoảng sang xem bói Nam can ngăn nhưng mẹ Nam cho rằng đó là quyền tự do tínngưỡng của mỗi người và khuyên Nam không nên can thiệp vào
a Theo em mẹ Nam nói vậy có đúng không? Vì sao?
b Nếu là Nam em sẽ làm gì?
** GỢI Ý TRẢ LỜI:
a Mẹ Nam nói vậy là không đúng
Vì: Bói toán là một biểu hiện của mê tín, dị đoan chứ không phải là tự do tínngưỡng và pháp luật đã nghiêm cấm hành nghề này
Trang 11b Nếu là Nam
- Giải thích cho mẹ hiểu tác hại của mê tín dị đoan
- Vận động gia đình và người thân khuyên giải mẹ
- Báo với chính quyền địa phương can thiệp, xử lí người hành nghề bói toán
Câu 11 Cho tình huống:
Sinh ra trong một gia đình đông con Cha mẹ A làm việc vất vả, sớm khuya, chắtchiu từng đồng để anh em A được đi học cùng các bạn Nhưng do đua đòi, hamchơi với những bạn xấu, kết quả học tập ngày càng kém Có lần bị mẹ mắng A trốnhọc đi chơi cả ngày không về nhà Cuối năm A không đủ điểm để lên lớp và phảihọc lại
a Em có nhận xét gì về việc làm của bạn A?
b A đã không làm tốt quyền và bổn phận nào của trẻ em?
** GỢI Ý TRẢ LỜI:
a Việc làm của A là sai vì:
- Không biết yêu thương, vâng lời cha mẹ, thầy cô
- đã không làm tốt quyền giáo dục mà A đang được hưởng
- Không làm tròn bổn phận của người con đối với gia đình, chưa làm tròn nghĩa vụhọc tập của một người học sinh
Câu 12 Giải thích vì sao Nhà nước ta là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và
Trang 12TRỌNG TÂM KIẾN THỨC HKI - GDCD 8 - Bài 1: Tôn trọng lẽ phải.
Câu 1 Thế nào là lẽ phải; tôn trọng lẽ phải? Nêu ý nghĩa của phẩm chất đó?
- Lẽ phải là những điều được coi là đúng đắn, phù hợp với đạo lí và lợi ích chung của xã hội
- Tôn trọng lẽ phải là công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều đúng đắn;biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo hướng tích cực; không chấp nhận
và không làm những việc sai trái
- Tôn trọng lẽ phải giúp mọi người có cách ứng xử phù hợp, làm lành mạnh các mối quan hệ xã hội, góp phần thúc đẩy xã hội ổn định và phát triển
Bài 2: Liêm khiết
Câu 2 Liêm khiết là gì? Tại sao chúng ta phải sống liêm khiết?
- Liêm khiết là một phẩm chất đạo đức của con người thể hiện lối sống không hám danh, hám lợi, không bận tâm về những toan tính nhỏ nhen, ích kỉ
- Sống liêm khiết sẽ làm cho con người thanh thản, nhận được sự quý trọng, tin cậycủa mọi người, góp phần làm cho xã hội trong sạch, tốt đẹp hơn
Bài 3: Tôn trọng người khác
Câu 3 Thế nào là tôn trọng người khác? Vì sao cần phải tôn trọng người khác? Em hãy nêu những biểu hiện biết tôn trọng người khác trong cuộc sống hằng ngày?
- Tôn trọng người khác là sự đánh giá đúng mức, coi trọng danh dự, phẩm giá và
lợi ích của người khác; thể hiện lối sống có văn hóa của mọi người
- Chúng ta cần phải tôn trong người khác vì: Có tôn trọng người khác thì mới nhận được sự tôn trọng của người khác đối với mình Mọi người tôn trọng lẫn nhau là cơ
sở để quan hệ xã hội trở nên lành mạnh, trong sáng và tốt đẹp hơn
-Cần phải tôn trọng mọi người ở mọi nơi, mọi lúc, cả trong cử chỉ, hành động và lời nói
Trang 13- Những biểu hiện biết tôn trọng người khác:
+ Luôn biết lắng nghe ý kiến của người khác;
+ Kính trọng người trên, nhường nhịn em nhỏ;
+ Không công kích, chê bai người khác khi họ
+ Không công kích, chê bai người khác khi họ không có cùng sở thích giống mình;
…
Bài 4: Giữ chữ tín
Câu 4 Thế nào là giữ chữ tín? Giữ chữ tín có ý nghĩa gì? Để trở thành người biết giữ chữ tín mỗi người cần phải làm gì? Nêu những câu tục ngữ, ca dao về việc giữ chữ tín.
- Giữ chữ tín là coi trọng lòng tin cuả mọi người đối với mình, biết trọng lời hứa vàbiết tin tưởng nhau
- Người biết giữ chữ tín sẽ nhận được sự tin cậy, tín nhiệm của người khác đối với mình, giúp mọi người đoàn kết và dễ dàng hợp tác với nhau
- Muốn giữ được lòng tin của mọi người đối với mình, thì mỗi người cần phải làm tốt chức trách, nhiệm vụ, giữ đúng lời hứa, đúng hẹn trong mối quan hệ của mình với mọi người xung quanh
- Ca dao: Nói lời phải giữ lấy lời
Đừng như con bướm đậu rồi lại bay
Bài 5: Xây dựng tình bạn trong sáng, lành mạnh
Câu 5: Thế nào là tình bạn trong sáng? Đặc điểm của tình bạn trong sang, lành mạnh Ý nghĩa.
1 a) Tình bạn là tình cảm gắn bó giữa hai hoặc nhiều người cùng giới hoặc khác giới trên cơ sở hợp nhau về tính tình, sở thích hoặc quan niệm sống
b) Đặc điểm cơ bản của tình bạn trong sáng, lành mạnh là:
Phù hợp quan niệm sống, bình đẳng tôn trọng nhau
Chân thành, tin cậy và có trách nhiệm với nhau
Thông cảm, đồng cảm sâu sắc với nhau
Trang 142 Ý nghĩa:
Tình bạn trong sáng, lành mạnh giúp:
Cuộc sống ấm áp, tự tin hơn;
Biết tự hoàn thiện để sống tốt hơn
Quan hệ xã hội lành mạnh, phát triển hơn
Bài 6: Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác
Câu 6 Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác là gì? Ý nghĩa? Vì sao phải tôn trong và học hỏi các dân tộc khác?
