TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI PHÂN HIỆU TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA CƠ KHÍ TIỂU LUẬN MÔN HỌC Ô TÔ CÔNG NGHỆ MỚI Đề tài TÌM HIỂU XE CAMRY HYBRID 2012 Sinh viên thực hiện Phạm Minh Đức Lớp Kỹ thu[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI PHÂN HIỆU TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA CƠ KHÍ
TIỂU LUẬN MÔN HỌC: Ô TÔ CÔNG NGHỆ MỚI
Đề tài: TÌM HIỂU XE CAMRY HYBRID 2012
Sinh viên thực hiện : Phạm Minh Đức
Giáo viên hướng dẫn : TS Trần Văn Lợi
TP Hồ Chí Minh năm 2023
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Trong nhiều năm trở lại đây, thế giới phải đối mặt với những vấn đề lớn như ônhiễm môi trường, sự cạn kiệt nguồn nhiên liệu hóa thạch Một loạt các ảnh hưởng vàtác động xấu được bắt nguồn từ các vấn đề trên Để khắc phục những vần đề khó khănnói trên, cùng với các ngành khoa học công nghệ khác thì ngành công nghiệp ôtô kếthợp với các trung tâm, cơ sở nghiên cứu công nghệ khắp nơi trên thế giới đã tìm cáchcải tiến và thay thế các công nghệ trên xe hơi
Mục đích của các nghiên cứu, thử nghiệm đó đều nhằm giảm sự phát thải ônhiễm và giảm sự tiêu hao hoặc thay thế nhiên liệu truyền thống Đã có một vài côngnghệ hiện đại và tối ưu hơn được áp dụng cho xe hơi, trong số đó thì công nghệ hybridelectric đã và đang được áp dụng rộng rãi trong ngành chế tạo ôtô Với những ưu điểm
và hiệu quả của nó, công nghệ hybrid đang là một lựa chọn phù hợp cho các nhà sảnxuất xe hơi trong hiện tại và tương lai
Với sự hướng dẫn của T.S Trần Văn Lợi em đã hoàn thành được bài báo cáotổng quan về các hệ thống trên xe hybrid hiện nay,bài báo cáo làm rõ là các phần cơ
và phần điện trên xe hybrid
Người thực hiện
Phạm Minh Đức
Trang 3NHẬN XÉT CỦA GVHD
Trang 4
MỤC LỤC
CHƯƠNG I GIỚI THIỆU XE 6
1.1 Thông số kỹ thuật 6
1.2 Tiện nghi 7
1.2.1 Nội thất: 7
1.2.2 Ngoại thất: 7
1.2.3 Thiết bị an toàn an ninh: 7
1.2.4 Phanh, giảm sóc, lốp xe 7
1.3 Hệ thống phanh, treo, lái 7
1.3.1 Hệ thống phanh 7
1.3.1.1 Hệ thống phanh chống hãm cứng 7
1.3.1.1.1 Chức năng của các chi tiết trong hệ thống 9
1.3.1.1.2 Nguyên lý làm việc 10
1.3.1.2 Hệ thống phanh khác 10
Bảng tra hình ảnh thực tế hệ thống ABS 11
1.3.2 Hệ thống treo 13
1.3.2.1 Giới thiệu hệ thống treo Macpherson 13
1.3.2.2 Hệ thống treo trước 13
1.3.2.2 Hệ thống treo sau 15
Sơ đồ tổng qua hệ thống treo khí nén-điện tử 16
1.3.2.3 Nguyên lý hoạt động 2
1.3.3 Hệ thống lái 2
1.3.3.1 Hệ thống trợ lực lái (Trục lái nghiêng và trượt bằng tay) 2
1.3.3.2 Hệ thống trợ lực lái (Trục lái nghiêng và trượt bằng điện) 4
1.3.3.3 Nguyên lý hoạt động 6
1.4 Phụ tùng các chi tiết của hệ thống 6
CHƯƠNG 2: TRUYỀN ĐỘNG HYBRID 11
2.1 Sơ đồ hệ thống 11
2.2 Các bộ phận chính 13
2.3 Quá trình vận hành 16
2.4 Mã phụ tùng các chi tiết của hệ thống 17
Trang 6CHƯƠNG I GIỚI THIỆU XE
Dung tích bình nhiên liệu (lít) 64
Cửa, chỗ ngồi
Trang 71.2 Tiện nghi.
