bebeloseis - giorgio agamben

Για τον λόγο αύτόν στον Genius ήταν μένο το μέτωπο, δχι το εφήβαιο* και ή κίνηση να φέρ-νουμε τό χέρι στο μέτωπο, πού δλοι σχεδόν άσυναίσθη- άφιερω-τα κάνουμε σέ στιγμές άφιερω-ταραχής,

(2000 - Ό επίλοιπος χρόνος "Ενα

σχόλιο στήν Προς Ρωμαίους στολή), La potenza del pensiero Saggi e conferenze ( 2005 - Ή δύ- ναμη της σκέψης Δοκίμια καί δια- λέξεις). Τά βιβλία του έχουν μετα- φραστεί σέ πολλές γλώσσες τοΰ κόσμου

GIORGIO AGAMBEN

Β Ε Β Η Λ Ω Σ Ε Ι Σ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΙΑΜΟΥΡΑΣ

Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ι Σ Α Γ Ρ Α

εί-το κατεξοχήν (( δαιμονικό » ( geniale ) αντικείμενο ήταν

τό κρεβάτι: genialis hctus^ ή νυφική κλίνη, γιατί σε

αύ-τή λαμβάνει χώρα ή γενεαύ-τήσια πράξη Και στόν Genius

ήταν αφιερωμένη ή ήμέρα της γέννησης* αύτός είναι και ό λόγος για τόν όποιο και εμείς τήν αποκαλούμε ακόμη γενέθλια ( genetliaco ) Τα δώρα και τα πλούσια γεύματα με τά όποια γιορτάζουμε τά γενέθλια συνι-στοΰν, παρά τήν απεχθή και τώρα πια αναπόφευκτη αγγλοσαξονική επωδό, μία ενθύμηση της γιορτής και των θυσιών πού οί οικογένειες των Ρωμαίων προσέ-φεραν στόν Genius, τήν επέτειο της γέννησης των με-λών τους Ό Όράτιος ( Quintus Horatius Flaccus ) κά-νει λόγο για άκρατο οίνο, γιά ενα χοιρίδιο ήλικίας δύο

μηνών, για εναν αμνό πασπαλισμένο μέ

χοντροαλεσμέ-νο κριθάρι φαίνεται ωστόσο δτι, αρχικώς, δεν σιμοποιούσαν παρά λιβάνι, κρασί και γευστικές πίτες

χρη-μέ χρη-μέλι, γιατί ό Genius, πού προΐστατο της γέννησης, δέν δεχόταν μέ εύχαρίστηση τις αιματηρές θυσίες (( 'Ονομάζεται Genius, γενέθλιος δαίμονάς μου, για-

τί μέ δημιούργησε {Genius meus nominatur, quia me

genuit » ) Αύτο δμως δέν άρκεϊ Ό Genius δέν ήταν

μόνο ή προσωποποίηση της σεξουαλικής ενέργειας Χωρίς άμφιβολία, κάθε άρρην είχε τον δικό του Genius και κάθε γυναίκα είχε τη δική της Juno, αμφότερες εκδηλώσεις τής γονιμότητας πού δημιουργεί και δι-αιωνίζει τη ζωή Άλλά, δπως είναι εμφανές, στον δρο

ingenium πού δηλώνει το σύνολο τών φυσικών καΐ

ηθικών ιδιοτήτων οί όποιες είναι έμφυτες στον

άνθρω-πο άνθρω-πού έρχεται στη ζωή, ό Genius αάνθρω-ποτελούσε κατά κάποιο τρόπο τη θεοποίηση του ανθρώπου, την αρχή πού στηρίζει, καθοδηγεί καΐ εκφράζει τή σύνολη ύπαρ-

ξή του Για τον λόγο αύτόν στον Genius ήταν μένο το μέτωπο, δχι το εφήβαιο* και ή κίνηση να φέρ-νουμε τό χέρι στο μέτωπο, πού δλοι σχεδόν άσυναίσθη-