- Là tôn trọng chủ quyền, lợi ích và nền văn hóa của các dân tộc Luôn tìm hiểu, tiếp thu những điều tốt đẹp trong nền kinh tế, văn hóa, xã hội của các dân tộc; đồngthời phải thể hiện lòng tự hào dân tộc chính đáng của mình
- Ý nghĩa:
Thành tựu của mỗi dân tộc là vốn quí của loài người
Tạo điều kiện để nước ta phát triển nhanh và phát triển bản sắc dân tộc
- Phải tôn trong và học hỏi các dân tộc khác vì:
+ Mỗi dân tộc đều có những thành tựu nổi bật về kinh tế, khoa học- kĩ thuật, văn hóa, nghệ thuật, những công trình đặc sắc, những truyền thống quý báu Đó là vốn quý của loài người cần được tôn trọng, tiếp thu và phát triển
+ Tôn trọng học hỏi các dân tộc khác sẽ tạo điều kiện để nước ta tiến nhanh trên con đường xây dựng đất nước giàu mạnh và phát triển bản sắc dân tộc
Câu 7 Để tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác chúng ta cần phải làm gì? Em hãy nêu những trường hợp nên và không nên trong việc tôn trọng và học hỏi các dân tộc
- Chúng ta phải tích cực học tập, tìm hiểu đời sống và các nền văn hóa của các dân tộc trên thế giới, tiếp thu một cách có chọn lọc, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh
và truyền thống của dân tộc ta
Những việc nên học hỏi Những việc không nên học hỏi
Trang 15Câu 8: Trách nhiệm của học sinh?
1 Tôn trọng chủ quyền, lợi ích và nền VH của các dân tộc
Tìm hiểu, tiếp thu những điều tốt đẹp trên mọi lĩnh vực
Luôn thể hiện lòng tự hào dân tộc chính đáng
2 Ý nghĩa:
Thành tựu của mỗi dân tộc là vốn quí của loài người
Tạo điều kiện để nước ta phát triển nhanh và phát triển bản sắc dân tộc
3 Trách nhiệm của học sinh:
Tích cực học tập, tìm hiểu đời sống và nền VH của các dân tộc
Tiếp thu một cách có chọn lọc, phù hợp với hoàn cảnh và truyền thống dân tộc ta
PHẦN II: THỰC HÀNH
BÀI TẬP TÌNH HUỐNG:
Tình huống 1: Cho tình huống sau: Đã 23h, Hoà vẫn bật nhạc to Bác Trung chạy
sang bảo: Cháu nghe nhạc nhỏ thôi để hàng xóm còn ngủ
Em hãy đánh giá về hành vi của Hòa? Nếu là Hoà, em sẽ chọn cách nào? Vì sao?
Tình huống 2: Trong một lần, Lan và Hoa cùng đi du lịch ở Mĩ Một người dân
địa phương đã hỏi Lan: “Bạn đến từ nước nào?” Lan trả lời: “Tôi đến từ NhậtBản” Hoa thắc mắc: “Chúng ta đến từ Việt Nam cơ mà, sao cậu lại nói với họ làchúng ta đến từ Nhật Bản?” Lan giải thích: “Ai cũng biết Nhật Bản là một nướcgiàu có, Việt Nam mình thì nghèo hơn Mình nói đến từ Nhật Bản họ sẽ tôn trọngmình hơn”
Hỏi:
a Em đồng ý với quan điểm của bạn Lan hay không? Vì sao?
b Nếu em là Hoa thì em sẽ nói gì với Lan?
Trả lời:
Em không đồng ý với quan điểm của bạn Lan Bởi vì đó là suy nghĩ sai lệch về đấtnước của chúng ta và nó thể hiện thái độ mặc cảm không đúng, không có niềm tựhào về Tổ quốc dân tộc
Trang 16Tình huống 3:
Em tự suy nghĩ trong quan hệ gia đình (đối với ông bà, cha mẹ, anh chị em, bà con) có điều gì làm chưa đúng hoặc không tôn trọng lẽ phải ? Em ghi lại trong vở học Giáo dục công dân để sửa chữa
Trả lời:
Thỉnh thoảng em vẫn nói dối bố mẹ về việc học tập, tỏ thái độ không đúng với bố
mẹ khi có điều không vừa ý mình, vẫn còn tranh giành với anh, chị, em … (em tự liên hệ với bản thân để tìm những khuyết điểm cụ thể hơn)
Tình huống 4:
Sống với những nguời gần mình trong gia đình ; trường, lớp, tổ học tập, đoàn, đội; ngoài xã hội trong việc tiếp xúc với người lớn tuổi, với cơ quan nhà nước, chắc chắn em đã gặp nhiều tình huống về việc tôn trọng và không tôn trọng người khác
Hãy nêu những ví dụ hoặc tình huống đã xảy ra thường ngày vế thiếu, tôn trọng người khác (ở gia đình, ở nhà trường, ngoài xã hội) mà em biết hoặc nhìn thấy
- Trong rạp chiếu phim trong khi mọi người đagn tập trung xem phim thì Huệ và Lan lại nói chuyện cười đùa rất to, đập chân đập tay gây ảnh hưởng đến mọi người xung quanh
- Khi bố mẹ đang giảng giải cho Lan hiểu về lỗi lầm của mình thì Lan lại tỏ thái độgiận dỗi không vừa lòng, cãi lại với bố mẹ và thậm chí vùng vằng quay đi
Vậy đó là những thái độ thiếu tôn trọng người khác, thể hiện lối sống thiếu văn hóa
Tình huống 5:
“Cô giáo mới tốt nghiệp trường sư phạm và về dạy học ở trường trung học cơ sở Buổi đầu vào lớp, làm quen với học sinh, cô hỏi :
- Các em hãy cho biết cha mẹ các em làm nghề gì ?
Đề tài thật hấp dẫn, em nào cũng hào hứng
- Thưa cô, bố mẹ em đều là công nhân nhà máy điện ạ !
- Thưa cô, bố em là kĩ sư nông nghiệp, mẹ em là giáo viên ạ !
Trang 17Đến lượt em Hà, cũng như các bạn, em nói rất hồn nhiên :
- Thưa cô, bố mẹ em đều là công nhân vê sinh ạ !
Trong lớp bỗng rộ lên những tiếng cười Hà ngơ ngác nhìn các bạn rồi như hiểu ra, mặt Hà đỏ bừng, mắt rơm rớm Cô giáo bước đến bên, đặt tay lên vai Hà, âu
yếm :
- Cám ơn bố mẹ em, những người lao động đã giữ cho thành phố chúng ta luôn sạch và đẹp Không có nghề gì là tầm thường, chỉ có những kẻ lười biếng, vô công rồi nghề mới đáng xấu hổ
Một không khí im lặng bao trùm cả lớp Những em lúc nãy cười to nhất, lúc này cúi mặt ngượng ngùng Một em đứng dậy :
- Thưa cô, chúng em thật có lỗi Chúng em xin lỗi cô, xin lỗi bạn Hà.”
