Tiet 32 cong nghe te bao

Một số thành tựu ứng dụng của công nghệ tế bàoNhân giống vô tính chuối và phong lan bằng phương pháp nuôi cấy mô Nhâ n giốn g vô tính cừu và chó... Công nghệ TB là ngành kĩ thuật về

CHƯƠNG VI ỨNG DỤNG DI TRUYỀN

HỌC Bài 31 CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

Một số thành tựu ứng

dụng của công nghệ tế

bàoNhân

giống vô tính chuối và phong lan bằng phương pháp nuôi cấy mô

Nhâ

n giốn

g vô tính cừu và chó

I – KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ TẾ BÀO:

Phiếu học tập :

Câu hỏi lệnh Trả lời

Công nghệ tế bào là gì ?

Để nhận được mô non, cơ

quan hoặc cơ thể hoàn

chỉnh hoàn toàn giống với

cơ thể gốc người ta phải

thực hiện những công việc

gì ?

Tại sao cơ quan hoặc cơ thể

hoàn chỉnh lại có kiểu gen

như dạng gốc ?

Nghiên cứu thông tin , thảo

luận nhóm 5 phút hoàn thành lệnh vào phiếu học tập

Câu hỏi lệnh Trả lời

Công nghệ tế bào

là gì ? Công nghệ TB là ngành kĩ thuật về qui

trình ứng dụng PP nuôi cấy TB hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh.

Để nhận được mô

non, cơ quan hoặc cơ

thể hoàn chỉnh

hoàn toàn giống

với cơ thể gốc

người ta phải thực

hiện những công

việc gì ?

* Tách TB từ cơ thể rồi nuôi cấy trên môi trường dinh dưỡng nhân tạo  mô non (mô sẹo).

* Dùng hoocmôn sinh trưởng kích thích mô sẹo phân hoá thành

cơ quan hay cơ thể hoàn chỉnh

Tại sao cơ quan hoặc

cơ thể hoàn chỉnh

lại có kiểu gen như

dạng gốc ?

Vì ở cơ thể hoàn chỉnh được sinh ra từ 1

TB của dạng gốc có bộ gen nằm trong nhân TB và được sao chép lại

I – KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ

TẾ BÀO:

- Công nghệ tế bào : là ngành kĩ thuật về qui trình ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh.

- Công nghệ tế bào gồm 2 công đoạn:

+ Tách tế bào hoặc mô từ cơ thể rồi mang nuôi cấy để tạo mô sẹo.

+ Kích thích mô sẹo phân hoá thành cơ quan hoặc cơ thể hoàn

chỉnh

II – ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TẾ

BÀO:

Quan sát hình 31 nghiên cứu thông tin mục 1/II SGK trả lời câu hỏi :

+ Trình bày quy trình nhân giống vô tính trong ống nghiệm ở cây trồng trên đối tượng cây mía ?

+ Nêu những ưu điểm và triển

vọng của phương pháp này ?

1 Nhân giống vô tính trong ống

nghiệm (vi nhân giống ) ở cây

trồng :

Sơ đồ nhân giống mía bằng

nuôi cấy mô :

Cây con tạo thành từ mô sẹo

Cây tạo thành từ nuôi cấy mô được trồng trên đồng ruộng

+ Quy trình nhân giống vô tính trong ống nghiệm ở

cây trồng :

* Tách mô phân sinh (từ

đỉnh sinh trưởng hoặc từ

các tế bào lá non) rồi

nuôi cấy trên môi trường

dinh dưỡng đặc trong ống

nghiệm -> tạo ra các mô

sẹo

* Dùng hoocmôn sinh

trưởng phù hợp để

kích thích mô sẹo

phân hóa thành cây

con hoàn chỉnh

Cây con tạo thành từ mô sẹo

* Các cây non

chuyển sang trồng

trong các bầu trong

vườn ươm có mái

che trước khi trồng

từ đồng ruộng

+Những ưu điểm và triển

vọng của phương pháp nhân giống vô tính trong ống

nghiệm :- Là phương pháp có hiệu quả để tăng

nhanh số lượng cá thể , đáp ứng yêu

cầu của sản xuất

nguy cơ tuyệt chủng ( sâm ngọc linh )

Nước ta đã nhân giống vô tính trong ống nghiệm thành công đối với : khoai tây , mía dứa

một số phong lan ,…

2 Ứng dụng nuôi cấy tế bào

và mô trong chọn giống cây

trồng

3 Nhân bản vô tính ở động vật Trao đổi nhóm

Nhóm I : nghiên

cứu thông tin mục

2/II SGK hoàn

thành nội dung

sau :

1 Người ta đã áp

dụng phương pháp

nuôi cấy tế bào

và mô trong chọn

giống cây trồng như

thế nào ?