άφιερω-τα κάνουμε σέ στιγμές άφιερω-ταραχής, άπόγνωσης και στίσματος, δταν έχουμε τήν αίσθηση πώς παραμελή-σαμε τον εαυτό μας, θυμίζει τήν τελετουργική κίνηση πού εκτελούνταν στή διάρκεια τής λατρείας του Genius

σα-( unde venerantes deum tangimus frontem ) Και επειδή

ό θεός αύτός, υπό μία έννοια, είναι ό πιο ενδόμυχος και προσωπικός μας, είναι άπαραίτητο να τον κατευνάζου-

GENIUS, ΓΕΝΕΘΛΙΟΣ ΔΑΙΜΟΝΑΣ 10

με καΐ νά τον εξευμενίζουμε σε κάθε πτυχή καΐ κάθε στιγμή της ζωής μας

'Υπάρχει, μια λατινική έκφραση πού φανερώνει με θαυμαστό τρόπο τήν κρυφή σχέση πού 6 καθένας μας οφείλει νά γνωρίζει να διατηρεί με τον δικό του ξεχω-

ριστό Genius: indulgere Genio ^ Στον Genius

οφείλου-με να συγκατανεύουοφείλου-με και να αφηνόμαστε, στον nius οφείλουμε να παραχωρούμε δλα όσα άξιώνει από εμας, γιατί ή απαίτηση του είναι και δική μας απαί-τηση, ή εύτυχία του είναι και δική μας εύτυχία 'Α-κόμη και δταν οι δικές του -οι δικές μας ! - απαιτήσεις ίσως μας φαίνονται παράλογες και ιδιότροπες, καλά

Ge-θα κάνουμε να τις δεχόμαστε άσυζητητί 'Άν γιά νά γράψετε έχετε -έχει ! - ανάγκη από εκείνο το κιτρινω-

πό χαρτί, από εκείνη τήν ειδική πένα, αν χρειάζεται εκείνο ακριβώς τό αδύναμο φως πού πέφτει από άρι-στερά, δεν ωφελεί σε τίποτα να λέτε δτι δλες οι πένες κάνουν τήν ίδια δουλειά, και πώς δλα τά χαρτιά και δλα τα φώτα είναι εξίσου καλά 'Άν δίχως εκείνο το λινό γαλάζιο πουκάμισο (πρός θεοϋ, οχι τό λευκό με

τό κολάρο πού θυμίζει χαρτογιακά ! ) δεν άξίζει να ζείτε, αν δίχως εκείνα τα μακριά τσιγάρα μέ τό μαΰρο χαρτί δεν νιώθετε ικανοί νά κάνετε ούτε ένα βήμα, δεν έξυττηρετεΐ να επαναλαμβάνετε στόν εαυτό σας πώς πρόκειται μόνο για έμμονες ιδέες, τις όποιες ήγγικεν ή ώρα νά θέσετε σε κρίση και να επαναπροσδιορίσετε

Genium suum defraudare^ νά έξαπατας τόν δικό σου

Genium στα λατινικά σημαίνει : να διάγεις έναν βίο

δίχως χαρές, να κοροϊδεύεις τον εαυτό σου ΚαΙ

gè-nialis, δαιμόνιος, είναι ό βίος πού άποσπα το βλέμμα

από τον θάνατο και άπαντα δίχως δισταγμό στην θηση του δαίμονα πού τον εφερε στον κόσμο

ώ-'Αλλά αύτος ο τόσο ενδόμυχος και προσωπικός θεός είναι, επίσης, δ,τι πιο απρόσωπο έχουμε μέσα μας, ή προσωποποίηση αύτου πού, εντός μας, μας ύπερβαί-νει, μας ξεπερνά και μας διαφεύγει (( Ό Genius είναι