THU PHƯƠNG (Sưu tầm)
Gợi ý : Em phân tích thái độ “thiếu tôn trọng người khác” của một số học sinh trong câu chuyện trên: Khi nhận ra lỗi lầm của mình, họ đã làm gì ?
Trả lời:
Thái độ “thiếu tôn trọng người khác” của một số bạn học sinh trên là rất đáng chê trách Nghề nào cũng đáng được tôn trọng, nhưng các bạn lại coi thường nghề nghiệp của bố mẹ Hà, khiến Hà phải ngại ngùng với tiếng cười kệch cỡm đó Ngoài ra, thái độ “thiếu tôn trọng người khác” của một số học sinh trong câu
chuyện còn làm ảnh hưởng đến danh dự và nhân phẩm của bố mẹ em Hà và cả Hà, nếu không được giải quyết sẽ ảnh hưởng đến sự tự tin, ảnh hưởng đến kết quả học tập của em
Khi nhận ra lỗi lầm của mình họ đã đứng dậy xin lỗi cô giáo và bạn Hà Đó là hànhđộng nên làm và họ không nên vi phạm điều trên nữa
Trang 18TRỌNG TÂM KIẾN THỨC HKII- GDCD 8 - 1.Phòng chống tệ nạn xã hội
a Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực
xã hội, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống
xã hội Có nhiều tệ nạn xã hội, nhưng nguy hiểm nhất là các tệ nạn cờ bạc, ma tuý, mại dâm, HIV/AIDS
b Tác hại của tệ nạn xã hội
Gây tác hại đối với cá nhân, gia đình, cộng đồng, xã hội : Ảnh hưởng đến sức khoẻ con người, gây thiệt hại kinh tế, suy giảm tinh thần và đạo đức, phá vỡ hạnh phúc gia đình, gây mất trật tự an ninh xã hội, làm xói mòn giá trị đạo đức con người, suy thoái nòi giống
c Trách nhiệm của công dân
- Sống giản dị, lành mạnh, tích cực rèn luyện thể dục thể thao
- Không uống rượu, đánh bạc, đua xe trái phép, hút thuốc lá, sử dụng ma tuý, xem phim ảnh, băng hình đồ trị, bạo lực, tham gia vào các hoạt động mại dâm
- Biết tự bảo vệ mình và bạn bè, người thân không sa vào tệ nạn xã hội
- Tích cực tham gia các hoạt động xã hội do nhà trường, địa phương, cộng đồng, xãhội tổ chức
2 Phòng chống nhiễm HIV/AIDS
a Tính chất nguy hiểm
Huỷ hoại sức khoẻ, cướp đi tính mạng của con người Phá hoại hạnh phúc gia đình,huỷ hoại tương lai nòi giống dân tộc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế - xã hội đất nước
b Pháp luật quy định
- Mọi người có trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng chống,ơchongs việc lâytruyền HIV/AIDS để bảo vệ cho mình, cho gia đình và xã hội; tham gia các hoạt động phòng chống, chống nhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng
- Nghiêm cấm các hành vi mua dâm, bán dâm, tiêm chích ma tuý và các hành vi làm lây truyền HIV/AIDS khác
- Người nhiễm HIV/AIDS có quyền được giữ bí mật về tình trạng bị nhiễm
HIV/AIDS của mình, không bị phân biệt đối xử nhưng phải thực hiện các biện pháp phòng, chống lây truyền bệnh để bảo vệ sức khoẻ cộng đồng
Trang 19c Các biện pháp phòng chống
- Sống an toàn, lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội
- Không phân biệt đối xử người bị nhiễm
- Tích cực tham gia các hoạt động phòng, chống ở trường và ở cộng đồng
d Ngày thế giới phòng chống HIV/AIDS ngày 1 tháng 12.
3 Phòng ngừa tai nạn vũ khí cháy nổ và các chất độc hại
a Nhận biết các dạng vũ khí thông thường
- Vũ khí thông thường: súng, dao, mã tấu
- Chất nổ: thuốc nổ, thuốc pháo, ga
- Chất cháy: Xăng, dầu hoả
- Chất độc hại: chất phóng xạ, chất độc da cam, thuốc bảo vệ thực vật, thuỷ ngân
b Tác hại
Gây tổn thất to lớn về người và tài sản cho cá nhân, gia đình, xã hội; gây ô nhiễm môi trường
c Pháp luật nước ta quy định
- Cấm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, sử dụng trái phép các loại vũ khí, các chất
nổ, chất cháy, chất phóng xạ và chất độc hại
- Chỉ những cơ quan, tổ chức, cá nhân được nhà nước giao nhiệm vụ và cho phép mới đươcj giữ, chuyên chở và sử dụng vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ vàchất độc hại
- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo quản, chuyên chở và sử dụng vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ, chất độc hại phải được huấn luyện về
chuyên môn, có đủ phương tiện cần thiết và luân tuân thủ quy định về an toàn
d Là công dân, học sinh chúng ta cần phải
- Tự giác tìm hiểu và thực hiên nghiêm chỉnh các quy định về phòng ngừa tai nạn
Trang 20a Quyền sở hữu tài sản công dân là quyền của công dân (chủ sở hữu) đối với tài
sản thuộc sở hữu của mình
b Quyền sở hữu tài sản công dân bao gồm
- Quyền chiếm hữu là quyền trực tiếp nắm giữ, quản lí tài sản
- Quyền sử dụng là quyền khai thác giá trị sử dụng của tài sản và hưởng lợi từ các giá trị sử dung của tài sản đó
- Quyền định đoạt là quỳên quyết định đối với tài sản như mua bán, tặng cho, để lạithừa kế, phá huỷ, vứt bỏ
c Công dân có nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác, không được xâm
phạm tài sản của cá nhân, của tổ chức, của tập thể và của nhà nước Nhặt đựoc của rơi phải trả lại cho chủ sở hữu hoặc thông báo cho cơ quan có trách nhiệm xử lí theo quy định của pháp luật Khi vay, nợ phải trẻ đầy đủ, đúng hẹn Khi mượn phảigiữ gìn cẩn thận, sử dụng xong phải trả lai cho chủ sở hữu, nếu làm hỏng, phải sửa chửa hoặc bồi thường tương ứng với giá trị tài sản Nếu gây thiệt hại về tài sản pgải bồi thườngtheo quy định của pháp luật
d Trách nhiệm của nhà nước
- Ghi nhận hiến pháp và các văn bản quy phạm pháp luật quyền sở hữu của công dân
- Quy định các biện pháp, các hình thức xử lí các hành vi xâm phạm; quy định trách nhiệm cách thức bồi thường hành vi gây thiệt hại, mất mác, cho vay thuộc
sở hữu của người khác
- Tuyên truyền giáo dục công dân cách thức bảo vệ quyền sở hữu của mình và tôn trọng quyền sở hữu của người khác
5 Nghĩa vụ tôn trọng bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích công cộng
a Tài sản nhà nước là tài sản thuộc sở hữu toàn dân, do nhà nước chịu trách
nhiêm quản lí (ví dụ: đất đai, sông, hồ, núi, vùng trời, vùng đất, biển, tài nguyên thiên nhiên )
- Lợi ích công cộng là lợi ích chung dành cho mọi người và toàn xã hội.(ví dụ: lợi ích do các công trình công cộng mang lại như công viên, vườn hoa, cầu, đường, sân vận động, nhà văn hoá, trường học )
b Tầm quan trọng của tài sản nhà nước và lợi ích công cộng là cơ sở vật chất
để xã hội phát triển, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
c Nghĩa vụ của công dân đối với tài sản nhà nước và lợi ích công cộng
- Không lấn chiếm, không phá hoại, không sử dụng vào mục đích cá nhân
Trang 21- Bảo quản, giữ gìn, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả, không tham ô, lãng phí khi được quản lí khi được quản lí tài sản nhàn nước.
