komikoi erotes - milan kountera

Την εποχή στην οποία αναφέρομαι η Κλάρα άρχισε να βρίσκει κουραστικό να έρχεται για τη δουλειά της στην Πράγα από το Τσελακόβιτσε, και πήρε την απόφαση και κοιμόταν σ' εμένα, στην αρχή δ

Ο Γαλλατσέχος συγγραφέας Μίλαν Κούντερα γεννήθηκε ατο Μηρνο και αηό το 1975 ζει στη δεύτερη ηατρίδα του τη Γαλλία Έχει γρά­ ψει τα μυθιστορήματα Το οστείο, Η ζωπ είνοl ολλού, Το βαλς του αποχαιρετισμού, Το βι­ βλίο του γέλιου και τπς λπθπς, Η αβάστσχτπ ελσφρότπτα του είναι και Η αθονασία, τη συλλογή διηγημάτων Κωμικοί έρωτες, κα­ θώς και το θεατρικά Ο Ιάκωβος κι ο αφέvτπς του, όλα στην ταέχικη γλώσαα Τα παλαιότε­

ρα δοκίμια Η τέχνπ του μυθιστορπματος και

Οι προδομένες διαθπκες, το νεότερο Ο πέ­ πλος, καθώς και τα πιο πρόσφατα μυθι­ στορήματά ταυ Η βραδύτπτα, Η ταυτότπτα και

Η άγνοια γράφτηκαν στα γαλλικά

Σχεδιααμός εξωφύλλαυ

Φωκίων Κοπανάρπς

ΚΩΜΙΚΟΙ ΕΡΩΤΕΣ

ΚΩΜΙΚΟΙ ΕΡΩΤΕΣ

ΓΙΑΝΝΗΣ Η, ΧΑΡΗΣ

ΤΡΙΤΗ ΕΚΔΟΣΗ 8η χιλιάδα

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ 'ΈΣΤΙΑΣ" Ι.Δ, ΚΟΛΛΑΡΟΥ & ΣΙΑΣ Α,Ε

ΑΘΗΝΑ 2008

ΓΙΑΝΝΗΣ Η, ΧΑΡΗΣ

ΤΡΙΤΗ ΕΚΔΟΣΗ 8η χιλιάδα

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ 'ΈΣΤΙΑΣ" Ι.Δ, ΚΟΛΛΑΡΟΥ & ΣΙΑΣ Α,Ε

ΑΘΗΝΑ 2008

111 Το παιχνίδι του οτοστόπ

IV Το συμπ6σω

Υ Οι παλιοί VExrol να παραχιιφήσουν τη θέση τους στους καινούριους

111 Το παιχνίδι του οτοστόπ

IV Το συμπ6σω

Υ Οι παλιοί VExrol να παραχιιφήσουν τη θέση τους στους καινούριους

ΚΑΝΕΙΣ ΔΕ ΘΑ ΓΕΛΑΣΕΙ

ΚΑΝΕΙΣ ΔΕ ΘΑ ΓΕΛΑΣΕΙ

« Βάλε μου λίγο ακόμα» μου είπε η Κλάρα, και δεν έφερα καμία αντίρρηση Είχαμε βρει μια αφορμή ν' ανοίξουμε ένα μπουκάλι σλιβοβίτσα, όχι καμιά σπουδαία αφορμή, όχι ιΊμως και αμελητέα, Εκείνη τη μέρα είχα εισπράξει ένα γενναίο ποσό για ένα πολυσέλιδο δοκίμιό μου που είχε δη­ μοσιευτεί σε μια επιθεώρηση τέχνης

Βέβαια η δημοσίευσή του δε στάθηκε και πολύ εύκολη lJπόθεση, καθώς ήταν ιδιαίτερα μαχητικό και γεμάτο αιχ­ μές Γι' αυτό και το είχε απορρίψει η Εικαστική σκέψη, με

τη γηραλέα και επιφυλακτική συντακτική επιτροπή της, και τελικά το έδωσα σε μια ανταγωνιστική επιθεώρηση, λιγότε­ (>0 σημαντική είν' η αλήθεια, που έχει όμως στη συντακτική επιτροπή της ανθρώπους πιο νέους και πιο τολμηρούς

Ο ταχυδρόμος μού έφερε την επιταγή στο πανεπιστή­ μιο, και μαζί ένα γράμμα, ένα γράμμα άνευ σημασίας, που μες στην πρώτη έξαψη του μεγαλείου μου ίσα που του 'ρι­

ξα μια ματιά το πρωί Αλλά στο σπίτι, όταν κόντευαν πια μεσάνυχτα και είχε κατέβει η στάθμη στο μπουκάλι, πήρα

το γράμμα απ' το τραπέζι και το διάβασα στην Κλάρα για

να σπάσουμε πλάκα:

«Αγαπητέ σύντροφε και -αν μου επιτρέπετε τη λέξη­ ΟlJνάδελφε, συγχωρέστε κάποιον που, χωρίς να τον έχετε i'ίει ποτέ παίρνει το ελεύθερο να σας γράψει Απευθύνομαι

ο' εσάς με την παράκληση να διαβάσετε το άρθρο που σας caωκλείω Δεν σας γνωρίζω προσωπικά, αλλά τρέφω μεγά­

λη εκτίμηση στο πρόσωπό σας, γιατί είστε για μένα ο

άν-11

« Βάλε μου λίγο ακόμα» μου είπε η Κλάρα, και δεν έφερα καμία αντίρρηση Είχαμε βρει μια αφορμή ν' ανοίξουμε ένα μπουκάλι σλιβοβίτσα, όχι καμιά σπουδαία αφορμή, όχι ιΊμως και αμελητέα, Εκείνη τη μέρα είχα εισπράξει ένα γενναίο ποσό για ένα πολυσέλιδο δοκίμιό μου που είχε δη­ μοσιευτεί σε μια επιθεώρηση τέχνης

Βέβαια η δημοσίευσή του δε στάθηκε και πολύ εύκολη lJπόθεση, καθώς ήταν ιδιαίτερα μαχητικό και γεμάτο αιχ­ μές Γι' αυτό και το είχε απορρίψει η Εικαστική σκέψη, με

τη γηραλέα και επιφυλακτική συντακτική επιτροπή της, και τελικά το έδωσα σε μια ανταγωνιστική επιθεώρηση, λιγότε­ (>0 σημαντική είν' η αλήθεια, που έχει όμως στη συντακτική επιτροπή της ανθρώπους πιο νέους και πιο τολμηρούς

Ο ταχυδρόμος μού έφερε την επιταγή στο πανεπιστή­ μιο, και μαζί ένα γράμμα, ένα γράμμα άνευ σημασίας, που μες στην πρώτη έξαψη του μεγαλείου μου ίσα που του 'ρι­

ξα μια ματιά το πρωί Αλλά στο σπίτι, όταν κόντευαν πια μεσάνυχτα και είχε κατέβει η στάθμη στο μπουκάλι, πήρα

το γράμμα απ' το τραπέζι και το διάβασα στην Κλάρα για

να σπάσουμε πλάκα:

«Αγαπητέ σύντροφε και -αν μου επιτρέπετε τη λέξη­ ΟlJνάδελφε, συγχωρέστε κάποιον που, χωρίς να τον έχετε i'ίει ποτέ παίρνει το ελεύθερο να σας γράψει Απευθύνομαι

ο' εσάς με την παράκληση να διαβάσετε το άρθρο που σας caωκλείω Δεν σας γνωρίζω προσωπικά, αλλά τρέφω μεγά­

λη εκτίμηση στο πρόσωπό σας, γιατί είστε για μένα ο

άν-11

Οα 'πρεπε να γίνει μανεκέν

Η Κλάρα δεν έφερε αντίρρηση και περάσαμε τη νύχτα αρμονικά κι ευτυχισμένα

Διασχίζουμε το παρόν με τα μάτια δεμένα Το πολύ πολύ

να διαισθανθούμε και να μαντέψουμε αυτό που ζούμε τη συγκεκριμένη στιγμή Αργότερα μόνο, όταν πια λύσουμε

τα μάτια μας και εξετάσουμε το παρελθόν, αντιλαμβανό­ μαστε αυτό που ζήσαμε και κατανοούμε τη σημασία του

