TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI BỘ MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊNIN ĐỀ TÀI HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ VÀ ỨNG DỤNG NHÓM 2 LỚP HP 2317RLCP1211 NGƯỜI HƯỚNG DẪN THẦY HOÀNG VĂN MẠNH HÀ NỘI, 2023 1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
BỘ MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC- LÊNIN
ĐỀ TÀI: HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ VÀ ỨNG DỤNG
NHÓM: 2 LỚP HP: 2317RLCP1211 NGƯỜI HƯỚNG DẪN: THẦY HOÀNG VĂN MẠNH
HÀ NỘI, 2023
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
BỘ MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC- LÊNIN
Đề tài: Học thuyết giá trị thặng dư và ứng dụng
Lớp HP: 2317RLCP1211
Giảng viên: Thầy Hoàng Văn Mạnh
Bảng đánh giá nhóm 2:
1 Nguyễn Ngọc Ánh
2 Nguyễn Bảo Châu (NT)
3 Nguyễn Mai Chi
4 Lê Thị Dịu
5 Nguyễn Thị Ngọc Dung
6 Lê Huy Dũng
7 Bùi Hoàng Dương
8 Phan Thùy Dương
9 Phạm Văn Dương
10 Phạm Thị Hà
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hà Nội, ngày 14 tháng 02 năm 2023
Trang 3BIÊN BẢN HỌP NHÓM (lần 1) Học phần: Kinh tế chính trị Mác – Lênin (2317RLCP1211)
Giảng viên: thầy Hoàng Văn Mạnh
Nhóm: 2 (10 thành viên)
I THỜI GIAN – ĐỊA ĐIỂM
- Thời gian: 10h- 10h20’, ngày 19 tháng 3 năm 2023
- Địa điểm: Cuộc họp trên Zalo
II THÀNH PHẦN THAM DỰ:
- Nhóm trưởng: Nguyễn Bảo Châu
- Thành viên: Lê Huy Dũng, Nguyễn Mai Chi, Phạm Thị Hà, Phan Thùy Dương, Bùi
Hoàng Dương, Phạm Văn Dương, Nguyễn Thị Ngọc Dung, Lê Thị Dịu, Nguyễn Ngọc
Ánh
III NỘI DUNG CUỘC HỌP
- Phân tích nội dung chủ đề
- Đưa ra những nhiệm vụ cần hoàn thành
- Các thành viên nhận nhiệm vụ
IV TỔNG KẾT:
Các thành viên tham gia họp đầy đủ và nắm rõ được nhiệm vụ cần làm
Nhóm trưởng
Nguyễn Bảo Châu
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hà Nội, ngày 14 tháng 02 năm 2023
Trang 4BIÊN BẢN HỌP NHÓM (lần 2) Học phần: Kinh tế chính trị Mác – Lênin (2317RLCP1211)
Giảng viên: thầy Hoàng Văn Mạnh
Nhóm: 2 (10 thành viên)
I THỜI GIAN – ĐỊA ĐIỂM
- Thời gian, 14h-14h30 ngày 24 tháng 3 năm 2023
- Địa điểm: Cuộc họp trên Zalo
II THÀNH PHẦN THAM DỰ:
- Nhóm trưởng: Nguyễn Bảo Châu
- Thành viên: Lê Huy Dũng, Nguyễn Mai Chi, Phạm Thị Hà, Phan Thùy Dương, Bùi Hoàng Dương, Phạm Văn Dương, Nguyễn Thị Ngọc Dung, Lê Thị Dịu, Nguyễn Ngọc Ánh
III NỘI DUNG CUỘC HỌP
- Bổ sung, chắt lọc nội dung
- Thống nhất nội dung và nắm bắt được phần việc của mình khi thực hiện thảo luận trên lớp
- Hoàn thành lại nội dung dựa trên góp ý
IV TỔNG KẾT:
-Các thành viên có sự chuẩn bị kĩ càng trước khi họp, đưa ra những ý kiến mang tính xây dựng để hoàn thành bài tiểu luận
Nhóm trưởng
Nguyễn Bảo Châu.