1.2.1 Nội thất:
- Điều hòa tự động 2 vùng khí hậu với bộ lọc không khí
- Hàng ghế sau gập tỉ lệ 60/40
- Điều khiển hành trình với cảm biến tốc độ và màn hình hiển thị LCD
- Hệ thống âm thanh AM/FM CD 6 loa với cổng AUX/USB và ipod
- Trợ lực lái điện tử
1.2.2 Ngoại thất:
- Đèn pha tự động dạng projector
- Gat nước biến thiên thời gian
- Kính sau chống sương mù với bộ đếm thời gian
- Gương chiếu hậu chỉnh điện / gập điện
- Cửa nóc chỉnh điện điều khiển đóng mở 1 chạm
- Cụm đèn sau dạng LED
- Hệ thống đèn chạy ban ngày DRL
- Cửa kính chỉnh điện
- Camera báo lùi
1.2.3 Thiết bị an toàn an ninh:
- Cảnh báo áp suất lốp
- Cản trước và sau chịu lực hấp thu năng lượng
- Hệ thống túi khí quanh xe với 10 túi khí
1.2.4 Phanh, giảm sóc, lốp xe
Phanh trước Phanh đĩa thông gió
Phanh sau Phanh đĩa với hệ thống phanh thủy lực tăng cườngGiảm xóc trước Độc lập MacPherson với giảm xóc khí nén và thanh ổn
địnhGiảm xóc sau Độc lập MacPherson liên kết kéo với giảm xóc chứa đầy
khí cùng thanh ổn định
1.3 Hệ thống phanh, treo, lái.
1.3.1 Hệ thống phanh.
1.3.1.1 Hệ thống phanh chống hãm cứng.
ABS là hệ thống phanh điều khiển điện tử có tính năng ngăn ngừa
hãm cứng bánh xe trong những tình huống khẩn cấp cần giảm tốc Điều này
sẽ tránh được hiện tượng văng trượt đồng thời giúp người lái kiểm soát hướng
lái dễ dàng hơn Đảm bảo ổn định cho thân xe ô tô
Trang 8Đặc tính hệ thống ABS
Chức năng: ABS (Anti-lock Braking System) là hệ thống chống
bó cứng phanh – một trong những hệ thống an toàn chủ động trên
ô tô ABS có tác dụng làm giảm nguy cơ về tai nạn thông qua việcđiều khiển quá trình phanh một cách tối ưu Ký hiệu ABS trên ô tôđồng nghĩa với việc chiếc xe được trang bị hệ thống chống bó cứngphanh
Cấu tạo: được cấu thành từ các bộ phận: cảm biến tốc độ, van
thủy lực và hệ thống điều khiển
- ECU – hệ thống điều khiển: Nhận nhiệm vụ thu thập thông tin,
dữ liệu từ các cảm biến tốc độ từ đó tính toán và đưa ra các điềuchỉnh phù hợp về áp lực phanh tối ưu cho mỗi bánh xe
Hệ thống phanh chống bó cứng (ABS)
Hệ thống ABS giúp cho các bánh xe không bị hãm cứng khi đạp mạnh chânphanh hoặc khi phanh xe trên mặt đường trơn trượt
- EBD (Hệ thống phân phối lực phanh điện tử)
Điều khiển của EBD dùng ABS và thực hiện phân phối lực phanh chính xácgiữa các bánh trước và bánh sau theo điều kiện lái xe Ngoài ra, khi phanh trong lúc
xe quay vòng, nó sẽ điều khiển sự phân phối lực phanh của các bánh xe bên phải vàbên trái, giúp duy trì hoạt động xe
Trang 9Hình 1.1 Sơ đồ mạch điện Hệ thống phanh chống hãm cứng.