d Trách nhiệm của nhà nước
- Ban hành và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về quản lí và sử dụng tài sản thuộc sở hữu toàn dân
- Tuyên truyền, giáo dục mọi công dân thực hiện nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích công cộng
6 Quyền khiếu nại và tố cáo
a - Quyền khiếu nại là quyền của công dân đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có
thẩm quyền xem xét lại các quyết định, hành vi hoặc quyết định kỉ luật khi có căn
cứ cho rằng quyết điịnh hoặc hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm quyền lợi lợi ích hợp pháp của mình
- Quyền tố cáo là quyền của công dân báo cho cơ quan tổ chức, cá nhân có thẩm
quyền về vụ việc vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích của nhà nước, đến quyền lợi là lợi íchhợp pháp của công dân
- Giống và khác nhau giữa khiếu nại và tố cáo
+ Giống
Đều là quyền cơ bản của công dân
Đều là công cụ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, nhà
nước
Đều là phương tiện để công dân tham gia quản lí nhà nước, quản lí xã hội
+ Khác
Người khiếu nại là người trực tiếp bị hại
Người tố cáo là mọi công dân
Tố cáo mọi hành vi xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân , nhà nước
b Ý nghĩa của quyền khiếu nại, tố cáo
Quyền khiếu nại, tố cáo là một trong những quyền cơ bản của công dân
- Trách nhiệm của nhà nước kiểm tra, xem xét việc giải quyết có đúng với pháp
luật không, xử lí nghiêm các hành vi xâm hại lợi ích, nghiêm cấm việc trả thù hoặclợi dụng để vu khống, vu cáo làm hại người khác
- Trách nhiệm của công dân Khi khiếu nại, tố cáo cần trung thực, khách quan,
thận trọng và đúng qui định của pháp luật
Trang 227 Quyền tự do ngôn luận
a Quyền tự do ngôn luận là quyền của công dân được tham gia bàn bạc, thảo
luận, đóng góp ý kiến vào những vấn đề chung của nhà nước, xã hội
b Những qui định của pháp luật
- Được cung cấp thông tin theo quy định của pháp luật, tự do báo chí
- Sử dụng quyền tự do ngôn luận trong các cuộc họp ở cở sở, trên các phương tiện thông tin đại chúng
- Kiến nghị với đại biểu quốc hội, hội đồng nhân dân, góp ý kiến vào dự thảo cương lĩnh chiến lược, luật, bộ luật
- Sử dụng phải theo qui định của pháp luật để phát huy quyền làm chủ của công dân góp phần xây dựng nhà nước, quản lí xã hội
c Trách nhiệm của nhà nước
Tạo điều kiện thuận lợi để ciông dân thực hiện quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, phát huy đúng vai trò của mình
8 Hiến pháp nước Cộng hoà XHCN Việt Nam
a Hiến pháp là luật cơ bản của nhà nước, có hệ lực pháp lí cao nhất trong hệ
thống pháp luật Việt Nam Mọi văn bản pháp luật khác đều được xây dựng, ban hành trên cơ sở các quy định của hiến pháp, không được trái với hiến pháp
+ Nội dung cơ bản của hiến pháp: Quy định những vấn đề nền tảng, những nguyên tắc mang tính điịnh hươcngs của đường lối xây dựng và phát triển đất nước: bản chất nhà nước, chế dộ chính trị, chế độ kinh tế, chính sách văn hoá xã hội, quyền, nghĩa vụ cơ bản của công dân, tổ chức bộ máy nhà nước
b Lịch sử Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam
Từ năm 1945 đến nay Hiến pháp VN được xây dựng gồm 5 bản:
1946: hiến pháp thứ nhất được ra đời, gọi là hiến pháp dân tộc, dân chủ nhân dân
1959: bản hiến pháp thứ 2 ra đời, trên nền tảng xây dựng chủ nghĩa xã hội
ở miền Bắc và tiếp tục đấu tranh giải phóng miền Nam
1980: bản hiến pháp thứ 3 ra đời, được xây dựng trong nền tảng cả nước tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội
1992 đến nay: bản hiến pháp thứ 4 được xây dựng, trên nền tảng thời kỳ đổi mới, đi lên của đất nước
Hiến pháp 2013: Hiến pháp của thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển
Trang 23c.Cơ quan quốc hội có quyền lập ra hiến pháp, pháp luật, có quyền sử đổi nhưng
phải thông qua đại biểu quốc hội với ít nhất là 2/3 số đại biểu tán thành
9 Pháp luật nước Cộng hoà XHCN Việt Nam
a Pháp luật là quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do nhà nước ban hành, được
nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế
b Đặc điểm, bản chất, vai trò của pháp luật
c Trách nhiệm của công dân
Công dân có nghĩa vụ tuân theo hiến pháp và pháp luật, tham gia bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, giữ gìn bí mật quốc gia, chấp hành những nguyên tắc sinh hoạt công cộng
Trang 24
Câu 2 Tôn trọng lẽ phải là công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều đúng đắn,
biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo hướng tích cực, không chấp nhận vàkhông làm
A theo mục đích chung B những việc sai trái
C.theo yêu cầu của tập thể D việc xã hội mong muốn
Câu 3 Tôn trọng lẽ phải giúp mọi người có cách ứng xử phù hợp, góp phần
A.thúc đẩy xã hội ổn định và phát triển B làm phức tạp các mối quan hệ xã hội
C khai thác lợi ích của xã hội cho riêng mình D đẩy mạnh mọi hình thức cạnh tranh
Trang 251
Câu 4 Người có lối sống trong sạch, không hám danh, hám lợi là thể hiện phẩm chất nào
dưới đây?
