cây trồng chuyển gene, những lợi ích cũng như rủi ro
Trang 2NHU CẦU THỰC PHẨM
Trang 5CÂY TRỒNG BIẾN ĐỔI GENE
GENETICALLY MODIFIED CROPS - GMC
MÔN: AN TOÀN SINH HỌC VÀ LUẬT BẢN QUYỀN
GIẢNG VIÊN: ThS TÔN TRANG ÁNH
Trang 6HỌ VÀ TÊN MSSV
NGUYỄN ÂU PHI HẢI
NGÔ CÔNG HẬU
LÝ MINH PHƯƠNG
DƯƠNG THỊ THẢO
VÕ THỊ MINH THƯ
12126142 12126151 12126318 12126244 12126265
DANH SÁCH NHÓM 1
Trang 81 KHÁI NIỆM SINH VẬT BIẾN ĐỔI GENE
Thuật ngữ quốc tế gọi chúng là GMO (Genetically Modified Organism).
Trang 9Là một thực vật mang một hoặc nhiều gene được đưa vào nhân tạo thay vì thông qua
lai tạo
Là cây trồng ngoài vật chất di truyền sẵn có của nó còn được chuyển thêm vật liệu di
truyền từ các sinh vật khác để tạo ra các tính trạng mong muốn bằng cách sử dụng tái
tổ hợp DNA
Trang 123 KHÁI QUÁT CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA CÂY TRỒNG CHUYỂN GENE
đầu tiên DNA ngoại lai (transposon Tn7) được chuyển vào thực vật nhờ A.tumefaciens, tuy nhiên Ti-plasmid vẫn chưa được
thay đổi
xuất cây trồng biến đổi gene Người ta cho rằng đây là cuộc “ Cách mạng xanh lần thứ hai”
• Năm 1984, biến nạp bằng tế bào trần protoplast ở ngô được thực hiện
http://luanvanbaocao.net
Trang 13• Năm 1988, hai nhóm các nhà khoa học đã sử dụng antiense RNA làm cho
cà chua chín chậm và khó bị dập hơn khi vận chuyển
http://luanvanbaocao.net
thực vật kháng virus
một lá mầm quan trọng như lúa, ngô, lúa mì
Trang 143 CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA CÂY TRỒNG CHUYỂN GENE
CÀ CHUA CHÍN CHẬM
Trang 15• Năm 1993, FDA của Mỹ công khai tuyên bố rằng thực phẩm biến
đổi gene không có nguy hiểm vốn có của nó đối với con người
Mỹ chấp nhận thực phẩm GMO bổ sung vào thực đơn hàng ngày
của họ
và được thương mại hóa với tên thương mại là “Flavr Savr®
tomato”
• Năm 1996, tạo ra các thực vật sản xuất encephalin ở cây cải dầu
làm chất giảm đau, serum albumin ở khoai tây để tăng máu, các
gene ở glonine máu được đưa vào cây thuốc lá
Cây thuốc lá biến đổi gene
Genetically modified tobacco
http://www.wired.co.uk/news/archive/2013-02/01/tobacco-plant-rabies-cure/viewgallery/293638
Trang 163 KHÁI QUÁT CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA CÂY TRỒNG CHUYỂN GENE
(Polyhidroxybutyrate) từ cây thuốc lá chuyển gene.
nhờ chuyển thêm các gene: psy (phytoene synthase), lyc (lycopene
cyclase) từ cây thủy tiên hoa vàng (Narcissus pseudonarcissus) và crt1 từ
loài vi khuẩn trong đất là Erwinia uredovora Công trình này do GS Ingo
Potrycus người Thụy Sĩ và GS Peter Beyer người Đức sáng tạo ra năm
1999, công bố năm 2000.
PHB (Polyhidroxybutyrate)
Trang 17GS Ingo Potrycus người Thụy Sĩ và
GS Peter Beyer người Đức sáng tạo
ra lúa hạt vàng năm 1999, công bố năm 2000 http://srvcnpbs.xtec.cat/cdec/images/st ories/Biologiaencontext/Tema_3/Tema_ 3_html/activitat_arrs_daurat.html
Trang 183 KHÁI QUÁT CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA CÂY TRỒNG CHUYỂN GENE
http://srvcnpbs.xtec.cat/cdec/images/stories/Biologiaencontext/Tema_3/Tema_3_html/activitat_arrs_daurat
Trang 19nhiều bộ phận khác nhau của đu đủ từ lá, quả, thân cho đến cuống lá.
