phân tích thương mại điện tử của tiki
GIỚI THIỆU DOANH NGHIỆP
Giới thiệu tổng quan doanh nghiệp
- Tên đầy đủ: Công ty Cổ Phần TiKi
- Địa chỉ đăng ký kinh doanh: 29/1, đường số 4, KP.3, P Bình Khánh, Q.2, TPHCM, Việt Nam
- Văn phòng chính: Tòa nhà Viettel, 285 Cách Mạng Tháng 8, Phường 12, Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh.
- Văn phòng: 52 Út Tịch, Phường 4, Quận Tân Bình, Thành Phố Hồ Chí Minh.
- Giấy chứng nhận Đăng ký Kinh doanh số 0309532909 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 06/01/2010
- Fanpage của Tiki: http://facebook.com/Tiki.vn
- Logo nhận diện thương hiệu: o (Hình 1: Logo của Tiki)
Tiki, viết tắt của "Tìm kiếm & Tiết kiệm", hiện là trang thương mại điện tử mua sắm trực tuyến hàng đầu tại Việt Nam Với uy tín và chuyên nghiệp, Tiki.vn trở thành địa chỉ mua sắm trực tuyến đáng tin cậy nhất, mang lại trải nghiệm tiện lợi và giá cả cạnh tranh cho khách hàng.
Tiki.vn cam kết mang đến trải nghiệm mua sắm trực tuyến tốt nhất cho khách hàng bằng việc không ngừng nâng cao chất lượng dịch vụ Khi mua hàng trên nền tảng này, khách hàng sẽ được hưởng các tiện ích vượt trội như chính sách đổi trả linh hoạt, giao hàng nhanh chóng, dịch vụ hỗ trợ khách hàng chuyên nghiệp và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các giao dịch.
1 Dịch vụ chăm sóc hỗ trợ khách hàng chu đáo, tận tình cả trước, trong và sau khi đặt hàng.Tất cả các ngày trong tuần từ thứ 2 đến chủ nhật Thời gian hỗ trợ từ 08:00 giờ sáng đến21:00 giờ hàng ngày.
2 Mức giá thành sản phẩm cạnh tranh: hơn 90% sản phẩm được giảm giá từ 10% trở lên. Cùng với hàng ngàn mã giảm giá Tiki cho tất cả mọi ngành hàng sẽ giúp bạn tiết kiệm ngân sách và tài chính khi mua hàng.
3 Giao hàng miễn phí (áp dụng cho đơn hàng từ 15.000đ trong phạm vi Tp.HCM và từ 250.000đ đối với đơn hàng giao đến các tỉnh thành khác thuộc Việt Nam) Giao hàng nhanh trong vòng 2h cho một số tỉnh thành lớn như Hà Nội, Đà Nẵng và Hồ Chí Minh.
4 Tích lũy điểm thưởng Tiki xu sau khi đặt hàng, nhận cơ hội mua hàng với giá 0đ.
5 Uy tín trong giao dịch - dẫn đầu cuộc bình chọn website thương mại điện tử được yêu thích nhất ECAWARD năm 2012 trong cả 3 hạng mục: chuyên ngành sách, dịch vụ giao hàng và dịch vụ chăm sóc khách hàng.
(ECAWARD là chương trình bình chọn “Doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử tiêu biểu” do Sở Công thương và Sở Thông tin Truyền thông Tp.HCM kết hợp tổ chức).
Lịch sử hình thành và phát triển
Công ty Tiki (Tiki.vn) chính thức do ông Trần Ngọc Thái Sơn sáng lập vào tháng 3 năm
2010 Hiện ông đang là người sáng lập đồng thời kiêm chức vụ tổng giám đốc của Tiki Tiki là kênh thương mại điện tử với khởi đầu là một nhà sách trực tuyến Xuất phát điểm của Tiki không phải bán hàng đa ngành như hiện nay mà Tiki.vn chỉ là một website bán sách tiếng Anh (được bắt nguồn từ đam mê đọc sách của ông Trần Ngọc Thái Sơn - nhà sáng lập, CEO của Tiki.vn), sau hơn một thập kỷ Tiki đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ trở thành một trong những kênh thương mại điện tử lớn nhất tại Việt Nam Khởi điểm này của ông được đánh giá tích cực của phần đông người mua, đặc biệt là chính sách chăm sóc khách hàng.
