Bơ cacao, còn gọi là dầu Theobrooma, được thu nhận từ hạt cacao đã được lên men, rang và loại vỏ, chiếm khoảng 5458% trong hạt. Chứa hàm lượng lớn các chất béo bão hòa, có nguồn gốc từ acid stearic và acid palmitic, lượng nhỏ caffeine và theobromine Tan chảy ở nhiệt độ 3536,5 độ C và dạng rắn ở nhiệt độ 20 Màu tái nhạt hoặc màu vàng kem
Trang 1SẢN XUẤT BƠ
CACAO
GVHD: PGS.TS Hồ Phú Hà
Trang 2Lương Văn Thắng20175162KTTP_04_K62
Đinh Thế Hoàng20174714KTTP_03_K62
Trang 3
NỘI DUNG 01
03 CÁC THIẾT BỊ
TỔNG QUAN VỀ BƠ CACAO
02 QUY TRÌNH SẢN XUẤT
Trang 5Bơ cacao, còn gọi là dầu Theobrooma, được thu nhận từ hạt cacao đã được lên men, rang và loại vỏ, chiếm khoảng
Chứa hàm lượng lớn các chất béo bão hòa, có
nguồn gốc từ acid stearic và acid palmitic, lượng nhỏ
caffeine và theobromine
Trang 7Thành phần
Trang 8Giúp tăng cường sức khỏe
tim mạch, kiểm soát lượng
đường trong máu
AXIT OLEIC
Hỗ trợ kiểm soát cholesterol
AXIT PALMITOLEIC
Thường xuất hiện trong một
số thực phẩm ăn kiêng
AXIT STEARIC
Các chất béo như chất béo không
bão hòa đơn thể, chất béo không
bão hòa đa thể góp phần giảm nguy cơ xơ vữa động mạch
CÁC CHẤT BÉO
Vitamin E,K,
CÁC VITAMIN
Trang 9hệ tiêu hóa, thần kinh
Sức khoẻ
Bơ cacao tinh chế được bổ sung vào một số sản phẩm: dầu gội đầu, dầu
xả, chất dưỡng thể, son dưỡng môi, kem
Làm đẹp
Trang 102 Quy trình sản xuất
bơ cacao
Trang 11Tách bơ
Bao gói, hoàn thiện
Bơ cacao
Bánh cacao
Trang 12
1 Tiếp nhận, phân loại và làm sạch
+Tạo sự đồng đều về kích thước, khối lượng +Loại bỏ các tạp chất:
cành cây, đá, kim loại, và các hạt kém chất lượng
Mục đích
+ Tiến hành bằng tay hoặc các thiết bị chuyên dùng như gàu tải, vít tải, dòng không khí,
+ Phân loại theo kích thước hoặc khối lượng riêng
+ Dùng máy sàng, máy tách kim loại
để làm sạch
Tiến hành
Trang 13+ Thời gian rang không được quá dài
để đảm bảo dầu cacao không bị oxi
hóa nhiều tạo mùi vị xấu cho sản
phẩm(phụ thuộc vào phương pháp
rang và thiết bị), đối với rang liên tục
thì thời gian từ 20-40 phút
Trang 15
SỰ THAY ĐỔI ẨM
+ Hàm lượng ẩm trước khi rang
khoảng 2%
+Nếu độ ẩm của hạt <1% thì tính chất
công nghệ của bột thô sẽ xấu đi, đồng
thời nó sẽ làm giảm mức độ nghiền và
lượng dầu khi ép.
Trang 16
SỰ THAY ĐỔI AXIT VÀ CÁC CHẤT DỄ BAY HƠI
+ Các chất dễ bay hơi làm cho cacao có mùi
khó chịu Hàm lượng các chất dễ bay hơi (tính theo axit acetic) trước rang là 0,4%, sau khi
rang là 0,3%
+ Độ axit tính theo axit acetic trước rang là
0,92%, sau khi rang là 0,67%
+ Axit dễ bay hơi bị tách ra trong khi rang
có kèm theo sự tiêu hao chất khô (khoảng
0,1-0,2%)
Trang 17
SỰ THAY ĐỔI HÀM LƯỢNG CÁC CHẤT CHÁT
+ Chất chát trong ca cao làm cho nó có vị chất
và đắng, gồm 2 nhóm: chất chát thủy phân và chất chát ngưng tụ
+ Chất chát trong hạt ca cao sau khi lên men
chính là những sản phẩm ngưng tụ của
catechin, hàm lượng phụ thuộc vào loại cacao
và chiếm khoảng 3-6%, sau khi rang còn lại
2-3%
Trang 18
SỰ THAY ĐỔI CHẤT MÀU
+ Trong quá trình rang, một phần chất chát tạo thành flobaphen có màu nâu đỏ
Trang 19Bảng thành phần hạt cacao
sau khi rang
Trang 21
4 Đập vỡ hạt và tách nhân
+ Mục đích: vỏ hạt cacao có
tới gần 17% chất xơ, còn nhân thì
cứng nên khó nghiền, cần loại bỏ
+Tiến hành: dùng máy đập
(thường dùng máy nghiền búa) sau
đó cho khối hạt thô qua máy sàng
kiểu khung rây để phân loại theo
kích thước và cuối cùng cho qua
máy quạt gió để tách vỏ trấu và
nhân
Trang 22
5 Nghiền bột thô
+ Mục đích: chuyển bột thô
thành khối bột sền sệt (khối cao),
phá vỡ các tế bào của hạt để giải
phóng các chất có trong đó (nhất là
dầu cacao)
2,5%
Trang 23
6 KIỀM HÓA
+Mục đích: trung hòa các axit béo tự do và làm cho cấu
trúc của tế bào bị yếu đi tạo sự thuận lợi cho quá trình tách bơ sau này
+ Tiến hành: Sử dụng chất có tính kiềm nhẹ như Na2CO3,
K2CO3 pha trong dung dịch đệm có bổ sung thêm một lượng nhỏ MgO Tiến hành ở nhiệt độ khoảng 60-80 và có khuấy trộn liên tục.
