®Ò c¬ng «n tËp LÞch sö ®Ò c¬ng «n tËp LÞch sö Bµi 1 NhËt B¶n 1 T×nh h×nh NB nöa ®Çu thÕ kØ XIX dÕn tríc n¨m 1868 cã j næi bËt §Õn nöa ®Çu TK 19, chÕ ®é M¹c phñ ë NB ®øng ®Çu lµ tíng qu©n S« gun ®[.]
Trang 1đề cơng ôn tập Lịch sử
Bài 1 Nhật Bản
1 Tình hình NB nửa đầu thế kỉ XIX dến tr ớc năm 1868 có j nổi bật
Đến nửa đầu TK 19, chế độ Mạc phủ ở NB đứng đầu là tớng quân Sô-gun đã lâm vào tình trạng khủng hoảng, suy yếu trầm trọng
- Về kinh tế:
+ Trong NN, nd ko có ruộng đất, các lãnh chúa pk phát canh thủ đô Địa chủ bóc lột nd rất nặng nề
+ Thủ cn phát triển mạnh ở nhiều lãnh địa phía tây Nam Song tình trạng cát cứ làm XH hàng rào thuế quan đã ảnh hởng đến sự phát triển công thơng nghiệp
- Về XH:
+ Chính phủ Sô-gun vẫn duy trì chế độ đẳng cấp: Tầng lớp Đaimyô là những quý tộc pk có q` lực tuyệt đối trong lãnh địa của họ Tầng lớp võ sỹ Samurai, phục vụ Đaimyô, huấn luyện và chỉ huy các đội vũ trang
+ Do bị áp bức bóc lột nặng nề, nd lđ, chủ yếu là nd,thị dân liên kết nổi dậy chống pk
- Chính trị:
+ Đến giữa TK 19, NB vẫn là một quốc gia pk Nhà vua đc tôn là Thiên hoàng,có vị trí tối cao nhng q` hành thực tế thuộc về Tớng quân(thuộc dòng họ Tô-k-ga-oa)đóng ở phủ chúa Mạc phủ
Giữa lúc mâu thuẫn giai cấp trong nc ngày càng gay gắt,chế độ Mạc Phủ khủng hoảng ngiêm trọng thì các nc đế quốc t bản phơng Tây,trớc tiên là Mĩ,dùng áp lực quân sự đòi NB phải “ mở cửa”
Nh vậy, đến nửa đầu TK 19,NB đã lâm vào 1 cuộc khủng hoảng trầm trọng: Hoặc tiếp tục con đg trí tuệ,bảo thủ để các nc đế quốc xâu xé; or cải tân,cải cách xóa bỏ chế độ pk, đa NB hòa nhập vs nền kinh tế t bản phơng Tây
2 Trình bày nd cơ bản of cuộc Duy Tân Minh Trị
- Tháng 1-1868, sau khi lên ngôi Thiên hoàng Minh Trị đã thực hiện 1 loạt cải cách cuộc Duy tân Minh trị
* Về hành chính : Xóa bỏ tình trạng cát cứ Tổ chức chính pgur theo kiểu Châu Âu Ban hành hiến pháp 1889
* Về kinh tế: Chính phủ đã thi hành cá chính sách thống nhất tiền tệ, thị trờng, xóa bỏ sự độc quyền ruộng đất of giai cấp pk, tăng cờng phát triển TBCN ở nông thôn, xd cơ sở hạ tầng, đờng sá, cầu cống,phục vụ giao thông liên lạc
* Về quân sự: Quan đội đc tổ chức và huấn luyện theo kiểu phơng Tây chế độ nghĩa vụ thay cho chế độ trng binh Công nghiệp đóng tàu chiến
đc chú trọng phát triển, ngoài ra còn tiến hành sx vũ khí đạn dợc và mời chuyên gia quân sự nc ngoài
* Về VH-GD: Thi hành chính sách GD bắt buộc, chú trọng nội dung KH-KT trong giảng dạy, cử những ng giỏi đi du học ở phơng Tây
3 ý nghĩa nổi bật of cuộc Duy tân Minh Trị là j?
