viem xoang y5

HỆ THỐNG XOANG TRƯỚC Xoang hàm  Xoang trán  Xoang sàng trước • Dẫn lưu khe mũi giữa XOANG HÀM XOANG TRÁN XOANG SÀNG TRƯỚC CUỐN MŨI GIỮA KHE MŨI GIỮA... HỆ THỐNG XOANG SAU Xoang sàng

VIÊM MŨI XOANG CẤP &

MẠN

BS LÝ XUÂN QUANG Bộ Môn TMH-ĐH Y DƯỢC

MỤC TIÊU

1 Kể tên được các yếu tố gây viêm xoang

2 Phân loại được các thể bệnh viêm xoang

3 Nêu được các trịêu chứng của viêm xoang

4 Nêu được nguyên tắc xử trí viêm xoang

5 Biết cách phòng ngừa viêm xoang

Giới thiệu

 Bệnh lý thường gặp

 Chịu ảnh hưởng nhiều bởi môi trường

 Tiêu tốn nhiều kháng sinh

 Dể tái phát

GIẢI PHẪU MŨI XOANG

1 Cấu trúc hốc mũi

2 Hệ thống các xoang trước

3 Hệ thống các xoang sau

CẤU TRÚC HỐC MŨI

VÁCH NGĂN

CUỐN MŨI TRÊN

CUỐN MŨI GIỮA

CUỐN MŨI DƯỚI CUỐN MŨI DƯỚI

CUỐN MŨI TRÊN CUỐN MŨI GIỮA

HỆ THỐNG XOANG TRƯỚC

 Xoang hàm

 Xoang trán

 Xoang sàng trước

• Dẫn lưu khe mũi giữa

XOANG HÀM

XOANG TRÁN

XOANG SÀNG TRƯỚC

CUỐN MŨI GIỮA

KHE MŨI GIỮA

HỆ THỐNG XOANG SAU

 Xoang sàng sau

 Xoang bướm

• Dẫn lưu khe mũi trên

• và ngách sàng bướm

XOANG SÀNG SAU XOANG TRÁN

PHÁT TRIỂN XOANG

XOANG HÀM

XOANG TRÁN XOANG BƯỚM

SINH LYÙ MUÕI XOANG

SINH LÝ MŨI XOANG

HÔ HẤP

1 Dẫn khí

2 Làm ấm và ẩm khí hít vào

3 Điều áp khí qua mũi

4 Thải nhiệt

SINH LÝ MŨI XOANG

BẢO VỆ

1 Lớp nhầy mũi bắt giữ VSV, hạt bụi

2 Enzyme, kháng thể, TB miễn dịch

3 Phản xạ

KHỨU GIÁC

1 Vùng lưng cuốn giữa

2 Aåm thực, hành vi xã hội, tình dục

SINH LÝ MŨI XOANG

CỘNG HƯỞNG ÂM

1 Hộp cộng hưởng

2 Các từ “n”; “m”; “ng”; “nh”

HỆ THỐNG NIÊM MẠC MŨI

• MÔ HỌC NIÊM MẠC MŨI XOANG

1 Tầng dưới: niêm mạc hô hấp

 Cuốn trên xuống sàn mũi

 Biểu mô trụ giả tầng có lông chuyển

 Tuyến chế tiết nhầy

 Mạng mạch máu – thần kinh

2 Tầng trên: niêm mạc khứu

 Cuốn trên đến vòm mũi

 Tế bào & thần kinh khứu

HOẠT ĐỘNG NIÊM MẠC MŨI XOANG

1 Thông thoáng lỗ thông khe

2 Hoạt động lông chuyển

3 Chế tiết dịch nhầy

HOẠT ĐỘNG NIÊM MẠC MŨI XOANG

LỖ THÔNG KHE

 Lỗ thông xoang

 Khe mũi thông thoáng

HOẠT ĐỘNG NIÊM MẠC MŨI XOANG

HOẠT ĐỘNG LÔNG CHUYỂN

 Số lượng lông chuyển

 Tần số đánh thích hợp

 Chiều đánh lông chuyển

HOẠT ĐỘNG NIÊM MẠC MŨI XOANG

CHẾ TIẾT DỊCH NHẦY

 Số lượng dịch tiết

 Chất lương dịch tiết: tỉ lệ

giữa lớp gel & sol

Viêm mũi xoang là gì ?

