Phoøng giaùo duïc Chaâu Thaønh Tröôøng THCS Haûo Ñöôùc Chuyeân ñeà Hoaù Hoïc Phoøng giaùo duïc Chaâu Thaønh Tröôøng THCS Haûo Ñöôùc CHUYEÂN ÑEÀ HOAÙ HOÏC TEÂN CHUYEÂN ÑEÀ Thöïc hieän böôùc “kieåm tra[.]
Trang 1-Phòng giáo dục Châu Thành
Trường THCS Hảo Đước
CHUYÊN ĐỀ HOÁ HỌC
TÊN CHUYÊN ĐỀ: Thực hiện bước “kiểm tra bài
cũø” trong 5 bước lên lớp
I Lý do chọn đề tài:
- Năm bước lên lớp là một trong những nội dung quan trọng của một giáo viên trong việc soạn giáo án khi lên lớp, đó là điều quy định của ngành mà bất kì một giáo viên nào cũng phải thực hiện.Nó bao gồm các bước: 1- Oån định tổ chức; 2- Kiểm tra bài cũ; 3- Giảng bài mới; 4- Củng cố và luyện tập; 5- Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
- Trong thực tế, nhiều giáo viên chỉ xem trọng bước giảng bài mới mà rất xem nhẹ các bước khác.Điều đó là hoàn toàn không đúng, ngược lại tấc cả các bước trong năm bước lên lớp là rất cần thiết cho giáo viên trong quá trình truyền thụ tri thức cho học sinh, không những nó có mối quan hệ mật thiết với nhau mà còn giúp cho giáo viên chuẩn bị và định hướng trước các công việc cần thiết phải làm khi đến lớp, để khỏi bị thụ động trước học sinh trong khi truyền thụ kiến thức cho các em
- Việc kiểm tra bài cũ của giáo viên đối với học sinh cũng là bước rất quan trọng trong năm bước lên lớp,nó giúp cho giáo viên nắm được kiến thức của học sinh trước khi tiếp thu kiến thức mới, đồng thời nó cũng giúp cho học sinh liên hệ giữa kiến thức các bài học trước với các bài học sau, hơn nữa nó còn giúp cho giáo viên dẫn vào nội dung bài học mới một cách hệ thống hơn.Nhưng thực tế, rất nhiều giáo viên lại xem nhẹ bước này và soạn nó một cách qua loa, có lệ.Chính vì lẽ đó mà tôi viết chuyên đề này nhằm định hướng lại đúng đắn vai trò của việc thực hiện
bước “Kiểm tra bài cũ”
II Nội dung:
1.Những lý luận làm cơ sở khoa học cho việc thực hiện chuyên đề:
- Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những định hướng thiết thực mà bộ giáo dục yêu cầu các giáo viên thực hiện trong quá trình truyền thụ tri thức cho học sinh.Các giáo viên phải lấy học sinh là trung tâm của quá trình nhận thức, học sinh tự nghiên cứu các kiến thức, tự rút
Trang 2-ra được kiến thức bài học, và cũng tiếp nhận chúng một cách chủ động.Còn giáo viên chỉ đóng vai trò hướng dẫn cho học sinh trong quá trình tiếp nhận kiến thức của bài học, giáo viên định hướng cho học sinh bằng hệ thống các câu hỏi gợi mở …… để các em tự rút ra vấn đề cần nắm
- Vì vậy, giáo viên cần phải chuẩn bị thật kĩ các vấn đề cần truyền đạt cho học sinh trong giáo án trước khi đến lớp, và các em cũng phải nghiên cứu các nội dung của bài học trước ở nhà.Để làm tốt việc đó, giáo viên cần phải kiểm tra kiến thức các bài học trước, và các bài tập mà giáo viên đã dặn học sinh phải làm trước khi đi vào nội dung của bài học mới