A Tự chủ B Dân chủ
C Liêm khiết D Kỉ luật
Câu 5 Liêm khiết là một phẩm chất đạo đức của con người thể hiện lối sống trong sạch,
không hám danh hám lợi, không bận tâm về những
A.toan tính nhỏ nhen B suy nghĩ của tập thể
D mưu cầu, thành tích chung D lợi ích của đa số
Câu 6 Đánh giá đúng mức, coi trọng danh dự, phẩm giá và lợi ích của người khác là thể
hiện nội dung nào dưới đây?
A.Tôn trọng người khác B Dân chủ và kỉ luật
C Giữ chữ tín D Tự giác và sáng tạo
Câu 7 Mọi người tôn trọng nhau là cơ sở để quan hệ xã hội trở nên
A toan tính, vụ lợi B trong sáng, lành mạnh hơn
D mưu toan, tính toán D dè chừng, dò xét nhau
Câu 8 Giữ chữ tín là coi trọng lòng tin của mọi người đối với mình, biết trọng lời hứa và
A biết tin tưởng nhau B đấu tranh với nhau
C bao che khuyết điểm cho người khác D thực hiện sai lời hẹn với mọi người
Câu 9 Luôn coi trọng lòng tin của mọi người đối với mình, biết trọng lời hứa và biết tin
tưởng nhau là thể hiện nội dung nào dưới đây?
A Giữ chữ tín B Liêm khiết
C Lẽ phải D.Tự phê bình
Câu 10 Công dân biết trọng lời hứa và biết tin tưởng nhau là thể hiện phẩm chất nào dưới
đây?
A Tôn trọng lẽ phải B Giữ chữ tín
C Sống nhân nghĩa D Hợp tác toàn diện
Trang 26Câu 11 Tình cảm gắn bó giữa hai hoặc nhiều người trên cơ sở hợp nhau về tính
tình, sở thích hoặc có chung xu hướng hoạt động, có cùng lí tưởng sống được gọilà
C Thường xuyên xét nét với nhau D Vụ lợi và phân biệt lẫn nhau
Câu 13 Nội dung nào dưới đây không thể hiện đặc điểm của tình bạn trong sáng,
lành mạnh?
A Che giấu những khuyết điểm trong công việc
B Phù hợp với nhau về quan niệm sống
C Bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau
D Chân thành và có trách nhiệm với nhau
Câu 14 Nội dung nào dưới đây thể hiện tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác?
A.Tôn trọng chủ quyền của các dân tộc khác
B Kì thị với phong tục của các dân tộc khác
C Định kiến với những nền văn hoá khác
D Chế giễu trang phục của các dân tộc khác
Câu 15 Các bạn lớp 8A phân công nhiệm vụ cho các nhóm sưu tầm, thuyết trình
về văn hoá, phong tục của các dân tộc Qua đó, các bạn đã tự biết rút ra nhữngđiều phù hợp và chưa phù hợp với dân tộc mình Việc làm của các bạn thể hiện thái
độ nào dưới đây?
A Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác
B Dám nghĩ, dám làm
C Đấu tranh phê bình và tự phê bình
D Dân chủ, sáng tạo
Trang 27Câu 16 Nội dung nào dưới đây không thể hiện sự tôn trọng và học hỏi các dân tộc
khác?
A Thể hiện lòng tự hào dân tộc chính đáng
B Tìm hiểu, tiếp thu những điều tốt đẹp
C Có hành vi chế giễu với những nền văn hoá khác
D Tôn trọng chủ quyền và lợi ích của các dân tộc
Câu 17 Biểu hiện nào dưới đây thể hiện công dân biết hành động theo lẽ phải?
A Ứng xử phù hợp với pháp luật B Phá hoại tài sản công cộng
C Chia rẽ, gây mất đoàn kết trong tập thể D Tham ô, hối lộ, sách nhiễu ngườidân
Câu 18 Nội dung nào dưới đây không thể hiện ý nghĩa của tôn trọng lẽ phải ?
A.Tôn vinh những quan điểm trái chiều B Xây dựng mối quan hệ xã hội lànhmạnh
C Thúc đẩy xã hội ổn định và phát triển D Giúp con người có cách ứng xử phùhợp
3
Câu 19 Việc làm nào dưới đây của công dân là biểu hiện của phẩm chất liêm khiết
?
A Giải quyết công việc không vì hám danh hám lợi
B Sử dụng tài sản chung vào mục đích cá nhân
C Lợi dụng chức vụ để mưu lợi ích cho bản thân
D Sử dụng mọi thủ đoạn cá nhân để làm giàu
Câu 20 Hành vi nào dưới đây không thể hiện phẩm chất liêm khiết?
A Làm việc vì lợi ích chung của tập thể
B Sống không ham danh vọng, tiền bạc
C Chỉ làm việc gì khi thấy có lợi
D Vận dụng hết khả năng của bản thân vào công việc chung
Trang 28Câu 21 Câu “ Khó mà biết lẽ biết lời Biết ăn biết ở, hơn người giàu sang “ thể
hiện phẩm chất nào dưới đây?
A Trung thực B Tôn trọng người khác
C Liêm khiết D Tôn trọng lẽ phải
Câu 22 Thiếu tôn trọng người khác thể hiện ở việc làm nào dưới đây ?
A Đưa chuyện về đời tư của hàng xóm B Lắng nghe, học hỏi mọi người
C Tôn trọng sở thích của bạn bè D Thừa nhận ưu điểm của ngườikhác
Câu 23 Giữ chữ tín đem lại ý nghĩa nào dưới đây?
