PowerPoint Presentation CÁC VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG TOÀN CẦU Bền vững môi trường Các vấn đề toàn cầu chính có liên quan đến sự bền vững của môi trường là gì? Các vấn đề tổng thể dân số, thu nhập, đô thị hóa[.]
Trang 1CÁC VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG
TOÀN CẦU
Trang 2• Vấn đề quan trọng: nhiên liệu hóa thạch,
phương tiện giao thông, rừng, nguồn nước
Trang 3Dân số, thu nhập, đô thị hóa
• Việc thống kê dân số là cần thiết tuy có thể bị giới hạn bởi tôn giáo hoặc chính trị
• Xu hướng dân số:
Tốc độ tăng dân số của châu Phi lớn hơn nhiều
so với châu Á vốn có tốc độ tăng đang giảm
Tốc độ tăng dân số của châu Âu và bắc Mỹ rất nhỏ thấp hơn cả tốc độ thay thế
Tốc độ tăng dân số đang giảm trên toàn thế giới
Trang 4Dân số, thu nhập, đô thị hóa
• Dân số và thu nhập:
Trong khi tốc độ sử dụng phân bón giảm thì tổng dân số thế giới tăng đặc biệt ở những nước nghèo (theo chuẩn $1/người/ngày của thế giới)
Tốc độ phân hóa giàu nghèo tăng giữa các nước phát triển và các nước chậm phát triển
Trang 5Dân số, thu nhập, đô thị hóa
• Di dân đến đô thị:
Vấn đề lớn hiện nay là tốc độ đô thị hóa
Tốc độ phân hóa giàu nghèo tăng giữa các nước phát triển và các nước chậm phát triển
Hầu hết các thành phố đô thị hóa và di dân đều thiếu hệ thống nước thải, thiếu nguồn nước cấp,
ô nhiễm không khí, dịch vụ y tế kém
Hầu hết thành phố đô thị hóa thuộc vùng nhiệt đới nên chúng trở thành nguồn lây bệnh
Trang 6Dân số, thu nhập, đô thị hóa
• Di dân đến đô thị:
Vấn đề khác của đô thị hóa là giao thông: kẹt
xe và ô nhiễm không khí đặc biệt do tốc độ
Trang 7Chăm sóc sức khỏe
• Tất cả các vấn đề trên ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sức khỏe và chăm sóc sức khỏe cũng như chi phí chăm sóc sức khỏe
• Chi phí cho chăm sóc sức khỏe càng lớn thì sức khỏe của người dân thành phố càng tốt
• Có sự khác biệt rất lớn giữa các nước phát triển và chậm phát triển về chi phí chăm sóc sức khỏe
Trang 8Chăm sóc sức khỏe
Trang 9Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
• Sản lượng ngũ cốc thế giới 2001 khoảng 1,840
tỉ tấn hoặc tương đương 303kg/người
• Tốc độ tăng sản lượng lương thực khoảng
3%/năm so với tốc độ tăng dân số khoảng 2.5%/năm, do đó thế giới chưa gặp vấn đề về lương thực
2.2-• Tăng trưởng sản lượng lương thực phụ thuộc vào kỹ thuật canh tác hiện đại, sử dụng phân bón nhiều hơn, kiểm soát nước tưới tốt hơn,
sử dụng các loại giống và cây trồng khác nhau
Trang 10Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
Hạt giống biến đổi gien và xử lý kỹ thuật gen:
• Hiện nay tất cả các loại hạt giống đều được
biến đổi gien từ ít đến nhiều nhằm đáp ứng các nhu cầu về kích thước, ngoại hình, độ ổn định, sức đề kháng, sản lượng, năng suất
• Việc phát triển hạt giống biến đổi gien cũng bị phản đối do có ảnh hưởng đến cơ cấu phát
triển tự nhiên của môi trường sinh thái
Trang 11Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
Trang 12Mối quan hệ giữa cách mạng xanh và canh tác nông nghiệp truyền thống:
• Số liệu thống kê cho thấy cách mạng xanh thúc đẩy tăng trưởng sản lượng nông nghiệp
nhưng sẽ có giới hạn tối đa
• Khi đó cần sự kết hợp giữa cách mạng xanh và canh tác truyền thống nhờ nguồn nước mưa
để duy trì và nâng tốc độ tăng trưởng sản
lượng
