ôn 10 buổi 19 chiếc lược ngà

- Ông viết nhiều thể loại : Truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch...Nhưng chủ yếu viết về cuộc sống và con người Nam Bộ trong hai cuộc kháng chiến cũng như sau hòa bình.. Tác PhẩmHoàn cảnh sáng

CHIẾC LƯỢC NGÀ

( Nguyễn Quang Sáng)

1 Tác giả

- Nhà Văn Nguyễn Quang Sáng ( 1932 – 2014) quê ở huyện Chợ Mới tỉnh An Giang.

- Ông tham gia cả kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ ở chiến trường Nam Bộ.

- Ông viết nhiều thể loại : Truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch Nhưng chủ yếu viết về cuộc sống và con người Nam Bộ trong hai cuộc kháng chiến cũng như sau hòa bình.

- Với phong cách giản dị, dân dã, đậm đà đất Nam Bộ, truyện của ông thường có cốt truyện hấp dẫn xoay quanh những tình huống bất ngờ, tự nhiên, hợp lý.

-

2 Tác Phẩm

Hoàn cảnh sáng tác: Truyện ngắn Chiếc lược ngà được viết

năm 1966, tại chiến trường Nam Bộ, trong thời kì kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra quyết liệt và được đưa vào tập truyện cùng tên.

b Ngôi kể

- Ngôi thứ nhất, được kể dưới cái nhìn của nhân vật tôi - Bác Ba, bạn ông Sáu, người chứng kiến cuộc gặp gỡ và chia tay đầy xúc đông của cha con ông Sáu.

- Tác dụng : Góp phần không những làm cho câu chuyện đảm bảo tính khách quan, chân thực, tin cậy, mà còn hoàn toàn chủ động điều khiển nhịp kể và dẫn dắt nội dung câu chuyện theo dòng cảm xúc của mình.

c Đặc sắc nội dung và nghệ thuật

* Nghệ thuật:

- Xây dựng được một cốt truyện chặt chẽ, tạo ra những tình huống bất ngờ nhưng hợp lý.

- Ngòi bút miêu tả tâm lý nhân vật, đặc biệt là tâm lí trẻ em, tinh tế và chính xác.

- Ngôn ngữ truyện : gần với khẩu ngữ và đậm màu sắc địa phương Nam Bộ.

- Ngôi kể: người kể chuyện là bác Ba, kể ngôi thứ nhất Bác Ba là một người bạn thân thiết của ông Sáu, là người chứng kiến câu chuyện và kể lại bằng sự đồng cảm chia sẻ với các nhân vật, khiến cho nội dung kể vừa có tính khách quan vừa tăng độ tin cậy thuyết phục người đọc.

* Nội dung: Truyện diễn tả một cách cảm động tình cha con sâu nặng và cao đẹp

của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh Qua đó, tác giả khẳng định tình cảm cha con là thứ tình cảm nhân bản bền vững, có thể tồn tại trong bất cứ hoàn cảnh nào đồng thời cũng cho thấy những nỗi đau thương, mất mát mà chiến trang gây ra cho cuộc sống con người.

Ông Sáu xa nhà đi kháng chiến lúc bé Thu chưa đầy một tuổi Mãi đến khi con gái lên tám tuổi, ông Sáu có dịp

về thăm nhà, thăm con Bé Thu không nhận ra cha Được bà ngoại giảng giải,

em nhận ra cha, tình cha con thức dậy mãnh liệt trong em thì cũng là lúc ông Sáu phải lên đường

Ở khu căn cứ, ông Sáu dồn hết tình cảm yêu thương con gái bé bỏng của mình vào việc làm cây lược bằng ngà voi để tặng cho con

ông Sáu đã bị thương rất

nặng và hi sinh Trước lúc ra

đi, ông kịp trao cây lược cho

bác Ba và nhờ người bạn

mang về cho con

d Tóm tắt

Ý nghĩa

chi tiết

chiếc lược

ngà

Với bé Thu, chiếc lược ngà là ước mơ, là món quà đầu

tiên và cũng là kỉ vật cuối cùng của người cha Bởi vậy, chiếc lược ngà là kỉ vật, hình ảnh của người cha.

Với bé Thu, chiếc lược ngà là ước mơ, là món quà đầu

tiên và cũng là kỉ vật cuối cùng của người cha Bởi vậy, chiếc lược ngà là kỉ vật, hình ảnh của người cha.

Với ông Sáu, chiếc lược ngà không chỉ là món quà ông dành

tặng cho con mà còn là hình bóng của cô con gái yêu quí Bởi vậy, chiếc lược ngà là tất cả tình thương, nỗi nhớ ông gửi gắm cho cô con gái bé bỏng

Với ông Sáu, chiếc lược ngà không chỉ là món quà ông dành

tặng cho con mà còn là hình bóng của cô con gái yêu quí Bởi vậy, chiếc lược ngà là tất cả tình thương, nỗi nhớ ông gửi gắm cho cô con gái bé bỏng

Với bác Ba, chiếc lược ngà là sự trao gửi thiêng liêng

giữa người cán bộ cách mạng với đứa con gái của người đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường.

