ba yêu cầu đối với thông tin

Sự khác nhau giữa các thể loại Khác nhau về đối tượng tiếp nhận thông tin  Tin báo chí = nhiều người đọc có trình độ khác nhau  Thông tin báo cáo = ít người đọc với trình độ giống nha

A Một số thể loại thông tin

1 Sự giống nhau giữa các thể loại

2 Sự khác nhau giữa các thể loại

 Khác nhau về đối tượng tiếp nhận thông tin

 Tin báo chí = nhiều người đọc có trình độ khác nhau

 Thông tin báo cáo = ít người đọc với trình độ giống nhau

 Thông báo = đối tượng cụ thể

 Khác nhau về mối quan hệ giữa người viết với

người đọc

 Báo cáo = tương tác trực tiếp

 Báo chí = tương tác gián tiếp

3 Những yêu cầu đầu tiên

đối với người viết tin

B Ba cấp độ

trong một thể loại thông tin

Kể cả tin báo chí và Báo cáo đều có 3 cấp độ như sau:

 Thông tin cơ bản

 Thông tin mở rộng

 Thông tin gợi mở

1 Thông tin cơ bản là gì?

 Là sự kiện mang tính thời sự mà mọi người

 Thời gian nào?

Chú ý: Nếu chưa trả lời đủ 4 câu hỏi này nghĩa là chưa đáp ứng đủ một đơn vị thông tin

Cách sử dụng thông tin cơ bản

 Đặc điểm chung của

để đưa lên đầu tiên

Ví dụ về thông tin cơ bản

2 Thông tin mở rộng là gì?

 Là thông tin cơ bản (1 đơn vị thông tin)

 Trả lời thêm các câu hỏi:

 Việc đó diễn ra như thế nào?

 Địa điểm, nhân vật, thời gian đó có gì đặc biệt

 Những nội dung liên quan đến việc đó là gì?

Ví dụ về thông tin mở rộng

 Thông tin cơ bản:

 Thông tin mở rộng:

3 Thông tin gợi mở là gì?

 Là một thông tin mở rộng

 Có thêm phần đánh giá, bình luận, dẫn

chứng mở rộng của người viết về nội dung của sự việc để giúp người đọc tự liên hệ đến các nội dung khác nằm ngoài thông tin

cơ bản, nhưng vẫn trong ý định của người viết

Gợi mở của người viết thể hiện như thế nào?

a Gợi mở bằng đánh giá?

 Đánh giá trực tiếp

 Là ý kiến của bản thân người viết về sự việc vừa được kể lại

 Đánh giá gián tiếp

 Là đưa ý kiến của người khác vào thay cho ý kiến của mình

 Có thể thay ý kiến của nhân vật bằng các văn bản hoặc trích dẫn thông tin đánh giá từ các nguồn khác

 Những nội dung cần đánh giá:

 Kết quả sự việc

 Tính ảnh hưởng của sự việc

 Tương lai sẽ như thế nào

 Kiến nghị của người viết hoặc người trong cuộc

Khi đưa ý kiến của người khác vào

bài viết cần chú ý những gì?

 Người có ý kiến phải trực tiếp tham gia vào

hoặc được chứng kiến sự việc

 Người có ý kiến phải là người am hiểu về vấn

đề mà câu chuyện thể hiện

 Người có ý kiến phải có quan điểm riêng

 Người có ý kiến phải đồng ý cho phép đưa ý kiến của mình vào bài viết

 Ý kiến trích dẫn phải thể hiện quan điểm của người viết (đồng ý hay không đồng ý với quan điểm đó)

b Gợi mở bằng liên hệ

 Liên hệ trực tiếp

 Các ví dụ có bối cảnh, nguyên nhân và kết quả tương tự

 Liên hệ gián tiếp

 Các ví dụ có bối cảnh tương tự nhưng kết quả khác

 Các ví dụ có kết quả tương tự nhưng xuất phát từ nguyên nhân, bối cảnh khác

c Gợi mở bằng cách đặt câu hỏi

 Về bản chất, đặt câu hỏi cũng là một sự binh luận của người viết

 Nguyên tắc đặt câu hỏi: Phải đầy đủ cơ

sở để người đọc có ngay câu trả lời

theo mục đích của ngươif viết

Vì sao lại có thông tin gợi mở

 Bản chất của thông tin (Cung cấp khả

năng sử dụng cho người đọc)

