Feldspar ĐỊA CHẤT CÔNG TRÌNH

VIẾT TRÌNH Fenspat Bách khoa toàn thư mở Wikipedia Lunar Ferroan Anorthosite #60025 (PlagioclaFenspat) Do Apollo 16 thu được từ Cao nguyên Lunar gần Descartes Crater Đây là mẫu đang được trưng bày tại[.]

Lunar Ferroan Anorthosite #60025 (PlagioclaFenspat) Do Apollo 16 thu được từ Cao nguyên Lunar gần Descartes Crater Đây là mẫu đang được trưng bày tại Bảo tàng lịch sử tự nhiên quốc gia ở Washington, DC, Ho Kỳ

(không theo tỷ lệ)

Feldspar là tên gọi của một nhóm khoáng vật tạo đá cấu thành nên

60% vỏ trái đất.[1]

Fenspat kết tinh từ mácma có mặt trong cả đá xâm nhập và đá phun trào,

ở dạng hạt nhỏ trong các vành (mạch) và trong các đá biến chất.[2] Đá cấu tạo toàn bộ là plagiocla (fenspat natri) được gọi là anorthosit.[3] Fenspat cũng được tìm thấy trong các loại đá trầm tích.[4]

Nguyên từ học

Fenspat xuất phát từ tiếng Đức Feld, field, và Spat, đá không chứa quặng

"Feldspathic" ám chỉ các vật liệu chứa fenspat. [5]

Thành phần

Sơ đồ pha của các khoáng vật fenspat.

Fenspat

Tinh thể fenspat natri tronggranit, tây Sierra Nevada, Rock Creek Canyon, California Thước tỉ lệ 2.0 cm

Nhóm khoáng vật này thuộc nhóm khoáng vật silicat (tectosilicat) Các khoáng vật chính trong nhóm này bao gồm:

Fenspat Kali K Al Si 3O8[1]

Anbit Na Al Si 3O8[1]

Anorthit  AlCa 2Si2O8[1]

Các khoáng vật kết tinh có thành phần giữa fenspat-K và anbit gọi là alkali fenspat.[1] Các khoáng vật có thành phần giữa anbit và anorthit được gọi làplagiocla,[1] hoặc plagiocla fenspat Chỉ có dung dịch rắn bị giới hạn tạo

ra các khoáng vật giữa fenspat K và anorthit, và trong hai dung dịch rắn khác, sự không trộn lẫn xảy ra ở nhiệt độ thường trong vỏ trái đất Anbit cũng được xem là plagiocla và alkali fenspat Thêm vào đó, fenspat anbit, bari cụng được xem là fenspat alkali và plagiocla Bari fenspat được tạo ra

từ sự thay thế bari từ fenspat natri

Alkali fenspat gồm có:

 octhocla  (hệ một nghiêng),[6] — KAlSi3O8

 sanidin  (hệ một nghiêng)[7] —(K,Na)AlSi3O8

 microclin  (hệ ba nghiêng)[8] — KAlSi3O8

 anorthocla  (hệ ba nghiêng) — (Na,K)AlSi3O8

Sanidin được hình thành ở nhiệt độ cao, còn microclin thì hình thành ở nhiệt độ thấp.[7][6] Perthit là một cấu trúc đặc biệt trong alkali fenspat Cấu trúc perthit của alkali fenspat trong các đá granit có thể thấy bằng mắt thường.[9] Các cấu trúc vi perthit ở dạng tinh thể có thể quan sát dưới kính hiển vi thường, trong khi đó cấu trúc cryptoperthit chỉ có thể quan sát dưới kính hiển vi điện tử

Plagiocla fenspat thuộc hệ ba nghiêng Nhóm plagiocla gồm:

 anbit  (0 to 10) — NaAlSi3O8

 oligocla  (10 to 30) — (Na,Ca)(Al,Si)AlSi2O8

 andesin  (30 to 50) — NaAlSi3O8 — CaAl2Si2O8

 labradorit  (50 to 70) — (Ca,Na)Al(Al,Si)Si2O8

 bytownit  (70 to 90) — (NaSi,CaAl)AlSi2O8

 anorthit  (90 to 100) — CaAl2Si2O8

Thàn phần trung gian của kết tinh thành hai loại fenspat trong quá trình nguội lạnh, nhưng sự khuếch tán châm hơn trong alkali fenspat, là dạng hạt rất mịn có thể quan sát được dưới kính hiển vi quang học Các khoảng trống trong dung dịch rắn plagiocla rất phức tạp so với các khoảng trống trong alkali fenspat Màu quan sát được từ labradorit là do các hạt rất nhỏ dạng tấm

Fenspat bari thuộc hệ một nghiêng, gồm có:

 celsian  — BaAlSi3O8

 hyalophan  — (K,Na,Ba)(Al,Si)4O8

Fenspat có thể tạo ra khoáng vật sét từ quá trình phong hóa hóa học.[10]

Sử dụng

 Fenspat là vật liệu thô trong sản xuất gốm sứ và geopolymer

 Fenspat cũng được sử dụng trong định tuổi quang

nhiệt (thermoluminescence dating) và định tuổi quang học (optical dating) trong khoa học trái đất và khảo cổ học

he feldspars are a group of minerals that have similar characteristics due

to a similar structure All feldspars have low symmetry, being only

monoclinic, 2/m, to triclinic, bar 1 They tend to twin easily and one crystal can even be multiply twinned on the same plane, producing parallel layers

of twinned crystals They are slightly hard at around 6, and have an

average density at 2.55 to 2.76 They have a rather dull to rarely vitreous luster Crystals tend to be blocky Some feldspars may

angles Feldspars also tend to crystallize in igneous enviroments, but are also present in many metamorphic rocks

The general formula, for the common feldspars, is XAl(1-2) Si(3-2) O8  The

X in the formula can be sodium, Na and/or potassium, K and/or calcium,

Ca When the cation in the X position has a positive one (+1) charge such

as with sodium or potassium, then the formula contains one aluminum and three silicons ions If the formula contains the positive two (+2) cation

calcium, then the formula will contain two aluminums and only two silicon

ions This substitution keeps the formula balanced, because aluminum has

a charge of positive three (+3) and silicon has a charge of positive four (+4) Basically, the more calcium in the crystal, the more aluminum that will be needed to balance the charge

The silicons and aluminums occupy the centers of interlinked tetrahedrons

of SiO4 and AlO4 These tetrahedrons connect at each corner to other tetrahedrons forming an intricate, three dimensional, negatively charged framework The cations that represent the X in the formula sit within the voids in this structure

The different feldspars are distinguished by structure and chemistry The potassium or K-feldspars are polymorphs, meaning they have the same chemistry, KAlSi3 O8 , but different structures and therefore are different minerals The plagioclase feldspars are a set of minerals that are in a series from a sodium rich end member, albite, to a potassium rich end member, anorthite The intermediate members of the series are given arbitrary boundries based on their percentage of sodium or calcium

Often, feldspars are simply referred to as plagioclase and orthoclase (a K-feldspar) because identification to greater precision is difficult with

ordinary methods Once identified, however, some feldspar mineral

varieties are found to have distinctive characteristics or originate from a classic locality and on these bases are recognized by mineral collectors as belonging to a specific feldspar mineral

he feldspar group is a fairly large group with nearly 20 members

recognized, but only nine are well known and common Those few,

however, make up the greatest percentage of minerals found in the

Earth's crust The following are some of the more common feldspar

minerals:

The plagioclase feldspars:

The K-feldspars or alkali felspars: