Export HTML To Doc Soạn sinh 8 Bài 17 ngắn nhất Tim và mạch máu Trong bài học này Top lời giải sẽ cùng các bạn tổng hợp kiến thức cơ bản và trả lời toàn bộ các câu hỏi Bài 17 Tim và mạch máu trong sác[.]
Trang 1Soạn sinh 8 Bài 17 ngắn nhất: Tim và mạch
máu
Trang 2Trong bài học này Top lời giải sẽ cùng các bạn tổng hợp kiến thức cơ bản và trả lời toàn bộ các
câu hỏi Bài 17 Tim và mạch máu trong sách giáo khoa Sinh học 8 Đồng thời chúng ta sẽ cùng
Trang 3nhau tham khảo thêm các câu hỏi củng cố kiến thức và thực hành bài tập trắc nghiệm trong các
đề kiểm tra
Vậy bây giờ chúng ta cùng nhau bắt đầu nhé:
Mục tiêu bài học
- Xác định được trên tranh, hình vẽ cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của tim - Phân biệt được các loại mạch máu - Trình bày được đặc điểm của các pha trong chu kì co dãn của tim
Mục lục nội dung
Tổng hợp lý thuyết Sinh 8 Bài 17 ngắn gọn
Hướng dẫn Soạn Sinh 8 bài 17 ngắn nhất
Câu hỏi củng cố kiến thức Sinh 8 bài 17 hay nhất
Trắc nghiệm Sinh 8 Bài 17 tuyển chọn
Tổng hợp lý thuyết Sinh 8 Bài 17 ngắn gọn
I Cấu tạo tim
1 Cấu tạo ngoài
- Tim hình chóp, đỉnh nằm dưới, đáy hướng lên trên và hơi lệch về phía bên trái
Trang 42 Cấu tạo trong
Các ngăn tim co Nơi máu được bơm tới
Tâm nhĩ trái co Tâm thất trái
Tâm nhĩ phải co Tâm thất phải
Tâm thất trái co Động mạch chủ
Tâm thất phải co Động mạch phổi
- Tim có 4 ngăn
- Thành tâm thất dày hơn tâm nhĩ
- Giữa tâm thất với tâm nhĩ và tâm thất với động mạch có van để đảm bảo máu lưu thông theo một chiều
II Cấu tạo mạch máu
Trang 5III Chu kì co dãn của tim
- Tim co chu kì, mỗi chu kì gồm 3 pha:
+ Pha nhĩ co
Trang 6+ Pha thất co
+ Pha dãn chung
⇒ Máu được bơm theo một chiều từ tâm nhĩ tới tâm thất và từ tâm thất tới động mạch
Hướng dẫn Soạn Sinh 8 bài 17 ngắn nhất
Câu hỏi trang 54 Sinh 8 Bài 17 ngắn nhất:
Dựa vào kiến thức đã biết, hình 1116-1 và quan sát hình 17-1, điền vào bảng 17-1
Bảng 17-1 Nơi bán máu được bơm tới từ các ngăn tim
Trang 7Các ngăn tim co Nơi máu được bơm tới
Tâm nhĩ trái co
Tâm nhĩ phải co
Tâm thất trái co
Tâm thất phải co
- Căn cứ vào chiều dài quãng đường mà máu được bơm qua, dự đoán xem ngăn tim nào có thành
cơ tim dày nhất (để có thể khi co sẽ tạo lực lớn nhất đẩy máu đi) và ngăn nào có thành cơ tim mỏng nhất?
- Dự đoán xem giữa các ngăn tim và giữa tim với các mạch máu phải có cấu tạo như thế nào để máu chỉ được bơm theo một chiều?