Το βράδυ εκείνο φανταζόμουν ότι πίνω στην επιτυχία μου και ούτε που υποΨιαζόμουν πως αυτό ήταν το πρελού­ διο της καταστροφής μου

Κι επειδή τίποτα δεν υποψιαζόμουν, την επομένη ξύ­ πνησα ευδιάθετος, κι ενώ η Κλάρα κοιμόταν ακόμα μακα­ ()ίως δίπλα μου πήρα το άρθρο που ήταν μαζί με το γράμ­

μα του κ Ζατούρετσκι και άρχισα να το διαβάζω στο κρε­ [jάτι με εύθυμη αδιαφορία Το άρθρο είχε τίτλο «Μίκολας Άλες μια αυθεντία του τσέχικου σχεδίου», και τζάμπα έχασα και τη μισή ώρα που το διέτρεξα τελείως πρόχειρα ΊΙταν μια συλλογή από κοινοτοπίες, ριγμένες άτσαλα στο χαρτί, χωρίς την παραμικρή λογική ανάπτυξη χωρίς την παραμικρή πρωτότυπη ιδέα

Μια σαχλαμάρα και μισή, οίιτε λόγος Και μου το επιβε­ βαίωσε την ίδια κιόλας μέρα απ' το τηλέφωνο ο Κάλουσεκ

13

Οα 'πρεπε να γίνει μανεκέν

Η Κλάρα δεν έφερε αντίρρηση και περάσαμε τη νύχτα αρμονικά κι ευτυχισμένα

Διασχίζουμε το παρόν με τα μάτια δεμένα Το πολύ πολύ

να διαισθανθούμε και να μαντέψουμε αυτό που ζούμε τη συγκεκριμένη στιγμή Αργότερα μόνο, όταν πια λύσουμε

τα μάτια μας και εξετάσουμε το παρελθόν, αντιλαμβανό­ μαστε αυτό που ζήσαμε και κατανοούμε τη σημασία του

Το βράδυ εκείνο φανταζόμουν ότι πίνω στην επιτυχία μου και ούτε που υποΨιαζόμουν πως αυτό ήταν το πρελού­ διο της καταστροφής μου

Κι επειδή τίποτα δεν υποψιαζόμουν, την επομένη ξύ­ πνησα ευδιάθετος, κι ενώ η Κλάρα κοιμόταν ακόμα μακα­ ()ίως δίπλα μου πήρα το άρθρο που ήταν μαζί με το γράμ­

μα του κ Ζατούρετσκι και άρχισα να το διαβάζω στο κρε­ [jάτι με εύθυμη αδιαφορία Το άρθρο είχε τίτλο «Μίκολας Άλες μια αυθεντία του τσέχικου σχεδίου», και τζάμπα έχασα και τη μισή ώρα που το διέτρεξα τελείως πρόχειρα ΊΙταν μια συλλογή από κοινοτοπίες, ριγμένες άτσαλα στο χαρτί, χωρίς την παραμικρή λογική ανάπτυξη χωρίς την παραμικρή πρωτότυπη ιδέα

Μια σαχλαμάρα και μισή, οίιτε λόγος Και μου το επιβε­ βαίωσε την ίδια κιόλας μέρα απ' το τηλέφωνο ο Κάλουσεκ

13

'Εριξα το γράμμα σ' ένα γραμματοκιβώτιο και ξέχασα ιχμέσως τον κ Ζατούρετσκι Αλλά ο κ ΖαΤΟIJρετσκι δε με ξέχασε

Μ ια μέρα μόλις είχα τελειώσει το μάθημά μου (διδάσκω ιστορία της τέχνης σαν βοηθός στο πανεπιστήμιο), ήρθε και ΧΤΙJπησε την πόρτα της τάξης η κ Μαρία η γραμματέας μια γλυκομίλητη γυναίκα κάποιας ηλικίας που μου φτιά­ xνει καφέ και λέει πως δεν είμαι εκεί κάθε φορά που αΚΟIJ­ γονται στο τηλέφωνο ανεπιθίιμητες γυναικείες φωνές Έχω­

σε μέσα το κεφάλι και μου είπε ότι με περιμένει κάποιος κl'φιος

Οι κύριοι δε με φοβίζουν Χαιρέτησα τους φοιτητές μου και βγήκα ευδιάθετος στο διάδρομο όπου με χαιρέτησε ένας μικρόσωμος άντρας με μαύρο πολυκαιρισμένο κου­ σΤΟIJμι και άσπρο πουκάμισο Έπειτα μου ανακοίνωσε όλο σεβασμό πως ονομάζεται Ζατοίιρετσκι

'Rβαλα τον επισκέπτη μου σε μια άδεια αίθουσα, του Π(Jόσφερα κάθισμα κι άρχισα να μιλάω σε είιθυμο τόνο πε­ ιιί ανέμων και υδάτων για το ελεεινό καλοκαίρι που είχαμε και για τις εκθέσεις που γίνονταν εκείνη την εποχή στην

'Εριξα το γράμμα σ' ένα γραμματοκιβώτιο και ξέχασα ιχμέσως τον κ Ζατούρετσκι Αλλά ο κ ΖαΤΟIJρετσκι δε με ξέχασε

Μ ια μέρα μόλις είχα τελειώσει το μάθημά μου (διδάσκω ιστορία της τέχνης σαν βοηθός στο πανεπιστήμιο), ήρθε και ΧΤΙJπησε την πόρτα της τάξης η κ Μαρία η γραμματέας μια γλυκομίλητη γυναίκα κάποιας ηλικίας που μου φτιά­ xνει καφέ και λέει πως δεν είμαι εκεί κάθε φορά που αΚΟIJ­ γονται στο τηλέφωνο ανεπιθίιμητες γυναικείες φωνές Έχω­

σε μέσα το κεφάλι και μου είπε ότι με περιμένει κάποιος κl'φιος

Οι κύριοι δε με φοβίζουν Χαιρέτησα τους φοιτητές μου και βγήκα ευδιάθετος στο διάδρομο όπου με χαιρέτησε ένας μικρόσωμος άντρας με μαύρο πολυκαιρισμένο κου­ σΤΟIJμι και άσπρο πουκάμισο Έπειτα μου ανακοίνωσε όλο σεβασμό πως ονομάζεται Ζατοίιρετσκι

'Rβαλα τον επισκέπτη μου σε μια άδεια αίθουσα, του Π(Jόσφερα κάθισμα κι άρχισα να μιλάω σε είιθυμο τόνο πε­ ιιί ανέμων και υδάτων για το ελεεινό καλοκαίρι που είχαμε και για τις εκθέσεις που γίνονταν εκείνη την εποχή στην

να το πω κατάμουτρα σ' αυτόν το μικρόσωμο ικέτη

Άρχισα να χαμογελάω και να ξεστομίζω αόριστες υπο­ σχέσεις Ο κ Ζατοιψετσκι με ευχαρίστησε και είπε πως θα ξαναπεράσει σι>ντομα να μάθει νεότερα' χωρίσαμε όλο χα­ μόγελα

Ξαναπέρασε βεβαίως σε λίγες μέρες κατάφερα να τον αποφύγω επιδέξια, αλλά την επομένη μού είπαν πως με εί­

χε ξαναζητήσει στο πανεπιστήμιο Κατάλαβα πως δεν πά­

νε καλά τα πράγματα Πήγα και βρήκα αμέσως την κ Μα­ ρία για να πάρω τα κατάλληλα μέτρα

«Σας παρακαλώ κυρία Μαρία αν τυχόν ξανάρθει και

με ζητήσει αυτός ο κύριος πέστε του πως έχω φύγει για επαγγελματικούς λόγους στη Γερμανία και θα γυρίσω σ' ένα μήνα πια Και κάτι άλλο: όλα μου τα μαθήματα είναι Τρίτη και Τετάρτη Από δω και πέρα θα τα κάνω Πέμπτη και Παρασκευή Μόνο οι φοιτητές μου να ενημερωθούν, μην το πείτε σε κανέναν και μην αλλάξετε το πρόγραμμα στον πίνακα Πρέπει να περάσω στην παρανομία.»