2 Thực trạng của việc thực hiện bước “Kiểm tra bài cũ” trong năm bước lên lớp ở trường THCS.
- Thực tế, khi xem giáo án của nhiều giáo viên.Ta
thấy rằng, đa số các giáo viên soạn bước “Kiểm tra bài cũ” rất sơ xài, qua loa.Thường thì giáo viên soạn cho có lệ,
đối phó:
Ví dụ: Ở bài “MỘT SỐ BAZƠ QUAN TRỌNG” Giáo viên nêu câu hỏi: Trình bày một số tính chất hoá học của bazơ? Viết các PTPƯ minh hoạ cho từng tính chất đó Hoặc có thể gọi một học sinh lên bảng giải một bài tập ở nhà trong sách giáo khoa
- Nhưng giáo viên thường không đưa ra đáp án cụ thể cho các câu trả lời, cũng như việc cho điểm học sinh thường theo cảm tính.Hoặc lựa chọn nội dung câu hỏi không phù hợp với trình độ đối tượng học sinh
- Như thế, làm cho học sinh không thể trả lời câu hỏi của giáo viên đưa ra, hoặc cảm thấy rằng giáo viên thiên vị; từ đó sẽ làm cho các em học sinh yếu kém bất mãn, không còn yêu thích môn học nữa.Vậy là một giáo viên ta cần phải thực hiện bước kiểm tra bài cũ như thế nào cho phù hợp? Cũng như việc lựa chọn các câu hỏi như thế nào cho hợp lý?
3 Giải pháp:
- Trước hết, ta phải nhận thấy rằng các bước trong năm bước lên lớp đều rất quan trọng, không được xem nhẹ bất kỳ bước nào khi tiến hành soạn giáo án.Và trong bước
“Kiểm tra bài cũ” ta cũng phải chuẩn bị thật kỷ càng từ việc định hướng nội dung kiểm tra, định hướng trình độ kiến
Trang 3-thức của từng học sinh, cũng như đưa ra thang điểm cho phù hợp với từng học sinh
- Tuỳ theo kiến thức của từng bài học, trình độ nhận thức của từng học sinh mà ta thực hiện bước “Kiểm tra bài cũ” cũng khác nhau.Chẳng hạn như:
+ Đối với bài học mang nội dung lý thuyết thì ta có thể làm như sau:
* Đặt câu hỏi kiểm tra phải có mối liên hệ mật thiết với nội dung bài học mới và phải xác với trọng tâm của bài học cũ
* Căn cứ vào nội dung câu hỏi để lựa chọn đối tượng học sinh trả lời cho phù hợp, nghĩa là giáo viên phải đặt câu hỏi vừa sức với kiến thức của học sinh mà mình muốn kiểm tra
* Đưa ra thang điểm cho phù hợp với từng đối tượng học sinh( với học sinh khá giỏi, với học sinh trung bình hay học sinh yếu) để khích lệ học sinh giúp các em ngày một yêu thích môn học hơn
+ Đối với bài luyện tập: giáo viên không cần thiết phải thực hiện bước kiểm tra bài cũ trong năm bước lên lớp một cách rập khuôn, mà có thể lồng vào nội dung bài học mới để kiểm tra, và ghi điểm cho học sinh (Chú ý: khi ghi điểm cũng như gọi học sinh làm bài tập phải thực hiện như các bước nêu trên)
Ví dụ 1: Khi dạy bài lý thuyết: “Axit Axetic” ở tiết 57 Hoá
học 9, ta có thể thực hiện bước “Kiểm tra bài cũ”õ như sau: Giáo viên có thể gọi 2 học sinh trả bài
1.Nêu đặc điểm cấu tạo và tính chất hóa học của rượu etylic ? (10 đ):Dành cho học sinh trung bình yếu
* Đáp án
Đặc điểm: Trong phân tử rượu etylic có 1 nguyên tử H không liên kết với nguyên tử C mà liên kết với nguyên tử
0 tạo ra nhóm 0H (3đ)
Tính chất hóa học của rượu etylic PTHH minh họa
a Rượu etylic có cháy không ?(Phản ứng cháy) (1đ)
C2H50H + 302 2C02 + 3H20 (2đ)
b Rượu etylic có phản ứng với Natri không ? (Tác dụng với oxi) (1đ)
Trang 4-2C2H50H + 2Na 2C2H50Na + H2 (2đ)
c Phản ứng với axit axetic: (học sau) (1đ)
BT3 : SGK/139 (10đ): Dành cho học sinh khá giỏi
