Giao an sinh 10 tiet 7

TiÕt 7 Cacbohi®rat vµ li pit KiÓm tra bµi cò H y chän c©u tr¶ lêi ®óng §¸p ¸n a C, H, O, Na c C,H, Fe, Cu d C, O, Ca, N C©u 2 Vai trß cña n­íc C©u 3 Nguyªn tè ho¸ häc tham gia cÊu t¹o lªn b Dung m«i h[.]

Kiểm tra bài cũ

Hãy chọn câu trả lời

đúng

Câu 1: Các nguyên tố chủ

yếu có

trong tế bào:b C, H, O, N

a Tham gia điều hoà nhiệt độ cơ thể

b Nguyên tố đa l ợng tạo nên axitNucleic, còn nguyên tố vi l ợng tạo ra Prôtêin

a C, H, O, Na

c C,H, Fe, Cu

d C, O, Ca, N

Câu 2:Vai trò của n ớc

Câu 3: Nguyên tố hoá học tham gia

cấu tạo lên:

b Dung môi hoà tan các chất, nơi diễn ra các phản ứng hoá học

c Là môi tr ờng khuếch tán,giúp trao

đổi chất trong cơ thể

d Cả a,b,c

Câu 4:Cấu tạo và tính chất của n ớc

a Phần lớn các nguyên tố đa l ợng tham gia cấu tạo nên đại phân tử hữu cơ còn các nguyên tố vi l ợng tạo nên Enzim, Vitamin…

c Nguyên tố đa l ợng tham gia cấu tạo nên tế bào còn nguyên tố vi l ợng không có vai trò gì.

d Cả a,b,c

a N ớc có tính chất lý học là:không màu, không mùi, trong suốt

b N ớc gồm hai nguyên tử hiđro và một nguyên tử oxi

c Các phân tử n ớc có tính phân cực, liên kết với nhau tạo sức căng bề mặt.

Đáp án

Tiết 7: Cacbohiđrat và li pit

I.Cacbohiđrat

trong đó tỷ lệ giữa H với O là 2:1

Đ ợc cấu trúc theo nguyên tắc đa phân, đơn phân là các

đ ờng đơn (mônôsaccarit)

1.Cấu trúc của cacbohiđrata.Cấu trúc của mônôsaccarit (Đ

ờng đơn)

Gồm các loại đ ờng có từ 3 – 7 nguyên tử C trong phân tử,trong đó quan trong nhất là Hexôzơ (chứa 6C) và pentôzơ (chứa 5C)

L u ý: Các đ ờng đơn có tính khử mạnh

Có cấu trúc nh thế nào, chức năng của nó đối với cơ

thể và tế bào ra

sao?

M¹ch vßng Mach

Một số loại đường đơn (Monosaccarit)

H

HO

H

CH 2 OH

OH OH

CH 2 OH

CH 2 OH

HO OH

H

H

CH 2 OH

H H H

OH

Glucôzơ (C 6 H 12 O 6 ) Fructôzơ (C 6 H 12 O 6 )

Dêôxiribôzơ (C 5 H 10 O 5 )

H

OH

H

CH 2 OH

Galactôzơ (C 6 H 12 O 6 )

b.Cấu đisaccarit(Đ ờng đôi)

Đ ợc tạo thành do 2 phân tử đ ờng đơn liên kết với nhau bằng liên kết glicozit

Glucôzơ + fructôzơ = Saccarozơ

Glucôzơ + Galactụzơ = Lactôzơ

2 OH HO

OH

H

Fructôzơ

+

Sự hình thành đường đôi

H H

H

CH 2 OH

2 OH HO

OH

H

H 2 O

+

Saccarôzơ

H

H

H

CH 2 OH

OH

Glucôzơ

HO

H

H

CH 2 OH

HO

OH OH

Glucôzơ

H H

H

CH 2 OH

O

OH

OH OH

Glucôzơ

Mantôzơ

H

H

H H H

CH 2 OH HO

OH

OH

Galactôzơ

O H

H

H

H

CH 2 OH

OH OH

Glucôzơ

H

OH

Lactôzơ

HO

CH 2 OH CH

2 OH

OH HO

H

Fructôzơ

H H

H

CH 2 OH

HO

OH OH

Glucôzơ

O

Saccarôzơ

Một số loại đường đôi (đisaccarit)

c.Cấu trúc các pôlisaccarit (đ

ờng đa):

Gồm nhiều phân tử đ ờng đơn liên kết với nhau.bằng các phản ứng trùng ng ng và loại đi các phân tử n ớc.

-Các phân tử pôlisaccarit có thể ở dạng mạch thẳng nh :Xenlulozơ; mạch nhánh: Tinh bột

(TV), glicôgen(ĐV),

Vỏ kitin (động vật)

Xenlulôzơ cấu trúc nên thành tế bào thực vật

C

OH

OH

CH 2 OH

OH

2.Chøc n¨ng cña cacb«hi®rat

-Cung cÊp n¨ng l îng trùc tiÕp cho tÕ bµo.