ή δική μας ζωή, στο μέτρο πού δεν τη δημιουργήσαμε εμείς, άλλα μας δημιούργησε )) 'Άν αύτός φαίνεται νά ταυτίζεται με έμας, είναι μόνο για να άποκαλυφθεϊ άμέσως μετά σάν κάτι πολύ άνώτερο άπό έμας Νά κατανο-ήσουμε την άντίληψη του άνθρώπου πού ύπο-νοεΐται στόν Genius σημαίνει νά κατανοήσουμε οτι 6 άνθρωπος δεν είναι μόνο Έγώ και άτομική συνείδηση, άλλά, άπεναντίας, πώς ήδη άπό τη στιγμή της γέννη-

σής του μέχρι τον θάνατό του συμβιώνει με ενα

άπρό-σωπο και προατομικό στοιχείο 'Ήτοι πώς ο πος είναι ή μόνη ύπαρξη με δύο φάσεις, πού προκύπτει

άνθρω-άπό την πολύπλοκη διαλεκτική άνάμεσα σε ενα οχι

(άκόμη) εξατομικευμένο καΐ βιωμένο μέρος και σε

ενα μέρος ήδη σημαδεμένο άπό τό πεπρωμένο και άπό

τήν άτομική εμπειρία Ωστόσο τό άπρόσωπο και μή εξατομικευμένο μέρος δεν είναι ενα χρονολογικό πα-

ρελθόν πού άφήσαμε για πάντα πίσω μας και τό όποιο μπορούμε ενδεχομένως νά άνακαλέσουμε δια της μνή-

άπρόσω-πο είναι, δαιμόνιο* δαιμόνια είναι κυρίως ή δύναμη άπρόσω-πού σπρώχνει τό αίμα στις φλέβες μας ή μας βυθίζει στον ύπνο, ή άγνωστη δύναμη πού στο σώμα μας με τόση αβρότητα ρυθμίζει και κατανέμει τό θάλπος, και λύει

ή συσπά τις ίνες των μυών μας Είναι τον Genius πού αορίστως εμφανίζουμε στη μυχιότητα της φυσιολογι-κής ζωης μας, έκεΤ δπου δ,τι είναι περισσότερο δικό μας είναι το πιο ξένο και απρόσωπο, το πιό κοντινό είναι τό πλέον απόμακρο και άκυριάρχητο 'Άν δεν εί-χαμε αφεθεί στον Genius, αν ήμασταν μόνο Έγώ και συνείδηση, δεν θα μπορούσαμε ούτε να ούρήσουμε Ύπό αύτη την έννοια τό να ζεις με τον Genius σημαίνει

να βιώνεις μία μύχια σχέση με μία ξένη ύπαρξη, νά σχετίζεσαι άδιαλείπτως με μία ζώνη άγνωσίας, με μία περιοχή μή γνώσης Άλλα αύτή ή ζώνη άγνωσίας δεν είναι μία απώθηση, δεν μετατοπίζει και δεν εκτο-πίζει μία εμπειρία από τή συνείδηση στο άσυνείδητο, δπου αύτή καθιζάνει σαν ενα άνησυχαστικο παρελθόν, έτοιμο να αναδυθεί εκ νέου σε συμπτώματα και νευ-ρώσεις Ή οικειότητα με μία ζώνη άγνωσίας συνιστά μία καθημερινή μυστικιστική πρακτική, δπου τό Έγώ, στο πλαίσιο κάποιου ειδικού και εύφρόσυνου εσωτε-ρισμού, παρίσταται μειδιώντας στή δική του άποσύν-θεση καί, είτε πρόκειται για τήν πέψη της τροφής είτε γιά τήν έκλαμψη του νου, μαρτυρεί, στέκοντας δύσπι-στο και επιφυλακτικό, τή δική του άτελεύτητη εγκα-τάλειψη και διάλυση Ό Genius είναι ή ζωή μας, κα-θότι δεν μας άνήκει