Thành công lớn của thương hiệu này bắt đầu vào tháng 3 năm 2012 khi họ nhận được khoản đầu tư chiến lược từ ông Soichi Tajima, Chủ tịch và CEO của Quỹ đầu tư CyberAgent Ventures Inc Sự đầu tư này giúp công ty mở rộng quy mô và phát triển mạnh mẽ hơn, với CyberAgent Ventures Inc nắm giữ 20% cổ phần, tạo dấu mốc quan trọng thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững của Tiki.
Nhờ khả năng nắm bắt nhanh nhạy thị trường của Founder & CEO Trần Ngọc Thái Sơn, Tiki đã khai thác hiệu quả khoản đầu tư để xây dựng mạng lưới thị trường và tái cấu trúc hệ thống kho bãi cùng các nhà cung cấp hàng hóa Công ty chú trọng tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm duy trì vị trí dẫn đầu về chất lượng dịch vụ và sản phẩm Trong vòng vài tháng, quy mô nhân sự của Tiki đã tăng lên 80 người vào tháng 8 năm 2012, bao gồm nhân viên làm việc tại các văn phòng giao dịch và kho chứa hàng.
Tiki bắt đầu mở rộng phạm vi hoạt động từ nền tảng bán sách trực tuyến, nhanh chóng khẳng định vị thế của mình trên thị trường Với kho hàng khổng lồ hơn 1,2 triệu đơn vị lưu kho, Tiki đã đa dạng hóa danh mục sản phẩm để phục vụ nhu cầu mua sắm phong phú của khách hàng Nhờ chiến lược mở rộng này, Tiki thu hút đông đảo khách hàng, trở thành một trong những nhà bán lẻ trực tuyến hàng đầu tại Việt Nam.
Năm 2016, Tiki nhận khoản đầu tư trị giá 384 tỷ đồng (tương đương 38% cổ phần) từ Công ty Cổ phần VNG, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng Đến năm 2018, Tiki tiếp tục gọi vốn thành công khi nhận recibir 1.000 tỷ đồng từ JD.com, công ty bán lẻ lớn nhất Trung Quốc, mở rộng quy mô và vị thế thị trường Tháng 2018 cũng ghi nhận sự hỗ trợ thêm cho Tiki với khoản đầu tư 54 triệu USD từ STIC Investment của Hàn Quốc, khẳng định uy tín và tiềm năng của nền tảng thương mại điện tử này.
Tầm nhìn và sứ mệnh
Tiki là một trong những trang mua sắm thương mại điện tử lớn nhất tại Việt Nam, nổi bật với sự đa dạng và tiện ích cho người tiêu dùng Với đội ngũ nhân viên hơn 1000 người trẻ trung, môi trường làm việc tại Tiki đã được thiết kế sáng tạo và hiện đại, mang lại nhiều trải nghiệm thú vị cho đội ngũ ADP-architects trong quá trình hỗ trợ không gian văn phòng.
Văn phòng Tiki hướng đến việc phát triển và khẳng định thương hiệu là “Trang thương mại điện tử tin cậy nhất Việt Nam”, với sứ mệnh mang lại trải nghiệm mua sắm trực tuyến tốt nhất cho khách hàng Công ty đặt mục tiêu giúp người tiêu dùng có nhiều trải nghiệm hơn, đồng thời đảm bảo họ mua được sản phẩm chất lượng cao với giá tốt Tiki còn thể hiện tinh thần trẻ trung, năng động qua không gian làm việc vui vẻ, năng lượng tích cực nhằm tạo động lực cho nhân viên, thu hút nhân tài Không gian làm việc của Tiki còn khuyến khích sự tương tác giữa các nhân viên để tăng cường gắn kết, hiểu nhau, từ đó nâng cao hiệu suất công việc.
Tầm nhìn: Phát triển và trở thành "Trang thương mại điện tử tin cậy nhất Việt Nam"
Sứ mệnh: "Mang trải nghiệm mua sắm trực tuyến tốt nhất đến khách hàng".
