Dinh dương cơ bản

Chăm sóc toàn diện người bệnh theo phân cấp chăm sóc – nhằm đáp ứng các vấn đề 14 nhu cầu cơ bản của bệnh nhân với mục tiêu là người bệnh sớm giành lại tính tự lập.. NGUYÊN LÝ CHĂM SÓC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ ĐỒNG NAI

BỘ MÔN GIẢI PHẪU HỌC

GV VŨ VĂN TIẾN

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƢỠNG CƠ BẢN I

MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau khi học xong học sinh có thể :

1.Phân tích được các nguyên tắc điều dưỡng cơ bản định hướng cho nghề điều dưỡng ở Việt Nam hiên nay

2.Nêu nguồn gốc của các nguyên tắc điều dưỡng cơ bản

3.Ứng dụng các nguyên lý điều dưỡng vào công tác điều dưỡng tại Việt Nam

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

ĐẠI CƯƠNG

Điều dưỡng Việt Nam kế thừa những nguyên lý khoa học điều dưỡng được nghiên cứu một cách khoa học trên thế giới và tạo cho mình những nguyên tắc cơ bản nhằm định hướng cho việc thưc hành CSNB

Những nguyên tắc cơ bản đó được Bộ Y Tế ban hành thông qua các quy chế, nghị định, thông tư…

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

NHỮNG NGUYÊN TẮC ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN

1 Chăm sóc toàn diện người bệnh theo phân cấp chăm

sóc – nhằm đáp ứng các vấn đề (14 nhu cầu cơ bản ) của bệnh nhân với mục tiêu là người bệnh sớm giành lại tính tự lập

2 Tác động đến môi trường để giúp đỡ người bệnh mau

chóng phục hồi

3 Sử dụng quy trình điều dưỡng để lập kế hoạch và thực

hành chăm sóc

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

14

Nhu cầu

cơ bản

Tuân thủ các biện pháp kiểm soát

NTBV

Chăm sóc toàn diện

NB theo phân cấp CS

Sử dụng Quy trình điều dƣỡng

NGUYÊN LÝ CHĂM SÓC TOÀN DIỆN

Năm 1960, ABDELLAH đề cập tới dịch vụ chăm sóc toàn diện cho người bệnh để đáp ứng các nhu cầu về sinh

lý, tình cảm, trí tuệ, xã hội và các nhu cầu về tinh thần của người bệnh và gia đình họ

Năm 1997, Bộ Y tế ban hành quy chế chăm sóc toàn diện bệnh nhân Hiện nay đây cũng là mục tiêu phấn đấu của ngành điều dưỡng Việt Nam

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

NGUYÊN LY PHÂN CẤP CHĂM SÓC

DOROTHY OREM chia BN thành 3 cấp độ chăm sóc:

 Chăm sóc hoàn toàn: Trên NB không có khả năng tự

chăm sóc, theo dõi và kiểm soát các hoạt động của mình

 Chăm sóc một phần: Trên NB cần hỗ trợ một phần để

đáp ứng các nhu cầu hằng ngày

 Chăm sóc hỗ trợ sự phát triển : Hướng dẫn, tư vấn,

GDSK trên NB cần học kiến thức để tự chăm sóc

Năm 1997 Bộ Y tế ban hành quy chế CSTD Đồng thời ban hành kèm 3 cấp độ chăm sóc bệnh nhân

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Cấp II

Bệnh không nguy kịch, hạn chế vận động và thay đổi tƣ thế, Đang truyền dịch, truyền máu Bệnh phải theo dõi chức năng tuần hoàn, hô hấp, phục hồi chức năng

Cấp III

Bệnh nhẹ, tự vận động, tự phục vụ

Nội dung chăm sóc

Cấp III

Hướng dẫn, giáo dục người bệnh tự chăm sóc là chính.Theo dõi sinh tồn thường quy

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Học thuyết môi trường

FLORENT NINGHTINGALE đã phát triển học thuyết môi trường của mình với các định hướng cụ thể sau :

 Không khí trong lành

 Ánh sáng – sự ấm áp của phòng bệnh

 Sự sạch sẽ nơi giường bệnh và phòng bệnh

 Sự yên tĩnh của buồng bệnh và bệnh viện

 Dinh dưỡng cho người bệnh đầy đủ

Hiện nay thực hiện các biện pháp kiểm soát NTBV là

dựa trên nguyên lý này

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

QUY TRÌNH ĐIỀU DƢỠNG

• Đây là KHOA HỌC VỀ CHĂM SÓC – Nó là công cụ để chứng minh và khẳng định tính khoa học và tính chuyên biệt của nghề nghiệp điều dƣỡng

