bài giảng công nghệ bưu chính
Trang 1BÀI GIẢNG
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
Giảng viờn: Ths Ao Thu Hoài Học viện Cụng nghệ Bưu chớnh Viễn thụng Email: hoaiat@ptit.edu.vn
Điện thoại: 0904229946 Ym: bonxoan2001
Là quá trình để tiến hành một công đoạn sản xuất
Là thiết bị để thực hiện một công việc
Là các kỹ thuật cụ thể từ các thành tựu khoa học
Công nghệ là công cụ con ng-ời tạo ra
Là máy móc dùng trong sản xuất
Là kiến thức dùng trong sản xuất
Là sự tác động t-ơng hỗ giữa máy móc và con ng-ời.
Trang 2 Các khái niệm
Đặc điểm của b-u chính truyền thống
Tính bức thiết của việc HĐH công nghệ b-u chính
Quá trình phát triển của CNBC HĐ
Điều kiện hình thành CNBC HĐ
Các dịch vụ b-u chính hiện đại
Phân loại thiết bị xử lý trong b-u chính
Kiểm hoá
Chia Chọn phân h-ớng
Buộc
Đóng túi
Giao vận Chuyển Phát
Thông tin về b-u gửi
Công nghệ khai thác b-u chính
12
Giảm chi phí giá thành sản phẩm (quy mô lớn)
Giải toả nhanh khối l-ợng b-u phẩm
Thúc đẩy nâng cấp hạ tầng cơ sở
Sử dụng nhân lực hiệu quả
Nâng cao trình độ ng-ời lao động
Tạo môi tr-ờng làm việc văn minh
công nghệ đối với sự phát triển b-u chính
Trang 4Tiêu chuẩn
hoá
Nguồn nhân lực Tài chính
mặt bằng sản xuất
Chính sách
Hạ tầng
kỹ thuật
Hạ tầng thanh toán
Các vấn đề về chuẩn hoá b-u gửi
Bao bì: Chất liệu, cách thức gói bọc
Hình dạng: Dày, mỏng, dài, rộng, cao, vuông, tròn…
Kích th-ớc
Khối l-ợng
Địa chỉ: Cách ghi, vị trí ghi
Tem: Loại tem, vị trí của tem
ấn phẩm
Mã b-u cục
Mã khách hàng lớn
Các tr-ờng hợp đặc biệt
Trang 5Phân phối và giao phát - Distribution and delivery
Truy cập dịch vụ công cộng - Public IT access
Quản lý hệ thống đánh địa chỉ - Address management
Th- lai ghép - Hybrid mail
Quản lý kênh thanh toán - Payment channel
Quản lý các khoản giao dịch nhỏ - Micro payments
Môi giới - Trusted third party
26
Các thiết bị tại giao dịch
Các thiết bị trong khai thác
Công nghệ vận chuyển b-u chính
Các thiết bị trong trung tâm khai thác
Các thiết bị tại giao dịch
Nội dung
29
• Vai trũ của giao dịch
• Phõn loại bưu cục
• Lợi ớch từ việc hiện đại hoỏ giao dịch
• Giới thiệu một số thiết bị và hệ thống quầy giao dịch
PHÂN LOẠI BƯU CỤC
Bưu cục cụng cộng
Bưu tỏ vựng Nụng thụn
cấp 1 số dịch vụ
Bưu cục cung cấp tất cả cỏc dịch vụ
Bưu cục cú nhõn viờn hưởng lương của BC
Bưu cục cú nhõn viờn khụng hưởng lương BC
Trang 6Lợi ích từ việc hiện đại hoá GIAO DICH
• PO show
Giảm thời gian chờ đợi phục vụ
Giảm lao động phục vụ ghisê
Đơn giản hoá thao tác nghiệp vụ
Nâng cao chất l-ợng phục vụ: chính xác,…