- Dùng dao sắc bổ dọc một quả tim lợn (heo) từ đỉnh tới đáy, từ trái qua phải để thấy rõ cấu tạo trong các ngăn tim Trường hợp không có tim thật, có thể quan sát mô hình tim người (có thể tháo rời); quan sát và nhận xét xem các dự đoán của mình đúng hay sai? Xác định các loại mô và các bộ phận của tim
Trả lời:
Các ngăn tim co Nơi máu được bơm tới
- Tâm thất trái có thành cơ tim dày nhất, tâm nhĩ phải có thành cơ tim mỏng nhất
- Giữa các ngăn tim và giữa tim với các mạch máu đều có các van được đóng mở nhịp nhàng đảm bảo cho máu chỉ chảy theo một chiều
- Tim được cấu tạo từ mô cơ tim, với 4 ngăn (2 tâm nhĩ, 2 tâm thất)
Câu hỏi trang 55 Sinh 8 Bài 17 ngắn nhất:
- Quan sát hình 17-2, cho biết có những loại mạch máu nào?
- So sánh và chỉ ra sự khác niệt giữa các loại mạch máu Giải thích sự khác nhau đó
Trả lời:
- Có 3 loại mạch máu: Động mạch, mao mạch và tĩnh mạch
Trang 8- So sánh sự khác biệt:
Loại mạch máu Cấu tạo Chức năng
Động mạch
- Thành có 3 lớp (mô liên kết,
cơ trơn, biểu bì) với lớp cơ trơn dày nhất trong 3 loại mạch
- Đường kính ống nhỏ hơn tĩnh mạch
Thích hợp với chức năng đưa máu đi với vận tốc cao, áp lực lớn
Mao mạch
- Thành chỉ có 1 lớp là biểu bì
- Nhỏ, phân nhánh nhiều
- Lòng rất hẹp
Lan tỏa rộng tới từng mô, thực hiện trao đổi chất
Tĩnh mạch
- Thành có 3 lớp (mô liên kết,
cơ trơn, biểu bì) với lớp cơ trơn mỏng hơn động mạch
- Lòng ống rộng nhất
- Có van 1 chiều ở nơi máu chảy ngược chiều trọng lực
Dẫn máu về tim ngược chiều trọng lực
Câu hỏi trang 56 Sinh 8 Bài 17 ngắn nhất:
- Quan sát hình 17-3, cho biết mỗi chu kì co dãn tim kéo dài bao nhiêu giây?
- Trong mỗi chu kì:
+ Tâm nhĩ làm việc bao nhiêu giây? Nghỉ bao nhiêu giây?
+ Tâm thất làm việc bao nhiêu giây? Nghỉ bao nhiêu giây?
+ Tim nghỉ ngơi hoàn toàn bao nhiêu giây?
- Thử tính xem trung bình mỗi phút diễn ra bao nhiêu chu kì co dãn tim (nhịp tim)?
Trả lời:
- Mỗi chu kì co dãn tim kéo dài 0,8 giây
- Trong mỗi chu kì:
+ Tâm nhĩ làm việc 0,1 giây Nghỉ 0,7 giây
Trang 9+ Tâm thất làm việc 0,3 giây Nghỉ 0,5 giây
+ Tim nghỉ ngơi hoàn toàn 0,4 giây
- Trung bình mỗi phút diễn ra 75 chu kì co dãn tim
Bài 1 trang 57 Sinh 8 Bài 17 ngắn nhất:
Hãy điền chú thích thay cho các số 1, 2, 3 để chỉ các thành phần cấu tạo của tim vào hình bên (sơ
đồ cấu tạo trong của tim)
Trả lời:
- Lần lượt từ trên xuống bên trái: Tĩnh mạch chủ trên, tâm nhĩ phải, van động mạch phổi, van ba
lá, tĩnh mạch chủ dưới
- Lần lượt từ trên xuống dưới bên phải: Động mạch chủ, động mạch phổi, nhánh của tĩnh mạch phổi, tâm nhĩ trái, van hai lá, vách ngăn tim
Bài 2 trang 57 Sinh 8 Bài 17 ngắn nhất:
Thử tìm cách xác định động mạch và tĩnh mạch trên cổ tay của mình và nêu ra những dấu hiệu
