Bệnh tetanus - uốn ván

tìm hiểu thêm về bệnh uốn ván (tentanus), các cách phòng chống...

Trang 1

KHÁI NIỆM

- Là bệnh nhiễm trùng, tiến triển nhanh, nguy hiểm đến tính mạng Gây cho người và gia súc phản xạ một cách thái quá khi bị kích thích và sự co cứng cơ do ảnh hưởng của ngoại độc tố.

- Bệnh có ở khắp nơi trên thế giới

Trang 2

BỆNH TRUYỀN NHIỄM CHUNG

CĂN BỆNH

BỆNH UỐN VÁN

TETANUS

- Do độc tố của Clostridium tetani.

- Trực khuẩn G+, có bào tử ở đầu nên có hình dùi trống, không giáp mô

- Nhiệt độ thích hợp 370C, pH 7,2 - –7,4

- Di động, yếm khí triệt để

- Sản xuất exotoxin rất mạnh, gồm 2 thành phần:

Haemolysin= tetanolysinNeurotoxin= lethaltoxin= tetanospasmin

1mg độc tố nguyên chất chứa 50-75 triệu liều gây chết cho chuột

Bộ mơn bệnh Truyền nhiễm và Thú Y cộng đồng, Khoa CNTY, DHNL TP HCM

Trang 3

CĂN BỆNH

Trang 4

- Vi khuẩn bị tiêu diệt dễ dàng ở 45C

- Bào tử bị tiêu diệt khi đun sôi 15 phút

- Autoclave 121oC/15 phút, 120oC/20 phút tiêu diệthoàn toàn

- Ở chỗ tối tồn tại được 10 năm

- Acid fenic 15% cần 15 giờ mới giết chết được bào tử

- formol 3% giết bào tử trong 24 giờ

Trang 5

TRUYỀN NHIỄM HỌC

Động vật cảm thụ

- Hầu hết loài có vú đều mắc bệnh (trừ mèo)

- Người và ngựa cảm thụ với bệnh mạnh nhất

- Rồi đến loài nhai lại (như cừu, dê, trâu, bò), heo

- Loài ăn thịt ít bị bệnh, loài chim không cảm thụ với bệnh

- Nhóm người có nguy cơ mắc bệnh cao là trẻ sơ sinh dưới 15 ngày tuổi

Trang 6

TETANUS

Chất chứa căn bệnh

- Trong cơ thể vật chủ, vi khuẩn chỉ nằm tại vết thương, ởtrong chất tiết của vết thương như mủ, mô hoại tử …

- Trong tự nhiên là vi sinh vật đất Bào tử của vi khuẩn cóthể tìm thấy trong đất trồng trọt giàu chất hữu cơ, đồng cỏ, trongphân của người và động vật

Đường xâm nhập

- Qua vết thương ở trên da nhất là những bộ phận dễtiếp xúc với đất như bàn chân, bụng, cuối đuôi, âm đạo…

- Các vết thương như thiến, cắt đuôi, cuống rốn, cắtlông, đóng móng…

- Ở người: do phẫu thuật, nạo thai, cắt rốn…

Trang 7

Cơ chế sinh bệnh

Khi bào tử xâm nhập vết thương, gặp điều kiện yếm khítriệt để và không bị thực bào sẽ phát triển thành vi khuẩn, sinhsản tại chỗ và sản xuất ngoại độc tố

- Haemolysin chỉ gây hoại tử nhỏ ở chỗ vết thương

- Tetanospasmin (có thể bị biến tính ở 65oC) theo máuđến thần kinh bằng cách chuyền ngược theo mấu sợi trục đếntủy sống và gắn vào hạch thần kinh của tế bào thần kinh Nóphong tỏa dẫn truyền thần kinh bằng cách ngăn giải phóng chấttrung gian ức chế neuron vận động làm mất cân bằng giữa kíchthích và ức chế nên thú có phản xạ gập cơ quá mức với các cơn

co cứng cơ

Trang 8

TRUYỀN NHIỄM HỌC

Bộ môn bệnh Truyền nhiễm và Thú Y cộng đồng, Khoa CNTY, DHNL TP HCM

Trang 9

TRIỆU CHỨNG

Người

- Thời gian nung bệnh trung bình 7-8 ngày

- Người bệnh toàn thân đau nhức, nhức đầu, đổ mồ hôi, …

- Sự trương lực, đau đớn, co quắp của cơ nhai (gợi là

sự cứng hàm), cơ cổ và các phần khác của cơ thể, cụ thể:

+ Co cứng cơ nhai và các cơ ở mặt như: trán nhăn, lông mày xếch lên, khóe miêng bị kéo trễ ra ngòai cả hai bên, làm cho bệnh nhân có nét mặt “cười nhăn”

+ Co cứng cơ gáy, cơ lưng, cơ bụng, đôi khi co cứng

ở vùng bị thương.