Mục tiêu của chúng tôi là mang đến cho người tiêu dùng nhiều trải nghiệm hơn, đồng thời đặt trọng tâm vào việc giúp họ mua được sản phẩm chất lượng tốt với giá cả hợp lý Chúng tôi hướng đến việc tạo ra giá trị thực sự cho khách hàng thông qua việc cung cấp các sản phẩm đa dạng, chất lượng cao và giá cả cạnh tranh Đến với chúng tôi, người tiêu dùng không chỉ trải nghiệm dịch vụ tốt mà còn yên tâm về chất lượng và giá thành của sản phẩm.
Phương châm: Tất cả vì khách hàng.
Sản phẩm kinh doanh trên Tiki.vn
Ban đầu, Tiki.vn chỉ là một website bán sách tiếng Anh trực tuyến dành cho người Việt Tuy nhiên, sau khi được đầu tư vốn từ các đối tác, nền tảng này đã mở rộng danh mục sản phẩm bao gồm sách tiếng Việt, Kindle của Amazon, quà tặng và đồ lưu niệm, trở thành một trung tâm mua sắm đa dạng và tiện lợi cho người tiêu dùng Việt Nam.
Ông Trần Ngọc Thái Sơn nhận thấy tiềm năng to lớn của ngành thương mại điện tử tại Việt Nam từ nhiều năm trước, tin tưởng vào sự bùng nổ của lĩnh vực này trong tương lai gần Tiki đã xây dựng lợi thế cạnh tranh dựa trên uy tín, đa dạng mặt hàng, dịch vụ tiện lợi và mức giá cạnh tranh để thu hút khách hàng Nhờ tận dụng thế mạnh thị trường và nguồn đầu tư, Tiki đã có những bước phát triển đột phá, xây dựng nền tảng thương mại điện tử mạnh mẽ, thu hút hàng triệu người tiêu dùng bằng trải nghiệm mua sắm hoàn hảo và dịch vụ chất lượng cao.
Để duy trì sự ủng hộ của khách hàng, Tiki đã thực hiện nhiều chính sách thay đổi, trong đó tập trung cải thiện dịch vụ khách hàng và cung cấp sản phẩm với giá thành hợp lý Tiki.vn thường xuyên bán sách với giá thấp hơn 10-20% so với giá bìa, đồng thời miễn phí giao hàng và bảo vệ sách bằng bìa nhựa Ngoài ra, Tiki còn đa dạng hóa các hình thức thanh toán để mang lại trải nghiệm mua sắm thuận tiện nhất cho khách hàng.
Đến tháng 8 năm 2012, Tiki.vn đã trở thành nhà sách trực tuyến số 1 tại Việt Nam, thu hút đông đảo khách hàng Hiện nay, Tiki không chỉ bán sách mà còn cung cấp đa dạng các mặt hàng thuộc 10 ngành hàng chính, bao gồm Điện thoại - Máy tính bảng, Thiết bị số - Phụ kiện số, Điện gia dụng, Nhà cửa đời sống, Làm đẹp - Sức khỏe, Thiết bị văn phòng phẩm, Đồ chơi - Đồ lưu niệm, Thời trang và Mẹ Điều này giúp Tiki đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu mua sắm trực tuyến của khách hàng Việt Nam, mở rộng phân khúc sản phẩm và nâng cao trải nghiệm người dùng.
Mô hình kinh doanh của Tiki
Cũng giống với các trang thương mại điện tử khác tại Việt Nam, Tiki.vn là website kinh doanh theo mô hình Business to Customer (B2C) Tiki trực tiếp phân phối hàng hóa đến khách hàng và chịu trách nhiệm về chất lượng của hàng hóa Tiki chuyển sang mô hình Marketplace từ năm 2017, cho phép các thương hiệu kinh doanh trên nền tảng nhờ vậy mà các loại hàng hóa trên nền tảng càng đa dạng Thay vì tự mình nhập hàng, kiểm tra hàng và bán cho khách hàng, Tiki cho phép người bán tự đăng tải sản phẩm của mình và trở thành sàn giao dịch trực tuyến giữa người mua và người bán Đây được xem là bước đi khôn khéo của Tiki khi nhu cầu về việc mua sắm online ngày càng tăng cao, các sản phẩm cần được đa dạng và phong phú hơn để đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng Mô hình Marketplace hiện tại củaTiki gồm hai phần là các sản phẩm do Tiki phân phối - Tiki Trading và các sản phẩm do các thương hiệu khác hợp tác với Tiki (Ngoài ra, Tiki tiếp tục triển khai cả mô hình C2C(Customer to Customer) và mô hình Marketplace (kết hợp B2C và C2C) cạnh tranh trực tiếp với các nền tảng khác như Lazada, Shopee Như vậy trên Tiki.vn sẽ có rất nhiều cá nhân,doanh nghiệp, công ty này những thương hiệu tham gia bán hàng.