A.Nhận được sự tín nhiệm của người khác B Mang lại lợi ích cho riêng cá nhânmình
C.Đánh mất niềm tin đối với người khác D Bị bạn bè ghen tị, đố kị
Câu 24 Biểu hiện nào sau đây thể hiện công dân không giữ chữ tín?
A Có trách nhiệm về hành vi B Chỉ nói mà không làm
C Giữ đúng lời hứa D Tôn trọng điều đã cam kết
Câu 25.Việc làm nào dưới đây thể hiện đặc điểm của tình bạn trong sáng, lành
Câu 26 Hàng ngày, bạn T luôn đi học sớm để giúp đỡ bạn H củng cố các bài đã
học Chính vì thế, kết quả học tập của bạn H tiến bộ rõ rệt Việc làm của bạn T thểhiện thái độ nào dưới đây trong tình bạn ?
A Mưu cầu lợi ích cá nhân B Vượt khó vươn lên
C Lịch sự trong cuộc sống D Trong sáng, lành mạnh
Câu 27 Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác sẽ tạo điều kiện để
Trang 29A nước ta tiến nhanh trên con đường xây dựng đất nước giàu mạnh và phát triểnbản sắc dân tộc
B tạo mối quan hệ tốt đẹp giữa nước ta với các nước khác
C nước ta phát triển toàn diện về mọi mặt
D nước ta tiến nhanh trên con đường xây dựng đất nước giàu mạnh
Câu 28 Hoạt động nào dưới đây của học sinh không thể hiện việc tôn trọng và
học hỏi các dân tộc khác
A Khai thác sản phẩm khoa học kĩ thuật tiên tiến trái luật
B Tiếp thu kinh nghiệm của các dân tộc qua môn học
C Tìm kiếm thông tin từ nguồn chính thống trên mạng Internet
D Tôn vinh, trân trọng vẻ đẹp của các dân tộc khác
Câu 29 Trong các cuộc tranh luận với các bạn cùng lớp, em sẽ :
A lắng nghe ý kiến của bạn, tự phân tích, đánh giá xem ý kiến nào hợp lí nhất thìtheo
B ý kiến nào được nhiều bạn đồng tình thì theo
C bảo vệ đến cùng ý kiến của mình, không cần lắng nghe ý kiến của người khác
D không bao giờ dám đưa ra ý kiến của mình
Câu 30 Tại cổng trường, làm nhiệm vụ kiểm tra thực hiện an toàn giao thông, em
thấy bạn B đi xe đạp điện mà không đội mũ bảo hiểm Lo sợ bị hạ hạnh kiểm, bạn
B dúi vào tay em 20.000 đ Trong trường hợp này, em sẽ :
A không nhận tiền và tha lỗi cho bạn không nhận tiền và nhắc nhở bạn B cần thựchiện tốt nội quy của nhà trường
B nhận tiền và nhắc nhở bạn B cần thực hiện tốt nội quy của nhà trường
C nhận tiền và tha lỗi cho bạn
D không nhận tiền và nhắc nhở bạn B cần thực hiện tốt nội quy của nhà trường
Trang 30
-Mã đề 02 Phần trả lời câu hỏi:
Câu 1 Tôn trọng lẽ phải là công nhận, ủng hộ, tuân theo và bảo vệ những điều
đúng đắn, biết điều chỉnh suy nghĩ, hành vi của mình theo hướng tích cực, khôngchấp nhận và không làm
A.những việc sai trái B theo mục đích chung
C.theo yêu cầu của tập thể D việc xã hội mong muốn
Câu 2 Những điều được coi là đúng đắn phù hợp với đạo lí và lợi ích chung của
xã hội được gọi là
A mục đích B lẽ phải
C.tuân thủ D lí tưởng
Câu 3 Tôn trọng lẽ phải giúp mọi người có cách ứng xử phù hợp, góp phần
A.thúc đẩy xã hội ổn định và phát
triển
C khai thác lợi ích của xã hội cho
riêng mình
B làm phức tạp các mối quan hệ xãhội
D đẩy mạnh mọi hình thức cạnh tranh
Câu 4 Người có lối sống trong sạch, không hám danh, hám lợi là thể hiện phẩm
chất nào dưới đây?
Trang 31A Kỉ luật B Dân chủ.
C Tự chủ D Liêm khiết
Câu 5 Mọi người tôn trọng nhau là cơ sở để quan hệ xã hội trở nên
A trong sáng, lành mạnh hơn B toan tính, vụ lợi
D mưu toan, tính toán D dè chừng, dò xét nhau
Câu 6 Đánh giá đúng mức, coi trọng danh dự, phẩm giá và lợi ích của người khác
là thể hiện nội dung nào dưới đây?
A Dân chủ và kỉ luật B Tôn trọng người khác
C Giữ chữ tín D Tự giác và sáng tạo
Câu 4 Người có lối sống trong sạch, không hám danh, hám lợi là thể hiện phẩm
chất nào dưới đây?
A Tự chủ B Dân chủ
C Liêm khiết D Kỉ luật
Câu 5 Liêm khiết là một phẩm chất đạo đức của con người thể hiện lối sống trong
sạch, không hám danh hám lợi, không bận tâm về những
A.toan tính nhỏ nhen B suy nghĩ của tập thể
D mưu cầu, thành tích chung D lợi ích của đa số
Câu 6 Luôn coi trọng lòng tin của mọi người đối với mình, biết trọng lời hứa và
biết tin tưởng nhau là thể hiện nội dung nào dưới đây?
A Liêm khiết B Giữ chữ tín
C Lẽ phải D.Tự phê bình
Câu 7 Giữ chữ tín là coi trọng lòng tin của mọi người đối với mình, biết trọng lời
hứa và
A biết tin tưởng nhau B đấu tranh với nhau
C bao che khuyết điểm cho người khác D thực hiện sai lời hẹn với mọingười
Trang 32Câu 8 Công dân biết trọng lời hứa và biết tin tưởng nhau là thể hiện phẩm chất
nào dưới đây
A Hợp tác toàn diện B.Tôn trọng lẽ phải
C Sống nhân nghĩa D Giữ chữ tín
Câu 9 Tình cảm gắn bó giữa hai hoặc nhiều người trên cơ sở hợp nhau về tính
tình, sở thích hoặc có chung xu hướng hoạt động, có cùng lí tưởng sống được gọilà
A mục đích sống B tình bạn
C.đồng thuận D.tôn trọng nhau
Câu 10 Nội dung nào dưới đây thể hiện tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác?