• Đƣợc phát triển từ học thuyết khoa học giải quyết vấn

đề Đƣợc nhiều chuyên viên ĐD thế giới đề cập, hoàn chỉnh

ĐIỀU DƢỠNG CƠ BẢN I

 VIRGINIA HENDERSON đề cập đến 14 nhu cầu cơ

bản của con người

 Tương tự, ABDELLAH đưa ra 21 vấn đề điều dưỡng

đặt nền tảng cho việc chăm sóc

 Điều dưỡng Viet Nam hiện nay dựa trên 14 nhu cầu cơ

bản của Virginia Henderson để xác định khung nội dung

về thực hành điều dưỡng

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

NHU CẦU CƠ BẢN CỦA

CON NGƯỜI THEO MASLOW

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Nhu cầu

về sự tự hoàn thiện Nhu cầu về sự kính mến và lòng tự trọng Nhu cầu về quyền sở hữu

và tình cảm Nhu cầu về an toàn và an ninh

Nhu cầu về thể chất và tâm lý

MỨC CAO

MỨC THẤP

Nguyên tắc chung

Nhu cầu ở mức độ thấp luôn tồn tại

Những nhu cầu ở mức độ thấp được thỏa mãn thì con người có khả năng chuyển lên những nhu cầu khác cao hơn

Tóm lại, các nhu cầu cơ bản càng được đáp ứng thì càng

tạo ra động lực sáng tạo và tự hoàn thiện ở mỗi con người

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

CÁC NHU CẦU VỀ THỂ CHẤT

(Nhu cầu về sinh lý)

Bao gồm: oxy, thức ăn, thức uống,bài tiết, vận động, ngủ, nghỉ ngơi…

Các nhu cầu này cần đƣợc đáp ứng tối thiểu để duy trì sự sống

Do vậy các nhu cầu này cần đƣợc ƣu tiên hàng đầu trong chăm sóc

ĐIỀU DƢỠNG CƠ BẢN I

CÁC NHU CẦU VỀ AN TOÀN – AN NINH

(Đƣợc yên ổn)

Bao gồn các nhu cầu nhằm :

 Tránh được các nguy cơ đe dọa cuộc sống

 Tránh được mọi lo lắng sợ hãi

Nói tóm lại các nguy cơ tai biến, biến chứng có hể xảy ra cho bệnh nhân cần đƣợc dự phòng, và một khi nó xảy ra cần đƣợc phát hiên sớm và có những xử trí một cách thông minh

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƢỠNG CƠ BẢN I

NHU CẦU VỀ TÌNH CẢM

Bao gồm các nhu cầu :

 Được sở hữu tình cảm

 Được yêu thương

Nói tóm lại con người cần được trao – nhận tình cảm để duy trì cảm giác mình là thành viên trong gia đình, trong cộng đồng, xã hội… nếu không sẽ cảm giác vô vọng, lạc lõng, buồn tẻ…

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

NHU CẦU ĐƯỢC QUÝ TRỌNG, TÔN TRỌNG

Bao gồm các nhu cầu :

 Được người khác chấp nhận

 Được người khác tôn trọng

 Được tự trọng

Nói tóm lại con người cần được tôn trọng để duy trì lòng

tự tin và tính độc lập, có như vậy mới tránh được cảm giác bị cô độc và tự ti

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

NHU CẦU TỰ HOÀN THIỆN

Nhu cầu tự hoàn thiện tức là nhu cầu tự hoạt động để hoàn thiện

Đây là nhu cầu cao nhất trong hệ thống phân loại Maslow, nó chỉ xuất hiện một khi các nhu cầu dưới nó được đáp ứng trong những chừng mực nhất định

Theo Maslow chỉ có 1% dân số trưởng thành đã từng

đạt đến mức độ tự hoạt động

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

MỐI LIÊN HỆ GIỮA NHU CẦU

VÀ CÔNG TÁC ĐIỀU DƯỠNG

Người khỏe mạnh tự đáp ứng được nhu cầu hàng ngày cho mình

Người bệnh có thể chỉ tự đáp ứng được một phần hoặc phải hoàn toàn phụ thuộc vào người khác trong đáp ứng các nhu cầu

Thiên chức nghề nghiệp của người điều dưỡng là giúp người bệnh đáp ứng được nhu cầu hàng ngày của họ (VIRGINIA HENDERSON)

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

MỐI LIÊN HỆ GIỮA NHU CẦU

VÀ CÔNG TÁC ĐIỀU DƯỠNG

Chính vì vậy mà Henderson đã cụ thể hóa 14 nhu cầu cơ bản của con người

Thực chất 14 nhu cầu cơ bản của con người cũng chính

là sự cụ thể hóa 5 bậc thang nhu cầu của Maslow

Trên thực tế, chún ta cũng phải thừa nhận một sự thật là không phải tất cả các vấn đề của bệnh nhân đều có thể được người ĐD giải quyết được một cách rốt ráo, mà cũng có những vấn đề chúng ta không thể giải quyết nổi