- Nhờ chính sách cải cách of Minh Trị đã đa nv Nhật thoát khỏi số phận bị các nc TB phơng Tây xl
Trang 2- NB trở thành nc TBCN ở Châu á.
4 Những sự kiện chứng tỏ NB đã b ớc sang giai đoạn đế quốc chủ nghía vào TK
- Sau CT Trung-Nhật(1894-1895), kinh tế NB phát triển mạnh mẽ Nhiều công
ty độc q` xuất hiện nh Mít-su-bi-si, Mít-xi giữ vai trò to lớn, bao trùm lên
đời sống kinh tế chính trị of NB
- Đầu TK 20, Nhật thi hành chính sách xl và bành trớng Chiến tranh Nga- Nhật(1904-1905), Nhật thắng Nga Năm 1914, Nhật dùng vũ lực mở rộng ảnh hởng of TQ và chiếm Sơn Đông Nhật trở thành đế quốc hùng mịnh ở Châu
á
- Cùng vs sự phát triển CNTB là sự bần cùng hóa of quần chúng nd lao động
- Chủ nghĩa đế quốc Nhật đc gọi là chủ ngĩa đế quốc pk quân phiệt, hiếu chiến
5 Vì sao cuộc cải cách Minh trị có YN nh cuộc cm t sản
- Cuộc cải cách Min Trị năm 1868 đã tạo ra mầm móng cho kinh tế TBCN phát triển
- Sau cuộc cải cách, giai cấp t sản công thơng hình thành, kinh tế hàng hóa phát triển
- Minh trị tiến hành cải cách có tc nh một cuộc cm t sản trong tất cả các mặt kinh tế, chính trị, xã hội
Nh vậy, cuộc cải cachsminh trị đã mở đg cho CNTB phát triển ở NB và
đó cũng chính là lí do để NB thoát khỏi số phận bị các nc phơng Tây xl Vì lẽ trên nên cuộc cải cách Minh trị có YN nh 1 cuộc cm t sản
Bài 3; Trung quốc
1 Nêu diễn biến chính of các phong trào yêu nc of nd TQ từ giữa TK 19
đến dầu TK 20
- Cuộc kn Thái bình Thiên quốc:
+ Lãnh đạo: Hồng Tú Toàn
+ Bùng nổ ngày 1-1-1851 ở Kim Điền Quảng Tây, sau đó lan rộng ra khắp các địa phơng trong cả nc
+ Đây là 1 phong trào lớn nhất trong lịch sử TQ
+ Kn kéo dài suốt 14 năm(1951-1964), đã xd đc 1 chính q` ở Thiên kinh và thi hành nhiều cs tiến bộ
+ Lần đầu tiên trong LSử TQ c/s ruộng đất bình quân, c/s XH, thực hiện nam nữ bình đẳng đc đề ra
- Cuộc vận động Duy Tân năm Mậu Tuất
+ Lãnh đạo: Hai nhà nho yo nc Khang Hữu Vi và Lơng Khải Siêu đc sự
đồng tình & ủng hộ của vua Quang Tự
+ Phong trào chủ yếu trong các tầng lớp quan lại sỹ phu có ý thức tieps thu t tởng tiên tiến mà k đi sâu vào quần chúng nd lđ, k dựa vào lực lợng nd
+ Cuộc vận động Duy Tân đã nhanh chóng thất bại khi nó vấp fai sự chống đối mạnh mẽ of phái thủ cựu trong giai cấp pk, do Từ Hy thái hậu cầm đầu
- Phong trào nghĩa hòa đoàn:
Trang 3+ Bùng nổ ở Sơn Đông, phong trào nhanh chonga lan rộng ra Trự Lệ Sơn Tây Nghĩa quân tấn công các sứ quán nc ngoài ở Bắc Kinh
+ Liên quân 8 nc (Anh, Nhật, Đức, Mĩ, Nga, Pháp, áo-hung,I-ta-li-a) tiến vào Bắc Kinh đàn áp phong trào, cuối cùng bị thất bại
+ NN thất bại: Thiếu sự lãnh đạo, thiếu vũ khí Nhà Mãn Thanh lại một lần nữa đầu hàng đế quốc, kí hiệp ớc Tân Sửu(1901).TQ phải trả một khoản tiền lớn để bồi thờng chiến tranh và buộc fai để cho các nc đế quốc đc q` đóng quân ở Bắc Kinh Vs hiệp ớc Tân Sửu, TQ đã thực sự biến thành