A.Tôn trọng chủ quyền của các dân tộc khác
B Kì thị với phong tục của các dân tộc khác
C Định kiến với những nền văn hoá khác
D Chế giễu trang phục của các dân tộc khác
Câu 11 Nội dung nào dưới đây không thể hiện đặc điểm của tình bạn trong sáng,
lành mạnh?
A Bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau
B Phù hợp với nhau về quan niệm sống
C Che giấu những khuyết điểm trong công việc
D Chân thành và có trách nhiệm với nhau
Câu 12 Đặc điểm của tình bạn trong sáng, lành mạnh thể hiện ở nội dung nào
dưới đây?
A Đồng cảm sâu sắc với nhau B Luôn toan tính với nhau
C Thường xuyên xét nét với nhau D Vụ lợi và phân biệt lẫn nhau
Câu 13 Các bạn lớp 8A phân công nhiệm vụ cho các nhóm sưu tầm, thuyết trình
về văn hoá, phong tục của các dân tộc Qua đó, các bạn đã tự biết rút ra những
Trang 33điều phù hợp và chưa phù hợp với dân tộc mình Việc làm của các bạn thể hiện thái
độ nào dưới đây?
A Dám nghĩ, dám làm
B Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác
C Đấu tranh phê bình và tự phê bình
D Dân chủ, sáng tạo
Câu 17 Biểu hiện nào dưới đây thể hiện công dân biết hành động theo lẽ phải?
A Ứng xử phù hợp với pháp luật B Phá hoại tài sản công cộng
C Chia rẽ, gây mất đoàn kết trong tập thể D Tham ô, hối lộ, sách nhiễu ngườidân
Câu 18 Nội dung nào dưới đây không thể hiện ý nghĩa của tôn trọng lẽ phải ?
A.Tôn vinh những quan điểm trái chiều B Xây dựng mối quan hệ xã hội lànhmạnh
C Thúc đẩy xã hội ổn định và phát triển D Giúp con người có cách ứng xử phùhợp
Câu 16 Nội dung nào dưới đây không thể hiện sự tôn trọng và học hỏi các dân tộc
khác?
A Có hành vi chế giễu với những nền văn hoá khác
B Tìm hiểu, tiếp thu những điều tốt đẹp
C Thể hiện lòng tự hào dân tộc chính đáng
D Tôn trọng chủ quyền và lợi ích của các dân tộc
Câu 19 Việc làm nào dưới đây của công dân là biểu hiện của phẩm chất liêm khiết
?
A Giải quyết công việc không vì hám danh hám lợi
B Sử dụng tài sản chung vào mục đích cá nhân
C Lợi dụng chức vụ để mưu lợi ích cho bản thân
Trang 34D Sử dụng mọi thủ đoạn cá nhân để làm giàu.
Câu 20 Hành vi nào dưới đây không thể hiện phẩm chất liêm khiết?
A Chỉ làm việc gì khi thấy có lợi
B Sống không ham danh vọng, tiền bạc
C Làm việc vì lợi ích chung của tập thể
D Vận dụng hết khả năng của bản thân vào công việc chung
Câu 21 Câu “ Khó mà biết lẽ biết lời Biết ăn biết ở, hơn người giàu sang “ thể
hiện phẩm chất nào dưới đây?
A Trung thực B Tôn trọng người khác
C Liêm khiết D Tôn trọng lẽ phải
Câu 22 Thiếu tôn trọng người khác thể hiện ở việc làm nào dưới đây ?
A Đưa chuyện về đời tư của hàng xóm B Lắng nghe, học hỏi mọi người
C Tôn trọng sở thích của bạn bè D Thừa nhận ưu điểm của ngườikhác
Câu 23 Biểu hiện nào sau đây thể hiện công dân không giữ chữ tín?
A Giữ đúng lời hứa B Có trách nhiệm về hành vi
C Chỉ nói mà không làm D Tôn trọng điều đã cam kết
Câu 24 Hàng ngày, bạn T luôn đi học sớm để giúp đỡ bạn H củng cố các bài đã
học Chính vì thế, kết quả học tập của bạn H tiến bộ rõ rệt Việc làm của bạn T thểhiện thái độ nào dưới đây trong tình bạn ?
A.Trong sáng, lành mạnh B Vượt khó vươn lên
C Lịch sự trong cuộc sống D Mưu cầu lợi ích cá nhân
Câu 25.Việc làm nào dưới đây thể hiện đặc điểm của tình bạn trong sáng, lành
mạnh?
A Đồng hành cùng bạn tới trường B Che giấu hành vi sai phạm củabạn
Trang 35C Giúp bạn quay cóp bài trong giờ kiểm tra D Lập hội để nói xấu bạn trong lớp.
Câu 26 Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác sẽ tạo điều kiện để
A nước ta tiến nhanh trên con đường xây dựng đất nước giàu mạnh và phát triểnbản sắc dân tộc
B tạo mối quan hệ tốt đẹp giữa nước ta với các nước khác
C nước ta phát triển toàn diện về mọi mặt
D nước ta tiến nhanh trên con đường xây dựng đất nước giàu mạnh
Câu 27 Hoạt động nào dưới đây của học sinh không thể hiện việc tôn trọng và
học hỏi các dân tộc khác
A Khai thác sản phẩm khoa học kĩ thuật tiên tiến trái luật
B Tiếp thu kinh nghiệm của các dân tộc qua môn học
C Tìm kiếm thông tin từ nguồn chính thống trên mạng Internet
D Tôn vinh, trân trọng vẻ đẹp của các dân tộc khác
Câu 28 Trong các cuộc tranh luận với các bạn cùng lớp, em sẽ :
A lắng nghe ý kiến của bạn, tự phân tích, đánh giá xem ý kiến nào hợp lí nhất thìtheo
B ý kiến nào được nhiều bạn đồng tình thì theo
C bảo vệ đến cùng ý kiến của mình, không cần lắng nghe ý kiến của người khác
D không bao giờ dám đưa ra ý kiến của mình
Câu 30 Tại cổng trường, làm nhiệm vụ kiểm tra thực hiện an toàn giao thông, em
thấy bạn B đi xe đạp điện mà không đội mũ bảo hiểm Lo sợ bị hạ hạnh kiểm, bạn
B dúi vào tay em 20.000 đ Trong trường hợp này, em sẽ :
A không nhận tiền và nhắc nhở bạn B cần thực hiện tốt nội quy của nhà trường
B nhận tiền và nhắc nhở bạn B cần thực hiện tốt nội quy của nhà trường
Trang 36C nhận tiền và tha lỗi cho bạn
D không nhận tiền và tha lỗi cho bạn
Trang 37
UBND QUẬN TÂY HỒ
TRƯỜNG THCS AN DƯƠNG KIỂM TRA GIỮA HOC KÌ 1
GV Nguyễn Văn Thắng 37 Trường THCS An Dương
Trang 38Bài tập vận dụng.