Tăng tính văn minh
Báo cáo thống kê nhanh, chính xác
Cân điện tử - Postal e- scale
Nhật ấn máy - Stamping
Máy đếm tiền - Currency Counter
Thiết bị quét và in mã vạch
Máy in c-ớc phí - Franking
33http://www.rubberstamp.uk.com/DateTime.php
Parcel Shipping Scale - Postal electronic scale
Parcel Shipping Scale Bulk Sampling Scale
Trang 7Máy đổi tiền lẻ - Small money changing
Máy bán báo - Newspaper
Máy tem, b-u ảnh - Stamp, postcard vending
Máy cung cấp dịch vụ tự động – APM
Weight approx 70kg
Trang 81 Công nghệ chia chọn th- (Mail processing)
2 Công nghệ chia chọn Gói nhỏ, b-u kiện (Parcel processing)
Đóng túi Vận chuyển
Đóng túi Nhận túi
th-Chia theo tuyến phát
Ng-ời nhận
Máy tự động xếp, phân loại, lật mặt th-, xoá tem Máy tự động lật mặt th-, xoá tem (thủ công) Máy xoá tem
Máy tự động chia chọn (đọc mã BC, mã vạch, VCR) Máy tự động chia th- ngoại cỡ (đọc mã BC, mã vạch
VCR) Máy buộc gói
đóng túi
Trang 9Quy trình chia chọn
b-u phẩm dùng khay chứa
Phát ng-ời nhận
Nhận túi và phân loại
Mở túi Chia chọn
Vận chuyển
Ng-ời nhận
Máy chia chọn (đọc mã BC, mã vạch, VCR) Máy đóng túi
Trung tâm/b-u cục chấp nhận
Trung tâm/b-u cục chuyển qua
Thiết bị dốc túi, băng chuyển treo Máy tự động chia chọn (đọc mã vạch)
Máy đóng túi
Thiết bị dốc túi, băng chuyển treo Máy tự động chia chọn (đọc mã vạch)
Trung tâm/b-u cục phát
Quy trình chia chọn b-u
gửi lớn (đóng túi)
Dỡ b-u gửi từ công-ten-nơ
Chia theo b-u cục phát
Trung tâm/b-u cục chấp nhận
Trung tâm/b-u cục chuyển qua
Thiết bị dốc công-ten-nơ
Máy tự động chia chọn (đọc mã vạch)
Máy tự động chia chọn (đọc mã vạch)
Trung tâm/b-u cục phát
Chia chọn b-u gửi lớn
(đóng Công ten nơ)
C P
Ký hiệu hoá quy trình công nghệ
54
Phân loại Lật mặt Huỷ tem Đọc
địa chỉ In mã Đọc mã hướngPhõnMail Center Functions
GiảI pháp kỹ thuật
Trang 10Thiết bị huỷ tem (Cancelling)
Thiết bị đọc mã vạch (Barcode Reading)
Thiết bị in mã vạch (Barcoding, Tag-code)
Thiết bị đọc địa chỉ bằng quang học (OCR)
Thiết bị phân h-ớng (Sorting)
Thiết bị xử lý b-u phẩmMail processing machine
57
Gửi Thu gom Phân loại Lật mặt Huỷ tem
Phân loại - Lật mặt - Huỷ tem
Lật mặt - Huỷ tem
Máy
tự động huỷ temChuẩn bị
58
Phân loại - Lật mặt - Huỷ tem
(Culler - Facer - Canceller)
59
Lật mặt - Huỷ tem (Facer Canceller)
60Throughput:
Approx 30,000 pieces/hour Máy huỷ tem
Trang 11S¾p xÕp dùa vµo barcode Ph¸t
m¸y chia th- th-êng
M· ho¸
Chia chänM¸y chia th- khæ lín
M¸y chia nhá
62
LETTER SORTING MACHINE
63
M¸y chia chän b-u phÈm khæ lín
(Flat Sorting Machine)
