Báo cáo xây dựng hệ thống thư viện
Trang 10 | P a g e
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG
-* -
BÀI TẬP LỚN PTTKHTTT
Đề tài:
XÂY DỰNG HỆ THỐNG THƯ VIỆN
Sinh viên thực hiện:
HÀ NỘI 3-2012
TS Trần Ðức Khánh
Trang 21 | P a g e
Mục lục
Tìm hiểu môi trường nghiệp vụ 5
1) Đăng kí tài khoản thư viện 6
2) Sử dụng thư viện qua mạng internet 6
3) Mượn sách 7
4) Trả sách 7
5) Tìm sách 8
6) Đặt sách 8
7) Kiểm tra trạng thái 9
I) Xây dựng biểu đồ hoạt động 10
1) Đăng kí người dùng 11
2) Người dùng đăng nhập 12
3) Thủ thư đăng nhập 12
4) Mượn sách 13
5) Người dùng tìm sách 14
6) Thủ thư tìm sách 14
7) Đặt sách 15
8) Trả sách 16
9) Người dùng kiểm tra tình trạng sử dụng 16
10) Thủ thư kiểm tra tình trạng sử dụng 17
11) Người dùng thay đổi thông tin tài khoản 17
12) Thủ thư thay đổi thông tin người sử dụng 18
II) Xây dựng biểu đồ ca sử dụng 19
1) Tác nhân: 19
2) Các ca sử dụng: 19
3) Thiết lập các mối liên quan 20
Trang 3PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
2 | P a g e
4) Lập biểu đồ ca sử dụng 21
a) Đăng kí người dùng 22
b) Đăng nhập 23
c) Đặt sách 24
d) Trả sách 25
e) Cho mượn sách 26
f) Tìm sách 27
g) Cập nhật thông tin người dùng 28
h) Kiểm tra trạng thái 29
III) Mô hình thực thể liên kết 30
IV) Phân tích kịch bản 31
1) Đăng kí người dùng 32
2) Đăng nhập 33
3) Đặt sách 34
4) Trả sách 35
5) Cho mượn sách 36
6) Tìm sách 37
7) Cập nhật thông tin người dùng 38
8) Kiểm tra trạng thái 39
V) Phân tích đối tượng làm việc 38
1) Đặt sách 38
2) Trả sách 39
3) Cho mượn sách 40
4) Tìm sách 41
VI) Thiết kế giao diện 42
1) User 42
2) Book 43
3) BookItem 43
4) Lending 44
5) Reservation 44
Trang 43 | P a g e
VII) Thiết kế màn hình giao tiếp 45
1) Đăng kí người dùng 45
2) Đăng nhập 52
3) Đặt sách 68
4) Trả sách 73
5) Cho mượn sách 78
6) Tìm sách 83
7) Cập nhật thông tin người dùng 96
8) Kiểm tra trạng thái 104
VIII) Thiết kế chi tiết 117
1) Biểu đồ trình tự 117
a) Đăng nhập 117
b) Đăng kí 118
c) Đặt sách 119
d) Mượn sách 120
e) Trả sách 121
f) Tìm sách 122
g) Kiểm tra trạng thái 123
h) Cập nhật thông tin người dùng 124
2) Biểu đồ lớp 125
a) Đăng nhập 125
b) Đăng kí 127
c) Đặt sách 129
d) Mượn sách 131
e) Trả sách 133
f) Tìm sách 136
g) Kiểm tra trạng thái 139
h) Cập nhật thông tin người dùng 141
IX) Kiểm thử 143
1) Đăng kí 143
2) Đăng nhập 143
Trang 5PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
4 | P a g e
3) Đặt sách 144
4) Trả sách 145
5) Mượn sách 145
6) Tìm sách 146
7) Cập nhật thông tin người dùng 147
8) Kiểm tra trạng thái 148
X) Tài liệu tham khảo 148
Trang 65 | P a g e
Tìm hiểu môi trường nghiệp vụ
Mỗi dự án trước khi được thực hiện, người ta thường khởi đầu bằng việc nghiên cứu sơ bộ nhằm tìm hiểu môi trường nghiệp vụ của hệ thống cần xây dựng Trong môi trường ấy thì người, thiết bị, máy móc, kết hợp với nhau hoạt động theo những quy trình nghiệp vụ nhất định Ta cần tìm hiểu rõ yêu cầu xây dựng hệ thống, xác định rõ mối quan hệ giữa các thành phần trong hệ thống ấy nhằm xây dựng hệ thống đúng theo yêu cầu của khách hàng
