TR NG Đ I H C CÔNG NGHI P HÀ N IƯỜ Ạ Ọ Ệ Ộ Khoa Công Ngh Hóaệ *** Môn Công Ngh Gi yệ ấ GVHD Nguy n Th Vi tễ ế ệ Nhóm 5 Tìm hi u s n xu t b t gi y tiên ể ả ấ ộ ấ ti nế Thành viên Tr n Thanh C ngầ ươ Ng[.]
Trang 1TR ƯỜ NG Đ I H C CÔNG NGHI P HÀ N I Ạ Ọ Ệ Ộ
Khoa Công Ngh Hóa ệ
***
Môn Công Ngh Gi y ệ ấ GVHD: Nguy n Th Vi t ễ ế ệ Nhóm 5: Tìm hi u s n xu t b t gi y tiên ể ả ấ ộ ấ
ti n ế
Thành viên:
Tr n Thanh C ngầ ươ
Nguy n Th Thanh Huy nễ ị ề
Nguy n Th Nguy tễ ị ệ
Ngô Th Thị ư
Trang 2M c l cụ ụ
1.Khái ni m s n xu t b t gi y tiên ti nệ ả ấ ộ ấ ế
2.M t s lo i b t gi yộ ố ạ ộ ấ
3.M t s ph ng pháp s n xu t b t gi y tiên ộ ố ươ ả ấ ộ ấ
ti nế
a.ph ng pháp s n xu t b t gi y t r m r ươ ả ấ ộ ấ ừ ơ ạ trong đi u ki n môi tr ng thông th ngề ệ ườ ườ b.s n xu t b t gi y b ng công ngh sinh ả ấ ộ ấ ằ ệ
h cọ ( dùng vi sinh v t v i r m r , bã mía,…)ậ ớ ơ ạ
4.Ph gia ụ
5.M t s nhà máy s n xu t b t gi y Vi t ộ ố ả ấ ộ ấ ở ệ
Nam
Trang 41.Khái ni m s n xu t b t gi y tiên ti nệ ả ấ ộ ấ ế
- B t gi y ộ ấ là v t li uậ ệ d ngạ x s iơ ợ , đ c ượ
ch bi n t các lo iế ế ừ ạ nguyên li uệ th c v tự ậ ,
v i m c đích ch y u nh m s n ớ ụ ủ ế ằ ả
xu tấ gi yấ
2.Nguyên li u s n xu t b t gi yệ ả ấ ộ ấ
- Theo nguyên li u: B t gi y t g và b t ệ ộ ấ ừ ỗ ộ
gi y phi g ; theo ph ng pháp ch bi n: ấ ỗ ươ ế ế
c h c, hóa h c, bán c h c.ơ ọ ọ ơ ọ
- Theo b c th c hi n: đã t y tr ng và ướ ự ệ ẩ ắ
ch a t y tr ng.ư ẩ ắ
Có các lo i b t gi y sau:ạ ộ ấ
- B t gi y t y tr ngộ ấ ẩ ắ (bleached pulp): B t ộ
gi y đ c t y tr ng trong quá trình s n ấ ượ ẩ ắ ả
xu t đ cóấ ể đ tr ngộ ắ m c caoở ứ
- B t gi y không t y tr ngộ ấ ẩ ắ (unbleached
pulp): B t gi y không đ c t y tr ng ộ ấ ượ ẩ ắ
trong quá trình s n xu t.ả ấ
- B t gi y bán t y tr ngộ ấ ẩ ắ (semi-bleached pulp): B t gi y ch đ c t y tr ng nh và ộ ấ ỉ ượ ẩ ắ ẹ
có đ tr ng m c th p.ộ ắ ở ứ ấ
- B t gi y g m mộ ấ ỗ ề : g c a cácỗ ủ cây lá
kim như tùng, bách, thông
- B t gi y g c ngộ ấ ỗ ứ : g c a cácỗ ủ cây lá b nả
Trang 5- B t gi y t g , s n xu t b ng ph ng ộ ấ ừ ỗ ả ấ ằ ươ pháp c h cơ ọ
- B t gi y t g , s n xu t b ng ph ng ộ ấ ừ ỗ ả ấ ằ ươ pháp n a hóa h cử ọ
- B t gi y phi g (ộ ấ ỗ nonwood pulp): B t gi y ộ ấ
đ c s n xu t t các lo i nguyên li u ượ ả ấ ừ ạ ệ
không ph iả thân gỗ Ví d : các ụ
lo iạ tre, n aứ ; các ph ph m c a ụ ẩ ủ
cây l ng th cươ ự (r mơ , rạ ); bã mía; các
lo iạ cỏ (lau, s yậ , c bàngỏ ); các lo i ạ
nguyên li u c a ệ ủ
ngành d tệ (bông, lanh, gai ); các lo iạ v ỏ cây (dó, đay, dâu ) Các lo iạ gi y ấ
manila làm T p tin folderậ chính là đ c ượ
s n xu t t cácả ấ ừ nguyên li u nàyệ
- B t gi y không hòa tanộ ấ , anpha-xenluylô
(alpha cellulose): Ph n b t gi y không ầ ộ ấ hòa tan trong dung d ch NaOH 17,5% ị ở nhi t đ 20ệ ộ °C
