ÑEÀ CÖÔNG ÑEÀ TAØI Phoøng giaùo duïc Chaâu Thaønh Tröôøng THCS Haûo Ñöôùc CHUYEÂN ÑEÀ HOAÙ HOÏC TEÂN CHUYEÂN ÑEÀ Thöïc hieän böôùc “höôùng daãn hoïc sinh töï hoïc ôû nhaø” trong 5 böôùc leân lôùp I Ly[.]
Trang 1Phòng giáo dục Châu Thành
Trường THCS Hảo Đước
CHUYÊN ĐỀ HOÁ HỌC
TÊN CHUYÊN ĐỀ: Thực hiện bước “hướng dẫn học
sinh tự học ở nhà” trong 5 bước lên lớp
I Lý do chọn đề tài:
- Năm bước lên lớp là một trong những nội dung quan trọng của một giáo viên trong việc soạn giáo án.Nó bao gồm các bước: 1- Oån định tổ chức; 2- Kiểm tra bài cũ; 3- Giảng bài mới; 4- Củng cố và luyện tập; 5- Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Trong thực tế, nhiều giáo viên chỉ xem trọng bước giảng bài mới mà rất xem nhẹ các bước khác.Điều đó là hoàn toàn sai lầm, ngược lại tấc cả các bước trong năm bước lên lớp là rất cần thiết cho giáo viên trong quá trình truyền thụ tri thức cho học sinh, nó giúp cho giáo viên chuẩn
bị và định hướng trước các công việc cần thiết khi đến lớp, để khỏi bị thụ động trước học sinh trong khi truyền thụ kiến thức cho các em
- Việc hướng dẫn học sinh tự học ở nhà cũng là bước rất quan trọng trong năm bước lên lớp,nó giúp cho việc học tập của học sinh ở nhà dể dàng hơn, đồng thời nó cũng giúp cho học sinh chuẩn bị và nghiên cứu trước nội dung bài học hôm sau, giúp cho việc truyền thụ kiến thức của giáo viên trên lớp cũng như việc tiếp thu kiến thức của học sinh được nhẹ nhàng hơn.Nhưng thực tế, rất nhiều giáo viên lại xem nhẹ bước này và soạn nó một cách qua loa, có lệ.Chính vì lẽ đó mà tôi viết chuyên đề này nhằm định hướng lại đúng đắn vai trò của việc thực hiện bước “Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà”
II Nội dung:
1.Những lý luận làm cơ sở khoa học cho việc thực hiện chuyên đề:
- Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những định hướng thiết thực mà bộ giáo dục yêu cầu các giáo viên thực hiện trong quá trình truyền thụ tri thức cho học sinh.Các giáo viên phải lấy học sinh là trung tâm của quá
Trang 2trình nhận thức, học sinh tự nghiên cứu các kiến thức, tự rút
ra được kiến thức bài học, và cũng tiếp nhận chúng một cách chủ động.Còn giáo viên chỉ đóng vai trò hướng dẫn cho học sinh trong quá trình tiếp nhận kiến thức của bài học, giáo viên định hướng cho học sinh bằng hệ thống các câu hỏi gợi mở …… để các em tự rút ra vấn đề cần nắm
- Vì vậy, giáo viên cần phải chuẩn bị thật kỉ các vấn đề cần truyền đạt cho học sinh trong giáo án trước khi đến lớp, và các em cũng phải nghiên cứu các nội dung của bài học trước ở nhà.Để làm tốt việc đó, giáo viên cần phải hướng dẫn cho học sinh thật kỉ cách học bài học và cách nghiên cứu, tìm hiểu nội dung của bài học tiếp theo ở nhà trước khi đến lớp
2 Thực trạng của việc thực hiện bước “Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà” trong trường THCS
- Thực tế, khi xem giáo án của nhiều giáo viên.Ta thấy rằng, đa số các giáo viên soạn bước “Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà” rất sơ xài, qua loa.Thường thì giáo viên soạn cho có lệ, đối phó; chẳng hạn như là:
+ Học thuộc bài
+ Làm bài tập
+ Chuẩn bị bài tiếp theo
- Như thế, để học sinh nghiên cứu được bài học đạt hiệu quả cao thì quả là rất khó khăn cho các em.Vậy là một giáo viên ta cần phải làm gì để giúp học sinh của mình biết cách học bài và nghiên cứu bài học ở nhà đạt hiệu quả hơn thì ta phải làm như thế nào?, hướng dẫn học sinh ra sao?