Với hai cha con ông Sáu, chiếc lược ngà là biểu tượng

thiêng liêng bất diệt và cầu nối tình cảm sâu nặng của hai cha con.

Với hai cha con ông Sáu, chiếc lược ngà là biểu tượng

thiêng liêng bất diệt và cầu nối tình cảm sâu nặng của hai cha con.

Bé Thu

Gia cảnh: chỉ biết ba qua ảnh, do ctranh ba

đi lính từ khi mới 1 tuổi

Rất yêu ba, khát khao được gọi tên ba

và gặp ba sau 8 năm

xa cách

Diễn biến tâm

trạng

Trước khi nhận ông Sáu là ba

Khi nhận ông Sáu là

ba

Ngang ngạnh, phản ứng gay gắt, nhất quyết không nhận ông Sáu là ba

-Khóc, thét gọi Ba ba -Ôm cổ ông Sáu

-Hôn lên má, lên mặt,lên

tóc, hôn lên cả vết thẹo trên mặt

Tình yêu

ba sâu sắc

Ông Sáu

Gia cảnh: chỉ gặp con qua ảnh, đi lính từ khi con mới 1 tuổi, 8 năm sau mới được về phép

3 ngày

Rất yêu con, khát khao được gặp con và nghe con gọi tiếng ba sau 8 năm xa cách

Diễn biến tâm

trạng, hành động

Trong 3 ngày về phép

Những ngày

ở chiến khu

-Khát khao, mong mỏi được nghe con

gọi ba, buồn vì con không nhận ba, không gọi ba dù chỉ 1 tiếng

-Muốn bù đắp cho con, bị con khước

từ, nóng giận đánh con và ân hận

vui mừng khi con gọi ba

- Háo hức, và cẩn trọng làm

tặng con gái cây lược.

-Mong mỏi gặp con để trao tận

tay món quà cho con

- Trước khi hi sinh nhờ đồng đội trao món quà cho con gái

Tình yêu con sâu sắc

Bài 1: Cho đoạn trích :

    “Con bé thấy lạ quá, nó chớp mắt nhìn tôi như muốn hỏi đó là ai, mặt nó

bỗng tái đi, rồi vụt chạy và kêu thét lên: “Má! Má” Còn anh, anh đứng sững lại đó, nhìn theo con, nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại trông thật đáng

thương và hai tay buông thõng xuống như bị gãy.” (Ngữ văn9, tập 1, NXB

Giáo dục 2009, tr.196)

Câu 1: Đoạn văn trên được rút từ tác phẩm nào của ai ? Kể tên hai nhân vật được người kể chuyện nhắc tới trong đoạn trích.

Câu 2: Xác định thành phần khởi ngữ trong câu: “Còn anh, anh đứng sững lại

đó, nhìn theo con, nỗi đau đớn khiến mặt anh sầm lại trông thật đáng thương

và hai tay buông thõng xuống như bị gãy.”

Câu 3: Lẽ ra, cuộc gặp mặt sau tám năm xa cách sẽ ngập tràn niềm vui và

hạnh phúc nhưng trong câu chuyện, cuộc gặp ấy lại khiến nhân vật “anh“ đau đớn Vì sao vậy?

Câu 4: Phân tích giá trị của phép tu từ so sánh được sử dụng trong đoạn trích.

Đề bài 1: Cảm nhận về nhân vật ông Sáu trong đoạn trích « Chiếc lược ngà »

của nhà văn Nguyễn Quang Sáng

A.Mở bài :

- Giới thiệu tác giả:

Nhà Văn Nguyễn Quang Sáng , quê An Giang Ông tham gia cả kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ ở chiến trường Nam Bộ Ông viết nhiều thể loại : Truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch Nhưng chủ yếu viết về cuộc sống và con người Nam Bộ trong hai cuộc kháng chiến cũng như sau hòa bình Với phong cách giản dị, dân dã, đậm đà đất Nam Bộ, truyện của ông thường có cốt truyện hấp dẫn xoay quanh những tình huống bất ngờ, tự nhiên, hợp lý

-Giới thiệu tác phẩm:

Truyện « Chiếc lược ngà » được Nguyễn Quang Sáng viết năm 1966, tại chiến trường Nam Bộ

trong thời kì cuộc kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra ác liệt

-Giới thiệu vấn đề nghị luận:

Truyện viết trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt nhưng lại tập trung nói về tình người - cụ thể ở đây là tình cha con trong cảnh ngộ éo le của chiến tranh Đặc biệt tình là tình cảm của ông Sáu - người cha cán bộ cách mạng đối với đứa con gái nhỏ - Bé Thu thật sâu sắc và cảm động

B Thân bài 

1 Luận điểm 1: Gia cảnh của Ông Sáu 

2 Luận điểm 2: Diễn biến tâm trạng và hành động của ông Sáu

a Tâm trạng và Hành động của ông Sáu những ngày ở nhà

b Tâm trạng và Hành động của ông Sáu khi ở chiến khu .