4

Λίγον καιρό αργότερα ο κ Ζατούρετσκι ήρθε φυσικά και

με ζήτησε στο πανεπιστήμιο και φάνηκε απελπισμένος (ίταν η γραμματέας τού ανακοίνωσε πως είχα φύγει εσπευ­ σμένα για τη Γερμανία «Μα δεν είναι δυνατόν! Ο κύριος καθηγητής έπρεπε να γράψει ένα σημείωμα για το άρθρο

να το πω κατάμουτρα σ' αυτόν το μικρόσωμο ικέτη

Άρχισα να χαμογελάω και να ξεστομίζω αόριστες υπο­ σχέσεις Ο κ Ζατοιψετσκι με ευχαρίστησε και είπε πως θα ξαναπεράσει σι>ντομα να μάθει νεότερα' χωρίσαμε όλο χα­ μόγελα

Ξαναπέρασε βεβαίως σε λίγες μέρες κατάφερα να τον αποφύγω επιδέξια, αλλά την επομένη μού είπαν πως με εί­

χε ξαναζητήσει στο πανεπιστήμιο Κατάλαβα πως δεν πά­

νε καλά τα πράγματα Πήγα και βρήκα αμέσως την κ Μα­ ρία για να πάρω τα κατάλληλα μέτρα

«Σας παρακαλώ κυρία Μαρία αν τυχόν ξανάρθει και

με ζητήσει αυτός ο κύριος πέστε του πως έχω φύγει για επαγγελματικούς λόγους στη Γερμανία και θα γυρίσω σ' ένα μήνα πια Και κάτι άλλο: όλα μου τα μαθήματα είναι Τρίτη και Τετάρτη Από δω και πέρα θα τα κάνω Πέμπτη και Παρασκευή Μόνο οι φοιτητές μου να ενημερωθούν, μην το πείτε σε κανέναν και μην αλλάξετε το πρόγραμμα στον πίνακα Πρέπει να περάσω στην παρανομία.»

4

Λίγον καιρό αργότερα ο κ Ζατούρετσκι ήρθε φυσικά και

με ζήτησε στο πανεπιστήμιο και φάνηκε απελπισμένος (ίταν η γραμματέας τού ανακοίνωσε πως είχα φύγει εσπευ­ σμένα για τη Γερμανία «Μα δεν είναι δυνατόν! Ο κύριος καθηγητής έπρεπε να γράψει ένα σημείωμα για το άρθρο

ι\,ψατος άνθρωπος που οργώνει την πόλη Το καταδιασκέ­ί),χζα

Λλλά κάποια μέρα ο κ Ζατούρετσκι βαρέθηκε πια να ΙΗψαφολάει και έδωσε ένα γερό χτύπημα στην κ Μαρία '·:π:ιτέλους πότε κάνει τα μαθήματά του ο σύντροφος κα­ ΙΙηγητής;» «Δεν έχετε παρά να συμβουλευτείτε το πρό­

γι ιιψι-ια» απάντησε η κ Μαρία, δείχνοντάς του στον τοίχο

ί'icl,γματική σαφήνεια το ωράριο των μαθημάτων

" Ξέρω» είπε ο κ Ζατούρετσκι, που δεν τον ξεγέλαγες cl'ικιιλα «αλλά ο σύντροφος καθηγητής δεν έρχεται ποτέ

χω μπήκε Έπειτα από δέκα λεπτά εμφανίστηκε ξανά στο

γι ιιχφείο της κ Μαρίας και της ζήτησε ξερά τη διεύθυνσή 1)( ιι ι

" �καλνίκoβα 20, στο Λίτομυσλ» είπε η κ Μαρία

ι\,ψατος άνθρωπος που οργώνει την πόλη Το καταδιασκέ­ί),χζα

Λλλά κάποια μέρα ο κ Ζατούρετσκι βαρέθηκε πια να ΙΗψαφολάει και έδωσε ένα γερό χτύπημα στην κ Μαρία '·:π:ιτέλους πότε κάνει τα μαθήματά του ο σύντροφος κα­ ΙΙηγητής;» «Δεν έχετε παρά να συμβουλευτείτε το πρό­

γι ιιψι-ια» απάντησε η κ Μαρία, δείχνοντάς του στον τοίχο

ί'icl,γματική σαφήνεια το ωράριο των μαθημάτων

" Ξέρω» είπε ο κ Ζατούρετσκι, που δεν τον ξεγέλαγες cl'ικιιλα «αλλά ο σύντροφος καθηγητής δεν έρχεται ποτέ

χω μπήκε Έπειτα από δέκα λεπτά εμφανίστηκε ξανά στο

γι ιιχφείο της κ Μαρίας και της ζήτησε ξερά τη διεύθυνσή 1)( ιι ι

" �καλνίκoβα 20, στο Λίτομυσλ» είπε η κ Μαρία

Την εποχή στην οποία αναφέρομαι η Κλάρα άρχισε να βρίσκει κουραστικό να έρχεται για τη δουλειά της στην Πράγα από το Τσελακόβιτσε, και πήρε την απόφαση και κοιμόταν σ' εμένα, στην αρχή δισταχτικά και σε εξαιρετι­ κές περιπτώσεις, έπειτα άφησε ένα φόρεμα, έπειτα κι άλ­

λα, και σε λίγο τα δύο κουστούμια μου συνθλίβονταν στο [1άθος της ντουλάπας, και το δωματιάκι μου μεταμορφώθη­

κε σε γυναικείο σαλόνι

Μου άρεσε πολύ η Κλάρα' ήταν όμορφη' μου άρεσε και που γυρνούσαν και μας κοίταζαν όταν περπατούσαμε μαζί' ήταν τουλάχιστον δεκατρία χρόνια μικρότερή μου, κι αυτό φυσικά με ανέβαζε στα μάτια των φοιτητών μου' εν ολίγοις είχα χίλιους λόγους να κρέμομαι από πάνω της Ωστόσο, ()εν ήθελα να ξέρει κανείς πως έμενε σπίτι μου Φοβόμουν πως θα τα βάζαν με τον καλό μου το σπιτονοικοκύρη, έναν ηλικιωμένο άνθρωπο πολύ διακριτικό, που δεν ασχολιCJΤΓl.ν Ιlαζί μου' έτρεμα μην εμφανιστεί κάποια ωραία πρωία, πα­ (ιά τη θέλησή του και με βαριά καρδιά, και με παρακαλέσει

να Ωιώξω τη φίλη μου απ' το σπίτι, για να προστατέψει το

καΜ του όνομα Έτσι, είχα δώσει αυστηρές οδηγίες στην Ι\.λάρα να μην ανοίγει ποτέ σε κανέναν

Τη μέρα εκείνη ήταν μόνη στο σπίτι Ήταν μια ωραία, ΑιιΊλουστη μέρα, και μέσα στη σοφίτα η ζέστη ήταν αποπνι­

κτι κή Οπότε η Κλάρα είχε ξαπλώσει γυμνή στο κρεβάτι ΙΙΟΙΙ και χάζευε με τις ώρες το ταβάνι

Ξαφνικά κάποιος άρχισε να χτυπάει δυνατά και επίμο­

νιχ την πόρτα

Την εποχή στην οποία αναφέρομαι η Κλάρα άρχισε να βρίσκει κουραστικό να έρχεται για τη δουλειά της στην Πράγα από το Τσελακόβιτσε, και πήρε την απόφαση και κοιμόταν σ' εμένα, στην αρχή δισταχτικά και σε εξαιρετι­ κές περιπτώσεις, έπειτα άφησε ένα φόρεμα, έπειτα κι άλ­

λα, και σε λίγο τα δύο κουστούμια μου συνθλίβονταν στο [1άθος της ντουλάπας, και το δωματιάκι μου μεταμορφώθη­

κε σε γυναικείο σαλόνι

Μου άρεσε πολύ η Κλάρα' ήταν όμορφη' μου άρεσε και που γυρνούσαν και μας κοίταζαν όταν περπατούσαμε μαζί' ήταν τουλάχιστον δεκατρία χρόνια μικρότερή μου, κι αυτό φυσικά με ανέβαζε στα μάτια των φοιτητών μου' εν ολίγοις είχα χίλιους λόγους να κρέμομαι από πάνω της Ωστόσο, ()εν ήθελα να ξέρει κανείς πως έμενε σπίτι μου Φοβόμουν πως θα τα βάζαν με τον καλό μου το σπιτονοικοκύρη, έναν ηλικιωμένο άνθρωπο πολύ διακριτικό, που δεν ασχολιCJΤΓl.ν Ιlαζί μου' έτρεμα μην εμφανιστεί κάποια ωραία πρωία, πα­ (ιά τη θέλησή του και με βαριά καρδιά, και με παρακαλέσει