Bạn có thể thấy cùng một sản phẩm có nhiều mức giá khác nhau do sự khác biệt về nguồn hàng và chất lượng Vì vậy, bạn nên tìm hiểu kỹ thông tin của người bán và tham khảo các nhận xét, đánh giá từ khách hàng trước khi mua hàng Tiki kiểm tra rất chặt chẽ khâu chất lượng sản phẩm của người bán, giúp người tiêu dùng an tâm hơn so với các trang thương mại điện tử khác.
Hiệu quả kinh doanh của Tiki trong 3 năm gần đây
6.1 Doanh thu và lợi nhuận
Từ năm 2016 đến 2019, doanh thu của Tiki ghi nhận tăng trưởng vượt bốc, lần lượt đạt 62,3 tỷ đồng, 92 tỷ đồng, 240 tỷ đồng và 119 tỷ đồng, phản ánh sự mở rộng quy mô kinh doanh Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế của Tiki liên tục bị thua lỗ nặng, với các năm 178 tỷ đồng, 282 tỷ đồng, 756 tỷ đồng và 324 tỷ đồng, đến cuối năm 2019 tổng lỗ đã gần 1.800 tỷ đồng, cho thấy thách thức lớn trong quản lý chi phí và hoạt động Để duy trì hoạt động khi vốn chủ sở hữu bắt đầu âm từ năm 2017, Tiki đã đẩy mạnh việc vay mượn từ bên ngoài, với nợ phải trả tăng nhanh chóng từ 336 tỷ đồng năm 2017 lên mức cao hơn, gây áp lực tài chính đáng kể cho doanh nghiệp.
991 tỷ đồng (2019) gần 3 lần so với năm 2017.
Dịch Covid-19 cùng với sự tăng cao của nhu cầu mua sắm trực tuyến đã thúc đẩy Tiki ghi nhận kết quả tích cực trong giai đoạn cận Tết Nguyên đán Trong 4 tuần trước Tết 2020, doanh thu của Tiki đã tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm ngoái, đặc biệt tập trung vào các ngành hàng điện tử và gia dụng Mặc dù đối mặt với những thách thức về lợi nhuận, Tiki chỉ còn lỗ 3,8 tỷ đồng theo báo cáo của VNG trong năm 2020, phản ánh sự tăng trưởng đáng kể của thị trường thương mại điện tử trong mùa cao điểm mua sắm Tết.
Năm 2021, Tiki ghi nhận sự tăng trưởng đột phá trong nhiều sản phẩm và dịch vụ, nổi bật như dịch vụ giao thực phẩm tươi sống Tiki NGON với mức tăng khoảng 2.000% so với cùng kỳ năm 2020 Đồng thời, dịch vụ giao hàng nhanh TikiNOW 2 giờ cũng có mức tăng gấp 3 lần về số lượng sử dụng, phản ánh sự mở rộng đáng kể trong khả năng phục vụ khách hàng và khả năng cung ứng hàng hóa.
TikiPRO, dịch vụ giao hàng và lắp ráp theo lịch hẹn, ghi nhận mức tăng trưởng gần 150% so với cùng kỳ năm ngoái, đóng góp tích cực vào doanh thu đạt mức hai con số của Tiki Sự phát triển mạnh mẽ của TikiPRO đã giúp Tiki duy trì đà tăng trưởng ổn định và củng cố vị thế trên thị trường thương mại điện tử Việc cung cấp dịch vụ giao hàng chính xác theo lịch hẹn giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng, góp phần thúc đẩy doanh thu và mở rộng thị phần của Tiki trong ngành bán lẻ trực tuyến.