- Chi phÝ ®Çu t- ban ®Çu
- Chi phÝ b¶o d-ìng thiÕt bÞ
- Chi phÝ söa ch÷a thay thÕ phô tïng
- Kh¶ n¨ng më réng trong t-¬ng lai
66Gi¸ treo tói th-
Trang 1267Khay th-
http://www.flexcontainer.com/postal-tray.htm
2 c«ng nghÖ xö lý b-u kiÖn trong trung t©m chia chän
HÖ thèng ng¨n chøa (khay tÝch luü)
ThiÕt bÞ xö lý b-u kiÖn
72
Trang 13Cửa nạp b-u kiện
74POSITIVE SORTER
75
PNEUMATIC TRAY SORTER
76
Công nghệ khay đổ nghiêng (tilt tray sorter)
77
CROSSBELT SORTER
1 Vận chuyển bên trong khu khai thác
2 Vận chuyển bên ngoài khu khai thác
Công nghệ vận chuyển
Trang 14M¸ng tr-ît (Trough; conveyor chute)
http://www.aw-systems.com/
M¸ng tr-ît xo¸y (Trough; conveyor chute)
B¨ng t¶I b¸nh xe (Wheel conveyor)
82Trôc l¨n (Roller)
B¨ng chuyÒn xÝch (Chain conveyor)
Trang 15Băng chuyền thanh mỏng (Slat conveyor)
87Băng tải th-ờng (Belt conveyor)
Vận hành đơn giản nh-ng cho năng suất vận chuyển lớn
Có thể sử dụng rộng rãi ở các b-u cục
Trang 16B¨ng chuyÒn treo (trolley conveyor)
95M¸ng tr-ît (Trough; convenyor chute)
Xe n©ng (Fork-lift)
96
Trang 19111
GIỚI THIỆU ỨNG DỤNG CNTT TRONG
BƯU CHÍNH MỘT SỐ QUỐC GIA
C¸c gi¶i ph¸p kinh doanh CNTT
Tæ chøc
HTTT
• Gi¸m s¸t dÞch vô vµ chi phÝ
• ChiÕn l-îc ph¸t triÓn dÞch vô
• TiÕn hµnh, xóc tiÕn vËn chuyÓn
• Thùc hiÖn thñ tôc h¶i quan
• C¶i tiÕn dÞch vô
• Truy t×m b-u göi
Trang 20– Chuyển tiền quốc tế
– Chuyển tiền nhanh (số liệu thống kê)
• Chương trình Tin học ứng dụng cho dịch vụ CTN
• Chương trình Tin học ứng dụng cho dịch vụ EMS
TTS’98
• Thống kê số liệu EMS (EMS Statistics)
• Truy nhập Internet và trao đổi dữ liệu với UPU – hiện
đang trong quá trình thử nghiệm
CÁC CHƯƠNG TRÌNH TIN HỌC
ỨNG DỤNG TRONG BƯU CHÍNH
• Hệ thống quản lý, lưu trữ và chuyển tiếp các túi- gói
thư (sử dụng tại trung tâm khai thác vùng) TC’98
• Chương trình tin học ứng dụng trong công tác phát
hành báo chí PHBC’95
• Quản lý mạng bưu cục
• Phát hàng thu tiền (COD)
• Tiết kiệm bưu điện
CÁC CHƯƠNG TRÌNH TIN HỌC ỨNG DỤNG TRONG BƯU CHÍNH
• Các chương trình khác sử dụng tại giao dịch
• Các chương trình ứng dụng tin học trong các lĩnh
vực như:
Quản lý tiền lương
Quản lý số liệu thống kê sản phẩm của đơn vị
Quản lý bưu phẩm, bưu kiện tại các bộ phận sản xuất trực tiếp
• Yêu cầu chung
• Yêu cầu về nghiệp vụ
Lựa chọn mô hình mạng và công nghệ lõi phù hợp với môi trường và điều kiện kinh doanh Bưu chính làm nền tảng phát triển chung cho mọi ứng dụng trên cơ sở kết hợp hài hòa ưu điểm của công nghệ mới và đòi hỏi của các qui trình khai thác các dịch vụ bưu chính.