3 Giải pháp:
- Trước hết, ta phải nhận thấy rằng các bước trong năm bước lên lớp đều rất quan trọng, không được xem nhẹ bất kỳ bước nào khi tiến hành soạn giáo án.Và trong bước
“Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà” ta cũng phải chuẩn bị thật kỷ càng từ việc hướng dẫn học sinh học bài cũ, đến việc hướng dẫn học sinh cách nghiên cứu bài học mới
- Tuỳ theo kiến thức của từng bài học, mà ta thực hiện bước “Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà” cũng khác nhau.Chẳng hạn như:
+ Đối với bài học mang nội dung lý thuyết thì ta có thể làm như sau:
Trang 3* Phần học bài cũ: giáo viên phải chỉ cho học sinh phần trọng tâm cần nắm trong bài học, các phần không trọng tâm chỉ xem qua mà không cần học thuộc
* Phần hướng dẫn học sinh nghiên cứu bài mới: giáo viên cần phải chỉ cho học sinh phần trọng tâm phải tìm hiểu trước ở nhà
+ Đối với bài luyện tập: giáo viên cần yêu cầu học sinh làm lại các bài tập đã làm ở trên lớp (mà không nhìn bài giải), và sau đó kiểm tra lại kết quả bài làm nhằm khắc sâu phương pháp giải bài tập đó
+ Đối với bài thực hành: giáo viên yêu cầu học sinh xem lại các tính chất cần nắm của các chất, các hiện tượng quan sát được và giải thích các hiện tượng đó
Ví dụ 1: Khi dạy bài: “Điều chế khí hidro – phản ứng thế” ở tiết 50, ta có thể thực hiện bước “Hướng dẫn học sinh tự học
ở nhà như sau:
- Học thuộc bài học (cần nắm được cách điều chế hidro trong PTN và trong công nghiệp, các PTPƯ minh hoạ, cách thu khí hidro, và khái niệm phản ứng thế, các PTPƯ ví dụ minh hoạ cho phản ứng thế)
- Làm BT 3,4,5 / 117 sgk
+ Gợi ý BT4: Viết PTPỨ: Zn + 2HCl ZnCl2 +
H2
Zn + H2SO4 ZnSO4 +
H2
Fe + 2HCl FeCl2 +
H2
Fe + H2SO4 FeSO4 +
H2
HS tính số mol H2 số mol Fe và Zn ==> khối lượng Fe và Zn
+ BT5*: Tính số mol Fe và H2SO4 Viết PTHH ==> chất dư
Dựa vào số mol chất đủ và PTPƯ để tính số mol H2 tính thể tích H2
- Xem trước bài: “ Luyện tập 6”
Chú ý: + Xem lại lý thuyết các bài: Tính chất – ứng dụng của hidro, Phản ứng oxi hoá khử, Điều chế hidro – phản ừng thế
+ Các bài tập 2,4,5 trong sách giáo khoa
Trang 4Ví dụ 2: Khi dạy bài: “Luyện tập 7” ở tiết 58, ta có thể thực hiện bước “Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà như sau:
- Nắm lại kiến thức của bài: Nước(chú ý: tính chất vật lý và tính chất hoá học ,các PTPƯ minh hoạ cho từng tính chất đó), Axit – bazơ – muối (chú ý: các khái niệm,công thức tổng quát,cách gọi tên)
- Làm lại các bài tập: 2,3,4/sgk trang 134
- Xem trước bài “Thực hành 6: Tính chất hoá học của nước”
Chú ý: + Xem trước tiến trình thí nghiệm
+ Các tính chất hoá học: PƯ với Na, CaO, P2O5
III Kết luận:
- Trong quá trình thực hiện chuyên đề này ở trường THCS Hảo Đước, tôi thấy rằng, chuyên đề này rất thiết thực cho giáo viên nhằm góp phần giúp cho việc thực hiện đổi mới phương pháp trong trường THCS, cũng như việc giúp cho học sinh định hướng được việc tự nghiên cứu trước bài học ở nhà, để các em chủ động tiếp nhận được thông tin của bài học
- Do kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều, thời gian nghiên cứu còn hạn chế nên không tranh khỏi thiếu xót.Rất mong sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp để chuyên đề ngày càng hoàn thiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường.Xin chân thành cảm ơn