Công dân với pháp luật

Công dân với pháp luật

NỘI DUNG BÀI HỌC

I.Khái niệm và các đặc trưng của pháp luật

1.Khái niệm pháp luật.

2 Các đặc trưng của pháp luật.

II Bản chất của pháp luật.

1 Bản chất giai cấp của pháp luật.

2 Bản chất xã hội của pháp luật

III Mối quan hệ giữa PL với KT – CT – ĐĐ

1.- Quan hệ giữa pháp luật với kinh tế

1.- Quan hệ giữa pháp luật với chính trị

1.- Quan hệ giữa pháp luật với đạo đức

IV.Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội.

1 PL là phương tiện để Nhà nước quản lý xã hội.

2 PL là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.

BÀI 1 : PHÁP LUẬT VÀ ĐỜI SỐNG (3tiết)

Nhà tư tưởng người Anh

Giôn lốc đã từng khẳng định

rằng ở đâu không có PL,

ở đó không có tự do

Em hiểu như thế nào về

câu nói này?

Tại sao PL có ý nghĩa

quan trọng như vậy đối với

tư do của mỗi con người

Vậy pháp luật là gì?

?I.- Khái niệm và các đặc trưng của pháp luật

PL là hệ thống các quy tắc xử sự chung do Nhà nước ban hành, và được Nhà nước bảo đảm thực hiện bằng quyền lực Nhà nước

?

Bác Hồ có dạy : “Mỗi người có tự do của mình nhưng phải tôn trọng tự do của người khác Người nào sử dụng quyền tự do của mình quá mức mà phạm đến tự do của

người khác là phạm pháp.

Em hiểu thế nào về lời dạy của Bác Cho VD

1.- Pháp luật là gì?

2 Đặc trưng của pháp luật

a)Tính

quy ph m ạ

ph bi n ổ ế

b) Tính quy n l c, ề ự

b t bu c ắ ộ chung

c ) Tính xác định chặt chẽ về hình thức

Các đặc trưng của pháp luật

Tính quy phạm phổ biến làm nên

giá trị công bằng bình đẳng

trước PL;

Bất kỳ ai ở trong điều kiện, hoàn

cảnh nào nhất định cũng phải thực hiện theo khuôn mẫu PL quy định.

Quy tắc x s ử ự Quy phạm pháp luật

b) Tính quy n l c, ề ự

b t bu c chung ắ ộ

Pháp luật do Nhà nước ban hành

và được bảođảm thực hiện bằng sức mạnh của quyền lực Nhà nước Tất cả mọi người đều phải thực

hiện các quy phạm PL

Sức mạnh quyền lực của Nhà nước được thể hiện ở những yếu tố nào?

+ Quân đội;

+ Nhà tù;

+ Cảnh sát;

+ Toà án …

Hình thức thể hiện của PL là các văn bản có chứa các quy phạm PLđược xác định

chặt chẽ về hình thức :văn phong diễn đạt phải chính xác.Cơ quan ban hành văn bản

và hình thức của văn bản phải được quy định chặt chẽ trong Hiến pháp và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

.

c) Tính xác định chặt chẽ về hình thức

CƠ QUAN BAN HÀNH HÌNH THỨC VĂN BẢN

QUY PHẠM PHÁP LUẬT

Quốc hội Hiến pháp, Luật, Nghị quyết.

Uỷ ban thường vụ Quốc Hội Pháp lệnh, Nghị quyết.

Chủ tịch nước Lệnh, Quyết định.

Chính phủ Nghị định, Nghị quyết Thủ tướng Chính phủ Quyết định, Chỉ định

Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang Bộ

Quyết định, Chỉ thị, Thông tư.

Hội đồng thẩm phán Toà án

Viện trưởng Viện kiểm sát

Cơ quan Nhà nước, Tổ chức chính trị – xã hội Nghị quyết, Thông tư liên tịch Hội đồng nhân dân Nghị quyết

Uỷ ban nhân dân Quyết định, Chỉ thị

Điều 35, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định:

“Con có bổn phận yêu quý, kính trọng, biêt ơn, hiếu thảovới cha mẹ, lắng nghe những lời khuyên bảo đúng đắn

của cha mẹ, giữ gìn danh dự, truyền thống tốt đẹp của giađình.Con có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng cha, mẹ”

Bài

Tập

2

Em hãy tìm một quy tắc đạo đức

mà không phải quy phạm pháp luật.

• Ở một số địa phương, theo tập quán, hôn

nhân giữa những người có họ trong vòng 5 đời bị coi là không hợp đạo lý.

• Luật Hôn nhân và gia đình chỉ quy định

không được kết hôn giữa những người có cùng dòng máu trực hệ, giữa những người

có họ trong phạm vi ba đời (điều 10)

Bài

Tập

3

Nội quy nhà trường và điều lệ Đoàn TNCS HCM

có phải là văn bản quy phạm pháp luật không?

Nội quy nhà trường do BGH đề ra, chỉ

áp dụng cho HS, GV, CNV của trường

đó Điều lệ Đoàn là sự thỏa thuận cam kết thi hành của những người tự nguyện gia nhập Đoàn Còn các văn bản quy

phạm pháp lụât được áp dụng cho tất cả mọi người, mọi nơi, mọi lúc, và do NN ban hành.

Không

II Bản chất của pháp luật.

Những quy tắc, văn bản PL phải bảo đảm phổ biến phản ánh nhu cầu lợi ích chung của XH và của cá nhân.

Các quy phạm PL bắt nguồn từ đâu?

1.- Bản chất xã hội của pháp luật :

Các quy phạm PL nhằm phục vụ cho giai cấp nào?

Thể hiện ý chí của GCCN và NDLĐ dưới sự lãnh đạo của Đảng CSVN, thể hiện quyền làm chủ của ND VN trên tất cả các lĩnh vực của đời sống, XH

Tóm lại, pháp luật là một hiện tượng vừa mang

bản chất xã hội vừa mang bản chất giai cấp.

2.- Bản chất giai cấp của

pháp luật :

Quan hệ gia đình

Quan hệ mua bán

Quan hệ hợp tác

Một số hình ảnh thể hiện

nhà nước dân chủ

1 Mối quan hệ giữa PL với kinh tế

Pháp luật – Kinh tế

Chế độ kinh tế là

cơ sở của pháp luật

Nội dung của pháp luật phản ánh nhu cầu, tính chất và trình độ phát triển của các quan hệ kinh tế.

Các quan hệ KT

phát triển

Nội dung và hình thức của PL

thay đổi

III.- Mối quan hệ giữa PL với kinh tế, chính trị, đạo đức.

Bài

Tập

2

Các quan hệ KT phát triển

Nội dung và hình thức của PL

kinh tế bao cấp cho nên

không có luật doanh

nghiệp tư nhân Nhưng

hiện nay là nền kinh tế

nhiều thành phần, Nhà

nước đưa ra luật doanh

nghiệp tư nhân.

•Vd:Luật doanh nghiệp năm

1999 ra đời phản ánh đúng đắn nhu cầu khách quan và các lợi ích KT đa dạng của mọi thành phần KT, trong nền KT thị

trường đã tạo cơ sở pháp lí cho

sự ra đời và họat động của hàng chục ngàn doanh nghiệp vừa và nhỏ làm nên hiệu quả KT rất tích cực.

2 Mối quan hệ giữa PL với chính trị



Chính trị là quan hệ giữa các giai cấp, các

tầng lớp XH, là thái độ của giai cấp cầm

quyền đối với các giai cấp tầng lớp khác, thể

hiện tập trung nhất ở các đường lối, chính

sách mà giai cấp cầm quyền đặt ra trong tất

cả các lĩnh vực đời sống XH.

 Mối quan hệ giữa pháp lụât với chính trị

được thể hiện tập trung trong mối quan hệ

giữa đường lối chính trị của đảng cầm quyền và pháp luật của nhà nước.