Xây dựng phương thức triển khai các dự án sao cho vừa phát huy được nguồn nhân lực của Tổng công ty, vừa bảo đảm tính ổn định của các hệ thống phần mềm và tính tương thích với quốc tế.
Trang 21Đỏnh giỏ xu hướng cụng nghệ, chiến lược kinh doanh
Tham khảo kinh nghiệm của nước ngoài để thiết kế mụ hỡnh
tổng thể hệ thống CNTT cho BCVN giai đoạn 2001-2010
Căn cứ vào mụ hỡnh đó, tiến hành hoạch định cỏc dự ỏn đầu
tư và xõy dựng kế hoạch triển khai.
Dựa trờn Kế hoạch tổng thể được phờ duyệt, Ban BC-PHBC
sẽ chủ trỡ việc triển khai cỏc dự ỏn một cỏch tập trung, thống
nhất nhằm đạt hiệu quả cao.
• Phự hợp với chủ trương tỏch BC và VT hoạt động độc lập
• Đỏp ứng mục tiờu hiện đại hoỏ cỏc sản phẩm truyền thống, tạo nền tảng cho việc phỏt triển cỏc dịch vụ bưu chớnh mới cú hàm lượng cụng nghệ thụng tin cao.
• Nõng cao chất lượng cỏc dịch vụ bưu chớnh
• Tạo khả năng thớch ứng nhanh với thị trường năng động
• Xỏc định phương ỏn tổ chức thực hiện
• Xõy dựng chớnh sỏch phỏt triển nguụ̀n nhõn lực trong lĩnh vực CNTT đỏp ứng nhu cầu ứng dụng trong bưu chớnh giai đoạn 2001-2010
YấU CẦU VỀ NGHIỆP VỤ
Phần mềm cần đảm bảo thụng suốt luụ̀ng thụng tin theo quy
trỡnh nghiệp vụ của cỏc dịch vụ bưu chớnh
Cỏc hệ thống bờn ngoài
Cỏc hệ thống được kế thừa nội tại.
Khỏch hàng của bưu điện
Nền tảng chung Cỏc quầy giao
Cỏc bưu cục phỏt
Mụ hỡnh tổ chức sản xuất
CÁC THÀNH PHẦN CỦA HỆ THỐNG
Cỏc hệ thống khai thỏc tại cỏc bưu cục giao dịch.
Cỏc hệ thống khai thỏc tại trung tõm chia chọn và bưu cục phỏt.
Cỏc hệ thống khai thỏc tại trung tõm nhập liệu của cỏc tỉnh, thành phố.
Cỏc hệ thống bờn ngoài:
General Ledger, PHBC-TƯ, TKBĐ,
Cỏc mỏy trạm tại Tổng cụng ty:
Lónh đạo TCT, Ban chức năng
HỆ THỐNG TRUNG TÂM
Cỏc Central Message Server và Agent Server
1 Khái quát về b-u chính điện tử
2 Hoạt động kinh doanh dịch vụ b-u chính điện tử
3 Các điều kiện cần thiết cho phát triển E-post
Nội dung
Trang 221.1 Bưu chớnh điện tử 1.2 Bưu cục điện tử (E – Post Office) 1.3 Cửa hàng trực tuyến
1.4 Sàn giao dịch điện tử (E - Marketplaces) 1.4 Kinh doanh điện tử (E - Business) 1.5 Thanh toỏn điện tử (E - Billing, E - payment) 1.6 Truyền dữ liệu điện tử EDI
1.7 Cổng giao dịch điện tử 1.7 Quỏ trỡnh và xu hướng phỏt triển 1.8 Cỏc dịch vụ của bưu chớnh điện tử
Khỏiniệm
Hoạt động
Lợi ớch
1.1 b-u chính điện tử
B-u chính điện tử là một dịch vụ WEB cơ bản
Là h-ớng đi mới của truyền thông B2B, G2G, B2G.