- B t gi y hòa tanộ ấ (dissolving pulp): B t ộ
gi y hóa h c đã đ c t y tr ng có hàm ấ ọ ượ ẩ ắ
l ngượ anpha-xenluylô cao Lo i b t gi y ạ ộ ấ này đ c s d ng đ hòa tan trong các ượ ử ụ ể dung môi thích h p, ch bi n ra d ng s nợ ế ế ạ ả
ph m nhẩ ư xenlôphan, s i nhân t oợ ạ ho cặ
k t h p v i các lo iế ợ ớ ạ hóa ch tấ khác đ t o ể ạ
Trang 6ra các d n xu t c a xenluylô ẫ ấ ủ
như axetat, nitrat
- B t gi y t g , s n xu t b ng ph ng ộ ấ ừ ỗ ả ấ ằ ươ pháp hóa h c, lo i không hòa tanọ ạ
- B t gi y tái ch , t bìa gi y,ộ ấ ế ừ ấ gi y ph ấ ế
th iả ho cặ ph li uế ệ và các ch t li u s i ấ ệ ợ cellulose khác
3.M t s ph ng pháp s n xu t b t gi y ộ ố ươ ả ấ ộ ấ tiên ti nế
a.ph ng pháp s n xu t b t gi y t r m ươ ả ấ ộ ấ ừ ơ
r trong đi u ki n môi tr ng thông ạ ề ệ ườ
th ngườ
*Quy trình s n xu tả ấ
Trang 7a) Ph i khô và làmơ
s ch đ r m rạ ể ơ ạ không b l n c ,ị ẫ ỏ không m c, sau đóố
c t r m r thànhắ ơ ạ
t ng đo n dàiừ ạ kho ng 2 - 5cm,ả khuy n cáo là 3cm;ế
b) Cho NaOH (lo iạ
h t) cùng v i n cạ ớ ướ vào máy nghi n thôề
và ch y máy đ hòaạ ể tan NaOH; t lỷ ệ
ph i tr n là 4 – 7ố ộ
m3 n c và 10 – 14ướ
kg NaOH cho 1 t nấ
r m r , khuy n cáoơ ạ ế
là 6 m3n c và 12ướ
kg NaOH cho 1 t nấ
r mơ r ;ạ
c) Cho r m r thuơ ạ
đ c t công đo nượ ừ ạ (a) vào máy nghi nề thô v i l ng ngớ ượ ứ
Trang 8v i t l ph i tr nớ ỷ ệ ố ộ
nêu công đo nở ạ
(b) và nghi n cùngề
v i dung d ch NaOHớ ị
có trong máy trong
th i gian 10-15ờ
phút, khuy n cáo làế
d) Cho t t dungừ ừ
d ch HCl có n ngị ồ
đ 32% theo kh iộ ố
l ng vào h n h pượ ỗ ợ
trong máy nghi nề
thô và ti p t cế ụ
nghi n trong th iề ờ
gian 35 - 60 phút,
khuy n cáo là 40ế
phút T l ph iỷ ệ ố
tr n nguyên li u làộ ệ
2,5 - 4,5 lít HCl nói
trên cho 1 t nấ
r mơ r , khuy nạ ế
cáo là 3 lít HCl cho 1 t n r m r Vi c cho dungấ ơ ạ ệ
d ch HCl vào máy có th đ c th c hi n khiị ể ượ ự ệ máy đang ch y ho c cho máy ng ng ho t đ ng;ạ ặ ừ ạ ộ
Trang 9e) Cho h n h p thu đ c t công đo n (d) vàỗ ợ ượ ừ ạ Ca(OH)2 vào máy nghi n tinh và nghi n trongề ề
th i gian 25 - 30 phút, khuy n cáo là 30 phút;ờ ế
t l ph i tr n là 20 – 26 kg Ca(OH)ỷ ệ ố ộ 2 cho 1 t nấ
r m r , khuy n cáo là 24 kg Ca(OH)ơ ạ ế 2 cho 1 t nấ
r m r Lúc này, x xenluloza có chi u dài tơ ạ ơ ề ừ
g) B sung dung d ch Hổ ị 202 có n ng đ 30% theoồ ộ
kh i l ng vào h n h p trong máy nghi n tinhố ượ ỗ ợ ề
và ti p t c nghi n trong th i gian 10 - 30 phút,ế ụ ề ờ khuy n cáo là 15 phút T l ph i tr n là 50 -ế ỷ ệ ố ộ
70 lít dung d ch Hị 202 nói trên cho 1 t n r m r ,ấ ơ ạ khuy n cáo là 60 lít Hế 202 cho 1 t n r m r Lúcấ ơ ạ này, b t đã đ t yêu c u v đ phân t ch i hóa;ộ ạ ầ ề ộ ơ ổ
h) Chuy n toàn b h n h p thu đ c t côngể ộ ỗ ợ ượ ừ
đo n (g) sang máy khu y, khu y t t trongạ ấ ấ ừ ừ
