TƯ DUY SỐ 5 BÀI TOÁN HỢP CHẤT CỦA KIM LOẠI TÁC DỤNG VỚI H2SO4 (đặc /nóng) Con đường tư duy Để làm tốt loại bài tập này các bạn cần vận dụng tốt các Định luật bảo toàn (BTE , BTNT, BTDT, BTKL) Các bài[.]
Trang 1TƯ DUY SỐ 5 BÀI TOÁN HỢP CHẤT CỦA KIM LOẠI TÁC DỤNG VỚI H 2 SO 4 (đặc /nóng)
Con đường tư duy :
Để làm tốt loại bài tập này các bạn cần vận dụng tốt các Định luật bảo toàn (BTE , BTNT, BTDT, BTKL) Các bài toán hay cần vận dụng linh hoạt tổng hợp các định luật trên
Tận dụng triệt để kỹ thuật “Chia để trị”.Thường hay gặp các trường hợp
Chia
Fe Fe,FeO,Fe O
O ;
Chia 2
Fe Fe,FeS,S,FeS
S
Chia
Fe
S ;
Chia 2
Cu Cu,CuS,S,Cu S
S
Chú ý: Nếu đề bài yêu cầu tính toán số liệu liên quan tới H2SO4 các bạn nên BTNT.S
HƯỚNG DẪN VẬN DỤNG Câu 1 Có hỗn hợp bột X gồm Al, Fe2O3, Fe3O4 (có cùng số mol) Đem nung 41,9 gam hỗn hợp X trong điều kiện không có không khí thu được hỗn hợp Y Hòa tan Y trong dung dịch H2SO4 đặc, nóng, dư thu được V lít khí SO2 (là sản phẩm khử duy nhất ở đktc) Giá trị V là:
A 5,60 lít B 4,48 lít C 8,96 lít D 11,20 lít
Ta bảo toàn electron cho cả quá trình nhé các bạn(cuối cùng Al và Fe sẽ được đẩy lên tới Al+3 và Fe+3 ) Có ngay:
Al
BTE
Fe O (FeO.Fe O )
n 0,1mol
Câu 2 Cho 23,4 gam hỗn hợp X gồm Fe và FeO tác dụng với dung dịch H2SO4 đặc, đun nóng và khuấy đều Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch Y chỉ chứa chất tan FeSO4 và 5,04 lít (đktc) khí SO2 (sản phẩm khử duy nhất) Số mol H2SO4 đã phản ứng là:
Fe O
23,4
a 0,375mol BTNT.S 0,45
2
b 0,15mol
Câu 3 Hòa tan hết 16 gam hỗn hợp Fe và C vào dung dịch H2SO4 đặc nóng dư thu được V lít khí ở đktc và dung dịch X Cô cạn X thu được 40 gam muối Giá trị của V là:
Fe
Fe (SO )
BTE
n 0,2mol
Câu 4 Lấy 22,4 gam hỗn hợp Fe, FeO, Fe2O3 tác dụng vừa đủ với dung dịch chứa 0,55 mol H2SO4 đặc nóng thu được khí SO2 (sản phẩm khử duy nhất) và dung dịch X Cô cạn X, khối lượng muối thu được là:
Vừa đủ nghĩa là chất rắn đã tan hết và muối nói chung là hỗn hợp muối Fe2+ và muối Fe3+.Ta sẽ đi tìm khoảng của giá trị khối lượng muối
TH Chỉ có muối Fe
2+ :
4 2
FeSO Fe
22,4
m 53,88g 2a 2b 2(0,55 a) b 0,159
Trang 2TH chỉ có muối Fe
3+:
2
Fe (SO ) Fe
22,4
m 65g 2a 2b 2(0,55 1,5a) b 0,2625mol
Nhìn vào đáp án ta thấy chỉ có A hợp lý
Câu 5 Hòa tan hoàn toàn 19,2 gam hỗn hợp X gồm Fe, FeO, Fe3O4 và Fe2O3 trong 50 ml dung dịch H2SO4 18M (đặc, dư, đun nóng), thu được V lít khí SO2 (đktc) là sản phẩm khử duy nhất và dung dịch Y Cho 450 ml dung dịch NaOH 2M vào dung dịch Y thu được 21,4 gam kết tủa Giá trị của V là:
Nếu NaOH dư:
3
Fe BTNT
O
n 0,2mol 21,4
Vậy NaOH thiếu:
Fe
H SO O
2
BTDT 3
SO 2
4
Na :0,9
0,9 3a 0,6 0,3 3a
SO :
BTNT.S 2
2
BTE 3a 2b 2 0,9 0,3 3a
2
6a 2b 1,5 a 0,3molb 0,15mol V 6,72lit