Là nơi mà mọi ng-ời có thể gửi và nhận th-, phân phối và thanh toán các hoá đơn.
Là nơi mà các doanh nhân có thể gửi đi các quảng cáo, thông báo, th- tín tới mọi ng-ời dân và các nhà doanh nghiệp đồng thời cũng nhận lại những thông tin từ nhiều h-ớng trong một môi tr-ờng đảm bảo và mang tính cá nhân cao.
khái niệm
Quản lý quan hệ khách hàng
Th-ơng mại điện tử
Quản lý kênh cung ứng
Quản lý nguồn tài nguyên doanh nghiệp
Hoạt động của b-u chính điện tử
Biểu mẫu
ấn phẩm Hoá đơn Th/toán Tiết kiệm Tài chính B-u phí
Đại lý Th- Q/cáo Quản lý đơn đặt hàng/ yêu cầu dịch vụ
Quản lý kênh cung ứng
Quản lý nguồn lực doanh nghiệp
Hệ thống Nguồn Kho Phân tích T/tin
Quản lý nguồn lực doanh nghiệp
Giao diện điện tử Thông tin
dịch vụ Dịch vụ K/hàng
Thông
điệp Nhận thực
Quản lý Quan hệ K/hàng
Giao tiếp K/hàng
Ng-ời gửi Nhà cung cấp
Ng-ời nhận Ng-ời tiêu thụ
CRM
EC
SCM
ERP
Trang 23 Giúp thiết lập và củng cố quan hệ đối tác
Thu thập và quảng bá thông tin
Giảm chi phí mua, giao dịch, bán hàng và tiếp thị
Giảm tồn kho
Lựa chọn hàng hóa dễ dàng hơn
Chu kỳ kinh doanh ngắn hơn
Mang lại dịch vụ tốt hơn cho khách hàng
Tạo cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp b-u
chính (kho vận, thanh toán)
Tăng lợi thế cạnh tranh
Tạo điều kiện sớm tiếp cận “Kinh tế số hoá”
Lợi ích kinh tế của epost
Truy cập bất kỳ thời gian nào
Lựa chọn hàng hóa dễ dàng hơn
Chi phí mua hàng thấp hơn
Chuyển phỏt nhanh (EMS) 24 giờ 18.000
Qua mỏy fax 31 phỳt 120 x 31 = 3.721
Qua Internet (nếu dựng dial-up) 2 phỳt 153 x 2 = 300
Từ Hà nội đi Thành phố Hồ Chớ Minh (theo bảng cước phớ của VNPT)
Hoạt động của b-u cục điện tử
Lợi ích của B-u cục điện tử đối với DN
Trang 24khái niệm
“Bưu cục điện tử là một trong những hình thức
đa dạng của hệ thống thuê bao b-u chính điện
tử ở hệ thống này, những thông tin đ-ợc gửi
cho ng-ời nhận là thuê bao b-u chính điện tử
không trực tiếp chuyển đến ng-ời nhận mà đi
vào bộ nhớ của máy tính điện tử ở
tổng đài thông tin điện tử, trong đó
có kết nối với máy ng-ời nhận.