Trang 13Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
Mối quan hệ giữa tăng thu nhập và tăng tiêu
thụ:
• Tăng thu nhập làm thay đổi thói quen ăn uống: thay rau củ bằng thịt chủ yếu là gia súc và gia cầm Khi đó sẽ tăng sức ép sản xuất lượng
thực cho nhu cầu chăn nuôi
• Tỷ lệ sử dụng lương thực để chăn nuôi lớn gấp nhiều lần cho mục đính ăn uống
Trang 14Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
• Phân bón có thể bổ sung tốt nguồn ni tơ, kali
và phospho nhưng không hiệu quả đối với
chất vi lượng
Trang 15Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
Phân bón:
• Giá phân bón thay đổi theo giá sản phẩm dầu khí và thường có xu hướng tăng cũng là khó khăn cho nông dân Khi không sử dụng phân bón, sản lượng giảm đáng kể dẫn đến thiếu hụt lương thực
• Việc sử dụng phân bón quá mức làm ảnh
hưởng đến nguồn nước bề mặt, nguồn nước ngầm, chất lượng cây trồng…
Trang 16Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
Quan hệ cung-cầu lương thực:
• Có rất nhiều người không đủ lương thực và
dinh dưỡng không phải do không đủ nguồn
lương thực cung cấp mà do nghèo không có
tiền mua lương thực
• Có rất nhiều người mức thu nhập cao sử dụng lương thực lãng phí gấp nhiều lần so với người nghèo
Trang 17Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
Trang 18Quan hệ cung-cầu lương thực:
• Có rất nhiều người không đủ lương thực và
dinh dưỡng không phải do không đủ nguồn
lương thực cung cấp mà do nghèo không có
tiền mua lương thực
• Có rất nhiều người mức thu nhập cao sử dụng lương thực lãng phí gấp nhiều lần so với người nghèo
Trang 19Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
Ngư nghiệp:
• Nguồn thực phẩm từ cá phong phú nhờ các
trang trại nuôi cá
• Việc đánh bắt cá tự nhiên trở nên quá mức do công nghệ phát triển về thiết bị tầm ngư, các loại lưới, tàu thuyền…
Trang 20Thực phẩm, ngư nghiệp, nông nghiệp
Các loài chim:
• Số lượng cá loài chim cũng bị sụt giảm
• Các loài chim là chỉ số chỉ thị tốt về dân số và phát triển quá mức.
• Khi các cùng đất ngập nước bị xâm lấn, sự di cư của các loài chim bị đe dọa
• Các công viên và sân gôn được xây dựng tạo ra các khoảng xanh ở những nơi vốn không có cây cối, điều đó làm các loài chim di cư ngừng di cư
Trang 21Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
• Các dòng nguyên vật liệu đo lường số lượng của một loại nguyên liệu này tương đương với
số lượng loại nguyên liệu khác Ví dụ: năm
1950 bán 1 bushel lúa mì mua được 1 bushel dầu, năm 1995 bán 10 bushel lúa mì mua
được 1 bushel dầu
• Quy luật chung là xu hướng phát triển gây bất lợi cho nông nghiệp
Trang 22Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
• Một các tiếp cận khác về dòng nguyên vật liệu
là xem xét lượng sử dụng nguyên vật liệu dựa trên đầu người thay vì sử dụng giá trị GDP
Quốc gia sử dụng càng ít nguyên vật liệu sẽ tác động càng ít đến môi trường và ít gây hại đến
hệ thống bền vững
• Hầu hết vật phẩm tiêu thụ không nói lên các dòng nguyên vật liệu ẩn dấu trong quá trình
sản xuất chúng
Trang 23Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Sử dụng nguyên liệu hóa thạnh:
• Tổng năng lượng sử dụng từ nguyên liệu hóa thạch không nói lên toàn bộ vấn đề mà cần
xem xét sử dụng loại nguyên liệu hóa thạch nào
• Các chính sách trợ giá ảnh hưởng lớn đến
