Con lớn hơn so với bố mẹ hình dung, nhưng lại còn non nớt hơn con tưởng; con vừa muốn vươn ra bên ngoài để khẳng định bản thân mình nhưng cũng lại vừa có rất nhiều ngần ngại; con vừa muố
Trang 1PHÒNG GD &ĐT QUẬN BA ĐÌNH
TRƯỜNG THCS
PHƯƠNG
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN: NGỮ VĂN 7 Năm học 2022 - 2023
Thời gian làm bài: 90 phút
Chủ đề: Những song hành của tuổi
13 tuổi, con đang ở trong những ngày tháng đẹp nhất của cuộc đời mình Song đối với nhiều người, đây cũng là khoảng thời gian chứa đựng không ít những băn khoăn, nghi ngờ, thậm chí cả những hoang mang Con lớn hơn so với bố mẹ hình dung, nhưng lại còn non nớt hơn con tưởng; con vừa muốn vươn ra bên ngoài để khẳng định bản thân mình nhưng cũng lại vừa có rất nhiều ngần ngại; con vừa muốn sống thật sôi nổi ồn ào nhưng cũng lại muốn thu mình lại bởi có
vẻ như chẳng mấy ai thực sự hiểu được con,…
Tuổi mới lớn, có biết bao nhiêu điều mâu thuẫn song hành
Tuy thế, con hãy lạc quan và tận hưởng những song hành của tuổi, bởi có gì đâu, mỗi mảnh cuộc sống vốn vẫn thường tạo nên bởi các mặt đối lập kì diệu - để có một chỉnh thể đẹp đẽ và phong phú…
I ĐỌC HIỂU (5.0 điểm) Đọc bài thơ sau:
THƯ GỬI MẸ
Con thường sống ngẩng cao đầu mẹ ạ Tính tình con hơi ngang bướng kiêu kì Nếu có vị chúa nào nhìn con vào mắt Con chẳng bao giờ cúi mặt trước uy nghi.
Nhưng mẹ ơi, con xin thú thật Trái tim con dù kiêu hãnh thế nào Đứng trước mẹ dịu dàng chân chất Con thấy mình bé nhỏ làm sao!
(Heinrich Heine, Tế Hanh dịch)
Câu 1 Phương thức biểu đạt chính của bài thơ là gì?
Câu 2 Hãy chỉ ra và phân tích tác dụng của nghệ thuật tương phản trong khổ thơ thứ 2.
II VIẾT (15.0 điểm)
Câu 1 Nhà thơ Pháp Andre Chanien từng nói:“Nghệ thuật chỉ làm nên câu thơ, trái tim mới làm
nên thi sĩ.” Nghĩa là sự trau chuốt câu từ (nghệ thuật) chỉ làm nên cái vỏ của thơ ca, còn cái hay
thực sự đến từ cảm xúc chân thành (trái tim) của người nghệ sĩ
Hãy viết một đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy để phân tích chất “thi sĩ” thể hiện trong bài thơ “Thư gửi mẹ” của Heinrich Heine
Câu 2 Có người cho rằng: “Cuộc sống mỗi người tự biết mình đủ đầy thì mọi thứ sẽ trở nên bình
yên lạ thường”; Lại có người khẳng định: “Nếu không ép mình nỗ lực một chút, bạn sẽ chẳng thể biết được mình xuất sắc đến thế nào”.
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2Còn con, con muốn tự thấy đủ đầy để bình yên hay muốn nỗ lực để khám phá chính mình? Hãy trình bày ý kiến bằng một bài văn nghị luận khoảng 1-1.5 trang giấy
Chúc các con làm bài tốt!