Đảng CSVN lãnh đạo Nhà nước và XH bằng đường lối chính trị, được thể chế hóa thành PL

và được bảo đảm thi hành bằng quyền lực nhà nước.

PL là một công cụ hiệu quả

để đảm bảo đường lối của Đảng được thực thi nghiêm chỉnh trong toàn XH

Đường lối của đảng cầm

quyền có vai trò chỉ đạo

việc xây dựng và thực hiện

pháp luật.Thông qua pháp

luật, ý chí của giai cấp cầm

quyền trở thành ý chí của

nhà nước Đồng thời, khi

thể hiện ý chí của giai cấp

Bản chất xã hội của

Pháp luật : Tính quy phạm phổ biến

do bản chất xã hội của

pháp luật quy định.

Pháp luật của ta là PL thật sự dân chủ vì

nó bảo vệ quyền tự do ,

dân chủ rộng rãi cho nhân dân lao động…

3 Mối quan hệ giữa PL với đạo đức

+ Trong quá trình xây dựng pháp luật,

nhà nước luôn cố gắng đưa những qui

phạm đạo đức có tính phổ biến, phù hợp

với sự phát triển và tiến bộ của xã hội vào

trong các qui phạm pháp luật.

+ Trong hàng loạt các qui phạm pháp luật luôn

thể hiện các quan niệm về đạo đức.

+ Chính những giá trị cơ bản nhất của pháp

luật của pháp luật như: công bằng, bình

đẳng, tự do, lẽ phải… cũng là những giá trị đạo đức cao cả của con người luôn hướng tới.

+ Pháp luật là phương tiện đặc thù để thể hiện và bảo vệ các giá trị đạo đức.

Sự khác nhau giữa pháp luật với đạo đức

Các quan niệm, chuẩn mực thuộc đời sống tinh thần, tình cảm của con người (về thiện ác, công bằng, danh dự, nhân

phẩm , bổn phận….).

Các quy tắc xử sự, quyền và nghĩa vụ pháp lý của các cá nhân, tổ chức, trong các

quan hệ do pháp luật điều chỉnh

Trong nhân thức, tình cảm của con người Văn bản do nhà nước ban hành

Dư luận xã hội Giáo dục cưỡng chế bằng

quyền lực nhà nước



IV.Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội.

Công dân

Phương tiện hữu hiệu

Quản lý XH thống nhất, dân chủ và

có hiệu lực

Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mọi người



Dựa vào sơ đồ vừa xem các tổ cùng nhau thảo luận những vấn đề sau:

là NN quản lý như thế nào?

Nhóm 3 Đối với mỗi CD,

PL có vai trò gì trong cuộc sống của chúng ta?

Bài

Tập

1

Chuyện xảy ra trong một lớp học, bốn bạn A, B,

C, D đều chưa được học và hiểu biết nhiều về pháp luật Thế nhưng có một đặc điểm chung là các bạn rất ham học hỏi và khám phá cái mới Một hôm bạn A đưa ra một vấn đề: Chế độ xã hội nước ta hiện nay quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân là quan hệ gì?

Câu trả lời của các bạn như sau:

a.- Quan hệ phụ thuộc b.- Quan hệ trách nhiệm pháp lí qua lại c.- Quan hệ tình cảm, tự nguyện, tự giác d.- Quan hệ quyền lực

Theo em ai có câu trả lời đúng nhất?

b.- Quan hệ trách nhiệm pháp lí qua lại

Điều 48 của luật HNGĐ năm 2000 quy định về nghĩa

vụ và quyền của anh chị em như sau : “ Anh chị em có bổn phận thương yêu chăm sóc giúp đỡ nhau, có nghĩa

vụ đùm bọc nuôi dưỡng nhau trong trường hợp không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều kiện trông nom nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục con cái”

Việc thực hiện điều 48 luật HNGĐ dựa trên cơ sở nào? Nếu không thực hiện có bị xử phạt không? Ai xữ?

Thực hiện pháp luật

Chuẩn bị sưu tầm một số hình ảnh

về

Thực hiện pháp luật