-Lµ thµnh phÇn x©y dùng nªn nhiÒu bé phËn cña

tÕ bµo vµ c¬ thÓ sinh vËt

-Lµ thµnh phÇn cÊu t¹o nªn vËt chÊt di truyÒn

(AND,ARN)

-Lµ nguån n¨ng l îng dù tr÷ cho tÕ bµo

Lipit (chÊt bÐo) lµ nhãm chÊt h÷u c¬ kh«ng

tan trong n íc

chØ tan trong dung m«i h÷u c¬ nh : ete,

benzen, clr«fooc

II.Lipit

1.Cấu trúc và chức năng

của lipit

a.Mỡ, dầu,Sáp (Lipit đơn giản)

Mụ hỡnh cấu trúc phõn tử lipit

Axớt bộo

Axớt bộo Axớt bộo

- Cã chøa c¸c nguyªn tè ho¸ häc: C,H,O

-Mì vµ dÇu ® îc cÊu t¹o tõ: 1ph©n tö glixerol vµ 3 axit bÐo.Cã tÝnh kÞ n íc DÇu chøa axit bÐo kh«ng no, mì chøa axit bÐo no

-S¸p: cÊu t¹o nªn tõ 1 axit bÐo liªn kÕt víi 1 r ¬u

m¹ch dµi

(thay cho glixerol)

Mô hình cấu trúc chung của sáp

• Rượu bậc 1

* Chøc n¨ng: Dù tr÷ n¨ng l îng

b.C¸c ph«tpho lipit vµ Stªroit (Lipit phøc tap)

Mô hình cấu trúc phân tử phôtpholipit

Đuôi kị nước

Đuôi kị nước

-Gåm 2 ph©n tö axit bÐo liªn kÕt víi 1 ph©n tö Glixerol Cßn vÞ trÝ thø 3 g¾n víi mét gèc ph«tphat

*Chøc n¨ng: Tham gia cÊu tróc nªn mµng sinh chÊt

b.C¸c ph«tpho lipit vµ Stªroit (Lipit phøc tap)

Mô hình cấu trúc phân tử phôtpholipit

Đuôi kị nước

Đuôi kị nước

-Gåm 2 ph©n tö axit bÐo liªn kÕt víi 1 ph©n tö Glixerol Cßn vÞ trÝ thø 3 g¾n víi mét gèc ph«tphat

*Chøc n¨ng: Tham gia cÊu tróc nªn mµng sinh chÊt

Hãy quan sát các mô hình dưới đây và cho biết

sự giống và khác nhau giữa mỡ, phôtpholipit

và sáp?

Đầu ưa nước

Đuôi kị nước

*Stªroit: Cấu trúc phân tử của Stêrôit

HO

H 3 C

Cã chøa c¸c nguyªn tö kÕt vßng

Một số Stêrôit quan trọng

H 3 C

H 3 C

O

OH

Testostêron

O

H 3 C

H 3 C

Progestêron

CH 3 C═ O

* Chøc n¨ng: Mét sè Stªroit quan träng t¹o ra

c¸c hoocm«n:

Colesterol,¥str«gen, Pr«gesterol…

-Tham gia cÊu t¹o nªn mµng sinh chÊtMô hình cấu trúc của màng tế bào

Cacbohi®rat

Colester ol

Glicopr«tªin

Bài tập 1: Hãy hoàn chỉnh những thông tin vào

bảng sau

Chỉ tiêu so

sánh Saccarit Lipit

Các nguyên

tố hóa học

cấu tạo

Cấu trúc

hóa học

Tính chất

Vai trò

Chỉ tiêu so

Các nguyên tố

hóa học cấu

tạo

Cấu trúc

hóa học

- Cấu tạo từ đường đơn liên kết với nhau bằng liên kết glucôzit

- Nhiều loại có cấu trúc đa phân

- Axit béo và rượu bậc cao (glixêrol,…)

- Không có cấu trúc đa phân

Vai trò

- Đường đơn: cung cấp năng

lượng, cấu trúc nên đường đa

- Đường đa:

+ Tham gia cấu tạo nên các thành phần tế bào

+ Dự trữ năng lượng + Kết hợp với protein thực hiện chức năng là thụ thể trên màng tế bào

- Tham gia cấu trúc màng sinh chất

- Là thành phần cấu tạo nên hoocmon, vitamin

- Dự trữ năng lượng và nhiều chức năng sinh học khác

Bµi tËp VÒ nhµ

Bài tập 1: Hãy hoàn chỉnh những thông tin vào

bảng sau

Các loại

Saccarit Ví dụ Vai trò sinh học

Mônôsacarit

Đisaccarit

Polisaccarit