xuất huyết tiêu hóa

xuất huyết tiêu hóa

CHẨN ĐOÁN XUẤT HUYẾT TIÊU HOÁ

Võ Thị Mỹ Dung

MỤC TIÊU

1 Phân biệt XHTH trên - dưới

2 Phân biệt ói ra máu - ho ra máu

3 Trình bày 3 mức độ XHTH

4 Kể các nguyên nhân gây XHTH

5 Nhận định các yếu tố nguy cơ

V Chẩn đoán phân biệt

VI Chẩn đoán nguyên nhân

VII Phòng ngừa

 Tổn thương đường tiêu hoá

 Tổn thương ngoài đường TH

· Máu + HCl, pepsin → hematine

2 Tiêu phân đen (Melena)

· XHTH trên (+++) – dưới (+)

· ∆ ≠ bismuth, sắt, than hoạt, bón

· Máu + HCl, pepsin → hematine

2 Tiêu phân đen (Melena)

· XHTH trên (+++) – dưới (+)

· ∆ ≠ bismuth, sắt, than hoạt, bón

3 Tiêu máu đỏ (Hematochezia)

· XHTH dưới (+++) – trên (+)

· ∆ ≠ rifamycine

B CÁC TRIỆU CHỨNG CƠ NĂNG KHÁC

1 Đau TV, đau bụng, sôi ruột

2 Hoa mắt, ù tai, chóng mặt, khát

KHÁM TH C TH Ự Ể

3 Phát hiện sốc

· Nghiệm pháp thay đổi HA (Tilt test)

· Thở nông, yếu, chi lạnh, lú lẫn

4 Triệu chứng khác

· Sốt

· ARDS

· Thuyên tắc phổi

· Dung tích hồng cầu

· Hồng cầu, hồng cầu lưới

· Tiểu cầu, bạch cầu

∆ m c đ xu t huy t ứ ộ ấ ế

Initial Management of Acute Upper Gastrointestinal Bleeding: From Initial Evaluation up to Gastrointestinal Endoscopy – Cappell MS, Friedel D - Med Clin N Am 92 (2008) 491–509

nhẹ Máu mất <1 L

Nước tiểu bình thường

Tri giác tỉnh/lo âu

∆ m c đ xu t huy t ứ ộ ấ ế

Initial Management of Acute Upper Gastrointestinal Bleeding: From Initial Evaluation up to Gastrointestinal Endoscopy – Cappell MS, Friedel D - Med Clin N Am 92 (2008) 491–509

trung bình Máu mất 1–2 L

Huyết áp giới hạn dưới

Tri giác lo âu

∆ m c đ xu t huy t ứ ộ ấ ế

Initial Management of Acute Upper Gastrointestinal Bleeding: From Initial Evaluation up to Gastrointestinal Endoscopy – Cappell MS, Friedel D - Med Clin N Am 92 (2008) 491–509

nặng Máu mất ≥2 L

Huyết áp hạ áp

Hạ áp tư thế chắc chắn Mạch nhanh nhiều

Da mát – lạnh,

ẩm ướt Nhịp thở bất thường Nước tiểu vô niệu

Tri giác lẫn lộn/ngủ gà

– giảm nhẹ

bất thường Nước tiểu bình thường giảm vô niệu

Tri giác tỉnh/lo âu lo âu lẫn lộn/ngủ gà

3 ∆ XHTH đang tiếp diễn, tái phát

• Đang tiếp diễn

• Tái phát

CHẨN ĐOÁN XÁC ĐỊNH

• XHTH ổn - đang tiếp diễn:

