Phßng gi¸o dôc vµ ®µo t¹o ®Ò «n luyÖn ®éi tuyÓn häc sinh giái líp 9 thcs PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRIỆU SƠN Đề số 02 Số báo danh ĐỀ ÔN TẬP THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP TỈNH Năm học 2012 – 2013 Mô[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRIỆU SƠN
Đề số 02 Số báo danh
ĐỀ ÔN TẬP THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9 CẤP TỈNH
Năm học 2012 – 2013 Môn thi: Hoá học
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi có 02 trang, gồm 05 câu).
Câu 1: (4,0 điểm)
1 Viết phương trình hoá học xảy ra trong các thí nghiệm sau:
a Nhỏ từ từ dung dịch Na2CO3 vào dung dịch FeCl3
b Điện phân dung dịch NaCl bão hoà không có màng ngăn xốp
c Cho một mãnh đồng vào dung dịch HCl rồi sục liên tục khí Oxi
2 Trình bày phương pháp hoá học tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp chất rắn có chứa: AlCl3, FeCl3, CuSO4 và NaCl
Câu 2: (4,5 điểm)
1 Cân bằng các phương trình hoá học sau
a Fe3O4 + H2SO4 (đ) Fe2(SO4)3 + SO2 + H2O
b CxHyOz + O2 CO2 + H2O
c C6H12O6 + KMnO4 + H2SO4 K2SO4 + MnSO4 + CO2 + H2O
d M + HNO3 M(NO3)n + NxOy + H2O
2 Chỉ dùng thêm một thuốc thử hãy trình bày phương pháp hoá học để nhận biết các dung dịch sau: ZnCl2, Al2(SO4)3, BaCl2, Na2SO4, Mg(NO3)2, KOH
Câu 3: (3,5 điểm)
Xác định các chất A, B, C, D, E, F, H rồi hoàn thành các phương trình hoá học theo sơ đồ sau( Mỗi dấu mũi tên chỉ một PTHH)
C D
A B
E F H
Biết rằng: A: có trong khí bùn ao
H: Là thành phần chính chế tạo xăm, lốp xe
D: Là chất có thành phần chính trong ống nhựa tiền phong
Câu 4: (5,0 điểm)
1 Cho m1 gam Fe tan hết trong dung dịch H2SO4 đặc nóng thu được khí SO2 là sản phẩm khử duy nhất và dung dịch B chứa 8,28 gam muối Biết khối lượng H2SO4 phản ứng gấp
3 14
lần khối lượng sắt phản ứng
a Tính m1.
b Cho thêm một lượng dung dịch BaCl2 vừa đủ vào dung dịch B để kết tủa hết gốc sunfat Lọc bỏ kết tủa thu được dung dịch C, thêm dung dịch AgNO3 vào dung dịch C thu được m2
gam chất rắn Viết phương trình hoá học xảy ra và tính m2
2 Cho m3 gam Al phản ứng với một lượng vừa đủ dung dịch HNO3 theo sơ đồ
Al + HNO3 Al(NO3)3 + NO + N2O + H2O
Sau phản ứng thu được dung dịch A và 11,2 lít hỗn hợp khí B có tỉ khối hơi so với H2 là 19,2
a Tính m3
b Nhỏ dung dịch NaOH 2M vào dung dịch A đến khi thu được 46,8 gam kết tủa Tính thể tích dung dịch NaOH đã dùng
Trang 2Câu 5: (3,0 điểm)
Cho hỗn hợp A gồm 3 hidrocacbon: CnH2n+2, CpH2p, CmH2m- 2 Đốtcháy hoàn toàn 2,688 lít khí