Trang 101.3.1.1.1 Chức năng của các chi tiết trong hệ thống.
Trang 11Bộ chấp hành
phanh
ECU kiểm soát trượt
Đánh giá tình trạng lái xe dựa trên cáctín hiệu từ các cảm biến và các côngtắc, và gửi các tín hiệu điều khiểnphanh đến bộ chấp hành
Môtơ bơm Điều khiển các bơm trong bộ chấp hànhphanh.
Các van điện từ
- Mạch thủy lực có 4 van điện từ giữ áp
và 4 van điện từ giảm áp
- Thay đổi đường dầu dựa vào các tínhiệu từ ECU điều khiển trượt trong khi
hệ thống phanh đang làm việc, để điềukhiển áp suất dầu được cấp vào các xilanh bánh xe
ECU kiểm soát
trượt Rơle môtơ ABSRơle điện từ ABS Cấp nguồn cho môtơ bơm.Cấp nguồn cho các van điện từ
Công tắc đèn phanh Phát hiện tín hiệu nhấn bàn đạp phanh.Thân xe chính (ECU thân xe mạng
- Dựa trên các tín hiệu từ ECU kiểmsoát trượt, sẽ điều khiển công suất racủa động cơ
Đồng hồ táp lô
Đèn cảnh báo ABS
Sáng lên để báo cho người lái khi ECUđiều khiển trượt phát hiện hư hỏngtrong ABS
Đèn cảnh báo phanh
- Sáng lên để báo cho người lái khiECU điều khiển trượt phát hiện hưhỏng trong EBD hoặc hệ thống phanh
- Đèn sẽ sáng lên để cảnh báo chongười lái khi mức dầu phanh thấp
- Đèn sẽ sáng lên để thông báo chongười lái khi hệ thống phanh đỗ đãhoạt động
1.3.1.1.2 Nguyên lý làm việc.
Trang 12- Hệ thống phát hiện mức độ hoạt động của bàn đạp phanh bằng cảm biến hành trình bàn đạp phanh và hai cảm biến áp suất xi lanh chính, và tính toán lựcphanh thủy lực tối ưu Nguồn áp suất thủy lực được điều chỉnh dựa trên điều này đểviệc điều khiển thủy lực tối ưu được thực hiện độc lập trên cả bốn bánh xe
- Trong khi đó, Hệ thống Phanh Điều khiển Điện tử thực hiện điều khiển phanh thường, ABS, TRAC, VSC và BA phù hợp với thao tác của người lái
- Có một cơ cấu dự phòng thủy lực áp dụng áp suất xi lanh chủ do sức người tạo ra lên xi lanh bánh xe khi bộ điều khiển phanh dừng Ngoài ra, với tư cách làmột cơ cấu an toàn thất bại, khi điều khiển phanh bị trục trặc, hệ thống sẽ loại trừ các phần bị trục trặc và tiếp tục thực hiện điều khiển phanh trên các phần bình thường Bộ dự phòng nguồn (bộ cấp nguồn điều khiển phanh) cũng được sử dụng