να Ωιώξω τη φίλη μου απ' το σπίτι, για να προστατέψει το

καΜ του όνομα Έτσι, είχα δώσει αυστηρές οδηγίες στην Ι\.λάρα να μην ανοίγει ποτέ σε κανέναν

Τη μέρα εκείνη ήταν μόνη στο σπίτι Ήταν μια ωραία, ΑιιΊλουστη μέρα, και μέσα στη σοφίτα η ζέστη ήταν αποπνι­

κτι κή Οπότε η Κλάρα είχε ξαπλώσει γυμνή στο κρεβάτι ΙΙΟΙΙ και χάζευε με τις ώρες το ταβάνι

Ξαφνικά κάποιος άρχισε να χτυπάει δυνατά και επίμο­

νιχ την πόρτα

(lrx από πραγματική διάθεση για αστεία) ένιωσε ξαφνικά π(lοσβεβλημένη και φυσικά θεωΡΟΙJσε πως η αιτία για τους ιιπελάδες της ήμουν εγώ Κι όσο σκεφτόμουν πως μαθεύ­ τηκε η διεύθυνση της σοφίτας μου πως βροντούσε επί δέκα ΛcπτrX η πόρτα και κατατρόμαξε η Κλάρα ο θυμός μου έγι­

(lrx από πραγματική διάθεση για αστεία) ένιωσε ξαφνικά π(lοσβεβλημένη και φυσικά θεωΡΟΙJσε πως η αιτία για τους ιιπελάδες της ήμουν εγώ Κι όσο σκεφτόμουν πως μαθεύ­ τηκε η διεύθυνση της σοφίτας μου πως βροντούσε επί δέκα ΛcπτrX η πόρτα και κατατρόμαξε η Κλάρα ο θυμός μου έγι­

., �/'ιντρoφε! Το σημείωμα αυτό σας ζητάει να το γράψε­

ιι () κιίρω ς Κάλουσεκ, διδάκτωρ φιλολογίας και

αρχισυ-ν ιι�){της της επιθεώρησης Εικαστική σκέψη, που εκδίδεται ιιι(ι'ι την αιγίδα της Ακαδημίας Επιστημών, και οφείλετε να

(Ι ι Υιιάψετε!»

., Διαλέξτε! Το σημείωμα ή τη φιλενάδα μου Και τα ί)/ιι Ι, ι)ε γίνεται!»

Τι συμπεριφορά είναι αυτή!» φώναξε ο κ

Ζατούρε-τοκι, με θυμό και απόγνωση μαζΙ Ι';ατά έναν περίεργο τρόπο είχα ξαφνικά την αίσθηση ,'ηι ο κ Ζατούρετσκι είχε όντως θελήσει να ξελογιάσει την l\λιΧ(lα Βράζοντας από θυμό άρχισα κι εγώ να φωνάζω: llιΧτε να βγείτε κι αποπάνω τώρα; Αντί να μου ζητήσετε

τ ωΤΕινά συγνώμη, μπροστά στη γραμματέα μας!»

Τοιι γύρισα την πλάτη, κι εκείνος βγήκε απ' το δωμάτιο πιψιχπατώντας, σαν χαμένος

, 1':πιτέλους!» αναστέναξα με ανακούφιση, έπειτα από ιχ/ιrήν τη δύσκολη αλλά νικηφόρα μάχη, και στράφηκα π(ιιις την κ Μαρία: «Φαντάζομαι πως θα μ' αφήσει ήσυχο

πω μ' αυτ{) το σημείωμα!»

11 κ Μαρία έμεινε για λίγο σιωπηλή και ρώτησε έπειτα (;, l.Λι�:

.,Ι\αι γιατί δεν του το γράφετε αυτό το σημείωμα;»

., �/'ιντρoφε! Το σημείωμα αυτό σας ζητάει να το γράψε­

ιι () κιίρω ς Κάλουσεκ, διδάκτωρ φιλολογίας και

αρχισυ-ν ιι�){της της επιθεώρησης Εικαστική σκέψη, που εκδίδεται ιιι(ι'ι την αιγίδα της Ακαδημίας Επιστημών, και οφείλετε να

(Ι ι Υιιάψετε!»

., Διαλέξτε! Το σημείωμα ή τη φιλενάδα μου Και τα ί)/ιι Ι, ι)ε γίνεται!»

Τι συμπεριφορά είναι αυτή!» φώναξε ο κ

Ζατούρε-τοκι, με θυμό και απόγνωση μαζΙ Ι';ατά έναν περίεργο τρόπο είχα ξαφνικά την αίσθηση ,'ηι ο κ Ζατούρετσκι είχε όντως θελήσει να ξελογιάσει την l\λιΧ(lα Βράζοντας από θυμό άρχισα κι εγώ να φωνάζω: llιΧτε να βγείτε κι αποπάνω τώρα; Αντί να μου ζητήσετε

τ ωΤΕινά συγνώμη, μπροστά στη γραμματέα μας!»

Τοιι γύρισα την πλάτη, κι εκείνος βγήκε απ' το δωμάτιο πιψιχπατώντας, σαν χαμένος

, 1':πιτέλους!» αναστέναξα με ανακούφιση, έπειτα από ιχ/ιrήν τη δύσκολη αλλά νικηφόρα μάχη, και στράφηκα π(ιιις την κ Μαρία: «Φαντάζομαι πως θα μ' αφήσει ήσυχο

πω μ' αυτ{) το σημείωμα!»

11 κ Μαρία έμεινε για λίγο σιωπηλή και ρώτησε έπειτα (;, l.Λι�:

.,Ι\αι γιατί δεν του το γράφετε αυτό το σημείωμα;»

κro.(ιr') πριν, και έκτοτε ζούσα με την ευχάριστη σιγουριά ιτως είχε μάθει να αγνοεί την ύπαρξή μου και πως δεν έρι­ χνε λάδι στη φωτιά που κρατούσαν αναμμένη οι εχθροί μου

ι Ι ι ην πολυκατοικία �ας έψαχναν δύο άτομα χτες» είπε

(ΙΤΕ και πώς σας λένε»

"Ηεέ μου και τι της είπατε;» φώναξε η Κλάρα

: 1 \ θέλατε να της πω; Σάμπως ξέρω ποιος μπαίνει και πoιrις βγαίνει στου κυρίου καθηγητή; Της είπα πως κάθε

li( ιrxί) ι Ι έχει κι από μιαν άλλη »

"Τέλεια» είπα κι έβγαλα δέκα κορόνες απ' την τσέπη

Ι J r ιι Ι « �I)νεxίστε έτσι!»

., Μη φοβάσαι τίποτα» είπα έπειτα στην Κλάρα «δε θα ιως πουθενά την Κυριακή κι ούτε και θα σ' ενοχλήσει κανέ-

V(J c, Η

11(IΟε η Κυριακή και μετά την Κυριακή η Δευτέρα, η

κro.(ιr') πριν, και έκτοτε ζούσα με την ευχάριστη σιγουριά ιτως είχε μάθει να αγνοεί την ύπαρξή μου και πως δεν έρι­ χνε λάδι στη φωτιά που κρατούσαν αναμμένη οι εχθροί μου

ι Ι ι ην πολυκατοικία �ας έψαχναν δύο άτομα χτες» είπε

(ΙΤΕ και πώς σας λένε»

"Ηεέ μου και τι της είπατε;» φώναξε η Κλάρα

: 1 \ θέλατε να της πω; Σάμπως ξέρω ποιος μπαίνει και πoιrις βγαίνει στου κυρίου καθηγητή; Της είπα πως κάθε

li( ιrxί) ι Ι έχει κι από μιαν άλλη »

"Τέλεια» είπα κι έβγαλα δέκα κορόνες απ' την τσέπη

Ι J r ιι Ι « �I)νεxίστε έτσι!»