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 6 NỘI DUNG 7 CHƯƠNG 1 7
Trang 51.1 Khái niệm 7
1.2 Nguồn gốc 8
CHƯƠNG 2 10
2.1, Tác dụng của hàng hóa sức lao động có chất lượng 10
2.1.1, Đến chủ lao động 10
2.1.2, Đến người lao động 10
2.2, Liên hệ câu chuyện học tập của các thành viên nhóm 11
KẾT LUẬN 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
MỞ ĐẦU
Giá trị thăng dư xuất phát từ nền sản xuất tư bản chủ nghĩa là mục tiêu của các nhà
tư bản, là điều kiện tồn tại và phát triển của tư bản Bất kỳ một nền sản xuất nào muốn phát triển được, muốn đáp ứng nhu cầu của con người về điều kiện sống đều phải tái sản xuất, mở rộng và phải tạo ra được sản phẩm thặng dư Xã hội càng phát triển thì sản phẩm thặng dư càng nhiều Có thể nói sản xuất ra giá trị thặng dư là quy luật kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản Vậy vấn đề cần đặt ra là giá trị thặng dư là gì ? Đâu là ý nghĩa quan
Trang 6trọng nhất mà giá trị thặng dư mang lại và làm thế nào để có thể ứng dụng nó vào cuộc sống của chúng ta hiện nay ? Trên phương diện là những sinh viên còn ngồi trên ghế nhà trường, chúng em nhận ra được lợi ích của việc tìm hiểu về giá trị thặng dư và chọn lọc được những nội dung có ích nhất cho bản thân mình đồng thời áp dụng nó vào quá trình học tập hiện tại cũng như trong cuộc sống sau này Bài tiểu luận này được làm ra nhằm nêu ra được ý nghĩa quan trọng nhất của giá trị thặng dư đối với nhóm 2 và kể về câu chuyện học tập của các thành viên sau khi đã tìm hiểu kĩ về học thuyết này Nhóm 2 đã kết hợp sử dụng các phương pháp như thu thập, xử lý tài liệu, phân tích, tổng hợp kiến thức cũng như ứng dụng vào quá trình học tập để có thể đưa ra được 1 bài tiểu luận chất lượng nhất Với những hiểu biết đang còn nhiều hạn chế, nhóm chúng em rất mong nhận được sự giúp đỡ chỉ dẫn của thầy giáo về những sai sót trong bài để bài luận sau của chúng em được tốt hơn
NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Khái niệm
Trong quá trình lao động, sức lao động tạo ra một lượng giá trị mới lớn hơn giá trị của bản thân nó; phần giá trị dôi ra so với giá trị sức lao động là giá trị thặng dư
Trang 7Hiện có 2 phương pháp chủ yếu để thu được giá trị thặng dư:
Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối
Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối
– Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối: Là phương pháp sản xuất giá trị
thặng dư bằng cách kéo dài thời gian lao động thặng dư trong khi năng suất lao động, giá trị sức lao động và thời gian lao động tất yếu không đổi
Giá trị thặng dư tuyệt đối là giá trị thặng dư thu được từ việc kéo dài ngày lao động vượt giới hạn thời gian lao động cần thiết Ngày lao động kéo dài còn thời gian lao động cần thiết không đổi dẫn đến thời gian lao động thặng dư tăng lên Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối chính là kéo dài thời gian lao động thặng dư trong khi năng suất, giá trị và thời gian lao động tất yếu không đổi Cơ sở chung của chế độ tư bản chủ nghĩa chính là sản xuất giá trị thặng dư tuyệt đối
– Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối: Là phương pháp sản xuất giá
trị thặng dư do rút ngắn thời gian lao động tất yếu bằng cách hạ thấp giá trị sức lao động nhờ đó tăng thời gian lao động thặng dư lên trong điều kiện ngày lao động, cường độ lao động không đổi
Giá trị thặng dư tương đối là giá trị thặng dư thu được từ việc rút ngắn thời gian lao động tất yếu dựa trên cơ sở tăng năng suất lao động Tăng năng suất lao động xã hội
mà đầu tiên là ở ngành sản xuất vật phẩm tiêu dùng làm cho giá trị sức lao động giảm xuống Từ đó thời gian lao động cần thiết cũng giảm Khi độ dài ngày lao động không đổi, thời gian lao động cần thiết giảm sẽ tăng thời gian lao động thặng dư (thời gian sản xuất giá trị thặng dư tương đối cho nhà tư bản)
1.2 Nguồn gốc
- Hai điều kiện để sức lao động trở thành hàng hóa
+ Người lao động tự do về thân thể
Trang 8+ Người lao động không có đủ các tư liệu sản xuất cần thiết để thực kết hợp với sức lao động của mình tạo ra hàng hóa để bán cho liên hệ phải bán sức lao động
- Thuộc tính của hàng hóa sức lao động
Hàng hóa sức lao động cũng có hai thuộc tính gồm : Giá trị và Giá trị sử dụng + Giá trị của hàng hóa sức lao động do số lượng lao động xã hội cần thiết để sản xuất và tài sản xuất ra sức lao động quyết định
+ Sức lao động chỉ tồn tại như năng lực con người sống muốn tái sản xuất ra năng lực đó người lao động phải tiêu dùng một lượng tư liệu sinh hoạt nhất định
+ Do vậy thời gian lao động xã hội cần thiết để tái sản xuất ra sức lao động sẽ được quy thành thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra những tư liệu sinh hoạt ấy
+ Giá trị của hàng hóa sức lao động cho các bộ phận sau đây lập thành:
Một là giá trị tư liệu sinh hoạt cần thiết để tài sản xuất ra sức lao động
Hai là phí tổn đào tạo người lao động
Ba là giá trị những tư liệu sinh hoạt cần thiết để nuôi con của người lao động Nếu đúng theo nguyên tắc ngang giá trong nền kinh tế thị trường thì giá cả của hàng hóa sức lao động phản ánh lượng giá trị nêu trên
Giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động cũng nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu của người mua
Người mua mua hàng hóa sức lao động mong muốn thỏa mãn nhu cầu có được giá trị lớn hơn giá trị tăng thêm giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động được thể hiện trong quá trình sử dụng sức lao động
Hàng hóa sức lao động là một loại hàng hóa đặc biệt mang yếu tố tinh thần và lịch
sử giá trị sử dụng của hàng hóa sức lao động có tính năng đặc biệt mà không hàng hóa thông thường nào có được đó là khi sử dụng nó không những giá trị của nó được bảo tồn
Trang 9mà nó còn tạo ra lực lượng giá trị lớn hơn Đây chính là chìa khóa chỉ rõ nguồn gốc của giá trị lớn hơn giá trị thặng dư nêu trên do hao phí sức lao động mà có
=> Như vậy, hàng hóa sức lao động có chất lượng đóng một vai trò vô cùng quan trọng không chỉ ở nền kinh tế tư bản mà giá trị của nó vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay
CHƯƠNG 2: LIÊN HỆ 2.1, Tác dụng của hàng hóa sức lao động có chất lượng
2.1.1, Đến chủ lao động
Sức lao động là hàng hóa không thể thiếu để làm giàu cho chủ lao động (người sử dụng lao động) Hàng hóa sức lao động có chất lượng không chỉ giúp người sử dụng lao
Trang 10động tăng thêm nhiều lợi ích trên nhiều phương diện như: cơ hội đầu tư, cơ hội hợp tác quốc tế, lợi nhuận, thuế, thời gian, các loại hàng hóa hữu hình khác,… mà còn giúp giảm những chi phí phát sinh so với ban đầu Hàng hóa sức lao động là công cụ để thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng sức lao động của người sử dụng sức lao động Qua đó cũng giúp người
sử dụng lao động điều khiển, vận hành bộ máy của tổ chức trơn tru, hiệu quả hơn Hàng hóa sức lao động chất lượng cao còn giúp cho tư duy, nhận thức của người sử dụng lao động rộng mở và có nhiều lựa chọn, từ đó nắm bắt được xu thế thị trường
Ví dụ: Viettel có đội ngũ nhân viên có kỹ năng tốt, trình độ chuyên môn cao, được tuyển chọn kỹ càng và đào tạo bài bản, giúp tập đoàn đạt được rất nhiều thành tựu nổi bật như top 30 nhà mạng giá trị nhất thế giới, đạt doanh thu 163,8 nghìn tỷ đồng trong năm