để đảm bảo cung cấp điện ổn định cho hệ thống
1.3.1.2 Hệ thống phanh khác.
Hình 1.2 Sơ đồ hệ thống phanh khác
Bảng tra hình ảnh thực tế hệ thống ABS
Trang 13Stt Mã Tên Hình ảnh thực tế
PARKINGBRAKECONTROL
SUB-ASSY,PARKINGBRAKE, RH
Trống phanh
đổ phải
SUB-ASSY,PARKINGBRAKE, LH
Trống phanh
đổ trái
PARKINGBRAKE, RH
OR CENTERNO.1
Má phanhphải sau
PARKINGBRAKE, LHNO.2
Má phanh trái
SUB-ASSY,BRAKE
Bàn đạpphanh
chính
ASSY,BRAKE
Bầu trợ lựcphanh
BRAKEDUST, FRONTRH/LH
Vỏ phanh đĩatrái phải
ASSY, FRONTDISC BRAKE,
Xilanh phanbánh xe tráiphải (trước)
ASSY, DISCBRAKE,REAR LH
Xilanh phanhbánh xe tráiphải (sau)
ASSY, BRAK Cụm chấphành ABS
SPEED,FRONTRH/LH
Cảm biếnSkid control
YAWRATESENSOR
Cảm biến gócquay thân xe
Trang 141.3.2 Hệ thống treo.
1.3.2.1 Giới thiệu hệ thống treo Macpherson
- Là hệ thống treo độc lập macpherson – một loại hệ thống treo ô tô sử dụng đỉnh của một bộgiảm xóc kính thiên văn làm trục lái trên
- Cấu tạo hệ thống treo độc lập macpherson gồm 3 bộ phận: Giảm chấn thủy lực, cánh tayđiều hướng và lò xo
- Ưu điểm: Thiết kế đơn giản, sử dụng ít linh kiện giúp cho việc sửa chữa bảo dưỡng đơngiản và tiết kiệm hơn Với việc thường sử dụng cho các bánh trước; hệ thống treo này giúp giảmkhối lượng phần đầu xe; giải phóng không gian cho khoang lái
- Nhược điểm: Hệ thống treo macpherson có bánh xe lắc ngang so với mặt đường Độ chụmcủa xe dễ bị lệch hơn và chủ xe cần đi kiểm tra góc đặt bánh xe nhiều hơn
1.3.2.2 Hệ thống treo trước.
- Một hệ thống treo độc lập kiểu thanh chống MacPherson được sử dụng
- Độ ổn định lái tuyệt vời và sự thoải mái khi lái xe đạt được bằng cách tối ưu hóa hình dạng
hệ thống treo
Hình 1.3 Cấu tạo hệ thống treo trước
1 Giá đỡ hệ thống treo trước 4 Thanh ổn định phía trước
3 Cụm giảm xóc trước 6 Đòn treo dưới phía trước số 1 bên phải
Trang 151.3.2.2 Hệ thống treo sau.
- Hệ thống treo độc lập kiểu thanh chống MacPherson liên kết kép được sử dụng
- Hệ thống treo sau tạo ra sự ổn định và khả năng kiểm soát tuyệt vời bằng cách tối ưu hóahình dạng hệ thống treo và sự phân bổ của các thành phần
Hình 1.4 Cấu tạo hệ thống treo sau
1 Giá đỡ hệ thống treo sau 4 Cụm tay đòn treo số 2 phía sau
2 Lò xo giảm chấn 5 Cụm tay đòn treo số 1 phía sau
3 Cụm giảm xóc sau 6 Thanh ổn định phía sau
7 Cụm khung phía trước
Trang 16Sơ đồ mạch điện hệ thống treo (1)
Trang 181.3.2.3 Nguyên lý hoạt động.