 Khẳt năng nhận thức của người đọc

(Kết hợp với kinh nghiệm và trình độ của người đọc để tạo nên những lớp nghĩa sâu hơn cho thông tin)

Ví dụ về thông tin gợi mở

 Đánh giá trực tiếp

 Đánh giá gián tiếp

 Gợi mở bằng liên hệ

Bài tập về viết tin

 Viết tin cơ bản

 Viết tin mở rộng

 Viết tin đánh giá

C Những yêu cầu tiếp theo đối với người viết tin

 Xác định rõ yêu cầu và đặc điểm của nội

dung định thông tin

 Xác định rõ khả năng và yêu cầu của người đọc

 Yêu cầu về cách diễn đạt

1 So sánh đặc điểm của thông tin

Từ đặc điểm, lựa chọn thể loại thông tin cần thiết

 Báo cáo đột xuất

 Báo cáo hoạt động

 Báo cáo tổng kết

2 Xác định khả năng & yêu cầu của

 Tự xác định những quy ước chung trong

nhận thức của người đọc và người viết

 Thông tin cơ bản

 Thông tin hỗ trợ

Hiểu được người đọc cần gì

 Báo chí: Chú trọng thông tin hỗ trợ, cân đối thông tin cơ bản cho phù hợp với nhu cầu

Tôn trọng người đọc là thế nào?

Vì sao phải tôn trọng người đọc?

 Hình thức văn bản thể hiện thái độ và khả năng của người viết, từ đó tạo sự tin cậy

về thông tin cho người đọc

 Cung cấp đủ thông tin để người đọc có thể phát huy kinh nghiệm, kiến thức của mình trong tiếp nhận và xử lý thông tin

 Thiếu => không hiểu, không thực hiện được

(báo cáo, thông báo) và không quan tâm (báo chí)

 Thừa => mất thời gian, không hứng thú (Chú ý

bản chất của thông tin là phải mới)

3 Ba yêu cầu về thể hiện đối với

người viết tin

 Phải biết rõ nội dung mình cần thông tin

 Phải xác định rõ đối tượng tiếp nhận và thể loại cần/đang sử dụng

 Phải biết diễn đạt đầy đủ thông tin một cách ngắn gọn nhất

Thế nào là diễn đạt đầy đủ

thông tin ngắn gọn nhất?

Thông tin đầy đủ và ngắn gọn là thông tin

phối hợp tốt nhất giữa thông tin cơ bản và thông tin bổ trợ, trong đó:

 Thông tin cơ bản là chủ đạo, phải nói hết nội dung cần thiết của câu chuyện

 Thông tin bổ trợ phải đầy đủ và phù hợp với thông tin cơ bản

Thông tin cơ bản và

 Mối quan hệ của sự việc với các nội dung khác

 Xã, huyện, tỉnh, lớp, trường

 Ngày, tháng, năm tránh

hôm nay, hôm qua

 Người đánh giá là người như thế nào, vì sao đánh giá như vậy?

Bài tập về viết tin

(1) Xác định yêu cầu

 Xác định một nội dung cần thông tin

 Xác định đối tượng tiếp thu thông tin

 Xác định thể loại

Bài tập về viết tin

(2) Xác định nội dung thông tin

 Xác định các thông tin cơ bản

 Xác định các thông tin bổ trợ

Bài tập về viết tin

(3) Xác định dung lượng và thể

hiện thông tin

 Lựa chọn thông tin bổ trợ phù hợp

 Tổng hợp thành tin

Bài tập về viết tin

(4) Luyện tập kỹ năng điều chỉnh

thông tin

 Thay đổi đối tượng tiếp nhận thông tin