καΐ γι,ά εναν μαΰρο {alter) Ό πρώτος μας ώθεΐ καΐ

μας συμβουλεύει, να κάνουμε τό καλό, ο δεύτερος μας δι,αφθείρει καΐ μας προδιαθέτει στο κακό Ό Όρά-τιος, δικαίως ισως, υπαινίσσεται δτι στην πραγματι-κότητα πρόκειται για εναν μόνο Genius, ό όποιος ό-μως είναι άσταθής και εύμετάβλητος, τη μία άδολος και την άλλη έρεβώδης, τη μία φρόνιμος και την άλλη εκφυλισμένος 'Άν τό καλοεξετάσουμε, τούτο σημαί-νει πώς δεν είναι ό Genius πού μεταβάλλεται, άλλά ή σχέση μας μαζί του, ή οποία από φωτεινή και καθαρή μετατρέπεται σε θαμττή και σκοτεινή Ή ζωτική άρ-

χή μας, ό σύντροφος πού προσανατολίζει και καθίστα αξιολάτρευτη τήν ύπαρξη μας, μετατρέπεται τότε με-μιάς σε αθόρυβο λαθρεπιβάτη, πού μας ακολουθεί σε κάθε βήμα σαν μία σκιά καΐ κρυφά συνωμοτεί εναν-τίον μας Ή ρωμαϊκή τέχνη άναπαριστα ετσι, τόν εναν πλάι στον άλλον, δύο γενέθλιους δαίμονες ( Genii ), τόν εναν νά κρατα στό χέρι του μία άναμμένη δάδα και τόν άλλο, αγγελιοφόρο θανάτου, νά άναποδογυρίζει και να σβήνει τή δάδα

Σε αύτή τήν όψιμη ήθικοποίησή του, τό παράδοξο του Genius αναδύεται μέσα σε άπλετο φως : αν ό

Genius είναι ή δική μας ζωή, στον βαθμό πού δεν

μας ανήκει, τότε εμεϊς όφείλουμε να λογοδοτήσουμε για κάτι του οποίου δεν είμαστε οι ύπεύθυνοι, ή σω-τηρία μας και ή καταστροφή μας έχουν ενα παιδικό πρόσωπο πού είναι και δεν είναι τό δικό μας πρόσωπο

GENIUS, ΓΕΝΕΘΛΙΟΣ ΔΑΙΜΟΝΑΣ 20

Ό Genius έχει ενα αντίστοιχο στη χριστιανική ιδέα του φύλακα αγγέλου - καλύτερα των δύο αγγέλων, ενός καλοΰ και άγιου, πού μας οδηγεί προς τη σωτη-ρία, και ένος μοχθηρού και διεστραμμένου, πού μας σπρώχνει προς την αιώνια κατάρα και τον χαμό Ωσ-τόσο είναι στην ιρανική άγγελολογία πού αύτός βρί-σκει τήν πλέον διαυγή διατύπωση του Σύμφωνα με αύτό τό δόγμα, στή γέννηση κάθε ανθρώπου προΐστα-ται ενας άγγελος ονόματι Νταένα πού έχει τή μορ-

φή ενός πολύ ομορφου κοριτσιού Ή Νταένα είναι τό ούράνιο αρχέτυπο καθ' ομοίωση του οποίου πλάστηκε

τό άτομο καί, συνάμα, ό βουβός μάρτυρας πού μας εποπτεύει και μας συνοδεύει κάθε στιγμή της ζωής μας Καί, παρ'όλα αύτά, τό πρόσωπο του αγγέλου δεν μένει απαράλλαχτο στό διάβα του χρόνου, άλλά, όπως

τό πρόσωπο του Ντόριαν Γκρέυ, μεταμορφώνεται νεπαίσθητα με κάθε χειρονομία και πράξη μας, με κάθε λέξη μας, με κάθε σκέψη μας 'Έτσι τή στιγμή του θανάτου, ή ψυχή βλέπει τόν άγγελό της να τήν πλησιάζει παραμορφωμένος ανάλογα με τή συμπερι-φορά της στή ζωή σε ενα δημιούργημα ακόμη πιό όμορφο ή σε εναν αποτρόπαιο δαίμονα, πού ψιθυρίζει : (( Έγώ είμαι ή δική σου Νταένα, όπως τή διαμόρφω-σαν οι σκέψεις σου, τα λόγια σου και οι πράξεις σου »