Câu 6 Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp gồm 0,002 mol FeS2và 0,003 mol FeS vào lượng dư dung dịch H2SO4đặc nóng thu được Fe2(SO4)3, SO2và H2O Hấp thụ hết lượng SO2trên bằng 1 lượng vừa đủ dung dịch KMnO4thu được dung dịch X có pH = 2 Thể tích của dung dịch X là:
SO
0,002.15 0,003.9 2n
nSO2 0,0285
mol
2 4 2 2 4 4 2 4
5SO 2KMnO 2H O K SO 2MnSO 2H SO
nH 0,022mol PH 2 H 0,01 V 2,28(lit)
Câu 7 Hòa tan hoàn toàn a gam một oxit sắt bằng H2SO4 đặc, nóng thu được khí SO2 (sản phẩm khử duy nhất) Mặt khác khử hoàn toàn a gam oxit đó bằng CO ở nhiệt độ cao rồi cho toàn bộ lượng sắt thu được vào dd HNO3 đặc, nóng, dư thu được số mol NO2 (sản phẩm khử duy nhất) nhiều gấp 6 lần số mol SO2 ở trên Oxit sắt đó là:
Giả giả trong a gam oxit có:
BTE
SO
Fe:x mol
3x 2y 2n O:y mol
Khi khử hoàn toàn oxit :
Câu 8 Hỗn hợp X gồm FeS, FeS2, CuS tan vừa hết trong dung dịch chứa 0,33 mol H2SO4 đặc sinh ra 0,325 mol khí
SO2 và dung dịch Y Nhúng thanh Fe nặng 50 gam vào Y, phản ứng xong thấy thanh Fe nặng 49,48 gam và thu được dung dịch Z Cho Z phản ứng với HNO3 đặc, dư sinh ra khí NO2 duy nhất và còn lại dung dịch E (không chứa
NH4+) Khối lượng muối dạng khan có trong E là m gam Giá trị lớn nhất của m là :
Bài toán này là một bài toán BTNT điển hình và rất hay Tuy nhiên đề bài có phần chưa chặt chẽ lắm
Trang 30,33.4 0,325.2 0,33 0,34
trong muối
4 SO
0,34
4
Vì HNO3 đặc nĩng dư nên khối lượng muối lớn nhất là muối Fe(NO3)3
Câu 9 Cho 10 gam hỗn hợp X gồm FeO,Fe2O3,S,FeS2 và CuS trong đĩ O chiếm 16% khối lượng hỗn hợp X tác dụng vừa đủ với 0,4 mol H2SO4 đặc (đun nĩng) sinh ra 0,31 mol khí SO2 và dung dịch Y.Nhúng thanh Mg dư vào Y sau khi các phản ứng xảy ra hồn tồn lấy thanh Mg ra cân lại thấy tăng 2,8 gam (Giả sử 100% kim loại sinh ra bám vào thanh Mg).Đốt cháy hồn tồn 10 gam X bằng lượng vừa đủ V lít (đktc) hỗn hợp khí A gồm O2 và O3 tỷ lệ mol 1:1.Giá trị của V là?
Ta cĩ ngay:
2 2
H O sauphảnứng
trongX
SO
n 0,1; 0,4(mol)H SO
BTNT.Oxi
0,1 0,4.4 4.n 0,31.2 0,4 n 0,17 mol
3
2
2
Fe
Mg Cu
SO
56a 64b 0,17.24 2,8 b 0,02mol
n 0,17 mol
2 3
2
O
Fe O
Cu
SO S
n 0,1mol
n 0,0475mol
BÀI TẬP RÈN LUYỆN Câu 1 Hịa tan hồn tồn 0,1 mol mỗi chất Fe, FeS, và FeS2 trong dung dịch H2SO4 đặc nĩng thu được V lít (đktc)
SO2 sản phẩm khử duy nhất.Giá trị của V là:
A 30,24 lít B 20,24 lít C 33,26 lít D 44,38 lít
Câu 2 Để khử hồn tồn 3,04 gam hỗn hợp X gồm FeO, Fe3O4, Fe2O3, cần 0,05 mol H2 Mặt khác hịa tan hồn tồn 3,04 gam hỗn hợp X trong dung dịch H2SO4 đặc nĩng thì thu được thể tích V ml SO2 (đktc)(sản phẩm khử duy nhất) Giá trị V(ml) là:
A 112 ml B 224 ml C 336 ml D 448 ml