để nhận biết chúng
Trả lời:
- Động mạch: Có mạch đập, nằm sâu hơn
- Tĩnh mạch: Không có mạch đập, nằm nổi lên trên đối với người gầy và có thể thấy mạch có màu xanh
Bài 3 trang 57 Sinh 8 Bài 17 ngắn nhất:
Trang 10Điền vào bảng 17-2
Các pha trong một
chu kì tim
Hoạt động của van trong các pha
Sự vận chuyển máu Van nhĩ - thất Van động mạch
Pha nhĩ co
Pha thất co
Pha dãn chung
Trả lời:
Các pha trong một
chu kì tim
Hoạt động của van trong các pha
Sự vận chuyển máu Van nhĩ - thất Van động mạch
thất
mạch
Từ tĩnh mạch vào tâm nhĩ rồi dồn xuống tâm thất
Bài 4 trang 57 Sinh 8 Bài 17 ngắn nhất:
Nhìn đồng hồ và đặt tay lên ngực trái (nơi thấy rõ tiếng đập của tim) rồi tự đếm nhịp tim/phút cho bản thân trong 2 trạng thái:
- Lúc nghỉ ngơi
- Sau khi chạy tại chỗ 5 phút
Trang 11Mỗi trạng thái đếm 3 lần, mỗi lần 1 phút
Trả lời:
Gợi ý:
Lần 1 Lần 2 Lần 3 Trung bình
Sau khi chạy tại
Câu hỏi củng cố kiến thức Sinh 8 bài 17 hay nhất
Câu 1:
- Trình bày cấu tạo của tim
- Vì sao tim hoạt động liên tục suốt đời mà không mỏi?
- Các yếu tố nào đã giúp tim nhận máu và giúp máu di chuyển một chiều trong hệ mạch?
- Rèn luyện tim nhằm mục đích gì? Các biện pháp rèn luyện tim?
Trả lời:
- Cấu tạo tim:
+ Cấu tạo ngoài: Hình chóp, đỉnh quay xuống dưới hơi chếch về phía trái, bên ngoài có màng tim tiết ra dịch giúp tim co bóp dễ dàng, có hệ thống mao mạch máu làm nhiệm vụ dinh dưỡng tim
+ Cấu tạo trong: tim có 4 ngăn (2 tâm nhĩ phía trên, 2 tâm thất phía dưới), thành tâm nhĩ mỏng hom thành tâm thất, thành tâm thất trái dày hơn thành tâm thất phải, có 2 loại van tim, van nhĩ – thất (giữa tâm nhĩ và tâm thất, van nhĩ – thất bên phải là van 3 lá, van nhĩ – thất bên trái là van 2 lá) luôn mở chỉ đóng khi tâm thất co, van thất động (giữa tâm thất và động mạch) luôn đóng chỉ
mở khi tâm thất co Các van tim có tác dụng cho máu đi theo 1 chiều nhất định
- Tim hoạt động liên tục suốt đời mà không mệt mỏi:
Trang 12Vì: Tim hoạt động theo chu kì, mỗi chu kì kéo dài 0,8 giây gồm 3 pha:
+ Pha co tâm nhĩ: 0,1 giây
+ Pha co tâm thất: 0,3 giây
+ Pha dãn chung: 0,4 giây
Trong 1 chu kì, sau khi co tâm nhĩ sẽ nghỉ 0,7 giây, tâm thất nghỉ 0,5 giây, tim nghỉ ngơi hoàn toàn là 0,4 giây Nhờ thời gian nghỉ đó mà các cơ tim phục hồi được khả năng làm việc… Nên tim làm việc suốt đời mà không mỏi
- Các yếu tố giúp tim nhận máu và giúp máu di chuyển một chiều trong hệ mach:
+ Sự co dãn của tim
+ Ở pha dãn tâm nhĩ và pha dãn chung đã làm 2 xoang tâm nhĩ mở rộng ra, tạo lực hút—> gây
mở van tĩnh mạch, máu từ tĩnh mạch chủ trên và tĩnh mạch chủ dưới đổ về tâm nhĩ phải, máu từ tĩnh mạch phổi đổ vào tâm nhĩ trái