Câu 1 (2.0 điểm):
Nêu đặc điểm, ý nghĩa của các nhóm biển báo giao thông thông dụng? Là công dânhọc sinh, em cần làm gì để góp phần thực hiện trật tự an toàn giao thông? Tháng nào trong năm được lấy là “Tháng an toàn giao thông” Tại sao?
Câu 2 (3.0 điểm):
Em hãy kể tên các quyền cơ bản của trẻ em theo Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Việt nam năm 2004, theo điều 21 luật bảo vệ, chăm sóc giáo dục trẻ em Việt Nam năm 2004 trẻ em có bổn phận như thế nào? Gia đình, nhà nước và xã hội
có trách nhiệm gì trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ em?
Câu 3 (3.0 điểm):
Em hãy nêu tầm quan trọng của môi trường đối với đời sống con người và xã hội? Nhà nước đã có những quy định gì về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
nhiên? Công dân học sinh có trách nhiệm như thế nào trong việc bảo vệ môi
trường và tài nguyên thiên nhiên? Em hãy cho biết giờ trái đất được diễn ra đầu tiên ở đâu? Vào thời gian nào? Chủ đề của giờ trái đất năm 2021 là gì?
Câu 4 (4.0 điểm):
Thế nào là tình bạn? Em hãy nêu những biểu hiện của tình bạn trong sáng, lành mạnh? Nêu ý nghĩa của tình bạn trong sáng, lành mạnh Có ý kiến cho rằng: “Tình bạn đẹp chỉ có trong sách vở, không có trong cuộc sống đời thực” Em có đồng ý với ý kiến trên không? Tại sao? Em cần phải làm gì để xây dựng được tình bạn trong sáng lành mạnh?
Câu 5 (2,0 điểm):
Tệ nạn xã hội là gì? Tệ nạn xã hội đã gây ra những tác hại gì đối với con người và
xã hội ? Nêu một số quy định của pháp luật về phòng chống tệ nạn xã hội? Học sinh cần làm gì để phòng chống tệ nạn xã hội?
Câu 6 (3.0 điểm):
Trang 39Em hãy nêu tính chất nguy hiểm và tác hại của tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất
độc hại? Nêu quy định của pháp luật và trách nhiệm của học sinh về phòng ngừa
tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại ?
Câu 7 (3.0 điểm):
Tình huống: H là con gái út trong gia đình giàu có H được cha mẹ chiều chuộng
cho ăn học và cung cấp đầy đủ những gì theo yêu cầu của H H đua đòi ăn chơi và
bị bạn bè xấu rủ rê hít hê rô in Lần đầu chỉ để thử cho biết, rồi H nghiện nặng lúc
nào không hay Mắc dù hiểu rõ sự nguy hiểm của ma túy, nhưng H vẫn chơi vì
muốn tỏ ra sành điệu và nghĩ mình có thể dừng lại khi cần thiết H chích chung với
bạn vì cho rằng chích chung như thế mới chân tình với bạn nghiện, mới chính tỏ
bản lĩnh của mình cuối cùng H đã bị nhiễm HIV/AIDS
Vì sao H rơi vào cạm bẫy ?
Theo em, H đã có những suy nghĩ và hành động sai lầm như thế nào?
Là HS em cần phải làm gì để giữ mình không sa vào các tệ nạn xã hội?
(2.0đ) Biển báo cấm: Có dạng hình tròn, nền màu trắng, có viền đỏ, trên nền có
hình vẽ màu đen thể hiện điều cấm hoặc hạn chế sự đi lại của phương
tiện cơ giới thô sơ và người đi bộ
- Biển báo nguy hiểm: Có hình tam giác đều, nền màu vàng có viền đỏ,
hình vẽ màu đen thể hiện biển nguy hiểm cần đề phòng
- Biển báo hiệu lệnh: Có dạng hình tròn,nền màu xanh lam ,trên nền cóhình vẽ màu trắng nhằm thể hiện hiệu lệnh,báo cho người sử dụng
đường biết hiệu lệnh phải thi hành
* Trách nhiệm của công dân – học sinh:
- Phân biệt được hành vi thực hiện đúng với hành vi vi phạm pháp luật về trật
tự an toàn giao thông
VD
- Biết thực hiện đúng quy định về trật tự an toàn giao thông và nhắc nhở
0.25đ 0.25đ 0.25đ
0.25đ 0.25đ 0.25đ 0.25đ
Trang 40 * Tháng 9 hàng năm được chọn là tháng “An toàn giao thông” Vì tháng
9 là tháng học sinh, sinh viên bước vào năm học mới Thực hiện tháng
an toàn giao thông nhằm giáo dục nâng cao ý thức văn hóa giao trôngcho các em Nhắc nhở, cảnh báo mọi người chấp hành tốt luật ATGT để
đem lại hạnh phúc cho mình, gia đình, xã hội
0.25đ
Câu 2
(3.0đ) * Các quyền cơ bản của trẻ em theo luật bảo vệ, chăm sóc và giáo
dục trẻ em Việt Nam năm 2004
Quyền được khai sinh và có quốc tịch (điều 11)
Quyền được chăm sóc nuôi dưỡng (điều 12)
Quyền được sống chung với cha mẹ (điều 13)
Quyền được tôn trong,bảo vệ tính mạnh,thân thể,nhân phẩm và danh dự
(điều 14)
Quyền được chăm sóc sức khỏe (điều 15)
Quyền được học tập (điều 16)
Quyền được vui chơi,giải trí,hoạt động văn hóa – nghệ thuật,thể dục thể
thao,du lịch (điều 17)
Quyền được phát triển năng khiếu (điều 18)
Quền có tài sản (điều 19)
Quyền được tiếp cận thông tin,bày tỏ ý kiến và tham gia các hoạt động
khó khăn, theo khả năng của mình
- Chăm chỉ học tập,giữ gìn vệ sinh,rèn luyện thân thể,thực hiện trật tựcông cộng và an toàn giao thông, giữ gìn của công, tôn trọng tài sản của
người khác,bảo vệ môi trường
- Yêu lao động, giúp đỡ gia đình những việc vừa sức mình
- Sống khiêm tốn,trung thực và có đạo đức, tôn trọng pháp luật, tuân
1.0đ
1.25đ