Trang 3PHÒNG GD &ĐT QUẬN BA ĐÌNH
TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRI PHƯƠNG
ĐÁP ÁN THI HỌC SINH GIỎI MÔN: NGỮ VĂN 7 Năm học 2022 - 2023
Thời gian làm bài: 90 phút
Câu 2
- Phép tương phản: giữa thái độ, cảm xúc của đứa con khi sống giữa cuộc đời (kiêu hãnh) và khi đứng trước người mẹ của mình (thấy mình
bé nhỏ)
- Tác dụng:
+ Câu thơ trở nên ấn tượng, giàu cảm xúc + Làm nổi bật hình ảnh nhân vật trữ tình là người sống mạnh mẽ, cao ngạo; nhưng đối với mẹ của mình vẫn luôn là một đứa con nhỏ bé, vẫn luôn là đứa trẻ trong vòng tay của mẹ
+ Thể hiện tình yêu và sự biết ơn đối với mẹ Trong lòng tác giả, người
mẹ dù “dịu dàng, chân chất” - chỉ một người phụ nữ mộc mạc giản dị, nhưng luôn mang tấm lòng bao dung, che chở vĩ đại, lớn lao
4.0
Phần II Câu 1.
Hình thức:
- Đoạn văn khoảng 2/3 trang giấy
- Có câu mở đoạn, kết đoạn
- Diễn đạt trôi chảy, đúng chính tả - ngữ pháp, có hình ảnh và cảm xúc
6.0
1.0
Nội dung:
* Nhắc lại ý kiến của Andre Chanien và cách giải thích sơ lược
* Phân tích chất “thi sĩ” - tức là phân tích cảm xúc của nhà thơ Heinrich Heine thể hiện trong bài “Thư gửi mẹ”
- Sự kiêu hãnh đầy tự trọng của nhà thơ trong cuộc sống: ngẩng cao đầu, vị chúa nào mà nhìn vào mắt cũng không hề cúi đầu trước uy nghi > con người bất khuất, ngang tàng, đầy bản lĩnh
- Nhưng trái ngược với thái độ sống kiêu hãnh ấy là cảm giác “thấy mình nhỏ bé” trước mẹ
> tình yêu tuyệt đối và vô điều kiện đối với mẹ: mẹ luôn là cả thế giới,
5.0
0.5
1.0
2.5
Trang 4mẹ lớn lao, vĩ đại > niềm tin và lòng biết ơn tha thiết: mẹ đem lại cảm giác an toàn và bình yên lạ lùng, mẹ luôn che chở bao bọc, khiến con có thể sống êm đềm như một đứa trẻ …
* Tình yêu ấm áp từ trái tim của tác giả dành cho mẹ của mình gửi gắm trong bài thơ khiến người đọc rung động Bài thơ hay vì nghệ thuật đối lập tương phản, vì hình ảnh thơ ấn tượng; nhưng chỉ có tình cảm chân thành của nhà thơ mới chia sẻ được sự đồng cảm lạ lùng trong lòng mỗi người
1.0
Câu 2.
Hình thức:
- Bài văn khoảng 1 trang giấy, có đủ kết cấu 3 phần Mở bài, Thân bài, Kết bài
Có tách đoạn ở thân bài, phân tách ý mạch lạc
- Diễn đạt trôi chảy, đúng chính tả - ngữ pháp
9.0
2.0
Nội dung:
HS đưa ra ý kiến của mình (lựa chọn giữa 2 cách sống) và lập luận để thuyết phục về ý kiến đó
Trường hợp 1: con chọn sống “tự thấy đủ đầy để bình an”
Trường hợp 2: con chọn “nỗ lực để khám phá chính mình”
Trường hợp 3: con chọn nỗ lực khi đối mặt với khó khăn thử thách ngoài xã hội, nhưng tạo cho mình một cuộc sống riêng tư với gia đình, cha mẹ thật là bình an
Trường hợp 4: …
Dù đưa ý kiến theo trường hợp nào, HS cũng cần nêu được:
- Giải thích khái niệm (tự thấy đủ đầy là gì (hài lòng với những gì mình đang có), nỗ lực là gì, bình an là gì, khám phá chính mình…) > giải thích ý kiến
- Nêu những biểu hiện của cách sống đó
- Ý nghĩa, giá trị của cách sống đó (dẫn chứng)
- Bàn luận về những bất lợi của cách sống ngược lại
- Cách bản thân rèn luyện để sống như mình đã lựa chọn
7.0
1.0 1.5 2.5 1.0 1.0
GV dựa vào từng bài làm cụ thể để cân nhắc, cho điểm phù hợp Khuyến khích những ý kiến, những cảm thụ, những cách diễn đạt sáng tạo, tích cực.