- Hệ thống treo macpherson sử dụng xương đòn; hoặc một liên kết nén đáng kể được ổnđịnh bằng liên kết thứ cấp Cung cấp một điểm gắn cho bộ phận vận chuyển trung tâm hoặc trụccủa bánh xe Hệ thống tay dưới này cung cấp cả vị trí bên và dọc của bánh xe
- Phần trên giá đỡ trung tâm được cố định chắc chắn; vào phần dưới cùng của phần bênngoài của hệ thống treo một cách thích hợp Phần này trượt lên và xuống phần bên trong của nó.Phần này kéo dài lên trên trực tiếp để lắp vào thân vỏ của xe
- Đường từ giá đỡ trên cùng của thanh chống; đến khớp bi dưới cùng trên tay điều khiển tạocho trục lái có độ nghiêng Trục của thanh chống có thể nghiêng vào trong so với trục lái ở phíadưới
- Hệ thống treo MacPherson yêu cầu giới thiệu cấu trúc đơn nhất Vì nó cần một không gianthẳng đứng đáng kể và một giá đỡ chắc chắn Mà các đơn thể có thể cung cấp Đồng thời mang lạilợi ích cho chúng bằng cách phân phối ứng suất
- Hệ thống treo cũng có thể có tay lái được tích hợp vào phần bên ngoài thấp hơn Toàn bộlắp ráp rất đơn giản và có thể được lắp ráp trước thành một đơn vị Cũng bằng cách loại bỏ cánhtay điều khiển trên; nó cho phép có thêm chiều rộng trong khoang động cơ Điều này rất hữu íchcho những chiếc xe nhỏ hơn; đặc biệt với động cơ đặt bánh ngang như hầu hết các loại xe dẫnđộng cầu trước đều có
- Nó có thể được đơn giản hóa hơn nữa; nếu cần, bằng cách thay thế một thanh chống lật( thanh xoắn ) cho tay bán kính Vì những lý do đó, nó đã trở nên gần như phổ biến với các nhàsản xuất chi phí thấp Hơn nữa, nó cung cấp một phương pháp dễ dàng để thiết lập hình học hệthống treo
- Nhiều thiết bị hiện đại thay thế tay điều khiển dưới bằng xương đòn Một thanh chống lật
là tùy chọn; và nếu có thì được gắn bằng một thanh có khớp bi vào bộ giảm chấn lò xo; hoặc bằng
bi hoặc thanh có khớp đàn hồi với xương đòn
Trang 19- Cảm biến góc quay môtơ:
Cảm biến góc quay môtơ bao gồm một cảm biến phân tích, với sự vượt trội về độ tin cậy và
độ bền Cảm biến góc quay phát hiện góc quay của môtơ và gửi tín hiệu tới cụm ECU trợ lực lái.Kết quả là đảm bảo việc điều khiển hệ thống trợ lực lái điện làm việc hiệu quả
Hình 1.5 Sơ đồ hệ thống trợ lực lái
1.3.3.2 Hệ thống trợ lực lái (Trục lái nghiêng và trượt bằng điện).
- Cụm ECU trợ lực lái:
Trang 20Cụm ECU trợ lực lái sẽ tính toán lực trợ lực dựa trên các tín hiệu mômen đánh lái từ cảmbiến mômen và tín hiệu tốc độ xe từ bộ chấp hành phanh.
- Cảm biến góc quay môtơ:
Cảm biến góc quay môtơ bao gồm một cảm biến phân tích, với sự vượt trội về độ tin cậy và
độ bền Cảm biến góc quay phát hiện góc quay của môtơ và gửi tín hiệu tới cụm ECU trợ lực lái.Kết quả là đảm bảo việc điều khiển hệ thống trợ lực lái điện làm việc hiệu quả
Hình 1.6 Sơ đồ hệ thống trợ lực lái
Trang 21Sơ đồ mạch điện của hệ thống trợ lực lái điện
Trang 221.3.3.3 Nguyên lý hoạt động.