ở đktc hỗn hợp A Sau phản ứng cho hõn hợp sản phẩm qua bình 1 đựng H2SO4 đặc và bình
2 đựng KOH đặc thấy bình 1tăng 5,04 gam và bình 2 tăng 14,08 gam
a Biết trong A thể tích CmH2m- 2 gấp 3 lần thể tích CnH2n+2 Tính thành phần phần trăm theo thể tích của hõn hợp A
b Xác định công thức phân tử của 3 Hiđrocacbon, nếu biết thêm trong hỗn hợp A có 2 hiđrocacbon có số nguyên tử Cacbon bằng nhau và bằng
2
1
số nguyên tử cacbon của hiđrocacbon còn lại
- Hết
-PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRIỆU SƠN
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ ÔN LUYỆN ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI LỚP 9 THCS
Trang 3Năm học 2012 – 2013 Môn thi: Hoá học
a 2 FeCl3 + 3Na2CO3 + 3 H2O 2 Fe(OH)3 + 6 NaCl + 3 CO2
b 2 NaCl + 2 H2O 2 NaOH + Cl2 + H2
Cl2 + 2 NaOH NaCl + NaClO + H2O
c 2 Cu + 4HCl + O2 2CuCl2 + 2H2O
0,5 0,5 0,5 0,5
Cho nước vào hoà tan các chất rắn thành dung dịch
- Cho Ba(OH)2 dư vào dung dịch, lọc phần kết tủa thu được hai chất rắn Fe(OH)3
và Cu(OH)2, BaSO4 Dung dịch nước lọc còn lại các chất: Ba(AlO2)2, BaCl2, NaCl
và Ba(OH)2 dư
- Lấy phần kết tủa thu được cho tác dụng với dung dịch HCl đem vứt bỏ kết tủa rồi
cho một thanh kẽm dư vào dung dịch để đẩy Cu và Fe ra khỏi muối Lấy 2 kim loại
Cu và Fe cho tác dụng với dung dịch HCl Kim loại không tan là Cu đem cho tác
dụng với dung dịch H2SO4 đặc thu được CuSO4 Sắt tan vào dung dịch HCl thu
được FeCl2, Sục khí Clo vào dung dịch FeCl2 thu được FeCl3
Fe(OH)3 + 3 HCl FeCl3 + 3H2O
Cu(OH)2 + 2HCl CuCl2 + 2H2O
3Zn + 2FeCl3 3 ZnCl2 +2 Fe
Zn + CuCl2 ZnCl2 + Cu
Cu + 2 H2SO4 CuSO4 + SO2 + 2 H2O
Fe + 2HCl FeCl2 + H2
2FeCl2+ Cl2 2FeCl3
Nước lọc ban đầu cho tác dụng với CO2 dư thu được Al(OH)3 kết tủa Vớt kết tủa
cho tác dụng với dung dịch HCl thu được AlCl3
Ba(AlO2)2 + 2CO2 + 4H2O Ba(HCO3)2 + 2Al(OH)3
Al(OH)3 + 3 HCl AlCl3 + 3H2O
Dung dịch nước lọc gồm các muối: BaCl2, NaCl, Ba(HCO3)2
Đun nóng nước lọc cho Ba(HCO3)2 kết tủa
Ba(HCO3)2 BaCO3 + H2O + CO2
Cho từ từ Na2SO4 vào làm kết tủa BaCl2 còn lại dung dịch NaCl
Na2SO4 + BaCl2 2NaCl + BaSO4
Cô cạn dung dịch thu được NaCl
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
t o
Trang 4a 2Fe3O4 + 10 H2SO4(đ) t0 3Fe2(SO4)3 + SO2 + 10 H2O
b CxHyOz + (x+
4
y
-
2
z
) O2 t0 x CO2 +
2
y
H2O
c 5 C6H12O6 + 24KMnO4+36H2SO4 12K2SO4+24 MnSO4+ 30CO2 +66H2O
d (5x-2y) M + (6nx-2ny) HNO3 (5x-2y) M(NO3)n +nNxOy + (3nx-ny)H2O
0,5 0,5 0,5 0,5
