ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI KÌ 2 MÔN NGỮ VĂN 8 I ĐỌC – HIỂU A Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới Đọc sách là sinh hoạt và nhu cầu trí tuệ thường trực của con người có cuộc sống trí tuệ [ ] Kh[.]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP CUỐI KÌ 2 MÔN NGỮ VĂN 8 I.ĐỌC – HIỂU:
A: Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
Đọc sách là sinh hoạt và nhu cầu trí tuệ thường trực của con người có cuộc sống
trí tuệ […] Không đọc sách tức là không còn nhu cầu về cuộc sống trí tuệ nữa Và khi không còn nhu cầu đó nữa, thì đời sống tinh thần của con người nghèo đi, mòn mỏi đi, cuộc sống đạo đức cũng mất luôn nền tảng Đây là một câu chuyện nghiêm túc, lâu dài
và cần được trao đổi, thảo luận một cách cũng rất nghiêm túc, lâu dài Tôi chỉ muốn thử nêu lên ở đây một đề nghị: Tôi đề nghị các tổ chức thanh niên của chúng ta, bên cạnh những sinh hoạt thường thấy hiện nay, nên có một cuộc vận động đọc sách trong thanh niên cả nước; và vận động từng nhà gây dựng tủ sách gia đình.
Gần đây, có một nước đã phát động phong trào trong toàn quốc mỗi người mỗi ngày đọc lấy 20 dòng sách Chúng ta cũng có thể làm như thế, hoặc vận động mỗi người trong mỗi năm đọc lấy một cuốn sách Cứ bắt đầu bằng việc rất nhỏ, không quá khó Việc nhỏ đấy nhưng rất có thể là việc nhỏ khởi đầu một công cuộc lớn.
(Theo Nguyên Ngọc, Một đề nghị, tạp chí Điện tử Tiasang.com.vn, ngày 19-7-2007) Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên?
Câu 2 Chỉ ra câu cầu khiến trong đoạn trích trên.
- Câu cầu khiến: “Tôi đề nghị các tổ chức thanh niên của chúng ta, bên cạnh những sinh hoạt thường thấy hiện nay, nên có một cuộc vận động đọc sách trong thanh niên
cả nước; và vận động từng nhà gây dựng tủ sách gia đình.”
Câu 3: Vì sao tác giả cho rằng: “Không đọc sách tức là không còn nhu cầu về cuộc
sống trí tuệ nữa”?
Câu 4: Theo anh, chị vì sao tác giả cho rằng: “Đây là một câu chuyện nghiêm túc, lâu
dài và cần được trao đổi, thảo luận một cách cũng rất nghiêm túc, lâu dài.”?
Câu 5: Theo anh/ chị việc nhỏ và công cuộc lớn mà tác giả đề cập đến trong đoạn văn
là gì?
Câu 6: Thông điệp mà tác giả gửi gắm qua đoạn trích?
Thông điệp: Vai trò của việc đọc sách
- Sách là một phần rất quan trọng trong cuộc sống con người Nhờ sách, ta mới biết được những điều hay về cuộc sống cũng như là những khát vọng, đau khổ, đấu tranh của bản thân ta
- Không đọc sách thì không còn cuộc sống trí tuệ nữa Khi đó, đời sống tinh thần của con người nghèo đi, mòn mỏi đi, cuộc sống đạo đức cũng mất luôn nền tảng
- Nên có một cuộc vận động đọc sách trong thanh niên cả nước; và vận động từng nhà gây dựng tủ sách gia đình
C Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
… Nói tới sách là nói tôi trí khôn của loài người, nó là kết tinh thành tựu văn minh
mà hàng bao thế hệ tích luỹ truyền lại cho mai sau Sách đưa đến cho người đọc những
Trang 2hiểu biết mới mẻ về thế giới xung quanh, về vũ trụ bao la, về những đất nước và những dân tộc xa xôi Những quyển sách khoa học có thể giúp người đọc khám phá ra vũ trụ
vô tận với những quy luật của nó, hiểu được trái đất tròn trên mình nó có bao nhiêu đất nước khác nhau với những thiên nhiên khác nhau Những quyển sách xã hội lại giúp ta hiểu biết về đời sống con người trên các phần đất khác nhau đó với những đặc điểm về kinh tế, lịch sử, văn hoá, những truyền thống, những khát vọng Sách, đặc biệt là những cuốn sách văn học giúp ta hiểu biết vẽ đời sổng bên trong tâm hồn của con người, qua các thời kì khác nhau, những niềm vui và nỗi buồn, hạnh phúc và đau khổ, những khát vọng và đấu tranh của họ Sách còn giúp người đọc phát hiện ra chính mình, hiểu rõ mình là ai giữa vũ trụ bao la này, hiểu mỗi người có mối quan hệ như thế nào với người khác, với tất cả mọi người trong cộng đổng dân tộc và cộng đồng nhân loại này Sách giúp cho người đọc hiểu được đâu là hạnh phúc, đâu là nỗi khổ của con người và phải làm gì để sống cho đúng và đi tới một cuộc đời thật sự Sách mở rộng những chân trời ước mơ và khát vọng Ta đồng ý với lời nhận xét mà cũng là một lời khuyên bảo chí lí của M Gorki: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống” Vì thế, mỗi chúng ta hãy đọc sách, cố gắng đọc sách càng nhiều càng tốt
(Về việc đọc sách, Nguồn: Internet)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên?