2022, thương hiệu có giá trị nhất Việt Nam 2018,…
2.1.2, Đến người lao động
Hàng hóa sức lao động chất lượng cao làm tăng giá trị của người lao động Năng suất làm việc tốt tạo ra nhiều giá trị thì lợi nhuận của người lao động sẽ tăng lên là yếu tố quyết định đẩy mạnh phát triển và ứng dụng khoa học - công nghệ, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất, đảm bảo phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững
Hàng hóa sức lao động chất lượng cao là điều kiện quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Toàn cầu hóa kinh tế tiếp tục phát triển về quy mô, mức độ và hình thức biểu hiện với những tác động tích cực và tiêu cực, cơ hội và thách thức đan xen phức tạp Sự tùy thuộc lẫn nhau, hội nhập, cạnh tranh và hợp tác giữa các nước ngày càng trở thành phổ biến Kinh tế tri thức phát triển mạnh, do đó nguồn nhân lực chất lượng cao càng trở thành nhân tố quyết định sự phát triển của mỗi quốc gia
2.2, Liên hệ câu chuyện học tập của các thành viên nhóm
- Châu: Trước đây tôi đã từng là một học sinh cá biệt của lớp, tất cả các môn học của tôi hầu như chỉ đạt điểm ở mức trung bình, 1 tuần 6 ngày đi học thì bị ghi tên vào sổ đầu bài 5 ngày, những cuộc điện thoại của giáo viên về vấn đề của tôi khiến bố mẹ tôi lo lắng rằng tôi không thể đỗ vào một trường đại học tử tế Bản thân tôi lúc đó không chỉ không quan tâm đến việc học hành mà còn giao lưu với những người bạn không tốt, ngó
lơ việc chăm sóc sức khỏe và sống không có mục tiêu Bố mẹ tôi luôn đốc thúc tôi học
Trang 11hành cũng như nói rằng tôi cần giữ gìn sức khỏe và tiêu cho tôi một khoảng tiền khá lớn với mong muốn trong một tháng cuối cùng trước khi thi tôi có thể cải thiện điểm số và đỗ vào một trường đại học tốt Trước những lời động viên và tâm sự của mẹ tôi đã cố gắng học tập nhưng việc lấp đầy lỗ hổng kiến thức của 12 năm học đối với một người chưa từng nghiêm túc học tập như tôi quả là một việc khó hơn lên trời, đó quả thực là một khoảng thời gian vất vả với tôi nhưng may sao tôi đã đỗ vào được một trường đại học tốt
và trong quá trình học ở đó tôi tình cờ biết đến học thuyết giá trị thặng dư và nhận ra được
có một số điểm tôi có thể ứng dụng để cải thiện tình hình học tập của tôi Nhờ đó tôi đã học được cách làm sao để tập trung học tập hơn, tăng hứng thú với việc học, có thái độ ham học hỏi, biết nắm bắt thời cơ để đạt điểm tốt song song với việc rèn luyện sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần nhờ đó mà hiểu hơn về giá trị bản thân và biết mình cần làm gì, ngày càng phát triển và tin tưởng hơn vào năng lực của mình cũng như chơi với những người bạn chất lượng, những người có thể giúp đỡ và động viên mình Tuy nhiên vẫn còn một số điều tôi vẫn chưa thể cải thiện được cho nên tôi đã đặt ra cho mình vài mục tiêu để có thể hoàn thành vào một lúc nào đó trong tương lai như ngủ sớm, ăn uống lành mạnh để làm việc một cách hiệu quả nhất, tìm ra những nhược điểm cần khắc phục
từ đó ngày càng tạo ra nhiều giá trị mới đồng thời nghiêm túc theo đuổi những thói quen tốt giúp mình tăng chất lượng “hàng hóa sức lao động” Nếu cứ tiếp tục thực hiện những việc này, tôi tin rằng trong tương lai chắc chắn mình có thể đạt được những thành quả vô cùng to lớn
- Dung: Đây là câu chuyện của tôi, năm tôi lớp 12 không có một định hướng nào cho bản thân, mông lung với tương lai Rồi lúc điền nguyện vọng mới bắt đầu tìm hiểu các ngành nghề lúc đó tìm được ngành mà mình cảm thấy yêu thích Một ngành điểm số khá cao rồi lúc đó mới có động lực phấn đấu hơn, Nhưng rồi cũng không thể đậu nguyện vọng mình mong muốn Từ đó, trước khi học tập ta nên có mục tiêu phấn đấu rõ ràng, nỗ lực sẽ đi đôi với thành quả của mình