., Μη φοβάσαι τίποτα» είπα έπειτα στην Κλάρα «δε θα ιως πουθενά την Κυριακή κι ούτε και θα σ' ενοχλήσει κανέ-

V(J c, Η

11(IΟε η Κυριακή και μετά την Κυριακή η Δευτέρα, η

t

ΚΩΜΙΚOl ΕΡΩΤΕΣ

Τρίτη, η Τετάρτη Τίποτα δε συνέβη «Βλέπεις;» είπα στην Κλάρα

Έφτασε όμως η Πέμπτη Σ' ένα από τα παράνομα ως συνήθως μαθήματά μου την ώρα που έλεγα στους φοιτητές μου με πόση ζέση και γενναιότητα απελευθέρωσαν οι νεα­

ροί φωβιστές το χρώμα από τον περιγραφικό ιμπρεσιονι­

σμό, η κ Μαρία άνοιξε ξαφνικά την πόρτα και μου είπε σι­

γανά: «Σας ζητάει η γυναίκα αυτού του Ζατούρετσκι!»

«Ξέρετε πολύ καλά ότι δεν είμαι εδώ» είπα' «δείξτε της το πρόγραμμα των μαθημάτων.» Αλλά η κ Μαρία κούνησε το κεφάλι της: «Το είπα ότι δεν είστε εδώ, έριξε όμως μια μα­

τιά στο γραφείο σας και είδε κρεμασμένο το αδιάβροχό σας Τώρα κάθεται και σας περιμένει στο διάδρομο»

Το αδιέξοδο είναι το πεδίο των πιο ωραίων εμπνεύσεών μου: «Θα μου κάνεις μια χάρη;» είπα στον αγαπημένο μου φοιτητή «Τρέχα στο γραφείο μου φόρα το αδιάβροχό μου και βγες απ' τη σχολή! Κάποια κυρία θα προσπαθήσει να σου αποδείξει πως είσαι εγώ αλλά η αποστολή σου είναι

I1 σκιά της κ Ζατούρετσκι εγκαταστάθηκε στην ειδυλ­ λΙΓχκή σοφίτα μας

«llώς ανακάλυψε όμως πού δουλεύεις; Εδώ στην πολυ­ κιnοικία κανένας δεν ξέρει τίποτα για σένα!» είπα υψώνο­

Ναι ήμουν πεπεισμένος ότι κανείς δεν ήξερε τίποτα για lως, Ζο/)σα σαν αυτούς τους ιδιόρρυθμους που νομίζουν ιιn ζουν απαρατήρητοι πίσω από ψηλά τείχη ενώ τους δια­ φcl'ιγει μια μικρολεπτομέρεια: ότι τα τείχη αυτά είναι από

ίir,ιχφανο γυαλΙ ΔΙo>(Jοδοκούσα το θυρωρό για να μην πει πουθενά πως η Ι':' Λι'l.( ια μένει μαζί μου, επέβαλλα στην Κλάρα να ζει με τη 1I cγΓl.λ/ίτερη δυνατή διακριτικότητα σε καθεστώς απόλυ­ της πιφανομίας και παρ' όλα αυτά όλη η πολυκατοικία

t

ΚΩΜΙΚOl ΕΡΩΤΕΣ

Τρίτη, η Τετάρτη Τίποτα δε συνέβη «Βλέπεις;» είπα στην Κλάρα

Έφτασε όμως η Πέμπτη Σ' ένα από τα παράνομα ως συνήθως μαθήματά μου την ώρα που έλεγα στους φοιτητές μου με πόση ζέση και γενναιότητα απελευθέρωσαν οι νεα­

ροί φωβιστές το χρώμα από τον περιγραφικό ιμπρεσιονι­

σμό, η κ Μαρία άνοιξε ξαφνικά την πόρτα και μου είπε σι­

γανά: «Σας ζητάει η γυναίκα αυτού του Ζατούρετσκι!»

«Ξέρετε πολύ καλά ότι δεν είμαι εδώ» είπα' «δείξτε της το πρόγραμμα των μαθημάτων.» Αλλά η κ Μαρία κούνησε το κεφάλι της: «Το είπα ότι δεν είστε εδώ, έριξε όμως μια μα­

τιά στο γραφείο σας και είδε κρεμασμένο το αδιάβροχό σας Τώρα κάθεται και σας περιμένει στο διάδρομο»

Το αδιέξοδο είναι το πεδίο των πιο ωραίων εμπνεύσεών μου: «Θα μου κάνεις μια χάρη;» είπα στον αγαπημένο μου φοιτητή «Τρέχα στο γραφείο μου φόρα το αδιάβροχό μου και βγες απ' τη σχολή! Κάποια κυρία θα προσπαθήσει να σου αποδείξει πως είσαι εγώ αλλά η αποστολή σου είναι

I1 σκιά της κ Ζατούρετσκι εγκαταστάθηκε στην ειδυλ­ λΙΓχκή σοφίτα μας

«llώς ανακάλυψε όμως πού δουλεύεις; Εδώ στην πολυ­ κιnοικία κανένας δεν ξέρει τίποτα για σένα!» είπα υψώνο­

Ναι ήμουν πεπεισμένος ότι κανείς δεν ήξερε τίποτα για lως, Ζο/)σα σαν αυτούς τους ιδιόρρυθμους που νομίζουν ιιn ζουν απαρατήρητοι πίσω από ψηλά τείχη ενώ τους δια­ φcl'ιγει μια μικρολεπτομέρεια: ότι τα τείχη αυτά είναι από

ίir,ιχφανο γυαλΙ ΔΙo>(Jοδοκούσα το θυρωρό για να μην πει πουθενά πως η Ι':' Λι'l.( ια μένει μαζί μου, επέβαλλα στην Κλάρα να ζει με τη 1I cγΓl.λ/ίτερη δυνατή διακριτικότητα σε καθεστώς απόλυ­ της πιφανομίας και παρ' όλα αυτά όλη η πολυκατοικία

ΚΩΜΙΚΟΙ ΕΡΩΤΕΣ και μόνο καταφέρναμε για την ώρα και ξεφεύγαμε από την

κ Ζατούρετσκι, που είχε ριχτεί στη μάχη με τέτοια μεθοδι­

κότητα και πείσμα, που μου προκαλούσε ανατριχίλα

Κατάλαβα πως τα πράγματα σοβαρεύουν' πως τη φορά αυτή είχα καβαλικέψει για τα καλά το άλογο της περιπέ­

μένη ζητώντας από τον διευθυντή την άδεια να επισκεφτεί μαζί με τον άντρα της το ατελιέ και να δουν μία μία τις μο­

λη' χλόμιασε και συνέχισε να ράβει, με κραυγαλέα πια αμεριμνησία

«Ορίστε» είπε με ειρωνική ευγένεια ο διευθυντής στο απολιθωμένο ζευγάρι Η κ Ζατούρετσκι κατάλαβε πως έπρεπε να αναλάβει πρωτοβουλία: «Κοίτα, λοιπόν!» πα-

ΚΑΝΕΙΣ ΔΕ ΘΑ ΓΕΛΑΣΕ!

Ι ιιΊηιl)νε τον άντρα της Ο κ Ζατούρετσκι σήκωσε το σκυ­

ΟΙ ι(.)π(ι βλέμμα του και το περιέφερε από τη μια άκρη του ()ωματίου στην άλλη «Είναι καμιά απ' αυτές;» του ψιθύρι­

<IC η κ Ζατούρετσκι

Λλλά ακόμα και με τα γυαλιά του ο κ Ζατούρετσκι δεν

ι ιπ(> ( >οι ι σε να δει καθαρά και ν' αγκαλιάσει μ' ένα μόνο [iλέμμα αυτό τον τεράστιο ακατάστατο χώρο, με τις διά­

ψι ψες στοίβες μες στη μέση και τα ρούχα που κρέμονταν ιJC κάτι μεγάλες οριζόντιες μπάρες με τις αεικίνητες μοδί­

ι ι τι ΙCς που δεν εννοούσαν να σταθούν ήσυχες με μέτωπο τφιις την πόρτα, αλλά γυρνούσαν την πλάτη, στριφογύρι­ ζ(�ν στην καρέκλα τους, σηκώνονταν ή έστρεφαν αλλού το χcφάλι Ο κ Ζατούρετσκι πήρε τελικά την απόφαση να

πι ιι ιχωρήσει πιο μέσα στο ατελιέ και να τις περιεργαστεί lοτιΊ κοντά μία μία

'( )ταν είδαν οι γυναίκες να τις περιεργάζεται έτσι ένα ι:χγνωστο άτομο, κάθε άλλο παρά ελκυστικό μάλιστα ένιω­ ιιιχν ένα συγκεχυμένο αίσθημα ντροπής και άρχισαν να εκ­ rιΙΙΙΙXζOlιν την αγανάκτησή τους με χοντροκομμένα αστεία

χω ΙlOιφμουρητά Μία από αυτές μια εύσωμη κοπέλα, φι;ιναξε 6λο αναίδεια: «Ψάχνει παντού να βρει την παλιο­ ίιJιιl'ιλα που τον γκάστρωσε!»