Câu 3 Hồ tan hồn tồn 49,6 gam hỗn hợp X gồm Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 bằng H2SO4 đặc, nĩng thu được dung dịch Y và 8,96 lít khí SO2(đktc) Thành phần phần trăm về khối lượng của oxi trong hỗn hợp X và khối lượng muối trong dung dịch Y lần lượt là:
A 20,97% và 140 gam B 37,50% và 140 gam
C 20,97% và 180 gam D 37,50% và 120 gam
Câu 4 Nung x mol Fe và 0,15 mol Cu trong khơng khí một thời gian thu được 31,2 gam hỗn hợp chất rắn Hồ tan
hồn tồn hỗn hợp chất rắn trênbằng H2SO4 đặc, nĩng, dư thu được dung dịch Y và 6,72 lít khí SO2(đktc) Giá trị của x mol là:
Câu 5, 6 Cho 12,096 gam Fe nung trong khơng khí thu được m1 gam chất rắn X gồm Fe và các oxit của nĩ Cho m1
gam chất rắn X trên vào dung dịch H2SO4 đặc nĩng thu được 1,792 lít khí SO2 duy nhất (đktc) và dung dịch muối Y
Cơ cạn dung dịch muối Y cân nặng m2 gam chất rắn khan
5 Giá trị của m1 là:
6 Giá trị của m2 là:
Câu 7 Nung nĩng 12,6 gam Fe ngồi khơng khí ,sau một thời gian thu được m gam hỗn hợp X gồm Fe,FeO,Fe2O3,
Fe3O4 Hịa tan hồn tồn hỗn hợp này trong dung dịch H2SO4 đặc nĩng dư, thu được 4,2 lít khí SO2 duy nhất (đktc) Giá trị m là:
A 15 B 15,6 C 18,2 D 20
Trang 4Câu 8 Hòa tan hoàn toàn gam hỗn hợp X gồm FeS,Cu,CuS,Cu2S,S trong dung dịch chứa 1,3 mol H2SO4 đặc nóng vừa đủ thoát ra 28 lít khí SO2 duy nhất (đktc) và dung dịchY.Thêm BaCl2 dư vào dung dịch Y thu được m gam kết tủa.Giá trị m gần nhất với:
Câu 9 (Đề -TSĐH Khối B-2009) Hoà tan hoàn toàn 20,88 gam một ôxít sắt bằng dung dịch H2SO4 đặc nóng thu được dung dịch X và 3,248 lít SO2 ( sản phẩm khử duy nhất,đktc).Cô cạn dung dịch X thu được m gam muối sunfat khan.Giá trị m là:
A 52,2 B 48,4 C 54,0 D 58,0
Câu 10 Đem nung hỗn hợp A gồm hai kim loại : a mol Fe và 0,15 mol Cu trong không khí một thời gian,thu được
63,2 gam hỗn hợp B gồm hai kim loại trên và hỗn hợp các oxit của chúng.Đem hòa tan hết B bằng dung dịch H2SO4
đặc nóng dư,thì thu được 0,3 mol SO2 Trị số của x là:
ĐÁP ÁN CHI TIẾT Câu 1 Chọn đáp án A
Sử dụng kế “Chia để trị” ta có :
S
n 0,3mol
n 0,3mol
Câu 2 Chọn đáp án B
Ta có: 2 BTNT.H trong X
Chia để trị:
BTE
SO
O:0,05
Fe:0,04
nSO2 0,01mol VSO2 0,01.22,4 0,224(l t) í
Câu 3 Chọn đáp án A
Chia để trị:
BTKL O
BTE Fe
49,6
%O0,65.1620,97%
49,6
2
Câu 4 Chọn đáp án B
Ta có:
31,2
O
56x 16y 31,2 0,15.64 x 0,3mol
y 0,3mol 3x 0,15.2 2y 0,3.2
Câu 5, 6 Chọn đáp án B
Chia để trị:
1 O
2
Câu 7 Chọn đáp án A
Chia để trị ta có:
BTE Fe
O
12,6
n a mol
Trang 5Câu 8 Chọn đáp án C
Ta có:
2 4
2 2
Fe
SO S
n cmol
BTE
BTNT BTDT
3a 2b 2(1,25 3c)
3a 2b 2(c 0,05)
Chú ý: c mol S sẽ cho 3c mol SO2
Câu 9 Chọn đáp án D
Chia để trị ta có :
BTE Fe
BTKL O
20,88
BTNT.Fe 2 4 3 BTKL
2
Câu 10 Chọn đáp án D
Chia để trị ta có:
O
56a 16b 0,15.64 63,2 a 0,7mol 63,2 n 0,15mol
b 0,9mol 3a 0,15.2 2b 0,3.2