i) Lo i n c c a huy n phù thu đ c t côngạ ướ ủ ề ượ ừ
đo n (h) đ n khi thu đ c b t gi y có đ ng mạ ế ượ ộ ấ ộ ậ
k) R a b t gi y b ng n c;ử ộ ấ ằ ướ
Trang 10l) Lo i n c kh i b t gi y đ n khi đ ng mạ ướ ỏ ộ ấ ế ộ ậ
n c còn l i trong b t gi y là 20-25%.ướ ạ ộ ấ
Lúc này, b t gi y ộ ấ ướt thu đ c có đ tr ngượ ộ ắ kho ng 70° (tính theo thang đ tr ng thì đả ộ ắ ộ
tr ng 100° là c a magie cacbonat - MgCOắ ủ 3) và
có th đ c đ a sang máy xeo gi y đ xeoể ượ ư ấ ể ngay Tuy nhiên, n u mu n s n xu t b t gi yế ố ả ấ ộ ấ khô thì ti p t c đ a b t gi y t sang máy s yế ụ ư ộ ấ ướ ấ
và s y nhi t đ 80°C cho đ n khi đ m cònấ ở ệ ộ ế ộ ẩ
Đ b t gi y có đ tr ng cao h n thì sau côngể ộ ấ ộ ắ ơ
đo n (i) ti p t c th c hi n các công đo n sau:ạ ế ụ ự ệ ạ
k’) Cho b t gi y thu đ c t công đo n (i) vàộ ấ ượ ừ ạ
n c vào máy khu y v i t l 3 mướ ấ ớ ỷ ệ 3 n c cho 1ướ
t n r m r , khu y cho b t tan đ u;ấ ơ ạ ấ ộ ề
l’) b sung thêm dung d ch Hổ ị 2O2 có n ng đồ ộ 30% theo kh i l ng vào huy n phù trong máyố ượ ề khu y và khu y v i th i gian tùy theo nhi t đấ ấ ớ ờ ệ ộ môi tr ng, ví d nhi t đ môi tr ng làườ ụ ở ệ ộ ườ 12°C thì khu y trong kho ng 180 phút, nhi tấ ả ở ệ
đ 17° - 20°C thì khu y trong kho ng 150 phút,ộ ấ ả nhi t đ t 22°C tr lên thì khu y trong
kho ng 120 phút T l ph i tr n là 30 lítả ỷ ệ ố ộ
Trang 11H2O2 nói trên cho 1 t n r m r ;ấ ơ ạ
m) Lo i n c c a huy n phù thu đ c t côngạ ướ ủ ề ượ ừ
đo n (l’) đ n khi thu đ c b t gi y có đ ng mạ ế ượ ộ ấ ộ ậ
n) R a b t gi y b ng n c;ử ộ ấ ằ ướ
o) Lo i n c kh i b t gi y đ n khi đ ng mạ ướ ỏ ộ ấ ế ộ ậ
n c còn l i trong b t gi y là 20-25%.ướ ạ ộ ấ
Lúc này, b t gi y ộ ấ ướt thu đ c có đ tr ngượ ộ ắ kho ng 90° và có th đ c đ a sang máy xeoả ể ượ ư
đ xeo ngay Tuy nhiên, n u mu n s n xu tể ế ố ả ấ
b t gi y khô thì ti p t c đ a b t gi y t sangộ ấ ế ụ ư ộ ấ ướ máy s y và s y nhi t đ 80°C cho đ n khi đấ ấ ở ệ ộ ế ộ
ẩ
*m t s thi t bộ ố ế ị
Máy nghi nề
Máy l cọ
*s n ph mả ẩ
Gi y bìa cattongấ
Gi y v sinhấ ệ
Gi y làm v h p…ấ ỏ ộ
b.S n xu t b t gi y b ng công ngh sinh h cả ấ ộ ấ ằ ệ ọ
Trang 12-Là quá trình t o ra x s i xenlulo t các lo i viạ ơ ợ ừ ạ sinh v t cùng công đo n x lý nguyên li u th cậ ạ ử ệ ự
v t, phân h y lignin, các ch t vô cậ ủ ấ ơ
-Nguyên li u chính là cây phi g nh ệ ỗ ư r m lúaơ
và bã mía có s d ng ch ph m n m m cử ụ ế ẩ ấ ụ
tr ng.ắ
-S n ph m: ch t l ng b t gi y sinh h c vàả ẩ ấ ượ ộ ấ ọ
ch t l ng gi y thu đ c trong quá trình s nấ ượ ấ ượ ả
xu t đ m b o ch t l ng, phù h p cho s nấ ả ả ấ ượ ợ ả
xu t gi y bao bì công nghi pấ ấ ệ
5 M t s nhà máy s n xu t b t gi y Vi t ộ ố ả ấ ộ ấ ở ệ
Nam
Hàng năm hai công ty s n xu t gi y Bãi B ng ả ấ ấ ằ
và Vi t Trì (t nh Phú Th ) cung c p 70.000 t n ệ ỉ ọ ấ ấ
gi y Đây là s n l ng l n nh t Vi t Nam.ấ ả ượ ớ ấ ệ