Lấy mẫu thử và đánh số tương ứng
Thuốc thử cần dùng là NaOH
Cho NaOH dư vào cả 6 mẫu thử
Mẫu nào xuất hiện kết tủa là dd Mg(NO3)2
Mg(NO3)2 + 2NaOH Mg(OH)2 + 2 NaNO3
Mẫu nào xuất hiện kết tủa rồi tan đi là ZnCl2 và Al2(SO4)3( Nhóm 1)
6NaOH + Al2(SO4)3 Al(OH)3 + 3 Na2SO4
Al(OH)3 + NaOH NaAlO2 + 2 H2O
2NaOH + ZnCl2 Zn(OH)2 + 2NaCl
Zn(OH)2 + 2NaOH Na2ZnO2 + 2 H2O
Các mẫu không có hiện tượng là dd BaCl2, Na2SO4 và KOH(Nhóm 2)
- Lấy dd Mg(NO3)2 vừa nhận được cho vào nhóm 2 Mẫu nào gây ra kết tủa trắng
là KOH
Mg(NO3)2 + 2KOH Mg(OH)2 + 2 KNO3
Hai mẫu thử còn lại không có hiện tượng là dd BaCl2, Na2SO4( Nhóm 2*)
- Lấy một mẫu thử bất kỳ ở nhóm 1 cho vào nhóm 2* Nếu mẫu thử đó gây gây ra
kết tủa với nhóm 2* thì mẫu thử ở nhóm 1 là Al2(SO4)3, ống còn lại là ZnCl2 và
mẫu thử gây ra kết tủa ở nhóm 2* là BaCl2, mẫu còn lại là dung dịch Na2SO4
Nếu mẫu thử ở nhóm 1 mà không gây kết tủa với nhóm 2* thì mẫu thử ở nhóm 1 là
ZnCl2, mẫu thử còn lại là dddAl2(SO4)3 Lấy ddAl2(SO4)3 để nhận biết nhóm 2*
Al2(SO4)3 + 3 BaCl2 3 BaSO4 +2 AlCl3.
0,5
0,5
0,5
0,5
A: CH4, B: C2H2 , CH2=CHCl, D: Nhựa PVC, E: CH C – CH= CH2
F: CH2= CH-CH= CH2 F: Caosubuna
Mỗi phương trình hoá học viết đúng cho 0,5đ
0,5 3,0
1a, PTHH: x 3x x/2
2Fe + 6H2SO4 Fe2(SO4)3 + 3SO2 + 6H2O (1)
Theo phương trình cứ 2mol Fe(112 gam) tác dụng với 6mol H2SO4(588 gam) Tỉ lệ
này bằng
112
588
lớn hơn tỉ lệ
3
14
theo đề ra Vậy Fe phải dư và tác dụng với Fe2(SO4)3.
y y 3y
Fe + Fe2(SO4)3 3FeSO4 (2)
Gọi số mol Fe tham gia phản ứng 1 là x(x>0)
Gọi số mol Fe tham gia phản ứng 1 là y(y>0)
Theo đề ra ta có:
)
56
56
(
98
3
y
x
x
3
14(*)
Mặt khác:
0,5
0,5
Trang 5400 (
2
x
-y) +152.3y = 8,28(**)
Từ (*) và (**) Ta giải được x = 0,04(mol), y= 0,005 (mol)
1b PTHH
0,045 0,015 0,03
3BaCl2 + Fe2(SO4)3 3BaSO4 + 2FeCl3
0,015 0,015 0,015
BaCl2 + FeSO4 BaSO4 + FeCl2
Dd C là FeCl3, FeCl2
0,03 0,09
FeCl3 + AgNO3 3AgCl + Fe(NO3)3
0,015 0,03
FeCl2 + AgNO3 2AgCl + Fe(NO3)2
Theo phương trình ta tính được: nAgCl = 0,09 + 0,03 = 0,12 mol
mAgCl = 0,12 143,5 =17,22 (gam)
0,5
0,5
2a Gọi số mol NO là x, N2O là y (x,y>0)
Số mol khí: = 11,2: 22,4 = 0,5 mol
Theo đề ra ta có: x+ y = 0,5 (1)
Mặt khác: Tỉ khói của hỗn hợp khí số
với H2 bằng 19,2 nên
302(x x 44y)y
= 19,2 (2) Giải hệ phương trình ta được x=0,2 mol, y = 0,3 mol
Vì vậy ta phải cân bằng phương trình hoá học sao cho số mol No và N2O tương
ứng là 2:3
10 Al + 38HNO3 10 Al(NO3)3 + 2NO + 3N2O + 19H2O
Thep phương trình: nAl = 5nNO =5.0,2 = 1 mol.