nc nửa thuộc địa
2 Nhận xét về phong trào đấu tranh của nd TQ từ giữa TK 19- đầu TK 20?
- Ngay từ nửa sau TK 19, phong trào diễn ra sôi nổi, quyết liệt vs nhiều hình thức đấu tranh phong phú Trong khi triều đình Mãn Thanh nhu nhợc bảo thủ,từng bớc nhợng bộ các nc đế quốc thì nd TQ liên tục đấu tranh chống xl
- Đầu TK 20 phong tròa tiếp tục phát triển giai cấp t sản đã bớc lên vũ đài chính trị, nắm lấy vai trò chủ đạo cm
Bài 9: Cm tháng Mời Nga năm 1917 và cuộc đấu tranh bảo vệ cm
1 Nhận xét về tình hình Nga trc cm ?
- Nga vẫn là nc QCCC, đúng đầu là Nga hoàng Ni-cô-lai II đời sống nd Nga ngày càng kk
+ Nd, công nhân bị áp bức bóc lột nặng nề, bị bần cungd hóa
+ Nạn đói và nạn thất nghiệp ngày càng trầm trọng
+ Số ng chết, ng bị thơng ngoài mặt trận cao
- Năm 1914, Nga tgia vào cuộc Ctranh đế quốc, gây nên hậu quả nghiêm trọng cho đất nc
- Ng dân Nga k thể chấp nhận sống dới ách thống trị of đế quốc Nga hoàng đc nữa, phong trào phản đối Ctranh, đòi lật đổ Nga hoàng khắp nơi Nc Nga đã tiến sát tới cuộc cm
2a Vài nét về cm dân chủ t sản tháng Hai
- Nét chính về diễn biến
Ngày 23-2(8-3 dơng lịch)90 ngìn nữ công nhân ở Pê-tơ-rô-grát biểu tình Ngày 27-2(12-3), tổng bãi công lan rộng khắp tp Dới sự lãnh đạo của
Đảng Bôn-sê-vích công nhân chuyển từ tổng bãi công chính trị sang kn vũ trang
Binh lính đã ngã về phía cm Quân kn chiếm toàn bộ các công sở, nhà
ga, bu điện Nga hoàng thoái vị
- Kết quả: + Lật đổ chế độ Nga hoàng
+ Hai chính q` song2 tồn tại: Xô Viết đại biểu công nhân nông dân và binh lính, Chính phủ lâm thời t sản
- Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích Nga chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm cm lật
đổ Chính phủ lâm thời
2 Cm tháng Hai đã thực hiện những nhiệm vụ j?
- Cm dân chủ tháng Hai năm 1917 đã lật đổ chế độ Nga hoàng tồn tại lâu đời trong đất nc Nga, chấm dứt thời kì thông trị of chế độ QCCC
- Sau cm tháng Hai(1917)ở Nga hình thành cục diện hai chính q` song 2
tồn tại: Chính phủ lâm thời of giai cấp t sản và các Xô Viết of g/cấp vô sản
Trang 4- Hai chính q` này đại diện cho lợi ích of các g/cấp # nhau nên k thể cùng tồn tại và xung đột giữa chungslaf k thể tránh khỏi trong bối cảnhđó, Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm cm lật đổ