Tiếp nhận khối l-ợng lớn ấ/phẩm Thanh toán
Giao diện giaodịch, k/doanh
tiêu dùng
Kết nối giữa chính phủ,doanh nghiệp và ng-ời
Quản lý và chuyển đổi các tài liệu, Chấp nhận, Từ chối,Truyền thông, Mã hoá
Hoạt động của b-u cục
QUẢN Lí TÀI LIỆU ĐIỆN TỬ VÀ IN ẤN
Bưu cụcđiện tử
In theo yờu cầu In ấn điện tử Lồng gấp
Manual inserting
Phõn phốiđiện tử
Lưu trữđiện tử
Updating
Khỏchhàng
Lợi ích của B-u cục điện tử đối với d/nghiệp
Tiết kiệm chi phí do giảm bớt việc gửi th- th-ờng
Tiết kiệm chi phí do giảm bớt đ-ợc việc thanh toán
Tăng tốc độ thanh toán
Nâng cao sự thành công của marketing và quảng cáo
Tăng l-u l-ợng giao dịch qua Internet
Source: Epost-office1.pdf
1.3 Cửa hàng trực tuyến
(e-shop hay storefront model)
Thông qua Website của DN:
- Khách hàng có thể đọc và xem thông tin chi tiết về sản phẩm, dịch
vụ và thông tin về doanh nghiệp một cách thuận tiện nhất
- DN tạo điều kiện cho khách hàng thanh toán qua mạng khi mua lẻ sẽ
là lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Trang 25Cửa hàng trực tuyến của BC hồng công PERSONALIZED STAMP/CARD
Personalized Stamp
Personalized Postal Card
Personalized Congratulation Card
46/89
MUA HÀNG KHI Cể NHIỀU CỬA HÀNG
Khỏi niệm
Hỡnh mẫu
Thành viờn tham gia
Lợi ớch của sàn giao dịch điện tử
1.4 Sàn giao dịch điện tử
khái niệm
Sàn giao dịch điện tử - E-Marketplaces – xuất hiện để định
nghĩa một thực tại ảo chỉ tồn tại trên không gian điện tử,
hay không gian Internet, nơi mà những ng-ời tham gia thực
hiện các hành vi nhằm phục vụ mục đích kinh tế của mình.
Các hoạt động này có thể bao
gồm từ quảng cáo,
giao bán, mua hàng,
thanh toán, cho
đến đầu t-, chuyển tiền,
E MARKET PLACE
HÌNH MẪU
E shop
Trang 26Thành viên tham gia
Lợi ích của sàn giao dịch điện tử
Mua bán nhanh, đáng tin cậy
Gắn kết với nhà cung cấp và khách hàng
Cải tiến việc phân phối và kiểm kê
Làm tăng mối t-ơng tác giữa nhu cầu và giải pháp
Tạo kênh tiếp cận thị tr-ờng với chi phí thấp hơn
Cung cấp nhanh nhất thông tin và sản phẩm và giá cả thị tr-ờng
Cung cấp nhanh, phù hợp với nhu cầu thị tr-ờng
1.5 kinh Doanh điện tử
Khái niệm
Các hoạt động kinh doanh điện tử
Hình mẫu kinh doanh điện tử
Mối quan hệ giữa kiến thức quản lý
Các hoạt động kinh doanh điện tử
HInh mẫu E-business
Hệ thống quản lý trí tuệ doanh nghiệp
Các hoạt
động mang lợi ích chung
B2B
Trang 27Kinh doanh
điện tử Các dịch vụ mới cho khách hàng
Th-ơng mại
điện tử
Các dịch vụ hiện hành cho các khách hàng hiện có
Mối quan hệ giữa kiến thức quản lý và
E business
E Services
E infrastructure
Human Resources
Industry
or Market- specific Protocol s
Market place
Payments &
Billings Survey
Community Creation Development
Ad Serving Traffic Reporting Relationship Management
Personalization Search Extranet Help desk Messaging Data Mining
Web Servers Databases Firewalls
Backup
Mail servers Routers
1.6 Hoá đơn điện tử, thanh toán điện tử
Khái niệm thanh toán Điện tử
Hoạt động thanh toán
Hoá đơn điện tử (e-billing)
Khả năng của e-Billing
khái niệm thanh toán Điện Tử
Thanh toán điện tử là việc thanh toán tiền thông qua thông điệp
điện tử (electronic message) thay cho việc giao dịch tiền mặt.
ph-ơng thức thanh toán điện tử phổ biến
Thẻ tín dụng (Credit Card)
Séc điện tử (E-cheque)
Tiền mặt điện tử (Digital cash hoặc e cash)
Ví điện tử (E-Wallets)
Chuyển tiền điện tử (Electronic Funds Transfer)
Letter Credit – Letter Card
Hoạt động thanh toán