- Nhiệm vụ điều khiển chính là định mức dòng điện: tuỳ giá trị độ xoắn của thanh lái và vậntốc của xe mà phát ra dòng điện với định lượng phù hợp để cấp tới mô tơ trợ lực lái
- Tại điểm bù quán tính, mô tơ trợ lực lái sẽ hoạt động khi người lái quay vô lăng
- Điều khiển trả lái giúp kiểm soát lượng trợ lực hồi về của bánh xe sau khi tài xế đánh hết
vô lăng sang một bên
- Điều khiển giảm rung giúp điều khiển trợ lực khi lái xe quay vô lăng ở tốc độ cao Việcnày giúp giảm rung trong độ lệch của thân xe
- Điều khiển bảo vệ quá nhiệt làm nhiệm vụ dự tính nhiệt của mô tơ dựa trên cường độ dòng
điện và áp lực điện đầu vào Nếu nhiệt độ của mô tơ và ECU trợ lực lái (ECU EPS) cao, nó sẽgiảm bớt cường độ dòng điện vào để tránh tình trạng mô tơ hoặc ECU bị quá nhiệt
1.4 Phụ tùng các chi tiết của hệ thống.
Trang 23Dây cáp điều khiển tốc
Trang 24Đòn treo dưới trái trước
Thanh nối thanh ổn định
Trang 25Thanh nối tay đòn treo
Trang 26Thước lái
Trang 27CHƯƠNG 2: TRUYỀN ĐỘNG HYBRID 2.1 Sơ đồ hệ thống.
Hình 2.1 Sơ đồ hệ thống truyền động xe Hybrid
Trang 28- Các chế độ làm việc:
Động cơ đốt trong một mình truyền năng lượng để đẩy xe chạy Chế độ này được sử dụngtrong vùng tối ưu của động cơ đốt trong Khi xe đạt đến một tốc độ đã được xác định từ đặc tínhđộng cơ, động cơ sẽ được khởi động và khi động cơ đạt được số vòng quay ở vùng tối ưu thì động
cơ điện sẽ tắt và xe được chạy hoàn toàn bằng động cơ đốt trong
Động cơ điện một mình truyền năng lượng để đẩy xe chạy Chế độ này được sử dụng khi
xe chạy ở chế độ khởi hành, vận hành xe ở tốc độ thấp, hay địa hình hạn chế phát thải ô nhiễm
Do đặc tính của động cơ điện có mômen lớn ở số vòng quay thấp nên tận dụng được mômen Khi
ở số vòng quay thấp động cơ đốt trong có mức tiêu thụ nhiên liệu lớn do đó sử dụng động cơ điện
sẽ tiết kiệm nhiên liệu ,và không phát sinh phát thải độc hại
Cả hai động cơ đốt trong và điện truyền năng lượng để đẩy xe chạy Chế độ này được sửdụng trong quá trình tăng tốc hay leo dốc Khi xe tăng tốc đến tốc độ mà động cơ đốt trong vượt
ra khỏi dải tối ưu thì động cơ điện lại được khởi động bổ sung năng lượng giúp đẩy xe Công suấthai động cơ được kết nối đẩy xe tăng tốc cực đại hay cần mômen để vượt dốc
Ắc quy thu năng lượng từ tải (phanh tái sinh) Trong quá trình phanh năng lượng đượcthu hồi và lưu tại pin để tái sử dụng sau thông qua một động cơ điện Năng lượng sinh ra khiphanh trên xe thông thường chuyển hóa thành nhiệt năng, còn trên xe hybrid hệ thống phanh đượccải tiến để thu hồi năng lượng chuyển thành điện năng nạp điện cho ắc quy
Ắc quy thu năng lượng từ động cơ đốt trong và từ tải đồng thời Khi xe xuống dốc, nănglượng từ động cơ tới động cơ điện do không có cản, lúc này lực cản quán tính sẽ âm Năng lượng
do lực này sinh ra sẽ cấp điện nạp cho ắc quy
Động cơ đốt trong truyền năng lượng tới tải và ắc quy đồng thời Khi ắc quy cần nạp điện(sắp hết điện), dòng năng lượng từ động cơ chia thành hai dòng tới động cơ điện để nạp cho ắcquy và tới bánh xe chủ động
Động cơ đốt trong truyền năng lượng tới ắc quy và động cơ điện nhận năng lượng từ ắcquy truyền tới tải