- Tình trạng xuất huyết: đi, tiêu máu

- Mức độ khát, nước tiểu,

- Mạch, HA, da niêm, nhu động ruột

• XHTH tái phát

Tiên lượng tái phát - tử vong

▪ mất máu lượng nhiều

truyền > 6 ĐV máu, hạ HA kéo dài

▪ bệnh đông máu, sử dụng NSAIDs

Khí quản Phế quản Phế nang Bệnh lý

Tính chất

máu

Tiến triển

Khí quản Phế quản Phế nang

Bệnh lý Đường TH

Toàn thân

Hô hấp Tim mạch Tính chất

máu

Tiến triển

Khí quản Phế quản Phế nang

Bệnh lý Đường tiêu hoá

Toàn thân

Hô hấp Tim mạch

pH kiềm Tiến triển

Khí quản Phế quản Phế nang

Bệnh lý Đường TH

Toàn thân

Hô hấp Tim mạch

pH kiềm

Tiến triển Ồ ạt, dễ tái phát

Tiêu phân đen

Dai dẳng, từng đợt Đuôi khái huyết

· Hội chứng Mallory - Weiss

· Viêm chợt dạ dày xuất huyết

· Viêm dạ dày xuất huyết

· Thoát vị hoành

∆ NN XHTH trên: ít g p ặ

· Thoát vị hoành

· Viêm thực quản

· Chảy máu đường mật

· K dạ dày, polyp dạ dày

· Thoát vị hoành

· Viêm thực quản

· Chảy máu đường mật

· K dạ dày, polyp dạ dày

· Túi thừa tá tràng

· Thoát vị hoành

· Viêm thực quản

· Chảy máu đường mật

· K dạ dày, polyp dạ dày

· Túi thừa tá tràng

· Ung thư bóng vater

· Thoát vị hoành

· Viêm thực quản

· Chảy máu đường mật

· K dạ dày, polyp dạ dày

· Túi thừa tá tràng

· Ung thư bóng vater

· Hội chứng Banti, bệnh máu lách to

· Biến chứng nặng của viêm tụy cấp

· Điều trị thuốc kháng đông

34

· Ung thư đại tràng

· Ung thư đại tràng

· Polyp đại tràng

· Ung thư đại tràng

· Polyp đại tràng

· Viêm đaị tràng thiếu máu cục bộ

· Viêm loét đại tràng

· Ung thư đại tràng

· Polyp đại tràng

· Viêm đaị tràng thiếu máu cục bộ

· Viêm loét đại tràng

· Túi thừa đại tràng

· Lỵ amibe

· Lao ruột

Thang đi m Glasgow-Blatchford ể

Chỉ điểm nguy cơ lúc nhập viện Điểm BUN - mmol/L ≥ 6,5 - < 8 2

(mg%) (≥ 18,2 - < 22,4)

≥ 8 - < 10 3 (≥ 22,4 - < 28)

≥ 10 - < 25 4 (≥ 28 - < 70)

≥ 25 6 (≥ 70)

Thang đi m Glasgow-Blatchford ể

Chỉ điểm nguy cơ lúc nhập viện Điểm BUN - mmol/L ≥6,5 - <8 (≥18,2 - <22,4) 2

(g/dl) < 10 6

Thang đi m Glasgow-Blatchford ể

Chỉ điểm nguy cơ lúc

5 Không tiêu phân đen hoặc ngất xỉu

6 Hiện tại – tiền căn, không suy tim-bệnh gan

Thang điểm Rockall

Yếu tố Điểm 0 Điểm 1 Điểm 2 Điểm 3 Tối đa Tuổi < 60 ≥60- ≤79 ≥ 80 2

Thang điểm Rockall

Yếu tố Điểm 0 Điểm 1 Điểm 2 Điểm 3 Tối đa

Thang điểm Rockall

Yếu tố Điểm 0 Điểm 1 Điểm 2 Điểm 3 Tối đa

Suy thận Suy gan Bệnh ác tính di căn

3

Thang điểm Rockall

Yếu tố Điểm 0 Đ.1 Điểm 2 Đ 3 Tối đa Chẩn

Loét dạ dày-tá tràng Viêm trợt Viêm thực quản

Bệnh ác tính của đường tiêu

hóa

2

Thang điểm Rockall

Yếu tố Điểm 0 Đ.1 Điểm 2 Đ 3 Tối đa

Loét dạ dày - tá tràng Viêm trợt Viêm TQ

Bệnh ác tính của đường tiêu

Máu trong đường TH

Đang chảy máu

Cục máu đông

Lộ mạch

2