Chính phủ t sản lâm thời
3 Cm tháng M ời diễn ra ntn?
- Cm dân chủ t sản tháng Hai thắng lợi Nc Nga có hai chính q` song 2 tồn tại: Các Xô Viết of g/cấp vô sản và chính phủ lâm thời of t sản
- Trc tình hình đó Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích đã chuẩn bị kế hoạch tiếp tục làm cm, lật đổ Chính phủ lâm thời
- Tháng 4-1917: Le-nin thông wa luận cơng tháng T, chỉ ra mục tiêu và
đg lối để đủ sức lật đổ g/cấp t sản, Đảng Bôn-sê-vích chuyển sang kn vũ trang giành chính quyền
- Ngày 7-10, Lê-nin bí mật rời Phần Lan về Pê-tơ-rô-grát, trực tiếp chỉ
đạo cm
- Cuộc kn bắt đầu đêm 24-10(6-11 theo lịch Nga) Các đội hậu vệ đã nhanh chóng chiếm đc những vị trí then chốt ở thủ đô Đêm 25-10(7-11),
kn chiếm cung điện Mùa Đông Chính phủ t sản lâm thời sụp đổ
- Tiếp theo thắng lợi ở Pê-tơ-rô-grát, chính q` Xô Viết đc thành lập ở mat-xcơ-va Đầu năm 1918,cm XHCN giành đc thắng lợi trên đất nc Nga rộng lớn
4 YN cm tháng m ời Nga?
- Cm thnags Mời Nga đã lm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nc và số phận of hàng triệu con ng Nga.Một kỉ nguyên ms đã dc mở ra cho LS nc Nga: G/cấp công nhân, nd lđ và các dtộc đc giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, dứng lên làm chủ đất nc và vận mệnh của mình
- Thắng lợi of cm tháng Mời Nga đã làm thay dổi cục diện TG , cổ vũ mạnh mẽ và để lại nhìu pài hok quý báu cho phong traofcm of g/cấp công nhân nd lđ và các dtộc bị áp bức tren toàn TG
5 Vì sao năm 1917 ở Nga lại diễn ra hai cuộc cm?
- Cuộc cm thứ nhất bùng nổ vào tháng Hai 1917 đã lật đổ chế độ Nga hoàng và dẫn tới tình trạng hai chính q` song 2 tồn tại Đó là cuộc cm dân chủ t sản
- Cuộc cm thứ hai do Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích lãnh đạo, lật đổ chính q` thống nhất trong toàn quốc of Xô Viết Đó là cuộc cm vô sản đầu tiên trên TG
1 Hoan canh lich su,noi dung,y nghia cua duy tan Minh tri.
2 Su ra doi cua to chuk trug quoc dong Minh hoi.
3 Dien vien,ket qua,y nghia cua cuoc cm tan hoi.
4 Tinh hinh nuoc nga truoc cm,tai Sao noi cm thang 2 la cuoc cm Dan chu tu san kieu moi.
y nghia lich su cua cm thang 10
Trong tơ ụn con thieu cau cm t2 nua te.ai lm dk dua lờn coi vs Là cỏch mạng tư sản vỡ đỏnh đổ chế độ quõn chủ Nga hoàng và thực hiện những cải cỏch dõn chủ,nhưng nú mang những nột khỏc biệt với cỏc cuộc cỏch mạng tư sản trước đú:
Lónh đạo cỏch mạng là giai cấp vụ sản chứ khụng phải giai cấp tư sản.Động lực chớnh của cỏch mạng là cụng nhõn và nụng dõn.Chớnh quyền thành lập sau cỏch mạng khụng phải là nền chuyờn chớnh của của giai cấp tư sản ,mà là nền chuyờn chớnh của 2 giai cấp cỏch mạng,cụng nhõn và nụng dõn.Hướng phỏt triển của cỏch mạng là tiến lờn chủ nghĩa xó hội chứ khụng chỉ dừng lại ở chủ nghĩa tư bản.