α-Με μία ιλιγγιώδη αναστροφή, ή ζωή μας πλάθει και σκιαγραφεί τό αρχέτυπο κατ' εικόνα του οποίου δη-μιουργηθήκαμε

Κατά κάποι,ο τρόπο καΐ ώς εναν βαθμό δλοι ερχόμαστε

σε συμβιβασμό με τον Genius, με ο,τι εντός μας δεν μας ανήκει Ό τρόπος με τον όποιο ό καθένας από έμας αγωνίζεται να απαλλαγεί από τόν Genius, νά του ξεφύ-γει, είναι ό χαρακτήρας του Είναι ο μορφασμός πού ό Genius, καθώς τόν άποφύγαμε και τόν αφήσαμε ανέκ-φραστο, χαράσσει στό πρόσωπο του Έγώ Τό ύφος ενός δημιουργού, όπως και ή σαγήνη κάθε δημιουργήματος εξαρτώνται, όμως, όχι από τόν δαίμονά του, αλλά από δ,τι στερείται δαίμονα, από τόν χαρακτήρα του Για τόν λόγο αύτόν, όταν άγαπαμε κάποιον, για την ακρίβεια δεν άγαπαμε ούτε τόν δαίμονά του ούτε τόν χαρακτήρα του (πόσο μάλλον τό Έγώ του), άλλα τόν ειδικό και ξεχωριστό τρόπο πού έχει αύτός για να διαφεύγει άπό άμφότερους, τό επιδέξιο ττηγαινέλα του μεταξύ δαίμο-

να και χαρακτήρα ( Γιά παράδειγμα, ή παιδική χάρη

με την όποία εκείνος ό ποιητής καταβρόχθιζε κρυφά τά παγωτά ή ό άχαρος τρόπος με τόν όποιο εκείνος ό φι-λόσοφος περπατούσε πάνω-κάτω στό δωμάτιό του, κα-θώς μιλούσε, σταματώντας άπότομα γιά νά στυλώσει

τά μάτια του σε μιά μακρινή γωνία του ταβανιου ) ^^

Εντούτοις έρχεται γιά τόν καθέναν ή στιγμή πού πει νά χωρίσει άπό τόν Genius Μπορεί νά είναι κατά

πρέ-τή διάρκεια της νύχτας, ξαφνικά, όταν άκούγοντας μία παρέα πού περνά, νιώθεις, δεν ξέρεις τό γιατί, ότι ό θεός σου σε εγκαταλείπει 'Ή, άντιθέτως, είμαστε έ-

εφτα-σε να καλύπτει ολόκληρο τον ρωμαϊκό δήμο ( Genius Populi

Roma-ni) ή τον αύτοκρατορικό θεσμό (Genius Augusti) Υπάρχει και

στο-χαστές καΐ συγγραφείς δπως ό Franz Kafka, ό Robert Musil, ό

Walter Benjamin και ό Hermann Hesse Εξάλλου είναι ενδεικτικό

δια-τά συχνά τα μικρά παιδιά να γεννιέται ακριβώς από την επίγνωση δτι είναι άνίκανα γιά μαγεία 'Ό,τι μπο-ρούμε νά πετύχουμε χάρη στις αρετές μας και στον μόχθο μας, στην πραγματικότητα, δεν μπορεί να μας κάνει αληθινά εύτυχισμένους Μόνο ή μαγεία μπορεί

νά το πετύχει Κάτι τέτοιο δεν διέφυγε άπό το παιδικό δαιμόνιο του Mozart, ό όποιος σε μία έπιστολή του στον άβά Joseph Bullinger διέκρινε με ακρίβεια τόν κρυφό δεσμό πού υφίσταται, ενα είδος μυστικής άλλη-λεγγύης, μεταξύ μαγείας και εύτυχίας : (( Τό να ζω καλά και το να ζω εύτυχισμένος είναι δύο διαφορετικά πράγματα και το δεύτερο, δίχως κάποια μαγεία, είναι βέβαιο δτι δεν θά μου συμβεί Γι' αύτό θα επρεπε να συμβεί κάτι το πραγματικά άφύσικο »