Trang 10

+ Cơ bụng cứng đơ nên nước tiểu bị ứ đọng và thường xuyên bị táo bón

+ Các cơn co giật toàn thân thường xảy ra do bị kích thích bởi va chạm, ánh sáng chói, tiếng ồn…

+ Thân nhiệt bình thường hay tăng nhẹ (nếu không có phụ nhiễm

Bộ môn bệnh Truyền nhiễm và Thú Y cộng đồng, Khoa CNTY, DHNL TP HCM

Trang 11

TRIỆU CHỨNG

Bệnh uốn ván sơ sinh (UVSS) đa số do nhiễm uốn ván rốn.

- Bệnh xuất hiện từ ngày thứ 3 đến ngày thứ

28 sau sinh: Cứng hàm làm cho trẻ không thể

bú được, bỏ và khó bú, miệng chúm lại, co cứng toàn thân, người ưỡn cong và các cơn co giật.

Trang 13

TRIỆU CHỨNG

Động vật

- Thời gian nung bệnh phụ thuộc vào kích thước, mứcđộ yếm khí của vết thương, sức đề kháng chống lại độc tố của

cơ thể Khoảng 2 tuần đến 1 tháng

- Người và ngựa mẫn cảm với bệnh nhất, thường bị ảnhhưởng đến thần kinh đầu và cổ trước, sau đó có biểu hiệnđau bụng, dạ cỏ phồng lên và ảnh hưởng đến các chi

- Heo đi bộ khó khăn, tai dựng đứng, đuôi duỗi thẳng

ra phía sau, đầu nâng cao, mắt lồi Co giật mí mắt, cơ thân

- Tiến trình của bệnh khoảng 4 -– 10 ngày

Trang 14

HÌNH ẢNH BỆNH CHUNG

13 August 2013 Bộ mơn bệnh Truyền nhiễm và Thú Y cộng đồng, Khoa CNTY, DHNL TP HCM 14

Trang 16

Trang 18

Trang 20

Trang 21

PHỊNG BỆNH

NGƯỜI

Tạo miễn dịch chủ động chống lại độc tố với Toxoid =

VAT: vaccine antitetanus= biến độc tố = giải độc tố

Là 1 chất được lọc từ canh trùng và không hoạt động inactivated –

-Độc tố được làm bất hoạt bằng formol Nên mất tính độcnhưng vẫn còn tính kháng nguyên

SAT: serum antitetanus = antitoxin = kháng thể chống lại

độc tố của C.tetani

Trang 22

- Mũi 1: từ lúc phát hiện mang thai

- Mũi 2: 1 tháng sau khi chích lần 1

Trang 23

Trẻ em 2-3 tháng tuổi chủng 3 mũi vaccine (bạch hầu, uốn ván và ho gà) Khoảng cách giữa các mũi tiêm 4-6 tuần 12-18 tháng sau đó tái chủng 1 mũi.

5 tuổi tái chủng 1 mũi và sau đó cứ 10 năm tái chủng 1 mũi (nhất là ở nơi có nguy cơ mắc bệnh cao).

Sẽ thực hiện chương trình vaccine 5 trong 1 cho trẻ em: phòng bệnh bạch hầu, uốn ván, ho gà, viêm gan siêu vi B và viêm phổi, viêm màng não mủ Tiêm 3 mũi lúc 2-3-4 tháng tuổi.

Trang 27

PHÒNG BỆNH

khu vực có nguy cơ mắc bệnh cao phải được tiêm SAT

Khi có vết thương

- Phải rửa sạch, sát trùng, mở rộng vết thương, lấy hếtchất dơ, lọc bỏ mô bị hoại tử, để hở, không băng kín vết

thương Tiêm 3 liều VAT trong vòng 6 tháng theo lịch trình:

ngày 0 (mũi 1); 4-8 tuần (mũi 2); 6-12 tháng (mũi 3); chích

nhắc lại mỗi 10 năm

- Chích SAT và VAT (tùy trường hợp): Chích SAT càngsớm càng tốt trong vòng 48 giờ đầu của bệnh

Trang 28

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	1,46 MB