+ Ở pha co tâm nhĩ, hai tâm nhĩ cùng co bóp và tăng áp suất làm đóng van tĩnh mạch và mở van nhĩ – thất Máu từ tâm nhĩ phải xuống tâm thất phải, máu từ tâm nhĩ phải xuống tâm thất trái
+ Ở pha co tâm thất, hai tâm thất cùng co bóp và tăng áp suất làm đóng van nhĩ thất và mở van ngăn tâm thất với động mạch Máu từ tâm thất trái đổ vào động mạch chủ, máu từ tâm thất phải
đổ vào động mạch phổi
+ Sự co dãn của động mạch và sự co bóp các cơ thành tĩnh mạch
+ Sự thay đổi thể tích và áp suất khí trong lồng ngực khi hô hấp
+ Các van tĩnh mạch
- Rèn luyện tim:
Rèn luyện tim nhằm tăng sức làm việc của tim, đáp ứng nhu cầu hoạt động của cơ thể
Muốn tăng lượng máu cung cấp cho cơ thể hoạt động, có 2 khả năng: hoặc tăng nhịp co tim hoặc tăng sức co tim
+ Nếu tăng nhịp tim thì sẽ giảm thời gian nghỉ của tim dẫn đến tim chóng mặt (suy tim) Vậy cần luyện tim để tăng sức co tim, nghĩa là tăng thể tích tống máu đi trong mỗi lần co tim
- Các biện pháp rèn luyện tim:
Trang 13+ Rèn luyên tim thông qua hoạt động lao động, cần có kế hoạch lao động và nghỉ ngơi hợp lí, phù hợp với từng đối tượng và giới tính…
+ Rèn luyện tim thông qua tập luyện thể dục thể thao: cần có chế độ tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, vừa sức và khoa học để tăng dần sức làm việc và chịu đựng của tim
Câu 2:
- Đặc điểm sinh lí chủ yếu của tim là gì?
- Hoạt động của cơ tim có gì sai khác so với hoạt động của cơ vân?
Trả lời:
* Tim có những đặc điểm sinh ií chủ yếu sau:
– Tính hưng phấn của cơ tim
+ Cơ tim hưng phấn theo nguyên tắc “không hoặc tất cả” Nếu kích thích ở cường độ thấp (chưa tới ngưỡng) thì cơ tim hoàn toàn không đáp ứng Còn khi kích thích tới ngưỡng thì cơ tim hoàn toàn đáp ứng, tức là co với biên độ tối đa
+ Tính trơ của cơ tim: Trong thời gian tim đang hưng phấn, cơ tim không trả ời với bất kì một kích thích nào khác
– Tính tự động của tim: Tim có tính tự động là nhờ sự điều khiển của các hạch ỉự động (hạch Keith-flack, hạch Ashoff-tawara) và hệ thần kinh thực vật (thần kinh giao cảm và phó giao cảm) – Tính dẫn truyền hưng phấn
Hoạt động có tính chu kì (gọi là chu kì tim)
* Hoạt động của Cơ tim có gì sai khác so với hoạt động của Cơ vân?
Hoạt động của cơ tim Hoạt động của cơ vân
1 Cơ tim hoạt động theo quy luật “Tất cả
hoặc không có gì”
– Cơ tim hoạt động tự động không theo ý
muốn
– Tim hoạt động theo chu kì (có thời gian
nghỉ đủ để bảo đảm sự phục hồi khả năng
hoạt động do thời gian trơ tuyệt đối dài)
– Cơ vân cũng phụ thuộc vào cường độ kích thích
– Cơ vân hoạt động theo ý muốn
– Cơ vân chỉ hoạt động khi có kích thích – Có hiện tượng co cứng
Trang 14– Chỉ co đơn, không co cứng
Trắc nghiệm Sinh 8 Bài 17 tuyển chọn
Câu 1: Khi nói về hoạt động tim mạch, phát biểu nào dưới đây là đúng?