Vậy mAl = 1 27 = 27 gam.
0,5 0,5
0,5 2b n Al(OH) 3 = 46,8 : 78= 0,6 mol.
Vậy xét 2 trường hợp:
Trường hợp 1: Lượng NaOH cho vào chỉ đủ tạo thành 0,6 mol kết tủa
3NaOH + AlCl3 Al(OH)3 +3 NaCl
Số mol NaOH phản ứng = 3 số mol AlCl3 =3.0,6 = 1,8 mol
Thể tích dd NaOH cần dùng là V =1,8: 2 = 0,9 lít
Trường hợp 2: Lượng NaOH cho vào tạo kết tủa hoàn toàn ròi tan đi còn 0,6
mol kết tủa
3mol 1mol 1mol
3NaOH + AlCl3 Al(OH)3 +3 NaCl
0,4 mol 0,4 mol
Al(OH)3 + NaOH NaAlO2 + 2 H2O
Số mol NaOH phản ứng = 3 +0,4 = 3,4 mol
Thể tích dd NaOH cần dùng là V =3,4 : 2 = 1,7 lít
0,5
0,5
m
Trang 6a PTHH
x nx (n+1)x
CnH2n+2 +
2
1
3 n
O2 nCO2 + (n+1) H2O (1)
y py py
CpH2p +
2
3p
O2 p CO2 + pH2O (2) 3x m3x (m-1)x
CmH2m-2 +
2
1
3 m
O2 mCO2 + (m-1) H2O (3)
Gọi số mol CnH2n+2 là x, số mol CmH2m-2 là 3x
Gọi số mol CpH2p là y(x,y>0)
Ta có x+ 3x + y = 2,688:22,4 = 0,12 (1)
Khối lượng bình 1 tăng là khối lượng nước, khối lượng bình 2 tăng là khối lượng
CO2
Số mol CO2= 14,08 : 44= 0,32 mol; Sốmol H2O = 5,04: 18= 0,28 mol
(nx+py+3mx –(n+1)x –py –( m-1)x) = 0,04 (2)
Giải 1 và 2 ta được: x =0,02 , y = 0,04 mol
CnH2n+2=16,67%, CpH2p = 33,33%, CmH2m-2 = 50,0%
b Xét trường hợp 1: n =p, m=2n, thay vào công thức và giải(Loại)
Xét trường hợp n=m, p=2n: Giải ra được n=m=2, p= 4
Vậy công thức hoá học của các chất là:
C2H6 (0,02 mol), C4H8(0,04 mol) , C2H2(0,06 mol)
Xét trường hợp 1: m=p, n=2m, thay vào công thức và giải(Loại)
0,25đ 0,25 đ 0,25 đ
0,25đ
0,5đ
Xét mỗi trường hợp cho 0,5 đ
* Lưu ý khi chấm thi:
- Trong các phương trình hóa học nếu viết sai công thức hóa học thì không cho điểm, nếu không viết điều kiện phản ứng hoặc không cân bằng phương trình hoặc cả hai thì trừ
1/2 số điểm của phương trình đó.
- Nếu làm các cách khác mà đúng vẫn cho điểm tối đa ứng với mỗi ý, câu của đề ra