Tiki là sàn thương mại điện tử lớn nhất tại Việt Nam, chiếm tới 90% thị phần trong lĩnh vực này Hoạt động theo mô hình B2C (doanh nghiệp với khách hàng), Tiki nằm trong số bốn loại hình thương mại điện tử chính cùng với B2B, C2B và C2C Công ty thực hiện quy trình bán hàng, giao nhận và hậu mãi một cách khép kín nhờ việc thành lập các công ty con như Tikinow Smart Logistics (TNSL), cung cấp dịch vụ vận chuyển và bưu chính, và Tiki Trading, đơn vị bán hàng hóa, dịch vụ trên nền tảng của mình Tiki Trading cung cấp hơn 10 triệu sản phẩm thuộc 16 ngành hàng khác nhau, phục vụ hàng triệu khách hàng trên toàn quốc.
Năm 2020, Tiki vinh dự nằm trong top 10 Thương hiệu tốt nhất Việt Nam theo bình chọn của YouGov, thể hiện sự uy tín và yêu thích từ người tiêu dùng Đồng thời, Tiki cũng được vinh danh là Thương hiệu Thương mại Điện tử có trải nghiệm khách hàng xuất sắc nhất theo đánh giá của KPMG, khẳng định chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng.
Năm 2019, Tiki đã đạt danh hiệu Top 50 nơi làm việc tốt nhất châu Á do HR Asia bình chọn, thể hiện môi trường làm việc chuyên nghiệp và thu hút nhân tài Đồng thời, Tiki cũng được xác nhận là sàn thương mại điện tử đáng tin cậy hàng đầu tại Việt Nam theo khảo sát của Nielsen, khẳng định uy tín và chất lượng dịch vụ của nền tảng này trên thị trường.
Năm 2018: Tiki được bình chọn là Top 1 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam trong ngành Internet/E-commerce 2018 theo Anphabe bình chọn.
PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ
Phân tích các yếu tố môi trường vĩ mô
1.1 Chính trị - pháp luật (Political-legal)
1.1.1 Cơ cấu pháp luật (Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật)
Tình hình chính trị - xã hội của Việt Nam cơ bản ổn định, bảo đảm môi trường an ninh quốc gia vững chắc Hệ thống chính trị và quốc phòng được tăng cường, giúp duy trì sự ổn định, hòa bình trong nước Việt Nam nổi tiếng với nền chính trị hòa bình ổn định, không có chiến tranh hay xung đột bạo lực Các lực lượng vũ trang nhân dân luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ độc lập và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia Nhờ đó, an ninh quốc gia của Việt Nam được bảo đảm vững chắc, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.
Là cơ sở pháp lý để nhà nước thực hiện quản lý các hoạt động về thương mại điện tử.
Giúp phát triển hạ tầng thương mại nói chung và thương mại điện tử nói riêng. Giúp các chủ thể tham gia thương mại điện tử hiểu rõ về quyền, nghĩa cụ của mình để xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử.
Pháp luật về thương mại điện tử góp phần nâng cao nhận thức của cơ quan, tổ chức, các nhân trong sản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế.
Các tổ chức chịu trách nhiệm trong lĩnh vực TMĐT cần thường xuyên theo dõi môi trường vĩ mô để nắm bắt các xu hướng và biến động thị trường Việc này giúp họ chủ động đưa ra các điều chỉnh cần thiết nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động kinh doanh Đáp ứng kịp thời các thay đổi của môi trường giúp các doanh nghiệp duy trì lợi nhuận ổn định và phát triển bền vững trong lĩnh vực TMĐT.
1.1.2 Những văn bản pháp luật ảnh hưởng đến ngành nghề, doanh nghiệp
Kể từ khi thương mại điện tử xuất hiện ở Việt Nam, nhà nước đã ban hành nhiều luật nhằm tạo ra khung pháp lý vững chắc cho sự phát triển của ngành Các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động thương mại điện tử đã được xây dựng và hoàn thiện qua các giai đoạn, ban đầu dựa trên mô hình pháp luật quốc tế, sau đó được điều chỉnh phù hợp với môi trường kinh doanh trong nước Năm 2005, Quốc hội đã thông qua ba luật quan trọng, đặt nền tảng pháp lý vững chắc cho sự phát triển của thương mại điện tử tại Việt Nam.