Trang 203 KHÁI QUÁT CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA CÂY TRỒNG CHUYỂN GENE
• Giống lúa GM chịu được hạn hán, lũ lụt có
tên là SNORKEL1 và SNORKEL2 là giống
lúa mới do các nhà khoa học Nhật Bản tạo
ra Mỗi khi nước dâng cao lúa lại tích lũy
hormone ethylene, hormone này kích hoạt
các gene SNORKEL làm cho thân lúa phát
triển nhanh và cứng cáp hơn.
http://nongnghiep.vn/nongnghiepvn/72/45/45/73433/6-sieu-cay-trong-chuyen-gen.aspx
Trang 21hóa phytase và gene mã hóa metallothionin từ nấm Aspergillus fumigatus, làm tăng hấp thu sắt và cho hạt gạo
giàu sắt dễ hấp thu.
Gene mã hóa đã được biến đổi và đã chuyển thành công vào cà chua và rau xà lách.
anthocyanins rất cao bằng cách cài xen các gene có trong loài hoa kim ngũ thảo (Snapdragon) Đây là chất chống oxi hóa
có tác dụng giảm được rất nhiều bệnh trong đó có bệnh ung thư.
Trang 223 KHÁI QUÁT CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA CÂY TRỒNG CHUYỂN GENE
Purple, high anthocyanin tomatoes and red wild-type tomatoes.
http://www.sciencedaily.com/releases/2008/10/081026150149.htm Cấu trúc tinh thể X-ray của một loại protein monellin chuỗi đơn.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2330190/
Trang 23Trong đó, hàm lượng vitamin C cao gấp 6 lần và vitamin E gấp 3 lần so với ngô truyền thống hiện đang được các chuyên gia ở Đại học LIeida của Tây Ban Nha trồng thử nghiệm và dự kiến sẽ có mặt trên thị trường trong tương lai gần.
• Các nhà khoa học đã biến đổi gene bắp ngọt để nó sản xuất chất độc
tiêu diệt con trùng có tên là bắp Bt (Bt-corn) bởi vì gene tiêu diệt côn
trùng trên cây bắp được lấy từ vi khuẩn Bacillus thuringiensis.
Trang 24Giống ngô-Bt kháng sâu bệnh
http://www.scq.ubc.ca/bt-corn-is-it-worth-the-risk/
Trang 25LỢI ÍCH
Trang 26Hàng trăm người biểu tình đổ xuống các đường phố Los Angeles (Mỹ) hôm 25/5 để hưởng ứng chiến dịch toàn cầu lên án Monsanto
và thực phẩm biến đổi gene Ảnh: Los Angeles Times
Trang 28RỦI RO CỦA CÂY TRỒNG CHUYỂN GENE
http://cnsh.khcn-moit.gov.vn/default.aspx?page=news&rand=13038049151&do=detail&category_id=111&news_id=10581
Trang 30http://tuoitre.vn/tuoi-tre-cuoi-tuan/585010/thuc-pham-bien-doi-gen-thong-tin-va-nhieu.html
Trang 31riefs/46/executivesummary/default.asp
Trang 32http://www.isaaa.org/resources/publica tions/briefs/46/executivesummary/defa
ult.asp
Trang 33• Mỹ là nước tiếp tục có diện tích GMC lớn nhất trên toàn cầu với 70,1 triệu ha, với tỉ lệ áp dụng trung bình 90% trên tất cả các loại GMC Tác động hạn hán ở Mỹ năm 2012 đối với ngô đã giảm 21% về sản lượng và đối với đậu tương giảm 12%.
• Brazil, năm thứ 4 liên tiếp, diện tích GMC tăng nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác 21% so với năm 2012
• Canada có diện tích trồng cải dầu đạt mức kỷ lục là 8,4 triệu ha với tỉ lệ ứng dụng GMC trên diện tích canh tác cả nước là 97,5% (năm 2012)
http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/46/executivesummary/default.a
sp)
Trang 34• Ấn Độ có diện tích trồng bông Bt đạt kỷ lục 11 triệu ha, với tỉ lệ canh tác bông Bt/tổng diện tích trồng bông là 95% (năm 2013).