Tài liệu nghiệp vụ miêu tả yêu cầu của khách hàng về hệ thống được xây dựng Người thiết kế hệ thống cần nắm bắt rõ tài liệu này vì hệ thống trong tương lai cần đáp ứng các yêu cầu trong tài liệu này
Cụ thể với bài tập này, yêu cầu nghiệp vụ như sau:
Thư viện thành phố S muốn hệ thống hóa hệ thống sách với các chức năng như kiểm tra, trả, tìm kiếm hay đặt sách cũng như kiểm tra trạng thái sử dụng Biết rằng thư viện có nhiều cuốn sách cho mỗi một đầu sách, mỗi cuốn sách được phân biệt bằng 1 số ghi khác nhau Thư viện muốn người mượn sách có thể tìm kiếm, đặt sách hoạc kiểm tra trạng thái sử dụng thông qua mạng internet Thư viện phục vụ
từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều Các chức năng chính mà thư viện yêu cầu hệ thống cần có:
Trang 7PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
6 | P a g e
1) Đăng kí tài khoản thư viện
Để có thể mượn sách, trước tiên người sử dụng cần xin cấp thẻ mượn Người sử dụng cần điền vào mẫu đơn xin cấp thẻ Người sử dụng cần đưa
ra 1 loại giấy tờ nào đó để xác nhận danh tính ( Thẻ bảo hiểm, bằng lái xe, CMND, )
Thẻ được cấp chỉ có thể sử dụng trong thư viện của thành phố S
Người sử dụng internet có thể truy nhập hệ thống thư viện như những người dùng khác bằng tài khoản họ đăng kí trên mạng Mật khẩu của tài khoản có thể được thay đổi bất cứ lúc nào
2) Sử dụng thư viện qua mạng internet
Người sử dụng có thể sử dụng hệ thống thư viện bằng cách truy nhập bằng tài khoản của mình
Cán bộ của thư viện có thể truy nhập vào thư viện bằng tài khoản của họ Cán bộ thư viện có thể tận dụng hệ thống để thi hành các chức năng của thư viện Họ có thể tìm sách, kiểm tra, trả, đặt, đăng kí hoặc kiểm tra trạng thái sử dụng
Một cách tổng quát người sử dụng sau khi đăng nhập bằng tài khoản của mình thì có thể sử dụng các chức năng tìm sách, đặt sách và kiểm tra trạng thái sử dụng
Trang 87 | P a g e
3) Mượn sách
Các quá trình hệ thống kiểm tra từng đơn vị sách
Hệ thống gán số quản trị cho mỗi lần kiểm tra
Người sử dụng có thể mượn 10 cuốn sách trong vòng 15 ngày
Người sử dụng mang sách muốn mượn cùng thẻ mượn đến quầy thu để mang sách về
Sách sẽ được đánh dấu nếu có người mượn sách đem sách đến quầy thu hoặc sách được đặt trước qua mạng sẽ được cán bộ thư viện giữ lại cho họ Nếu người sử dụng có sách quá hạn mà chưa trả thì sẽ không thể mượn thêm bất kì cuốn sách nào nữa
Một cách tổng quát người sử dụng có thể đặt trước 1 cuốn sách họ muốn mượn hoặc mượn sách mà họ đã đặt từ trước rồi
4) Trả sách
Các quá trình hệ thống trả từng đơn vị sách
Người sử dụng cần mang trả sách trước khi quá hạn
Người sử dụng có thể để sách ở hòm trả sách nếu thư viên đóng cửa
Cán bộ thư viện để lại sách lên giá sách hoặc giữ sách cho người đã đặt sách từ trước
Trang 9PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
8 | P a g e
5) Tìm sách
Hệ thống cho phép người sử dụng tìm sách mà thư viện có
Người sử dụng có thể tìm sách bằng cách sử dụng từ khóa về tên sách, tác giả hoặc nhà xuất bản
6) Đặt sách
Hệ thống thư viện cho phép người dùng đặt sách mà họ không tìm được vì
1 số lý do Ví dụ như sách đã được đặt trước rồi