Câu 2.Nêu tác dụng của dấu ngoặc kép trong câu: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến
thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống”
Câu 3.( Qua đoạn trích tác giả muốn gửi gắm tới người đọc thông điệp gì?
Thông điệp:
- Sách là một phần rất quan trọng trong cuộc sống con người Không có nó, tất cả đều rơi vào trầm lặng, không ai hiểu được cuộc đời, hiểu được cảm xúc, hiểu được mình cần phải làm gì để có thể vừa yêu cầu người khác
- Nhờ sách, ta mới có thể hiểu rõ về những tâm trạng vui, buồn, những mối quan hệ, những điều hay về cuộc sống cũng như là những khát vọng, đau khổ, đấu tranh của bản thân ta
- Để có thể hiểu mình hơn, ta cần đến sách, để có thể học giỏi hơn, ta cũng cần đến sách Nên sách rất quan trọng hầu hết đầy đủ với mỗi cuộc sống con người, tùy theo
từng thể loại, chúng đều đem cho ta một bài học khác nhau Vì thế: “Hãy yêu sách, nó
là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống của mỗi chúng ta"
II TẠO LẬP VĂN BẢN (VIẾT)
Câu 1.Tác giả cho rằng: “Sách còn giúp người đọc phát hiện ra chính mình”.
Trình bày suy nghĩ của em bằng một đoạn văn ( 7 – 9 câu)
Tác giả cho rằng "Sách còn giúp cho người đọc phát hiện ra chính mình" vì:
- Đọc từng trang sách, người đọc sẽ thấy rõ về những sự kiện hay yếu tố liên quan đồng cảm với mình, từ đó biết rằng không phải chỉ mình bản thân mình như vậy, tất cả
ai cũng từng trải qua và biết vượt lên phía trước
-Từng nội dung của sách đều có những quan điểm và bài học riêng ý nghĩa, đó có thể
là về cách cư xử, về quan hệ, về cảm xúc, nhưng tất cả mỗi cái đó đều đem lại cho ta được niềm tin và hi vọng quý giá nhất, bài học mà từ đó thay đổi, cũng như là biết rõ
Trang 3rằng mình đang ở vị trí nào, làm sao để lên cao hơn hay sự tôn trọng mình dành cho mình có tốt hay không
- Sách có thể giống như một người bạn nhỏ giúp người đọc nhận thức về cuộc sống bên ngoài, có cái nhìn sâu hơn về xã hội, có thể biết được mình cần
Câu 2 Câu nói của M Go-rơ-ki: “ Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến
thức mới là con đường sống” gợi cho em những suy nghĩ gì?
*/Mở bài:
Có nhiều cách mở bài, nhưng phải nêu được vấn đề cần bàn luận và dẫn dắt câu nói của nhà văn “ Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống”
*/Thân bài:
- LĐ 1: Sách là gì? Sách có vai trò như thế nào? mỗi chúng ta cần yêu quý sách nhưng
không phải bất cứ cuốn sách nào cũng yêu quý chúng ta yêu quý những cuốn sách có ích cho cuộc sống (những tác phẩm văn học chân chính, những cuốn sách giáo khoa,những cuốn sách về khoa học kĩ thuật…giúp con người bồi dưỡng tư tưởng tình cảm, nâng cao nhận thức trình độ chuyên môn nghiệp vụ…).vì trong cuộc sống không phải cuốn sách nào cũng có ích
- LĐ 2: Tại sao cần phải yêu quý sách? Vì sách là kho kiến thức Chứng minh sách
đúng là kho kiến thức của nhân loại : Tất cả các kiến thức của loài người từ xưa đến nay đều có trong sách
( HS lấy dẫn chứng trong các lĩnh vực khoa học công nghệ và văn hoá xã hội.)