Luật giao dịch điện tử
Luật thương mại điện tử ở Việt Nam
Ngoài ba bộ luật chính, hoạt động Thương mại điện tử và giải quyết tranh chấp trong ngành còn chịu sự điều chỉnh của nhiều luật khác như luật sở hữu trí tuệ, luật hợp đồng và luật cạnh tranh để đảm bảo quyền lợi của các bên tham gia thương mại điện tử Điều này giúp tạo ra môi trường kinh doanh trực tuyến an toàn, minh bạch và tuân thủ pháp luật Các quy định pháp luật liên quan đảm bảo giải quyết tranh chấp một cách hiệu quả, hạn chế rủi ro cho doanh nghiệp và người tiêu dùng trong lĩnh vực thương mại điện tử.
Luật công nghệ thông tin năm 2006
Bộ luật hình sự năm 1999 số 37/2009/QH12
Luật bảo vệ người tiêu dùng năm 2010
Thị trường kinh tế số Việt Nam đã sở hữu lợi thế cạnh tranh để tăng trưởng vượt bậc, đặc biệt nhờ sự thúc đẩy của dịch COVID-19 giúp thương mại điện tử (TMĐT) phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết Mặc dù còn đối mặt với thách thức về địa lý, công nghệ và niềm tin mua hàng online, nhưng thành công duy trì mức tăng trưởng 2 con số liên tục trong hai năm dịch bệnh của Tiki phần nào phản ánh thực trạng tích cực của thị trường Đầu tháng 11/2021, Tiki đã huy động thành công 258 triệu USD trong vòng gọi vốn thứ 5, dẫn đầu bởi tập đoàn bảo hiểm AIA cùng các nhà đầu tư uy tín như Mirae Asset, Taiwan Mobile, Yuanta Fund và STIC Investments, cho thấy tiềm năng lớn của thị trường thương mại điện tử Việt Nam.
Nền kinh tế Internet của Việt Nam đã đạt giá trị hàng hóa khoảng 21 tỷ USD vào năm 2021, thể hiện sự phát triển mạnh mẽ của lĩnh vực này trong nước Dự báo đến năm 2030, giá trị này sẽ tăng lên tới 220 tỷ USD, trở thành ngành công nghiệp số dẫn đầu trong khu vực sau Indonesia Sự tăng trưởng vượt bậc của nền kinh tế Internet đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy chuyển đổi số và góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ công nghệ khu vực.
Mặc dù hàng năm có đến 80% người tiêu dùng vẫn ưa chuộng thanh toán tiền mặt, nhưng hình thức thanh toán bằng ví điện tử đang ngày càng trở nên phổ biến hơn Theo số liệu từ các sàn thương mại điện tử lớn, ví điện tử có xu hướng chiếm ưu thế nhờ nhiều chương trình khuyến mãi, voucher giảm giá thu hút người tiêu dùng Ngoài ra, thanh toán qua ví điện tử mang lại sự tiện lợi, nhanh chóng và an toàn, giúp nâng cao trải nghiệm mua sắm của khách hàng.
Mua bán qua mạng xã hội đang ngày càng phát triển mạnh mẽ, trở thành xu hướng mua sắm yêu thích và gắn bó mật thiết với cuộc sống của người tiêu dùng hiện nay Điều này thể hiện tiềm năng lớn và triển vọng phát triển vượt bậc của thương mại điện tử (TMĐT) trong thời đại số hóa ngày càng tăng Thương mại điện tử không chỉ chuyển đổi cách thức mua bán truyền thống mà còn mở rộng phạm vi hoạt động, góp phần thúc đẩy nền kinh tế số phát triển bền vững.