Không thể đặt sách mà thư viện không có
Người sử dụng chỉ có thể đặt tối đa 10 cuốn sách( Bao gồm cả sách đã đặt trước đấy và sách đã mượn
Hệ thống thư viện không cho phép đặt 2 cuốn sách cho cùng 1 đầu sách Khi có sách được đặt cho 1 người dùng nào đấy, cán bộ thư viện cần liên
hệ với người đặt sách qua điện thoại hoặc mail Người dùng cần để lại cách thức liên lạc khi đặt sách
Hệ thống cho phép kiểm tra thông tin về các sách đã được đặt
Trang 109 | P a g e
7) Kiểm tra trạng thái
Hệ thống thư viện cho phép kiểm tra trạng thái của 1 cuốn sách bất kì đã được người nào đó mượn hoặc đặt Người dùng có thể kiểm tra qua internet Người dùng hệ thống có thể kiểm tra trạng thái trên màn hình kiểm tra trạng thái sau khi đã đăng nhập
Trang 11PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
10 | P a g e
I) Xây dựng biểu đồ hoạt động
Từ yêu cầu nghiệp vụ như ở phần trước, người thiết kế hệ thống cần phân tích quá trình thực hiện cho mỗi nghiệp vụ Để mô tả các quá trình này người ta thương sử dụng biểu đồ hoạt động (Activity Diagram) Biểu đồ này mô tả một nội dung hoạt động, theo các luồng đi từ việc này sang việc khác Dựa vào yêu cầu cụ thể như trên, ta có thể mô tả hoạt động của hệ thống bằng 12 biểu đồ hoạt động như sau:
Người dùng kiểm tra tình trạng sử dụng
Thủ thư kiểm tra tình trạng sử dụng
Người dùng thay đổi thông tin tài khoản
Thủ thư thay đổi thông tin người sử dụng
Trang 1211 | P a g e
1) Đăng kí người dùng
Yêu cầu tạo tài khoản Đưa ra mẫu đơn cho người dùng
Trang 13PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
12 | P a g e
2) Người dùng đăng nhập
Người mượn sách Thủ thư Hệ thống
Xác nhận đăng nhập
3) Thủ thư đăng nhập
Người mượn sách Thủ thư Hệ thống
Đăng nhập Kiểm tra tài khoản đăng nhập
Xác nhận đăng nhập
Trang 1413 | P a g e
4) Mượn sách
Người mượn sách Thủ thư Hệ thống
Yêu cầu mượn sách Kiểm tra tài khoản người
dùng
Kiểm tra trạng thái sách
Nhận sách
Cập nhật thông tin mới về sách và người
mượn
Trang 15PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
14 | P a g e
5) Người dùng tìm sách
Đưa ra kết quả
6) Thủ thư tìm sách
Đưa ra kết quả
Trang 1615 | P a g e
7) Đặt sách
Người mượn sách Thủ thư Hệ thống
Yêu cầu đặt sách Kiểm tra tài khoản người
dùng
Kiểm tra trạng thái sách
Phản hồi người mượn
Cập nhật thông tin mới về sách và người đặt sách
Trang 17PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
16 | P a g e
8) Trả sách
Người mượn sách Thủ thư Hệ thống
Trả sách Kiểm tra tài khoản người
dùng
Trả thẻ
Cập nhật thông tin mới về sách và người
mượn
9) Người dùng kiểm tra tình trạng sử dụng
Người mượn sách Thủ thư Hệ thống
Yêu cầu kiểm tra tài khoản
Kiểm tra tài khoản người
dùng
Đưa ra thông tin tài khoản
Trang 1817 | P a g e
10) Thủ thư kiểm tra tình trạng sử dụng
Người mượn sách Thủ thư Hệ thống
Yêu cầu kiểm tra tài khoản
Đưa ra thông tin tài khoản
11) Người dùng thay đổi thông tin tài khoản
Người mượn sách Thủ thư Hệ thống
Trang 19PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
18 | P a g e
12) Thủ thư thay đổi thông tin người sử dụng
