hệ hô hấp

MỤC TIÊU• Kể được các thành phần của hệ hô hấp • Mô tả cấu tạo cơ bản của các phần trong hệ hô hấp • Hiểu được hoạt động hô hấp và sự trao đổi khí từ phế nang qua máu... Thanh quản• Sụn

HỆ HÔ HẤP

MỤC TIÊU

• Kể được các thành phần của hệ hô hấp

• Mô tả cấu tạo cơ bản của các phần trong

hệ hô hấp

• Hiểu được hoạt động hô hấp và sự trao đổi khí từ phế nang qua máu

• Có vách ngăn giữa chia làm 2 hốc mũi: trái và phải

• Mỗi bên có 3 xoăn mũi: trên – giữa – dưới

• Niêm mạc phủ hốc mũi – xoăn mũi có hệ thống mao mạch máu phong phú

• Trần của hốc mũi có biểu mô khứu giác

cảm nhận mùi

• CN: lọc, sưởi ấm và làm ẩm không khí, khứu giác

Thanh quản

• Sụn thanh quản, nắp thanh quản, dây thanh âm, một số cơ

• CN: dẫn khí, phát âm

Mặt trước thanh quản Mặt sau thanh quản

Khí qu nả

Ph qu n ế ả

g c ố

Phế quản thùy

Cơ hoành

Cây phế quản

• Từ phế quản gốc (thế hệ I)  20-23 thế hệ  phế nang

• Phế quản thùy  gian tiểu thùy  tiểu phế quản  tiểu phế quản tận  tiểu phế quản hô hấp  phế nang

• Từ tiểu phế quản  phế nang: không có khung sụn bên ngoài

• Cấu tạo: có cơ trơn hướng vòng nằm dưới lớp đệm, biểu mô

Phổi – Phân thùy phổi

• Phổi phải có 3 thùy

• Phổi trái có 2 thùy

• Cả 2 phổi đều có 10 phân thùy

• Rốn phổi: ĐM phổi, TM phổi, phế quản gốc

Các bộ phận tham gia hô hấp

Sự trao đổi khí ở phế nang

• KK trong lòng phế nang (phân áp O2 cao hơn trong máu mao mạch) phế bào I  màng đáy phế nang  màng đáy mao mạch  tế bào nội mô  mao mạch (gắn với HC)

• CO2 di chuyển ngược lại

HEN PHẾ QUẢN

• Khái niệm: Hen phế quản là tình trạng viêm mạn tính ở đường thở, có sự tham gia của nhiều loại tế bào viêm và các thành phần của tế bào ở những cơ địa nhạy cảm

– Phản ứng co thắt, phù nề, tiết nhầy của phế quản do nhiều kích thích khác nhau

– Biểu hiện đặc trưng: khó thở thì thở ra

• Nguyên nhân: dị ứng, nhiễm trùng

• Triệu chứng:

– Tiền triệu: hắt hơi, sổ mũi, ho, ngứa mắt…

– Cơn khó thở đặc trưng + khò khè, giảm sau khi

ho và khạc đàm

• CLS: X quang, đo chức năng hô hấp, khí

máu động mạch, xét nghiệm đàm, điện tim

BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN

TÍNH (COPD)

Chronic Obstructive Pulmonary Disease

– Rối loạn thông khí tắc nghẽn không có khả năng hồi phục hoặc phục hồi rất kém.

– Liên quan đến: khí phế thủng và viêm phế quản mạn.

• Yếu tố nguy cơ:

– Hút thuốc lá

– Ô nhiễm môi trường

– Nhiễm trùng hô hấp

– Cơ địa

VIÊM PHỔI MẮC PHẢI Ở CỘNG ĐỒNG

• Khái niệm:

– Nhiễm khuẩn xảy ra ngoài bệnh viện

– Viêm phổi thùy hoặc viêm phổi không điển hình

• Nguyên nhân: vi khuẩn, nấm, virus

• Cận lâm sàng: X quang, cấy đàm tìm nguyên nhân

• Biến chứng:

– Tràn khí, tràn dịch màng phổi

– Suy hô hấp, shock nhiễm trùng

– Xẹp phổi

– Áp xe phổi, viêm phổi mạn

– Viêm màng ngoài tim

– …

• Điều trị: kháng sinh + hỗ trợ

LAO PHỔI

• Bệnh do trực khuẩn lao người gây ra

(Mycobacterium tuberculosis)

• Do Robert Koch phát hiện ra năm 1882

• Nguồn lây: chủ yếu là đàm của bệnh nhân

• 42 %: không ho

• 26 %: không triệu chứng

• Triệu chứng

– Sốt nhẹ kéo dài (thường về chiều hoặc đêm)

– Sút cân, mệt mỏi, chán ăn, ra mồ hôi đêm.

– Ho khan kéo dài  ho đàm trắng

UNG THƯ PHẾ QUẢN NGUYÊN PHÁT

• Là bệnh ung thư phổ biến nhất trên thế giới

• Tầng suất ngày càng tăng

• Yếu tố nguy cơ:

– Dấu hiệu chèn ép cơ quan lân cận, xâm lấn, di căn.

• CLS: X quang, CT scan, soi phế quản, sinh

thiết…

• Điều trị

– K biểu mô tế bào nhỏ: Xạ trị kết hợp với đa hóa trị – K biểu mô không phải tế bào nhỏ: hóa trị liệu, phẫu thuật (giai đoạn sớm)  xạ trị