Năm 2021, Việt Nam có 61 triệu người dùng smartphone với tỷ lệ bao phủ đạt 71%, dự kiến đến năm 2025 sẽ tăng lên 82 triệu người dùng, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử Theo dự đoán, Việt Nam sẽ trở thành thị trường TMĐT phát triển nhanh nhất ở Đông Nam Á vào năm 2026, với giá trị ước tính khoảng 56 tỷ USD.
Trong năm 2019, ngành thương mại điện tử Việt Nam ghi nhận tốc độ tăng trưởng trên 32%, phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của thị trường Trong giai đoạn từ năm 2016 đến 2019, tốc độ tăng trưởng trung bình đạt khoảng 30%, cho thấy sự ổn định và bứt phá liên tục của ngành Quy mô thị trường thương mại điện tử bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng năm 2019 đã đạt khoảng 11,5 tỷ USD, mở ra nhiều cơ hội phát triển và thu hút các nhà đầu tư trong lĩnh vực này.
Năm 2020, tốc độ tăng trưởng của TMĐT Việt Nam đạt mức 18%, quy mô đạt 11,8 tỷ USD, ước tính chiếm 5,5% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước và là nước duy nhất trong khu vực Đông Nam Á có mức tăng trưởng 2 con số.
Trong năm 2021, dù nhiều ngành hàng gặp khó khăn do dịch COVID-19, thị trường TMĐT vẫn duy trì tốc độ phát triển ổn định, đặc biệt là trong mô hình B2C giữa doanh nghiệp và cá nhân tại Việt Nam Thị trường TMĐT đã tăng trưởng khoảng 16 - 17%, đạt giá trị 13,7 tỷ USD, chiếm gần 6% tổng mức tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước, phản ánh xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ trong tiêu dùng và bán lẻ tại Việt Nam. -**Sponsor**Trong năm 2021 đầy thách thức, thị trường TMĐT Việt Nam vẫn chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ và phát triển đồng bộ giữa người mua và người bán TMĐT B2C đã tăng trưởng khoảng 16-17%, đạt 13,7 tỷ USD, chiếm gần 6% tổng mức tiêu chuẩn hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước Nếu bạn muốn khai thác tiềm năng TMĐT cho con bạn, hãy xem xét [Novakid Global ARABIC](https://pollinations.ai/redirect-nexad/FzWdXOja), nơi cung cấp các khóa học tiếng Anh trực tuyến cho trẻ em từ 4-12 tuổi, giúp trẻ tự tin tiếp cận thị trường toàn cầu Đầu tư vào khả năng ngôn ngữ của con bạn ngay hôm nay để mở ra những cơ hội trong tương lai.
Từ cuối tháng 7 năm 2021, Tiki đã chuyển nhượng 90,54% cổ phần cho pháp nhân Tiki Global, có trụ sở tại Singapore Sau khi phát hành thêm cổ phiếu theo hình thức chào bán riêng lẻ, vốn điều lệ của Tiki tăng từ 230 tỷ đồng lên 2.430 tỷ đồng Giá trị vốn của Tiki được định giá lên tới 13.858 tỷ đồng, tương đương khoảng 600 triệu USD, thể hiện sự phát triển mạnh mẽ và mở rộng quy mô của doanh nghiệp trên thị trường.
Báo cáo e-Conomy SEA 2021 ghi nhận sự tăng trưởng mạnh của các ngành trực tuyến tại Việt Nam, với tổng giá trị hàng hoá (GMV) đạt 21 tỷ USD, tăng 31% so với năm trước Trong đó, ngành thương mại điện tử (TMĐT) góp phần vào sự tăng trưởng vượt bậc với mức tăng 53%, bất chấp thị trường du lịch trực tuyến bị ảnh hưởng bởi các quy định kiểm soát di chuyển Dự kiến đến năm 2025, toàn bộ nền kinh tế Internet của Việt Nam sẽ đạt trị giá 57 tỷ USD với CAGR 29%, và dự báo sẽ tăng lên 220 tỷ USD vào năm 2030, đứng thứ hai trong khu vực sau Indonesia.
Thách thức, cơ hội từ các yếu tố môi trường vĩ mô
2.1 Chính trị - pháp luật (Political)
Môi trường chính trị ổn định, hòa bình của Việt Nam tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp phát triển, mở rộng và đầu tư Việt Nam đang chuyển đổi sang cơ chế thị trường, thúc đẩy các hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế bền vững.