Τα ξαφνικά χαχανητά των γυναικών κατατρόπωσαν το ζιιιγιις που στεκόταν συνεσταλμένο και με μια περίεργη ιτCl.ιψατική αξιοπρέπεια

Μ α μά» ξαναφώναξε η αναιδής στην κ Ζατούρετσκι, iil'V τον προσέχεις τον κανακάρη σου! Αν είχα εγώ ένα τό­ IlΙι ιψιφφο αγόρι, δε θα τ' άφηνα να ξεμυτίσει απ' το σπίτι!» Ι\ιιίταζε εσύ!» ψιθύρισε η σύζυγος στον σύζυγο, και ο ί)ΙΙΛιιις (J κοντούλης κατηφής και συνεσταλμένος έκανε αρ­ ) ι ι Ι (ι ιγά το γύρο του ατελιέ σαν να προχωρούσε κάτω από

ΚΩΜΙΚΟΙ ΕΡΩΤΕΣ και μόνο καταφέρναμε για την ώρα και ξεφεύγαμε από την

κ Ζατούρετσκι, που είχε ριχτεί στη μάχη με τέτοια μεθοδι­

κότητα και πείσμα, που μου προκαλούσε ανατριχίλα

Κατάλαβα πως τα πράγματα σοβαρεύουν' πως τη φορά αυτή είχα καβαλικέψει για τα καλά το άλογο της περιπέ­

μένη ζητώντας από τον διευθυντή την άδεια να επισκεφτεί μαζί με τον άντρα της το ατελιέ και να δουν μία μία τις μο­

λη' χλόμιασε και συνέχισε να ράβει, με κραυγαλέα πια αμεριμνησία

«Ορίστε» είπε με ειρωνική ευγένεια ο διευθυντής στο απολιθωμένο ζευγάρι Η κ Ζατούρετσκι κατάλαβε πως έπρεπε να αναλάβει πρωτοβουλία: «Κοίτα, λοιπόν!» πα-

ΚΑΝΕΙΣ ΔΕ ΘΑ ΓΕΛΑΣΕ!

Ι ιιΊηιl)νε τον άντρα της Ο κ Ζατούρετσκι σήκωσε το σκυ­

ΟΙ ι(.)π(ι βλέμμα του και το περιέφερε από τη μια άκρη του ()ωματίου στην άλλη «Είναι καμιά απ' αυτές;» του ψιθύρι­

<IC η κ Ζατούρετσκι

Λλλά ακόμα και με τα γυαλιά του ο κ Ζατούρετσκι δεν

ι ιπ(> ( >οι ι σε να δει καθαρά και ν' αγκαλιάσει μ' ένα μόνο [iλέμμα αυτό τον τεράστιο ακατάστατο χώρο, με τις διά­

ψι ψες στοίβες μες στη μέση και τα ρούχα που κρέμονταν ιJC κάτι μεγάλες οριζόντιες μπάρες με τις αεικίνητες μοδί­

ι ι τι ΙCς που δεν εννοούσαν να σταθούν ήσυχες με μέτωπο τφιις την πόρτα, αλλά γυρνούσαν την πλάτη, στριφογύρι­ ζ(�ν στην καρέκλα τους, σηκώνονταν ή έστρεφαν αλλού το χcφάλι Ο κ Ζατούρετσκι πήρε τελικά την απόφαση να

πι ιι ιχωρήσει πιο μέσα στο ατελιέ και να τις περιεργαστεί lοτιΊ κοντά μία μία

'( )ταν είδαν οι γυναίκες να τις περιεργάζεται έτσι ένα ι:χγνωστο άτομο, κάθε άλλο παρά ελκυστικό μάλιστα ένιω­ ιιιχν ένα συγκεχυμένο αίσθημα ντροπής και άρχισαν να εκ­ rιΙΙΙΙXζOlιν την αγανάκτησή τους με χοντροκομμένα αστεία

χω ΙlOιφμουρητά Μία από αυτές μια εύσωμη κοπέλα, φι;ιναξε 6λο αναίδεια: «Ψάχνει παντού να βρει την παλιο­ ίιJιιl'ιλα που τον γκάστρωσε!»

Τα ξαφνικά χαχανητά των γυναικών κατατρόπωσαν το ζιιιγιις που στεκόταν συνεσταλμένο και με μια περίεργη ιτCl.ιψατική αξιοπρέπεια

Μ α μά» ξαναφώναξε η αναιδής στην κ Ζατούρετσκι, iil'V τον προσέχεις τον κανακάρη σου! Αν είχα εγώ ένα τό­ IlΙι ιψιφφο αγόρι, δε θα τ' άφηνα να ξεμυτίσει απ' το σπίτι!» Ι\ιιίταζε εσύ!» ψιθύρισε η σύζυγος στον σύζυγο, και ο ί)ΙΙΛιιις (J κοντούλης κατηφής και συνεσταλμένος έκανε αρ­ ) ι ι Ι (ι ιγά το γύρο του ατελιέ σαν να προχωρούσε κάτω από

Ι

μια αψίδα ραβδισμών και προσβολών, βαδίζοντας σταθερά παρ' όλα αυτά, χωρίς να παραλείψει να περιεργαστεί ούτε ένα πρόσωπο,

Ο διευθυντής παρακολουθούσε τη σκηνή μ' ένα ουδέτε­

ρο χαμόγελο' ήξερε τις εργάτριές του κι ήξερε πως δεν μπορεί κανείς να τα βγάλει πέρα ει'ικολα μαζί τους κάνο­

ντας πως δεν ακούει όλο αυτό το πανδαιμόνιο ρώτησε τον

κ Ζατούρετσκι: «Μα πώς ήταν τελικά αυτή η γυναίκα;»

Ο κ Ζατούρετσκι γύρισε προς τον διευθυντή και απά­

ντησε αργά και σοβαρά: «Όμορφη πολι'ι 6μορφη » Στο μεταξι'> η Κλάρα είχε ζαρώσει σε μια γωνιά, και με

το ανήσυχο ύφος της, το σκυμμένο κεφάλι και τον πυρετώδη ρυθμό με τον οποίο δούλευε, δημιουργοι'ισε έντονη αντίθεση

με όλες τις άλλες που είχαν αποχαλινω()εί Α, τι άσχημα που έπαιζε το ρόλο της ασήμαντης και αμέριμνης! Και ο κ

Ζατούρετσκι ήταν τώρα δύο βήματα από τη ραπτομηχανή της απ6 στιγμή σε στιγμή θα την κοιτοι'ισε καταπρόσωπο!

Τη μέρα που ο κ Ζατούρετσκι είδε σπίτι μου την Κλάρα θαμπώθηκε τόσο πολύ που εντέλει δεν την είδε Η ομορ­

φιά έβαλε ένα αδιαπέραστο φίλτρο μπροστά στα μάτια του Ένα φίλτρο από φως που την έκρυβε σαν πέπλο

ΚΑΝΕΙΣ ΔΕ ΘΑ ΓΕΛΑΣΕΙ

Γιατί η Κλάρα ούτε ψηλή ούτε ξανθιά είναι Μόνο το εσωτερικό ύψος της ομορφιάς μπορούσε να της δώσει την εικόνα του εξωτερικού ύψους στα μάτια του κ Ζατούρε­ τσκι Και το φως που πηγάζει από την ομορφιά έδινε στα μαλλιά της την όψη του χρυσού

Όταν ο κοντούλης έφτασε τελικά στη γωνία του δωμα­ τίου όπου η Κλάρα με την καφετιά φόρμα της ζάρωνε πά­

νω απ' τα κομμάτια μιας φούστας δεν την αναγνώρισε Δεν την αναγνώρισε, επειδή δεν την είχε δει ποτέ

9

'Ωταν η Κλάρα τέλειωσε την ασυνάρτητη και σχεδόν ακατα­ ν6ητη εξιστόρησή της της είπα: «Βλέπεις, είμαστε τυχεροί!»