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

14 NHU CẦU CƠ BẢN CỦA CON NGƯỜI

14 NHU CẦU CƠ BẢN CỦA CON NGƯỜI

8 Ngủ và nghỉ ngơi thỏa đáng

9 Tránh được nguy hiểm

10 Được giao tiếp

11 Được tôn trọng tín ngưỡng

12 Được làm việc

13 Vui chơi và giải trí thỏa đáng

14 Học tập và thỏa mãn sự ham hiểu biết

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Ý nghĩa

Định hướng cho việc

 Tiếp cận với người bệnh

 Đánh giá những nhu cầu của họ

 Chẩn đoán (gọi tên) những nhu cầu của họ

Đáp ứng nhu cầu hô hấp

Thực hiện tiếp dƣỡng khí an toàn

Thực hiện hô hấp nhân tạo trong cấp cứu

ĐIỀU DƢỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu ăn uống

Cung cấp các kiến thức về dinh dưỡng

Hướng dẫn cách sử dụng, chế biến thức ăn phù hợp với từng thời kỳ phát triển của bệnh nhân

Thực hiện chế độ ăn uống bệnh lý

Can thiệp vào các yếu tố ảnh hưởng đến việc ăn uống

Thực hiện nuôi dưỡng: cho ăn bằng miệng, cho qua ống khi cần…

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu bài tiết

Biết cách theo dõi, nhận định, đánh giá chất tiết

Thực hiện các kĩ thuật hỗ trợ khi cần nhƣ : thông tiểu, thụt…

Giúp bệnh nhân đƣợc kín đáo…

ĐIỀU DƢỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu vận động, giữ tư thế đúng

Thực hiện nâng đỡ, chêm lót, xoay trở thường xuyên

Động viên và tập vận động sớm

Cung cấp kiến thức về vận động trị liệu

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu duy trì thân nhiệt bình thường

Theo dõi, phát hiện tình trạng bất thường

Can thiệp vào các yếu tố liên quan đến thay đổi thân nhiệt

Thực hiện các kỹ thuật nhằm làm tăng hoặc giảm thân nhiệt

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng các nhu cầu vệ sinh cá nhân

Cung cấp phương tiện, hướng dẫn thay đổi hành vi

Thực hiện các kỹ thuật vệ sinh cá nhân cho các bệnh nhân không có khả năng tự làm vệ sinh

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu thay đổi quần áo thích hợp

Chú ý kích thước và sự thích hợp với thời tiết

Thực hiện các kỹ thuật đảm bảo luôn kín đáo và sạch sẽ

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu ngủ, nghỉ ngơi hợp lý

 Can thiệp vào các yếu tố ảnh hưởng đến giấc ngủ như:

Tạo điều kiện môi trường, ánh sáng, âm thanh phù hợp

Sắp xếp giờ giấc sinh hoạt hợp lý

Hướng dẫn thực hiện các biện pháp hỗ trợ như: tắm ấm, xoa bóp, vận động trị liệu…

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu tránh được sự nguy hiểm và

không gây nguy hiểm cho người khác

Thực hiện các khuyến cáo về công tác phòng chống nhiễm trùng bệnh viện như công tác vô khuẩn, tiêm an toàn, sử dụng bộ dụng cụ dùng riêng, cách ly…

Theo dõi thường xuyên và thực hiện các can thiệp loại

bỏ các yếu tố nguy cơ gây ra tình trạng nguy hiểm

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu giao tiếp

Tạo điều kiện trong mức độ cho phép để người bệnh được tiếp xúc tốt với gia đình, bạn bè, người thân

Giúp bệnh nhân bày tỏ được nguyện vọng của mình

Khéo léo giới thiệu các nội quy, quy định của cơ quan

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu xây dựng niềm tin

Làm dịu những cơn đau cho bệnh nhân

Sử dụng tốt các kỹ năng giao tiếp nhăm giúp bệnh nhân tin tưởng vào bệnh viện, vào khả năng điều trị và chăm sóc

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu được vận động, làm việc

Động viên bẹnh nhân tam gia vào các hoạt động hàng ngày trong khả năng cho phép

Tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho bệnh nhân khi cần

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Đáp ứng nhu cầu đủ kiến thức y học,

Đáp ứng nhu cầu hoạt động vui chơi, giải trí

Tạo điều kiện cho bệnh nhân được vui chơi giải trí như:

đi dạo, đọc sách báo, nghe đài, xem truyền hình…

Tránh cho bệnh nhân những xúc động mạnh, những mặc cảm, tự ti về bệnh tật

Luôn cố gắng lắng nghe và tỏ ý thông cảm thật sự với người bệnh

GV VŨ VĂN TIẾN

ĐIỀU DƯỠNG CƠ BẢN I

Thay lời kết

Những nguyên tắc điều dưỡng cơ bản là kim chỉ nam cho mọi hành động của người Điều dưỡng Nó không chỉ định hướng cho nghề nghiệp điều dưỡng mà còn là mục tiêu vươn tới sự hoàn thiện của nghề nghiệp với mục đích đem lại những chăm sóc tốt nhất cho người bệnh, giúp họ mau chóng trở lại với cuộc sống cộng đồng

ĐIỀU DƢỠNG CƠ BẢN I