Τα μικρά παιδιά, δπως και τά πλάσματα των

πα-29

Ή ' Η μ έ ρ α τ η ς Κ ρ ί σ ε ω ς

ΤΙ Ε Ι Ν Α Ι Ε Κ Ε Ι Ν Ο πού μέ γοητεύει, πού μέ σαγηνεύει

καΐ μου προκαλεί ισχυρή εντύπωση στις φίες πού άγαπώ ; Νομίζω πώς πρόκειται απλούστατα γι'αύτό : για μένα ή φωτογραφία συνιστά κατά κάποιον τρόπο τον τόπο της Δευτέρας Παρουσίας, άντιπροσω-πεύει τον κόσμο δπως φαίνεται κατά την εσχάτη ήμέρα, την Ήμέρα της Όργης Δεν εχει να κάνει άσφαλώς με

φωτογρα-τό ιδιο το θέμα της φωτογραφίας, δεν θέλω να πώ πώς

οι φωτογραφίες πού άγαπώ είναι εκείνες πού νουν κάτι το επαχθές, το σοβαρό ή ακόμη και τό τραγι-

παριστά-κό 'Όχι* ή φωτογραφία μπορεί να δείχνει ενα

πρόσω-πο, ενα άντικείμενο, ενα οποιοδήποτε συμβάν Αύτή ναι ή περίπτωση ενός φωτογράφου σαν τόν Dondero \ ό όποιος, δπως καΐ ό Robert Capa παρέμεινε πάντοτε πιστός στή μαχόμενη δημοσιογραφία και ό όποιος συ-χνά άσκησε δ,τι θα μπορούσαμε να άποκαλέσουμε φω-

εί-τογραφική flâneHe ^ : περπατας δίχως κάποιο

συγκε-κριμένο σκοπό και φωτογραφίζεις (( δ,τι λάχει », (( δ,τι συναντας μπροστά σου κι δ,τι συμβαίνει γύρω σου » Εντούτοις αύτό τό (( τυχαίο » -τό πρόσωπο δύο γυναι-κών πού περνούν με τό ποδήλατο στή Σκωτία, ή βιτρί-

να ενός καταστήματος στό Παρίσι- θα κλητευθεΐ, θα κληθεί να εμφανιστεί τήν Ήμέρα της Κρίσεως

35

roman από τή Nathalie Sarraute μέχρι τον Samuel

Beckett και από τον Claude Simon μέχρι τον Alain

face : my nam£ is Might Have Been ; I am also called No

More^ Too Late^ Farewell ( Κοίτα το πρόσωπό μου : τό

φωτογρά-φισε διανοητές και προσωπικότητες δπως ό Jean Genet, ό Henri

Lefebvre, ό Louis Althusser και ό Ionesco, άλλα καΐ τους

εκείνη ενός άνθρώπου πού αισθάνεται οτι βρίσκεται (( σε μία ξένη

χώρα, περιτριγυρισμένος άπο άνθρώπους πού δεν πιστεύουν »

'Άλ-λα έργα του : Le visionnaire ( 1934 ), Minuit ( 1936 ), Varuna ( 1940 ),

Moira ( 1951 ), Chaque homme dans sa nuit ( 1960 ), καθώς και τα

θεατρικά Sud ( 1953), L'Ennemi ( 1954), LVmbre ( 1958)

Ο ί β ο η θ ο ί

Σ^ΤΑ Μ Υ Θ Ι Σ Τ Ο Ρ Η Μ Α Τ Α Τ Ο Υ Κ Α Φ Κ Α άπανταμε

πλά-J σματα πού ονομάζονται (( βοηθοί » ( Gehilfen )