«Έλα τώρα! Θα το γuρίσω στην πλάκα Στο κάτω κάτω, ένα αστείο ήταν όλα αuτά »

«Δεν είναι εποχές αuτές για αστεία' σήμερα όλα τα παίρνουν στα σοβαρά' θα πουν ότι θέλησα σκόπιμα να σπι­ λώσω την υπόληψή του Δηλαδή άμα τον δουν, περιμένεις

να πιστέψουν ότι πήγε αυτός να ξεμυαλίσει γυναίκα;»

Ι

μια αψίδα ραβδισμών και προσβολών, βαδίζοντας σταθερά παρ' όλα αυτά, χωρίς να παραλείψει να περιεργαστεί ούτε

ένα πρόσωπο,

Ο διευθυντής παρακολουθούσε τη σκηνή μ' ένα ουδέτε­

ρο χαμόγελο' ήξερε τις εργάτριές του κι ήξερε πως δεν μπορεί κανείς να τα βγάλει πέρα ει'ικολα μαζί τους κάνο­

ντας πως δεν ακούει όλο αυτό το πανδαιμόνιο ρώτησε τον

κ Ζατούρετσκι: «Μα πώς ήταν τελικά αυτή η γυναίκα;»

Ο κ Ζατούρετσκι γύρισε προς τον διευθυντή και απά­

ντησε αργά και σοβαρά: «Όμορφη πολι'ι 6μορφη » Στο μεταξι'> η Κλάρα είχε ζαρώσει σε μια γωνιά, και με

το ανήσυχο ύφος της, το σκυμμένο κεφάλι και τον πυρετώδη ρυθμό με τον οποίο δούλευε, δημιουργοι'ισε έντονη αντίθεση

με όλες τις άλλες που είχαν αποχαλινω()εί Α, τι άσχημα που έπαιζε το ρόλο της ασήμαντης και αμέριμνης! Και ο κ

Ζατούρετσκι ήταν τώρα δύο βήματα από τη ραπτομηχανή της απ6 στιγμή σε στιγμή θα την κοιτοι'ισε καταπρόσωπο!

Τη μέρα που ο κ Ζατούρετσκι είδε σπίτι μου την Κλάρα θαμπώθηκε τόσο πολύ που εντέλει δεν την είδε Η ομορ­

φιά έβαλε ένα αδιαπέραστο φίλτρο μπροστά στα μάτια του Ένα φίλτρο από φως που την έκρυβε σαν πέπλο

ΚΑΝΕΙΣ ΔΕ ΘΑ ΓΕΛΑΣΕΙ

Γιατί η Κλάρα ούτε ψηλή ούτε ξανθιά είναι Μόνο το εσωτερικό ύψος της ομορφιάς μπορούσε να της δώσει την εικόνα του εξωτερικού ύψους στα μάτια του κ Ζατούρε­ τσκι Και το φως που πηγάζει από την ομορφιά έδινε στα μαλλιά της την όψη του χρυσού

Όταν ο κοντούλης έφτασε τελικά στη γωνία του δωμα­ τίου όπου η Κλάρα με την καφετιά φόρμα της ζάρωνε πά­

νω απ' τα κομμάτια μιας φούστας δεν την αναγνώρισε Δεν την αναγνώρισε, επειδή δεν την είχε δει ποτέ

9

'Ωταν η Κλάρα τέλειωσε την ασυνάρτητη και σχεδόν ακατα­ ν6ητη εξιστόρησή της της είπα: «Βλέπεις, είμαστε τυχεροί!»

«Έλα τώρα! Θα το γuρίσω στην πλάκα Στο κάτω κάτω, ένα αστείο ήταν όλα αuτά »

«Δεν είναι εποχές αuτές για αστεία' σήμερα όλα τα παίρνουν στα σοβαρά' θα πουν ότι θέλησα σκόπιμα να σπι­ λώσω την υπόληψή του Δηλαδή άμα τον δουν, περιμένεις

να πιστέψουν ότι πήγε αυτός να ξεμυαλίσει γυναίκα;»

Του εξήγησα πως δεν είχα παραλείψει ούτε ένα μάθη­ ιια, πως όλα αυτά ήταν ένα αστείο και του διηγήθηκα όλη την ιστορία με τον Ζατούρετσκι και την Κλάρα

«Ωραία σας πιστεύω» είπε ο καΗηγητής «αλλά αυτό ι)εν αλλάζει σε τίποτα την όλη υπόθεση Τώρα οι πάντες πτη σχολή λένε ότι δεν κάνετε μαθήματα Το θέμα συζητή­ Οηκε ήδη στον σύλλογο προσωπικοι) και χτες έφτασε στο

πι ψβοιιλιο της σχολής.»

«Ι'ιατί όμως δε μίλησαν σ' εμένα πρώτα;»

«Να σας μιλήσουν να σας πουν τι; Όλα είναι ξεκάθαρα ΥΙ' αυτούς Τώρα εξετάζουν αναδρομικά όλη την προηγοι)­ ιιενη διαγωγή σας προσπαθώντας να βρουν κάποια σχέση ανάμεσα στο παρελθόν σας και στην τωρινή συμπεριφορά πας »

«Τι το κακό μποροι)ν να βρουν στο παρελθόν μου; Ξέ­ (ιετε κι εσείς πόσο την αγαπάω τη δουλειά μου Δεν παρέ­ λειψα ποτέ ούτε ένα μάθημά μου Έχω ήσυχη τη συνείδησή ΙΗιυ.»

«Κάθε ανθρώπινη ζωή έχει πολλές και διαφορετικές πλευρές» είπε ο καθηγητής «ΊΌ παρελθόν του καθενός ιιας ανάλΟΥα με τον τρόπο που το παρουσιάζουμε μπορεί κΓιλλιστα να αποτελέσει βιογραφία ενός λαοφιλούς πολιτι­ κ(ιιί ή ενός εγκληματία Κοιτάξτε απλώς τη δική σας περί­ ιττωση Δεν πατούσατε στις συνεδριάσεις χαι τις σπάνιες

Του εξήγησα πως δεν είχα παραλείψει ούτε ένα μάθη­ ιια, πως όλα αυτά ήταν ένα αστείο και του διηγήθηκα όλη την ιστορία με τον Ζατούρετσκι και την Κλάρα

«Ωραία σας πιστεύω» είπε ο καΗηγητής «αλλά αυτό ι)εν αλλάζει σε τίποτα την όλη υπόθεση Τώρα οι πάντες πτη σχολή λένε ότι δεν κάνετε μαθήματα Το θέμα συζητή­ Οηκε ήδη στον σύλλογο προσωπικοι) και χτες έφτασε στο

πι ψβοιιλιο της σχολής.»

«Ι'ιατί όμως δε μίλησαν σ' εμένα πρώτα;»

«Να σας μιλήσουν να σας πουν τι; Όλα είναι ξεκάθαρα ΥΙ' αυτούς Τώρα εξετάζουν αναδρομικά όλη την προηγοι)­ ιιενη διαγωγή σας προσπαθώντας να βρουν κάποια σχέση ανάμεσα στο παρελθόν σας και στην τωρινή συμπεριφορά πας »

«Τι το κακό μποροι)ν να βρουν στο παρελθόν μου; Ξέ­ (ιετε κι εσείς πόσο την αγαπάω τη δουλειά μου Δεν παρέ­ λειψα ποτέ ούτε ένα μάθημά μου Έχω ήσυχη τη συνείδησή ΙΗιυ.»