Trang 24+ Tiến hành: sử dụng máy ép
vít hoặc dùng dung môi để trích ly.
Trang 25
8 BAO GÓI VÀ BẢO QUẢN
+Bơ cacao phải được bảo quản
trong các loại bao bì thích hợp
như thùng thiếc, bao bì hỗn hợp
để duy trì chất lượng của bơ.
+Bơ cacao chủ yếu dùng trong
công nghiệp sản xuất chocolate
Trang 26
3 CÁC THIẾT BỊ SỬ DỤNG TRONG SẢN XUẤT BƠ CACAO
Trang 27+ Tiếp theo, ca cao sẽ được làm sạch các tạp chất kim loại bằng từ trừng.
+ Cuối cùng, ca cao sẽ được làm sạch bằng khí động
Trang 28
THIẾT BỊ RANG GIÁN ĐOẠN
+ Thiết bị hình trống, được đốt nóng từ bên ngoài với nguồn cấp nhiệt thường dùng là nhiên liệu rắn như củi, than hoặc khí đốt hay dầu đốt.
+ Máy hoạt động theo chế độ từng mẻ + Hạt được xáo trộn bên trong trống và được truyền nhiệt theo nguyên tắc dẫn truyền.
Trang 29
THIẾT BỊ RANG LIÊN TỤC
+Nguyên lý hoạt động: lớp hạt chuyển
động lên xuống liên tục trong luồng không khí rất nóng nhưng thời gian lưu trú của hạt trong buồng rất ngắn nêm hạt không bị quá nhiệt Hạt được rang rất kĩ và đều trong 20-40 phút ở 100-105℃ Hạt vừa rang xong được làm nguội ngay để giữa hương thơm và không bị mất chất béo
+ Ưu điểm: tiết kiệm được năng lượng
tiêu thụ đáng kể, hạt ít bị vỡ nát và bơ
ca cao ít bị chuyển từ mảnh hạt vào vỏ,
có trang bị kèm theo hệ thống làm nguội hạt ngay sau khi rang
Trang 30
THIẾT BỊ NGHIỀN THÔ VÀ PHÂN LY
+ Khối nguyên liệu được cấp vào máy
và đi vào giữa hai trục nghiền thô, khoảng cách giữa hai trục chỉ đủ để ép cho hạt vỡ ra thành các mảnh lớn và vỏ hạt tách ra khỏi nhân chứ không nghiền hạt thành những mảnh vụn
+ Sau đó hỗn hợp gồm vỏ của hạt và mảnh nhân rơi xuống sẽ gặp một luồng không khí thổi mạnh từ dưới lên, các mảnh vỡ của hạt nhẹ hơn sẽ bị thổi đi
xa vượt qua các vách chắn ra ngoài theo máng riêng, còn mảnh nhân nặng hơn nên không bị thổi và lọt xuống theo máng tháo sản phẩm
Trang 31
THIẾT BỊ NGHIỀN MẢNH NHÂN
Nguyên lý: nguyên liệu được cấp vào nhờ
bơm cấp liệu, bán thành phẩm thu được ở
vành ngoài của cối sẽ được các ống dẫn
bán thành phẩm dẫn vào tâm cối phía dưới
để tiếp tục quá trình nghiền Thành phẩm
thu được tại vành ngoài của cối cuối cùng
Máy được làm nguội trong khi hoạt động để
tránh rượu mùi ca cao không bị quá nhiệt
Trang 32
MÁY ÉP ĐÙN
Cấu tạo: gồm một ống hình nón bao
quanh một trục vis có bước vis thay đổi
Bề mặt làm việc trong ống có gia công các rãnh khoét theo suốt chiều dài ống,
và khe hở đầu ra của sản phẩm có thể thay thế được nhờ vào một van điều chỉnh hình nón
Nguyên lý: khối ca cao bị đẩy dần vào
khoảng trống giữa ống hình nón và trục vis Khi di chuyển trong ống, khối ca cao
sẽ chịu áp lực gia tăng liên tục và lực cắt của trục vis Bơ ca cao thu được qua các rãnh khoét, còn bánh dầu thì được
ép đùn ở cuối đầu ra
Trang 33
MÁY ÉP THỦY LỰC
+Cấu tạo: máy ép thủy lực kiểu nằm ngang
gồm từ 1422 mâm ép, mỗi mâm ép gồm
buồng ép, khoang hơi đế tạo áp lực ép, và
bộ phận dẫn và thu dầu, bao quanh buồng
ép có gắng màng lọc kim loại
+ Nguyên lý hoạt động: Rượu ca cao
nóng với nhiệt độ 95- 105 ℃ được đưa vào
máy ép với áp suất làm việc 400-800
kg/cm2 Nhờ nhiệt độ cao và áp lực ép mà
dầu theo các khe dẫn chảy vào máng thu,
sản phẩm còn lại là bánh dầu ca cao
Trang 34TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Công nghệ sản xuất chè, cà phê và cacao – GS.TS Nguyễn Thị Hiền2.Nâng cao chất lượng bơ cacao – Tạp chí khoa học trường Đại học Cần Thơ
3 Assessment of cocoa (Theobroma cacao L.) butter content and composition throughout fermentations
4 Temperature/duration couples variation of cocoa beans roasting on the quantity and quality properties of extracted cocoa butter
5 Chocolate and Cocoa Butter— Structure and Composition
Trang 358 pressing