=> Hình ảnh ông Sáu, hình ảnh người cha trong chuyện “Chiếc lược ngà” là hình ảnh sâu nặng

về tình cha – con Ông Sáu quả là một người cha chịu nhiều thiệt thòi nhưng vô cùng độ lượng

và tận tuỵ vì tình yêu thương con, một người cha để bé Thu suốt đời yêu quý và tự hào Chiếc lược ngà với dòng chữ mãi mãi là kỉ vật, là nhân chứng về nỗi đau, về bi kịch đầy máu và nước mắt đã để lại nhiều ám ảnh bi thương trong lòng ta Ông Sáu là người lính của một thế hệ anh hùng mở đường đi trước đã nếm trải nhiều thử thách, gian khổ và hi sinh

C Kết bài

Câu chuyện về chiếc lược ngà làm người đọc cảm động vì tình cha con thắm thiết, đẹp đẽ Nhưng cảm động hơn nữa, nó còn khiến cho ta nghĩ đến những đau thương, mất mát, éo le mà con người phải gánh chịu vì cuộc chiến tranh Ông Sáu đã hi sinh trong những ngày đen tối và gian khổ Ngôi mộ ông là “ngôi mộ bằng” giữa rừng sâu Nhưng chỉ có tình cha con là không thể chết được.

Luận điểm 3: Đặc sắc nghệ thuật

Đề bài 2: Suy nghĩ của em về nhân vật bé Thu trong truyện ngắn : « Chiếc lược ngà » của nhà văn Nguyễn Quang Sáng.

A.Mở bài :

- Giới thiệu tác giả:

Nhà Văn Nguyễn Quang Sáng , quê An Giang Ông tham gia cả kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ ở chiến trường Nam Bộ Ông viết nhiều thể loại : Truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch Nhưng chủ yếu viết về cuộc sống và con người Nam Bộ trong hai cuộc kháng chiến cũng như sau hòa bình Với phong cách giản dị, dân dã, đậm đà đất Nam Bộ, truyện của ông thường

có cốt truyện hấp dẫn xoay quanh những tình huống bất ngờ, tự nhiên, hợp lý

-Giới thiệu tác phẩm:

Truyện « Chiếc lược ngà » được Nguyễn Quang Sáng viết năm 1966, tại chiến trường Nam Bộ

trong thời kì cuộc kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra ác liệt

-Giới thiệu vấn đề nghị luận:

Chiến tranh tàn khốc đã cướp đi hạnh phúc của biết bao nhiêu trẻ thơ : niềm vui đến trường, niềm vui sống trong vòng tay êm ấm của cha mẹ, gia đình… Nhân vật Thu trong truyện ngắn

« Chiếc lược ngà » của nhà văn Nguyễn Quang Sáng cũng là một cô bé đáng thương để lại trong

ta nhiều cảm xúc

B Thân bài 

 2 Luận điểm 2: Diễn biến tâm trạng và hành động của Thu

a Tâm trạng và Hành động của bé Thu trước khi nhận ông Sáu là ba

b Tâm trạng và Hành động của bé Thu khi nhận ông Sáu là ba.

=>HÌnh ảnh bé Thu và tình yêu cha sâu sắc của Thu đã gây xúc động mạnh trong lòng người đọc, để lại những ấn tượng sâu sắc.

C Kết bài

Câu chuyện về chiếc lược ngà làm người đọc cảm động vì tình cha con thắm thiết, đẹp đẽ Nhưng cảm động hơn nữa, nó còn khiến cho ta nghĩ đến những đau thương, mất mát, éo le mà con người phải gánh chịu vì cuộc chiến tranh Vậy nhưng, dù cho trong nghịch cảnh, hay trong mất mát đau thương, trong bất kì hoàn cảnh nào thì tình cha con vẫn bất diệt, vẫn sâu sắc vượt lên trên tất cả hoàn cảnh.

Luận điểm 3: Đặc sắc nghệ thuật

Xây dựng tính cách nhân vật qua tâm lí và hành động.

- Qua biểu hiện tâm lí và thái độ, tình cảm, hành động của bé Thu, ta thấy đó là cô bé có tình cảm thật sâu sắc, mạnh

mẽ, nhưng cũng thật rứt khoát, rạch ròi Ở Thu còn có nét cá tính là sự cứng cỏi đến mức tưởng như ương ngạnh,

nhưng Thu vẫn là một đứa trẻ với tất cả nét hồn nhiên, ngây thơ của con trẻ.

- Qua những diễn biến tâm lí của bé Thu được miêu tả trong truyện ta thấy tác giả tỏ ra rất am hiểu tâm lí trẻ em và diễn tả rất sinh động với tấm lòng yêu mến trân trọng những tình cảm trẻ thơ.