2 Nêu phương pháp

tạo giống lúa DR2

Nhóm II : Nghiên cứu thông tin

mục 3/II SGK và cho biết :

1 Nêu một số thành tựu của Thế giới và ở Viêt

Nam về nhân bản vô tính ở động vật

?

2 Nhân bản vô tính ở động vật có

ý nghĩa gì trong thực tế đời sống ?

Nhóm I

trả lời :

1 Người ta đã áp dụng phương

pháp nuôi cấy tế bào và mô

trong chọn giống cây trồng như thế nào ?

Phát hiện , chọn lọc dòng tế

lúa DR2 ?

Chọn dòng tế bào chịu nóng

và khô từ các tế bào phôi

giống lúa CR203 rồi nuôi cấy

tế bào tạo giống lúa DR2 có

năng suất và độ thuần chủng cao , chịu nóng và khô hạn tốt

Nhóm II trả lời :

1 Một số thành tựu của Thế giới và

ở Viêt Nam về nhân bản vô tính ở động vật ?

- Thế giới :

Nhân bản

thành công

trên cừu

Đôli , bò ,

chó , ngựa ,

khỉ và một

số loài

động vật

khác

- Ở Việt

Nam :

nhân

bản

thành

công

trên cá

trạch

2 Nhân bản vô tính ở động vật có ý nghĩa gì trong thực tế đời

sống ?

-Nhân nhanh nguồn gen động

vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt diệt

- Tạo cơ quan nội tạng động vật từ các tế bào động vật đã

được chuyển gen người , chủ

động cung cấp các cơ quan thay thế cho các bệnh nhân có cơ

quan bị hỏng tương ứng

Quy trình nhân bản vô tính ở cừu

Đôli

? So sánh những điểm giống và khác nhau giữa “nhân giống vô tính ở cây trồng” và “ nhân bản vô tính ở động

Tách tế bào sinh dưỡng , dùng phương pháp nuôi cấy tạo mô sẹo , kích thích mô sẹo phát triển thành cơ quan hoặc

cơ thể hoàn chỉnh

Nhân giống vô tính

ở cây trồng

Nhân bản vô tính

ở động vật

Mônon ( mô sẹo )

được nuôi cấy trong

ống nghiệm chứa

môi trường dinh

dưỡng nhân tạo

Mônon ( mô sẹo )phải được nuôi dưỡng từ trong tử cung của

1 con vật dùng làm mẹ

* Khác :

* Giống

II – ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ

TẾ BÀO:

ứng dụng trong vi nhân

giống hay nhân bản vô tính hoặc trong chọn dòng tế

bào xôma biến dị để tạo ra giống cây trồng mới.

Chọn câu trả lời đúng trong các câu

sau:

1 Công nghệ TB gồm những công đoạn thiết yếu nào?

a Tách TB hoặc mô từ cơ thể rồi nuôi cấy trên môi trường dinh dưỡng nhân tạo để tạo ra các mô, cơ

quan, cơ thể.

b Dùng hoocmôn sinh trưởng để kích thích mô sẹo phân hoá thành cơ quan hay cơ thể hoàn chỉnh.

c Tách và nuôi cấy mô non trong điều kiện dinh dưỡng tối ưu.

d Cả a và b.

2 Những ứng dụng của công nghệ TB là gì?

a Nhân giống vô tính cây trồng trong ống nghiệm.

b Ứng dụng nuôi cấy TB và mô trong chọn giống cây trồng.

c Nhân bản vô tính ở động vật.

d Cả a, b và c đúng.

Bài tập

Bài tập về nhà

+ Trả lời câu hỏi 1,2 Trang 91 SGK + Đọc mục “em có biết” ?

+ Xem trước bài “ công nghệ gen”