Người mượn sách Thủ thư Hệ thống
Thay đổi thông tin Cập nhật
12 biểu đồ hoạt động phía trên trình bày 1 cách cơ bản sự hoạt động của hệ thống thư viện Ở phần tiếp theo của báo cáo, chúng em sẽ trình bày chi tiết các chức năng của hệ thống qua việc phân tích biểu đồ ca sử dụng
Trang 2019 | P a g e
II) Xây dựng biểu đồ ca sử dụng
Nếu như biểu đồ hoạt động cho ta cái nhìn tổng quát về các chức năng của hệ thống thì biểu đồ ca sử dụng sẽ phân tích rõ cho ta thấy các bước của mỗi chức năng Hay nói cách khác biểu đồ ca sử dụng sẽ làm rõ các chức năng lớn của hệ thống mà người dùng mong đợi
Để xây dựng biểu đồ ca sử dụng ta cần xác định trình tự công việc:
Trang 21Cập nhật thông tin người dùng
Kiểm tra trạng thái
3) Thiết lập các mối liên quan
Giao tiếp tác nhân với ca sử dụng:
Giao tiếp giữa người mượn sách với các ca sử dụng:
Đăng nhập
Đặt sách
Tìm sách
Cập nhật thông tin người dùng
Kiểm tra trạng thái
Giao tiếp giữ thủ thư với các ca sử dụng:
Trang 2221 | P a g e
Tìm sách
Cập nhật thông tin người dùng
Kiểm tra trạng thái
4) Lập biểu đồ ca sử dụng
Đăng kí người dùng
Đặt sách Đăng nhập
Trả sách
Cho mượn sách
Tìm sách
Cập nhật thông tin người dùng
Kiểm tra trạng thái
Hệ thống
Người sử
Trang 23PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
22 | P a g e
Phân tích kịch bản các ca sử dụng
a) Đăng kí người dùng
Tên usecase Ðãng kí ngýời dùng
Tóm tắt Tạo một tài khoản ngýời sử dụng
Ngoại lệ 1 Có 1 số thông tin bắt buộc còn thiếu (ID, pass, )
2 Thông tin không chính xác (VD: ngày sinh >31) Kịch bản Miêu tả
Trang 2423 | P a g e
b) Đăng nhập
Tên usecase Đãng nhập
Tóm tắt Đãng nhập vào hệ thống thý viện
Tác nhân Ngýời sử dụng hoặc thủ thý
Tiền điều kiện ID và password đýợc đýa ra
1 Tác nhân nhập thông tin vào ô ỘIDỢ và ỘpasswordỢ
2 Hệ thống kiểm tra thông tin xem có tài khoản nào týõng ứng không
3 Nếu tác nhân đãng nhập thành công, sẽ xuất hiện màn hình danh sách các thao tác tiếp theo
Ngoại lệ 1 Còn 1 số thông tin chýa điền
2a Tác nhân nhập sai password 2b Tác nhân nhập sai ID
Không tìm thấy thông tin tác nhân týõng ứng Nhập sai password
Thiếu thông tin
Trang 25Tác nhân Ngýời sử dụng hoặc thủ thý
Tiền điều kiện Ngýời sử dụng hoặc thủ thý đãng nhập thành công, có yêu
cầu đặt sách
1 Tác nhân nhập thông tin vào ô ỘIDỢ và ỘpasswordỢ
2 Tác nhân nhập mã sách (bookỖs ID)
3 Hệ thống kiểm tra thông tin xem có tài khoản nào týõng ứng không+kiểm tra trạng thái tài khoản
4 Hệ thống kiểm tra xem có tồn tại mã sách týõng ứng không
5 Đýa ra ngày nhận sách cho tác nhân
6 Nếu tác nhân đồng ý ngày nhận sách, hệ thống sẽ cập nhật thông tin về tác nhân và sách
Ngoại lệ 1 Thiếu thông tin
2 Thiếu thông tin 3a Không tìm thấy tài khoản týõng ứng 3b Tài khoản không thể đặt thêm sách
4 Không tồn tại mã sách Kịch bản Miêu tả
Sách đã đýợc đặt từ trýớc Đặt sách thành công
Trang 26Ngoại lệ 1 Thiếu thông tin
2 Thiếu thông tin
3 Không tìm thấy tài khoản týõng ứng 4a Không tồn tại mã sách týõng ứng 4b Quá hạn trả sách
Trả sách thành công
Trang 271 Thủ thý nhập thông tin vào ô ỘIDỢ và ỘpasswordỢ