phân bố sử dụng loại nguyên liệu hóa thạch ở mỗi quốc gia
Trang 24Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Các dòng nguyên vật liệu:
• Sử dụng nguyên vật liệu hiệu quả đóng vai trò rất quan trọng đặc biệt khi giảm kích thước sản phẩm đến mức nhỏ nhất có thể
• Vấn đề tái chế và tái sử dụng nguyên liệu đóng vai trò rất quan trọng trong sử dụng hiệu quả nguyên vật liệu
• Cần phải kiểm soát và quản lý hiệu quả các ngành công nghiệp thải ra CO2 và các loại khí nhà kính
gây ấm toàn cầu
Trang 25Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Trang 26Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Các nguồn năng lượng:
• (1) Nhiên liệu hóa thạch: dầu mỏ càng ngày càng đắt tuy nhiên chưa đủ để thúc đẩy việc sản xuất các thiết bị và phương tiện vận
chuyển tiết kiệm nhiên liệu hơn như kích
thước nhỏ hơn, sử dụng năng lượng kết hợp nhiên liệu-điện…
• Giá dầu mỏ cao thúc đẩy quá trình chuyển
sang sử dụng các dạng năng lượng khác
Trang 27Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Các nguồn năng lượng:
• Sử dụng khí thiên nhiên thay dầu mỏ giúp
giảm thải carbon ra môi trường
• Theo quan điểm bền vững thứ tự sử dụng
nguồn năng lượng là khí thiên nhiên, dầu mỏ, than đá
Trang 28Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Các nguồn năng lượng:
• (2) Năng lượng hạt nhân: sạch, hiệu quả, năng lượng dồi dào nhưng rẻ
• Tuy nhiên chi phí xây lắp và bảo trì nhà máy
điện hạt nhân rất cao
• Các tai nạn nhà máy hạt nhân gây hậu quả
nghiêm trọng làm giảm nhu cầu xây dựng
chúng
Trang 29Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Các nguồn năng lượng:
• (3) Gió: là một trong những nguồn năng lượng
có thể tái tạo an toàn nhất và có tính kinh tế nhất
• Nhược điểm của chúng là đắt và độ tin cậy
chưa cao
• Một số nhóm môi trường phản đối xây dựng nhà máy phong điện do chúng phá vỡ cảnh
quan tự nhiên
Trang 30Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Các nguồn năng lượng:
• (4) Năng lượng thủy triều hiện đang được
nghiên cứu và phát triển sử dụng năng lượng sinh ra do thủy triều và do sự khác biệt nhiệt
độ giữa nước sâu và nước bề mặt
• Nhược điểm của nó là đắt và ảnh hưởng đến môi trường đại dương
Trang 31Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Các nguồn năng lượng:
• (5) Năng lượng mặt trời: Là nguồn năng lượng rất triển vọng tuy nhiên do đắt và chưa có
công suất lớn nên tính thực tế còn thấp
• Các nghiên cứu phát triển để tăng hiệu suất sử dụng năng lượng mặt trời cũng như thiết bị
lưu điện và biến đổi điện sẽ giúp phổ biến loại năng lượng này
Trang 32Các dòng nguyên vật liệu và năng lượng
Các vấn đề đi kèm với sử dụng năng lượng:
• Năng lượng thải ra lượng lớn chất ô nhiễm
môi trường như CO2, hydrocarbon, oxide
nitrogen, sulfur oxide và các chất cháy được khác
• Phương tiện vận chuyển và các lò đốt thải ra các hạt rắn lơ lửng kích thước nhỏ (PM2.5)
làm ô nhiễm không khí trầm trọng đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển
Trang 33Rừng
Trang 35Nguồn nước
• Các quốc gia có thu nhập đầu người thấp
thường dễ tổn thương hơn do khan hiếm
nguồn nước
• Thường những quốc gia này có tỷ lệ tăng dân
số cao
• Nông nghiệp sử dụng nước nhiều nhất tuy
nhiên có xu hướng giảm tỷ lệ khi công nghiệp phát triển
Trang 36Nguồn nước