«Κάθε ανθρώπινη ζωή έχει πολλές και διαφορετικές πλευρές» είπε ο καθηγητής «ΊΌ παρελθόν του καθενός ιιας ανάλΟΥα με τον τρόπο που το παρουσιάζουμε μπορεί κΓιλλιστα να αποτελέσει βιογραφία ενός λαοφιλούς πολιτι­ κ(ιιί ή ενός εγκληματία Κοιτάξτε απλώς τη δική σας περί­ ιττωση Δεν πατούσατε στις συνεδριάσεις χαι τις σπάνιες

Καταλάβαινα πως ο καθηγητής ούτε να με τρομοκρατή­σει ήθελε ούτε να με παραπλανήσει' αλλά τον θεωρούσα έτσι κι αλλιώς ιδιόρρυθμο και δεν ήθελα να τον ακολουθή­

σω στον σκεπτικισμό του Αυτό το άλογο το είχα καβαλικέ­ψει μόνος μου' δε γινόταν λοιπόν να το αφήσω να μου τρα­βήξει τα χαλινάρια απ' τα χέρια μου και να με πάει όπου ήΗελε αυτό 'Η μουν έτοιμος να δώσω μάχη

Και το άλογο δεν την απέφυγε τη μάχη Γυρίζοντας σπί­

τι βρήκα στο γραμματοκιβώτιο μια κλήση για την επόμενη συνεδρίαση της συνοικιακής επιτροπής

10

Η συνοικιακή επιτροπή συνεδρίαζε γι)ρω από 'να μακρό­στενο τραπέζι σ' ένα παλιό, κλειστό πια κατάστημα Ένας γκριζομάλλης με γυαλιά και ανύπαρκτο πηγούνι μου έδειξε μια καρέκλα Τον ευχαρίστησα, κάΗισα, κι εκείνος πήρε το λόγο Μου ανακοίνωσε πως η συνοικιακή επιτροπή με πα­ρακολουθούσε εδώ και αρκετόν καιρό πως ήξεραν πολύ κα­

λά ότι διάγω έκλυτο βίο, κι αυτό προξενούσε αλγεινή εντύ­πωση στη γειτονιά' πως οι ένοικοι της πολυκατοικίας μου είχαν ήδη παραπονεθεί μία φορά ότι ολόκληρη νύχτα δεν έκλεισαν μάτι από τη φοβερή φασαρία στο διαμέρισμά μου' πως όλα αυτά ήταν αρκετά για να έχουν σαφή αντίλη-

Καταλάβαινα πως ο καθηγητής ούτε να με τρομοκρατή­σει ήθελε ούτε να με παραπλανήσει' αλλά τον θεωρούσα έτσι κι αλλιώς ιδιόρρυθμο και δεν ήθελα να τον ακολουθή­

σω στον σκεπτικισμό του Αυτό το άλογο το είχα καβαλικέ­ψει μόνος μου' δε γινόταν λοιπόν να το αφήσω να μου τρα­βήξει τα χαλινάρια απ' τα χέρια μου και να με πάει όπου ήΗελε αυτό 'Η μουν έτοιμος να δώσω μάχη

Και το άλογο δεν την απέφυγε τη μάχη Γυρίζοντας σπί­

τι βρήκα στο γραμματοκιβώτιο μια κλήση για την επόμενη συνεδρίαση της συνοικιακής επιτροπής

10

Η συνοικιακή επιτροπή συνεδρίαζε γι)ρω από 'να μακρό­στενο τραπέζι σ' ένα παλιό, κλειστό πια κατάστημα Ένας γκριζομάλλης με γυαλιά και ανύπαρκτο πηγούνι μου έδειξε μια καρέκλα Τον ευχαρίστησα, κάΗισα, κι εκείνος πήρε το λόγο Μου ανακοίνωσε πως η συνοικιακή επιτροπή με πα­ρακολουθούσε εδώ και αρκετόν καιρό πως ήξεραν πολύ κα­

λά ότι διάγω έκλυτο βίο, κι αυτό προξενούσε αλγεινή εντύ­πωση στη γειτονιά' πως οι ένοικοι της πολυκατοικίας μου είχαν ήδη παραπονεθεί μία φορά ότι ολόκληρη νύχτα δεν έκλεισαν μάτι από τη φοβερή φασαρία στο διαμέρισμά μου' πως όλα αυτά ήταν αρκετά για να έχουν σαφή αντίλη-

Προσπάθησα άλλη μια φορά να συμμαζέψω αυτή την ιστορία, που είχε πάρει τεράστιες διαστάσεις: «Ακούστε σι>ντροφοι» τους είπα «όλα αυτά είναι αστεία Η συγκεκρι­ μένη εργασία είναι τόσο ασήμαντη που κανένας δε θα δε­ χ6ταν να κάνει κάποια θετική εισήγηση Κι αν έγινε και μια παρεξήγηση ανάμεσα σ' αυτήν τη γυναίκα και τον κ Ζατού­ ()ετσκι, δεν είναι δα λόγος να κάνετε ολόκληρη συνεδρίαση»

«Ευτυχώς, σύντροφε δεν αποφασίζεις εσύ πότε πρέπει

να κάνουμε συνεδρίαση και πότε όχι» μου απάντησε ο άν­ Ορωπος με το ανύπαρκτο πηγούνι «Κι αυτά που ισχυρίζε­ σαι τώρα πως η εργασία του σύντροφου Ζατούρετσκι δεν έχει την παραμικρή αξία, πρέπει να θεωρήσουμε πως είναι από σκέτη εκδίκηση Η συντρόφισσα Ζατούρετσκι μας έδωσε ένα γράμμα που έγραψες στον σύζυγό της αφού εί­ χες διαβάσει την εργασία του.»

«Ναι Αλλά στο γράμμα αυτό δε γράφω ούτε λέξη για την ποιότητα της εργασίας του.»

«Όντως Αλλά έγραψες στον σύντροφο Ζατοι)ρετσκι ότι

Οα τον βοηθούσες ευχαρίστως κι όταν διαβάσει κανείς το γράμμα σου φαίνεται ξεκάθαρα ότι σου άρεσε η εργασία του Και τώρα λες πως είναι αναμάσημα ξένων ιδεών Για­

τί τότε δεν του το έγραψες αμέσως; Γιατί δεν του το 'πες στα ίσα;»

«ο σύντροφος είναι διπρόσωπος» είπε η ξανθιά

Εκείνη τη στιγμή παρενέβη μια γυναίκα κάποιας ηλικίας

με περμανάντ πέρασε κατευθείαν στο ψητό: «Θέλουμε να ιιας πεις, σύντροφε ποια είναι αυτή η γυναίκα που συνά­ ντησε στο σπίτι σου ο κ Ζατούρετσκι»

Προσπάθησα άλλη μια φορά να συμμαζέψω αυτή την ιστορία, που είχε πάρει τεράστιες διαστάσεις: «Ακούστε σι>ντροφοι» τους είπα «όλα αυτά είναι αστεία Η συγκεκρι­ μένη εργασία είναι τόσο ασήμαντη που κανένας δε θα δε­ χ6ταν να κάνει κάποια θετική εισήγηση Κι αν έγινε και μια παρεξήγηση ανάμεσα σ' αυτήν τη γυναίκα και τον κ Ζατού­ ()ετσκι, δεν είναι δα λόγος να κάνετε ολόκληρη συνεδρίαση»

«Ευτυχώς, σύντροφε δεν αποφασίζεις εσύ πότε πρέπει

να κάνουμε συνεδρίαση και πότε όχι» μου απάντησε ο άν­ Ορωπος με το ανύπαρκτο πηγούνι «Κι αυτά που ισχυρίζε­ σαι τώρα πως η εργασία του σύντροφου Ζατούρετσκι δεν έχει την παραμικρή αξία, πρέπει να θεωρήσουμε πως είναι από σκέτη εκδίκηση Η συντρόφισσα Ζατούρετσκι μας έδωσε ένα γράμμα που έγραψες στον σύζυγό της αφού εί­ χες διαβάσει την εργασία του.»

«Ναι Αλλά στο γράμμα αυτό δε γράφω ούτε λέξη για την ποιότητα της εργασίας του.»

«Όντως Αλλά έγραψες στον σύντροφο Ζατοι)ρετσκι ότι

Οα τον βοηθούσες ευχαρίστως κι όταν διαβάσει κανείς το γράμμα σου φαίνεται ξεκάθαρα ότι σου άρεσε η εργασία του Και τώρα λες πως είναι αναμάσημα ξένων ιδεών Για­

τί τότε δεν του το έγραψες αμέσως; Γιατί δεν του το 'πες στα ίσα;»

«ο σύντροφος είναι διπρόσωπος» είπε η ξανθιά

Εκείνη τη στιγμή παρενέβη μια γυναίκα κάποιας ηλικίας

με περμανάντ πέρασε κατευθείαν στο ψητό: «Θέλουμε να ιιας πεις, σύντροφε ποια είναι αυτή η γυναίκα που συνά­ ντησε στο σπίτι σου ο κ Ζατούρετσκι»