A Van ba lá luôn đóng, chỉ mở khi tâm thất trái co
B Van động mạch luôn hở, chỉ đóng khi tâm thất co
C Khi tâm thất trái co, van hai lá sẽ đóng lại
D Khi tâm thất phải co, van ba lá sẽ mở ra
Chọn đáp án: C
Câu 2: Loại mạch máu nào dưới đây có chức năng nuôi dưỡng tim ?
A Động mạch dưới đòn
B Động mạch dưới cằm
C Động mạch vành
D Động mạch cảnh trong
Chọn đáp án: C
Câu 3: Máu mang oxi và chất dinh dưỡng đi nuôi cơ thể được xuất phát từ ngăn nào của tim?
A Tâm nhĩ phải
B Tâm thất phải
C Tâm nhĩ trái
D Tâm thất trái
Chọn đáp án: D
Câu 4: Điều nào sau đây không đúng khi nói về tim:
A Tim có 4 ngăn
Trang 15B Tim hình chóp, đỉnh nằm dưới, đáy hướng lên trên và hơi lệch về phía bên trái
C Tim có thành tâm nhĩ dày hơn thành tâm thất
D Giữa tâm thất với tâm nhĩ và tâm thất với động mạch có van
Chọn đáp án: C
Câu 5: Loại mạch nào có 3 lớp: mô liên kết, mô cơ trơn, mô biểu bì dày?
A Động mạch
B Tĩnh mạch
C Mao mạch
D Mạch bạch huyết
Chọn đáp án: A
Câu 6: Khi nói về tim, phát biểu nào sau đây không đúng?
A Thành tâm thất dày hơn thành tâm nhĩ
B Thành tâm thất trái dày hơn thành tâm thất phải
C Thành tim dày sẽ tạo áp lực để đẩy máu vào động mạch
D Nhờ có van tim nên máu di chuyển một chiều từ động mạch đến tâm thất xuống tâm nhĩ
Chọn đáp án: D
Câu 7: Loại mạch nào có chức năng dẫn máu từ khắp các tế bào về tim, vận tốc và áp lực nhỏ
A Động mạch
B Tĩnh mạch
C Mao mạch
D Mạch bạch huyết
Chọn đáp án: B
Câu 8: Khi mạch máu bị nứt vỡ, loại ion khoáng nào dưới đây sẽ tham gia tích cực vào cơ chế
hình thành khối máu đông?
Trang 16A Cl−
B Ca2+
C Na+
D Ba2+
Chọn đáp án: B
Câu 9: Các pha trong mỗi chu kì tim diễn ra theo trình tự trước sau như thế nào ?
A Pha thất co – pha dãn chung – pha nhĩ co
B Pha dãn chung – pha thất co – pha nhĩ co
C Pha thất co – pha nhĩ co – pha dãn chung
D Pha nhĩ co – pha thất co – pha dãn chung
Chọn đáp án: D
Câu 10: Khi tâm thất phải co, máu được bơm đến bộ phận nào ?
A Tĩnh mạch phổi
B Tĩnh mạch chủ
C Động mạch chủ
D Động mạch phổi
Chọn đáp án: D
Vậy là chúng ta đã cùng nhau soạn xong Bài 17 Tim và mạch máu trong SGK Sinh học 8
Mong rằng bài viết trên đã giúp các bạn nắm vững kiến thức lí thuyết, soạn các câu hỏi trong nội dung bài học dễ dàng hơn qua đó vận dụng để trả lời câu hỏi trong đề kiểm tra để đạt kết quả cao Mời các bạn xem thêm: Giải VBT Sinh 8: Bài 17 Tim và mạch máu