Là tình trạng viêm của lớp niêm

mạc lót trong hố mũi và các xoang

VIÊM MŨI XOANG & VIÊM

XOANG

1 Niêm mạc vùng mũi-xoang liên tục

2 Bệnh lý gây viêm mũi cũng gây viêm xoang

3 Viêm mũi thường là khởi điểm của bệnh viêm

xoang

4 Viêm xoang không viêm mũi thường rất hiếm

5 Triệu chứng của viêm xoang ở mũi: nghẹt mũi

và chảy mũi

SINH BỆNH HỌC

• Các yếu tố nguyên nhân tác động vào bộ 3:

 Dịch tiết

TÌNH TRẠNG VIÊM

TÁC NHÂN GÂY BỆNH

(Dị nguyên, vi rút, vi trùng…)

PHÙ NỀ NIÊM MẠC

TẮC NGHẼN DẪN LƯU CÁC XOANG

Ứ ĐỌNG NHẦY TRONG XOANG

BEÄNH SINH VIEÂM

XOANG

 Khối u mũi xoang

2 Yếu tố môi trường

 Không khí lạnh & khô

 Khói, bụi

 Các vi sinh vật: vi rút, vi

trùng, vi nấm…

2 Bệnh lý lông chuyển

 Hội chứng bất động lông

chuyển ( viêm quánh niêm dịch)

YẾU TỐ THUẬN LỢI

1 Cơ địa dị ứng

2 Kém dinh dưỡng

3 Sử dụng corticoide kéo dài, hoá trị

4 Tiểu đường

5 Suy giảm miễn dịch…

Những tiến bộ gần đây

 Sinh lý hệ thống nhày lông chuyển

 Phim CT vùng mũi xoang

 Kỹ thuật nội soi hốc mũi

PHÂN LOẠI VIÊM MŨI XOANG

1 VMX cấp: kéo dài < 4 tuần

2 VMX bán cấp: 4 -12 tuần

3 VMX cấp tái phát: 3-4 đợt/ năm

4 VMX mạn: trên 12 tuần

PHÂN LOẠI VIÊM MŨI XOANG

Triệu chứng thường gặp

1 Sung huyết - tắc nghẽn

MỨC ĐỘ BIỂU HIỆN VMX

Triệu chứng VMX cấp VMX mạn

-CHẨN ĐOÁN VIÊM MŨI XOANG

• CHẨN ĐOÁN CHỦ YẾU

• CHẨN ĐOÁN BỔ SUNG

CHẨN ĐOÁN LÂM SÀNG

KHI BỆNH NHÂN CÓ CHẨN ĐOÁN LÂM SÀNG

Nghi ngờ viêm xoang

Các triệu chứng phụ

NỘI SOI CHẨN ĐOÁN

3 Dịch tiết

Đặc – loãng; Đục – trong; Màu sắc

DẤU HIỆU DƯỚI NỘI SOI

XQUANG CHẨN ĐOÁN

1 Chẩm Trán

2 Chẩm cằm (Blondeau)

3 Cằm đỉnh (Hirtz)

4 Nghiêng

 Kém đặc hiệu

 Giá trị tham khảo

CTSCAN CHẨN ĐOÁN

 Chẩn đoán chính xác

 Phát hiện các bất thường

cấu trúc

2 Điều trị

 Dẫn đường phẫu thuật

 Theo dõi điều trị

Saggital Coronal

3 tư thế CTScan

trong chẩn đoán mũi xoang

CHIẾN LƯỢC CHẨN ĐOÁN

• CÁC BƯỚC CHẨN ĐOÁN

1 Chẩn đoán viêm xoang

2 Phân loại cấp – mạn

3 Chẩn đoán nguyên nhân

BIẾN CHỨNG VIÊM MŨI

XOANG

 Có thể xảy ra ở viêm xoang cấp, mạn hoặc tái phát

 May mắn: hiếm khi xảy ra

 Xảy ra ở cơ quan lân cận

CÁC BIẾN CHỨNG VIÊM

XOANG

APXE QUANH Ổ MẮT VIÊM TẮC XOANG TĨNH MẠCH HANG

• COÁT TUYÛ VIEÂM

XÖÔNG

ĐIỀU TRỊ

MỤC ĐÍCH

1 Giảm triệu chứng

2 Hồi phục dẫn lưu mũi xoang

3 Phòng ngừa biến chứng

ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA

ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA

ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA

ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA

ĐIỀU TRỊ NGOẠI KHOA

1 Chọc rửa xoang

2 Phẫu thuật nội soi mũi xoang

3 Phẫu thuật kinh điển

CHỈ ĐỊNH PHẪU THUẬT

1 Có biến chứng

 Trong sọ

 Oå mắt

 Xung quanh : viêm

xương, viêm mô mềm

 Mucocele, pyocele

 Nấm

 Nghi ngờ u xoang

2 VMX tái phát 4 lần/

năm

3 VMX mạn không đáp

ứng với điều trị nội khoa

PHÒNG NGỪA BỆNH VIÊM XOANG

1 Phòng ngừa bệnh cảm cúm

2 Tránh môi trường quá nóng hoặc quá lạnh

3 Tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, hay không

khí ô nhiễm

4 Tránh uống rượu

5 Tránh bơi ở bể bơi

NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý

1 Bệnh viêm xoang là một bệnh rất phổ biến

2 Cần chẩn đóan sớm và điều trị tích cực các trường

hợp viêm xoang cấp để ngăn ngừa bệnh chuyển sang mạn tính hoặc tái phát

3 Viêm xoang do siêu vi thường gặp nhất

4 Viêm xoang do vi khuẩn thường thứ phát do tắc

nghẽn dẫn lưu

• Giải đáp thắc mắc