Ống (1): 2C2H50H + 2Na 2C2H50Na + H2 (2,5đ) Ống (2): Rượu 96o có nước và rượu etylic
PTHH: 2C2H50H + 2Na 2C2H50Na + H2 (2,5đ)
2Na + 2H20 2Na0H + H2 (2,5đ)
Ống (3): đựng nước nên chỉ có phản ứng
2Na + 2H20 2Na0H + H2 (2,5đ)
Ví dụ 2: Khi dạy bài luyện tập: “Rượu Etylic-Axit
Axetic-Chất Béo” ở tiết61, ta có thể thực hiện bước “Kiểm tra bài cũ” như sau:
Giáo viên không cần thiết phải thực hiện bước kiểm tra bài cũ, mà có thể kiễm tra trong phần bài mới:phần kiến thức cần nhớ và phần bài tập
* Hoạt động 1: Ôn các kiến
thức cần nhớ
GV dùng bảng phụ để ôn
các kiến thức về
rượu etylic, axit axetic và chất
béo
Côn
g
thức
Tính chất
lí học Tínhchất
hóa học Rượu
Axit
Axeti
c
Chất
GV yêu cầu các nhóm thảo
luận và gọi học sinh trung bình
yếu lên điền vào bảng
phụ(ghi điểm cho học sinh)
HS và báo cáo điền vào ô
I Kiến thức cần nhớ:
Công thức Tínhchất lí
học
Tính chất hóa học Rượu
etylic C2H50H HS nêu HSnêu Axit
Axeti c
CH 3 C00H
Chất béo (RC00)H 5 3C3
Tính chất vật lí:
SGK
Tính chất hóa học:
SGK
Trang 5-trống
GV sửa chữa và ghi điểm cho
học sinh.(đạt 10đ)
GV: Giới thiệu nhanh phần tính
chất vật lí và tính chất hoá
học
BT1: bài 2 trang 148 SGK
HS đọc kĩ đề và giải(HS trung
bình)
HS lớp nhận xét
GV nhận xét cho điểm (10đ)
BT2: BT7 trang 148 SGK
HS đọc đề
GV hướng dẫn HS phân tích
đề
HS khá giỏi lên giải
GV theo dõi gợi ý cho HS giải
HS lớp nhận xét
GV nhận xét cho điểm(10đ)
BT1: bài 2 trang 148
PTHH :
CH3C00C2H5 +H20
CH3C00H +
C2H50H
CH3C00C2H5 + Na0H
CH3C00Na +
C-2H50H
BT2 : BT7 trang 148 SGK
PTHH:
CH3C00Na +H20 +C02
a Khối lượng CH3C00H có trong 100g dung dịch
mCH 3 C00H = 12 (g)
nCH 3 C00H = = 0,2(mol)
- Theo PT thì : nNaHC0 3 = nCH 3 C00H = 0,2(mol)
mNaHC0 3 = 0,2 x 84 = 16,8 (g)
cần dùng là:
mddNaHC0 3 = = 200(g)
b dung dịch sau phản ứng có muối CH3C00Na :
Theo PT thì :
nC0 2 = nCH 3 C00Na = nCH 3 C00H = 0,2(mol)
mCH 3 C00Na = 0,2 x 82 = 16,4 (g)
mdd sau phản ứng = 200 + 100 -0,2 x 44 = 291,2 (g)
- Nồng độ phần trăm của
dung dịch sau phản ứng:
C%CH 3 C00Na = % =
Trang 6-BT4 : trang 148 SGK.(10đ)
HS đọc đề và nêu lên cách
giải.(HS trung bình khá)
HS lớp nhận xét
GV nhận xét cho điểm
5,63%
BT4 : Dùng giấy quỳ tím nhận ra axit axetic, cho 2 lọ chất lỏng còn lại vào nước, chất nào tan hoàn toàn là rượu etylic, chất nào không tan nổi lên trên mặt nước thì đó là hỗn hợp của rượu etylic với chất béo
III Kết luận:
- Trong quá trình thực hiện chuyên đề này ở trường THCS Hảo Đước, tôi thấy rằng, chuyên đề này rất thiết thực cho giáo viên nhằm góp phần giúp cho việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học trong trường THCS, cũng như việc đổi mới đánh giá chất lượng học sinh của giáo viên ngày càng chính xác hơn, công bằng hơn.Tạo cho các em lòng say mê, yêu thích môn học; từ đó các em có ý chí vươn lên trong học tập, và góp phần nâng dần chất lượng giáo dục
- Do kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều, thời gian nghiên cứu còn hạn chế nên không tránh khỏi thiếu xót.Rất mong sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp để chuyên đề ngày càng hoàn thiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy trong nhà trường.Xin chân thành cảm ơn
Hảo Đước, ngày 05/03/2009
Giáo viên thực hiện
Nguyện Duy Lâm