Φαίνεται δμως πώς στην πραγματικότητα αύτα δεν είναι σε θέση να προσφέρουν καμιά βοήθεια Δεν κα-ταλαβαίνουν τίποτα, δεν έχουν κανένα (( χάρισμα », το μόνο πού ξέρουν είναι να προκαλούν μπελάδες, να παι-διαρίζουν και να κάνουν κουταμάρες, είναι « όχληροί », καί, επίσης, συχνά, (( ξεδιάντροποι » και (( έκφυλοι » 'Όσον άφορα το παρουσιαστικό τους διαφέρουν μόνο ώς προς το δνομά τους ( 'Αρθούρος, 'Ιερεμίας ) \ μοιάζουν μεταξύ τους (( δπως τα φίδια » Καί, παρ' δλα αύτά, εί-ναι προσεκτικοί παρατηρητές, (( εύστροφοι », και (( ξέ-ρουν να ελίσσονται », έχουν σπινθηροβόλο βλέμμα καί,

σε αντίθεση με τούς παιδιάστικους τρόπους τους, σωπα πού δείχνουν ενηλίκων, (( σπουδαστών, σχεδόν », και μακριές και πυκνές γενειάδες Κάποιος, δεν ξέ-ρουμε ποιός ακριβώς, μας τούς εμπιστεύτηκε και δεν μπορούμε να τούς ξεφορτωθούμε εύκολα Έν ολίγοις, (( δεν γνωρίζουμε ποιοί είναι », ισως είναι (( απεσταλ-μένοι » του εχθρού ( γεγονός πού θα εξηγούσε γιατί δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά νά καιροφυλακτούν και

πρό-να κατασκοπεύουν) Και δμως μοιάζουν με τούς λους, μέ αγγελιοφόρους πού αγνοούν το περιεχόμενο

άγγέ-45

6 Orson Welles, Πολίτης Καίψ {Citizen Kane, 1941)

7 John Huston, To γεράκι της Μάλτας ( TL· Maltese Falcon,

Π α ρ ω δ ί α

άπέκρυ-J ψε εναν βαθύτερο στοχασμό γιά την παρωδία, πού περιέχει εύλογοφανώς εναν άποφασιστικης σημασίας υπαινιγμό σχετικά με την ποιητική της Ό δρος (( Πα-ρωδία » ( με κεφαλαίο άρχικο ) εμφανίζεται στο βιβλίο εντελώς απρόσμενα, ώς επίθετο, δπως φαίνεται, ώς χα-ρακτηρισμός μειωτικός και ύβριστικός, του κεντρικού ισως ήρωα του μυθιστορήματος, του Βίλχελμ Τζερά-τσε, ειδώλου καΐ πατέρα του Άρτοΰρο, της φωνής πού εξιστορεί τα τεκταινόμενα Αύτός, ακούγοντας για πρώτη φορά τη λέξη (ή μάλλον, μεταφράζοντας την άπο τη μυστική γλώσσα των σφυριγμάτων τήν οποία πίστευε πώς ήταν ό μόνος πού μοιραζόταν με τον πα-τέρα ), δεν κατανοεί καλά το νόημά της και τήν επανα-λαμβάνει στο μυαλό του για να μήν τήν ξεχάσει Ε -πιστρέφοντας στο σπίτι του συμβουλεύεται ενα λεξικό και παίρνει τήν άκόλουθη γνωμάτευση : (( 'Απομίμηση ' του ύφους άλλου προσώπου, στήν οποία δ,τι σε εκείνον είναι σοβαρό μετατρέπεται σε γελοίο, κωμικό ή γκρο-τέσκο »

Ή παρείσφρηση αύτοϋ του ορισμού από ενα ρίδιο ρητορικής σε ενα λογοτεχνικό κείμενο δεν μπορεί

εγχει-να είεγχει-ναι τυχαία 'Ιδιαίτερα, μάλιστα, δταν ό δρος κάνει

57