- LĐ 3: Tại sao “chỉ có kiến thức mới là con đường sống”
Vì trong cuộc sông của con người có rất nhiều nhu cầu chính đáng và cũng luôn phải đối mặt với nhiều mối nguy cơ thách thức,khó khăn Vậy để giúp con người và đối phó với những nguy cơ ấy cần phải có kiến thức mới thực hiện được, mà kiến thức lại
có trong sách
- LĐ 4: Biểu hiện của tình yêu sách: Tạo thói quen đọc sách thường xuyên, đọc sách
có chọn lọc, tiếp thu cái tốt, bài trừ cái xấu
*/ Kết bài : Khẳng định chúng ta phải yêu quý sách như thế nào (qua nhận thức và
hành động)
Câu 3 Trình bày suy nghĩ của em về vai trò của sách trong đời sống bằng một đoạn
văn (7 đến 9 câu) có sử dụng câu nghi vấn, câu cầu khiến
- Sách là một kho tàng kiến thức vô tận nên nó mở rộng hiểu biết cho con người Là nơi lưu trữ những kiến thức từ lâu đời ở nhiều lĩnh vực khác nhau giúp người đọc mở mang hiểu biết cũng như bồi dưỡng tâm hồn
- Sách mở rộng hiểu biết và làm phong phú tinh thần của con người Đọc sách giúp con người tiếp thu nguồn tri thức để hoàn thiện bản thân, suy nghĩ đúng đắn hơn và đủ kiến thức để tìm kiếm công việc nuôi sống bản thân Mỗi con người không thể trưởng thành, mở rộng tầm hiểu biết nếu không tiếp thu, lĩnh hội kiến thức, kiến thức được ghi lại, tập trung chủ yếu dưới dạng sách vở Bên cạnh đó, chính chúng ta cũng có thể chia
sẻ bài học, lan tỏa thông điệp tốt đẹp thông qua sách vở, viết lách
- Sách giúp cho xã hội phát triển Bạn thử nghĩ xem, nếu các thế hệ đi trước không lưu lại kiến thức, bài học vào sách vở thì hiện nay chúng ta liệu sẽ có những bài học bổ
Trang 4ích? Và xã hội sẽ liệu có phát triển được như bây giờ?
- Sách lưu giữ thông tin của nhiều lĩnh vực, bên cạnh việc cung cấp tri thức, sách còn giúp ta rèn giũa tâm hồn cũng như giải trí sau những giờ lao động mệt mỏi Xã hội không có sách vở, kiến thức sẽ chìm trong u tối với sự lạc hậu, những thông điệp tốt đẹp, truyền thống văn hóa không được lưu truyền từ đời nọ sang đời kia tạo nên bản sắc văn hóa riêng
Câu 4 Từ bài “Bàn luận về phép học” của La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp, em hãy nêu
suy nghĩ về mối quan hệ giữa học với hành
*/ Lập dàn ý:
*Mở bài:
- phương pháp học tập đúng đắn nhất là: Học phải đi đôi với hành
*Thân bài:
- Giải thích:
- Học là gì? (thu nhận kiến thức, luyện tập kỹ năng do người khác truyền lại)
- Hành là gì? (nói chung là thực hành, làm)
- Mục đích của học là gì?
+ Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học
- Mục đích của hành là gì?
- Trăm hay không bằng tay quen, như vậy, hành để quen tay, để có kĩ năng thành thạo
- Phân tích
- Chỉ chú trọng “học” mà không “hành” thì sao?
+ Chỉ giỏi lý thuyết, hiểu biết sách vở nhưng không hành thì là lý thuyết suông Khi phải thực hành sẽ lúng túng (nêu dẫn chứng)
- Chỉ chú trọng hành mà không học thì sẽ thế nào?
* Kết luận
- Học phải đi đôi với hành là phương pháp đúng nhất
- Kết hợp học với hành sẽ giúp ta trở thành con người toàn diện
* Kết bài:
- Hiểu vấn đề, cần áp dụng trong thực tế, ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường
- Đặt ra câu hỏi cho mỗi người: thực hiện “học đi đôi với hành” như thế nào để có hiệu quả?