• Châu Phi tiếp tục đạt được tiến bộ với Nam Phi gia tăng diện tích canh tác GMC đạt mức tăng kỷ lục 2,9 triệu ha (năm 2012)
• Năm nước EU có một diện tích kỷ lục là 148.013 ha trồng ngô Bt, tăng 15% so với năm 2012 Tây Ban Nha dẫn đầu EU với diện tích trồng ngô Bt tăng 18% so với năm 2012
http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/46/executivesummary/default.a
sp)
5.2 MỘT SỐ QUỐC GIA PHÁT TRIỂN GMC
Trang 365 TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN VÀ THƯƠNG MẠI CÂY TRỒNG CHUYỂN GENE
• Doanh số bán hạt giống biến đổi gene trên toàn cầu tăng nhanh chóng kể từ năm 1995 khi hạt giống biến đổi gene lần đầu tiên được trồng thương mại hóa
• Top 10 công ty bán hạt giống biến đổi gene có doanh thu cao nhất toàn cầu:
5.3 THƯƠNG MẠI CÂY TRỒNG GMO
Trang 375.3 THƯƠNG MẠI CÂY TRỒNG GMO
Trang 385.4 NHỮNG LO NGẠI VỀ KINH TẾ
• Một cách để chống lại những vi phạm bản quyền có thể có là đưa một “gen tự sát” vào trong những thực vật chuyển gen Những loại thực vật này chỉ hữu hiệu cho một mùa trồng duy nhất và sẽ sản suất ra những hạt giống bất thụ, những hạt giống này sẽ không nảy mầm
• Người tiêu dùng lo lắng về việc bản quyền hóa các giống thực vật chuyển gene sẽ làm tăng giá của hạt giống lên mức quá cao
sẽ không có khả năng chi trả, mở rộng khoảng cách giàu, nghèo
Trang 39nghiên cứu và khảo nghiệm từ năm
2006 sau khi “Chương trình trọng điểm
phát triển và ứng dụng công nghệ sinh
học trong lĩnh vực nông nghiệp và phát
triển nông thôn đến năm 2020” được
phê duyệt tại Quyết định số
11/2006/QĐ-TTg Được chia làm 3 giai đoạn:
http://www.daibieunhandan.vn/a
Trang 40• Nhiều nghiên cứu về GMO cũng đã được tiến hành tại Viện Công nghệ Sinh học, Viện Di truyền Nông nghiệp, Viện Lúa Đồng Bằng Sông Cửu Long, Viện Sinh học Nhiệt đới… Tuy chưa được áp dụng đại trà trên đồng ruộng nhưng bước đầu trong phòng thí nghiệm.
Viện sinh học nhiệt đới
Trang 41• Số liệu của Tổng Cục Hải Quan cũng cho biết, chỉ trong tháng đầu tiên của năm 2014, cả nước nhập khẩu 580 nghìn tấn ngô, tăng gấp hơn 5 lần so với tháng 01/2013.
(chiếm tới hơn 90%), những nước có diện tích trồng cây biến đổi gen lớn nhất thế giới
http://vietnamnet.vn/vn/khoa-hoc/
Trang 42Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành danh mục loài cây trồng biến đổi gen được phép khảo nghiệm đánh giá rủi ro đối với đa dạng sinh học và môi trường cho mục đích làm giống cây trồng ở Việt Nam, gồm:
Ở VIỆT NAM
Trang 43• Ngô biến đổi gen MON89034 mang gen Cry1A.105, Cry2Ab2 và sự kiện ngô biến đổi gen NK603 mang gen cp4 epsp đã được công ty TNHH Dekalb Việt Nam phối hợp với Viện Di truyền nông nghiệp tiến hành khảo nghiệm hạn chế và diện rộng trong 2 năm 2010 và 2011 tại các địa điểm: Hưng Yên, Vĩnh Phúc, Sơn La, Đắc Lắc, Bà Rịa Vũng Tàu.
• 17/6/2013 đã có quyết định công nhận các giống ngô MON89034, NK603, TC507 và đang trình Bộ Tài nguyên Môi trường cấp phép an toàn sinh học
thôn (NNPTNT) phối hợp tổ chức Hội thảo thường niên lần thứ 6 về “Công nghệ sinh
học: Hướng tới phát triển cho tương lai”.
Trang 44• Bộ NN và PTNT cũng đã có văn bản trình Chính phủ về việc xây dựng các mô hình trình diễn một số giống ngô biến đổi gene trong quý I và II năm 2014 tại 6 tỉnh: Sơn La, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Đăk Lăk, Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Tháp, với quy mô 1,5 - 2ha giống.
• Hội nghị triển vọng toàn cầu của cây trồng biến đổi gen 2013, tổ chức ngày 20/2 tại Hà Nội, bộ NN&PTNT vừa ban hành Thông tư "Quy định
trình tự, thủ tục cấp và thu hồi giấy xác nhận thực vật biến đổi gen đủ điều kiện sử dụng làm thực phẩm, thức ăn chăn nuôi", có hiệu lực
Trang 46THANKS FOR
LISTENING