2 Hệ thống kiểm tra thông tin xem có tài khoản nào týõng ứng không
3 Hệ thống kiểm tra trạng thái sách
4 Hệ thống kiểm tra trạng thái ngýời mýợn sách
5 Nếu thỏa mãn các býớc trên, ngýời mýợn sách đýợc mýợn sách Hệ thống cập nhật thông tin+ thông báo mýợn sách thành công
Ngoại lệ 1 Thiếu thông tin
2 Không tìm thấy tài khoản týõng ứng
Sách đã đýợc mýợn từ trýớc, có thể chuyển sang đặt sách Mýợn sách thành công
Trang 2827 | P a g e
f) Tìm sách
Tên usecase Tìm sách
Tác nhân Ngýời sử dụng hoặc thủ thý
Tiền điều kiện Tác nhân đãng nhập thành công
1 Tác nhân nhập thông tin vào ô ỘIDỢ và ỘpasswordỢ
2 Hệ thống kiểm tra thông tin xem có tài khoản nào týõng ứng không
3 Tác nhân nhập vào thông tin tìm kiếm
4 Hệ thống tìm sách dựa trên thông tin tìm kiếm
5 Hệ thống đýa ra kết quả Ngoại lệ 1 Thiếu thông tin
2 Không tìm thấy tài khoản týõng ứng
3 Thiếu thông tin
4 Không tìm thấy sách Kịch bản Miêu tả
Trang 29PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
28 | P a g e
g) Cập nhật thông tin người dùng
Tên usecase Cập nhật thông tin
Tóm tắt Cập nhật thông tin ngýời dùng
Tác nhân Ngýời sử dụng hoặc thủ thý
Tiền điều kiện Tác nhân đãng nhập thành công
1 Tác nhân nhập thông tin vào ô ỘIDỢ và ỘpasswordỢ
2 Hệ thống kiểm tra thông tin xem có tài khoản nào týõng ứng không
3 Nếu tác nhân là thủ thý thì nhập tiếp ID ngýời sử dụng
4 Tác nhân cập nhật thông tin mới về ngýời dùng
5 Hệ thống kiểm tra thông tin mới và cập nhật
6 Hiển thị thông tin mới Ngoại lệ 1 Thiếu thông tin
2 Không tìm thấy tài khoản týõng ứng
3 Không tìm thấy tài khoản týõng ứng
4 Thông tin không hợp logic Kịch bản Miêu tả
Đýa ra kết quả
Trang 3029 | P a g e
h) Kiểm tra trạng thái
Tên usecase Kiểm tra trạng thái
Tóm tắt Kiểm tra trạng thái ngýời dùng
Tác nhân Ngýời sử dụng hoặc thủ thý
Tiền điều kiện Tác nhân đãng nhập thành công
1 Tác nhân nhập thông tin vào ô ỘIDỢ và ỘpasswordỢ
2 Hệ thống kiểm tra thông tin xem có tài khoản nào týõng ứng không
3 Nếu tác nhân là thủ thý thì nhập tiếp ID ngýời sử dụng
4 Hệ thống kiểm tra thông tin ngýời sử dụng
5 Hệ thống đýa ra kết quả Ngoại lệ 1 Thiếu thông tin
2 Không tìm thấy tài khoản týõng ứng
4 Không tìm thấy tài khoản týõng ứng Kịch bản Miêu tả
Trang 31PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
30 | P a g e
III) Mô hình thực thể liên kết
Mô hình thực thể liên kết cho phép mô tả sơ đồ khái niệm của hệ thống thông qua các thực thể và liên kết Sơ đồ thực thể liên kết của hệ thống ta vừa xây dựng là:
Tên
Người sử dụng
ID Pass SDT
Địa chỉ
Bao gồm Tài khoản người dùng
Trạng thái
Sách ID
Trang 32 Cập nhật thông tin người dùng
Kiểm tra trạng thái
Trang 3332 | P a g e
1) Đăng kí người dùng
Trang 3433 | P a g e
2) Đăng nhập
Trang 35PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
34 | P a g e
3) Đặt sách
Trang 3635 | P a g e
4) Trả sách
Trang 37PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
36 | P a g e
5) Cho mượn sách
Trang 3837 | P a g e
6) Tìm sách
Trang 39PTTKHTTT GVHD: TS Trần Đức Khánh
38 | P a g e
7) Cập nhật thông tin người dùng
Trang 4039 | P a g e
8) Kiểm tra trạng thái