- Thùy Dương: Đối với tôi, khoảng thời gian ôn thi để chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp
10 là quãng thời gian đáng nhớ nhất trong cuộc đời học sinh của tôi Lần đầu tiên tôi trải qua một quá trình ôn thi khắc nghiệt như vậy với khối kiến thức khổng lồ Tôi cảm thấy mông lung giữa lượng sách vở, bài tập, đề cương, đề thi thử dày đặc, dù có học ngày học đêm nhưng lại không mang đến kết quả như ý muốn Nhiều lúc tôi cảm thấy chán nản và
có ý định bỏ cuộc Nhưng với tính chất quan trọng của kỳ thi cùng với tính háo thắng của
Trang 12bản thân, tôi không cho phép mình làm điều đó Tôi bắt đầu xây dựng cho mình một kế hoạch học tập thật chỉn chu và phù hợp với khả năng của bản thân Tôi chọn lọc kỹ càng hơn những cuốn sách tham khảo mà mình sẽ đọc, khi tìm hiểu về các kiến thức thì sẽ ngẫm nghĩ, phân tích thật lâu để hiểu bản chất của nó chứ không chỉ học thuộc long Đối với những dạng bài tập chưa nắm vững kiến thức, tôi sẽ tìm thật nhiều đề cương về dạng bài đó để làm thật nhuần nhuyễn Tôi cũng mạnh dạn đề nghị tổ chức thật nhiều buổi học nhóm với các bạn trong lớp để cùng nhau chia sẻ, giảng giải kiến thức cho nhau, đúng với tinh thần “Học thầy không tày học bạn” Ngoài ra, sau những giờ học căng thẳng, tôi tìm cách thư giãn bằng những môn thể thao như cầu lông, bóng chuyền, vừa tốt cho sức khỏe lại giúp tâm trạng thoải mái hơn Tôi cũng tìm cách cân bằng giữa chuyện học tập với chế
độ ăn uống điều độ, ngủ nghỉ đúng giờ Tôi nhận ra rằng nếu những hoạt động này thiếu
sự cân đối với nhau thì việc học tập đương nhiên sẽ kém hiệu quả mà lại ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe Tôi đã thành công trong kỳ thi vào 10 của mình và cảm thấy rất vui khi vẫn có thể duy trì thói quen ôn thi như vậy trong những kỳ thi sau này
- Chi: Khi chúng ta bước vào môi trường đại học ai cũng sẽ có những bỡ ngỡ nhất định bởi môi trường đại học có nhiều sự khác biệt hoàn toàn so với trung học phổ thông
Và một trong những điều tôi cảm thấy thú vị nhất là: có rất nhiều câu lạc bộ hoạt động ở nhiều mảng khác nhau mà chúng ta có thể rèn kỹ năng Tuy nhiên chúng ta cần cân bằng giữa việc học và tham gia câu lạc bộ Môi trường câu lạc bộ rất năng động bởi nó gồm những bạn sinh viên đến từ nhiều ngành nghề khác nhau, ở đây chúng ta sẽ được học các kiến thức mới lạ, các kĩ năng mềm mà chắc chắn việc học ở trên lớp không có Nếu là thành viên hoạt động tích cực trong một câu lạc bộ sôi nổi thì thời gian hoạt động câu lạc
bộ sẽ chiếm thời gian khá lớn nhưng nếu chúng ta biết sắp xếp và tận dụng thì sẽ vô cùng hiệu quả Bình thường khoảng thời gian 18h-20h tối sẽ là thời gian tôi không mấy tập trung học tập và bị sao nhãng bởi mạng xã hội Nhưng tôi đã loại bỏ khoảng thời gian vô
bổ đó bằng cách tham gia hoạt động câu lạc bộ Vậy tôi đã tận dụng được thời gian đó để học được thêm các kĩ năng ngoại khóa, cũng vừa là thời gian giải trí sau cả ngày học mệt mỏi để tôi có tinh thần phấn chấn học tập hơn Từ đây tôi cũng học được cách sắp xếp thời gian biểu tốt hơn, biết phân chia thời gian học và giải trí, thời gian học môn nào nhiều hơn Biết tận dụng được thời gian buổi khuya và sáng sớm để có tinh thần tập trung cao nhất Đối với các môn học lý thuyết khô khan, tôi thường xuyên dùng phương pháp xây dựng sơ đồ tư duy từ để để dễ hiểu dễ nhớ hơn Tôi cũng đã áp dụng được các kĩ năng làm việc đội nhóm từ việc tham gia câu lạc bộ để trao đổi học hỏi cùng các bạn trên lớp