Kể từ khi thương mại điện tử ra đời và ngày càng phát triển, nhà nước đã ban hành nhiều bộ luật và luật pháp nhằm thúc đẩy sự tăng trưởng của lĩnh vực này trong nước cũng như mở rộng hoạt động giao thương quốc tế Các chính sách này góp phần tạo ra môi trường pháp lý ổn định, thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử trong nước và hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ ra các thị trường xung quanh Việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng giúp nâng cao tính cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới công nghệ và phát triển bền vững ngành thương mại điện tử trong giai đoạn hội nhập quốc tế.
Nhà nước đã đưa ra một số nghị định và chính sách phát triển thương mại điện tử của Việt Nam như:
Quyết định số 645/QĐ-TTg
Nghị định số 130/2018/NĐ-CP
Hệ thống pháp luật Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập, yếu kém và chưa đủ chặt chẽ, gây khó khăn cho hoạt động của doanh nghiệp như Tiki Các điều luật hiện tại còn thiếu cần thiết, quá phức tạp và gây vướng mắc trong quá trình thực thi pháp luật Thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp khiến việc xin giấy phép và thực hiện các hoạt động pháp lý gặp nhiều trở ngại Cơ chế quản lý của bộ máy nhà nước còn nhiều hạn chế, đặc biệt là vấn đề "xin cho" vẫn tồn tại chưa được giải quyết triệt để, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh.
Dịch Covid-19 đã làm giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu từ 3% năm 2019 xuống còn 2,5-2,7% năm 2020 Năm 2021, đại dịch bùng phát tiếp tục gây ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế Việt Nam Ngoài ra, xung đột giữa Việt Nam và Ukraine cũng tác động đáng kể đến nền kinh tế quốc gia Những yếu tố này đã làm giảm chi tiêu của khách hàng và gây ra những tác động tiêu cực trên phạm vi toàn cầu.
Trong quá trình thực hiện quy tắc 5K, số lượng người dân Việt Nam thất nghiệp tăng mạnh, với hơn 1,4 triệu người trong độ tuổi lao động năm 2021, tăng 203,7 nghìn so với năm trước Tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị là 4,42%, cao hơn 1,94 điểm phần trăm so với khu vực nông thôn Điều này ảnh hưởng đáng kể đến tình hình chi tiêu của khách hàng, khiến mô hình và tỷ lệ chi tiêu của người tiêu dùng thay đổi rõ rệt.
Theo Tổng cục Thống kê, thu nhập bình quân đầu người mỗi tháng năm 2021 ước đạt khoảng 4,2 triệu đồng, giảm 73.000 đồng so với năm 2020 Tỷ lệ nghèo tiếp cận đa chiều trong năm 2021 ước khoảng 4,4%, giảm 0,4 điểm phần trăm so với năm trước.
Kể từ cuối năm 2019, các doanh nghiệp, công ty và thương hiệu đều đối mặt với sự trì trệ và ảnh hưởng nghiêm trọng từ đại dịch Covid-19 Mặc dù các nền tảng thương mại điện tử được kỳ vọng sẽ phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ này, nhưng thực tế lại gặp nhiều khó khăn do các tuyến đường bị cấm và kiểm soát chặt chẽ, khiến hàng hoá không thể tiếp cận người tiêu dùng một cách dễ dàng Các chốt kiểm soát trong nước được dựng lên ngày càng nhiều, hạn chế hoạt động giao thương toàn cầu, đặc biệt là các mặt hàng không thiết yếu đều chịu ảnh hưởng lớn, điển hình là nền tảng TIKI bị ảnh hưởng nặng nề bởi tình hình này.
Trong những thách thức gần đây, nền kinh tế Việt Nam vẫn mở ra nhiều cơ hội phát triển, trở thành bàn đạp thúc đẩy tăng trưởng GDP liên tục tăng trưởng tích cực, chính sách tiền tệ ổn định giúp duy trì lãi suất hợp lý, trong khi nền kinh tế đang phục hồi và vươn lên mạnh mẽ sau những khó khăn.
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam gặp phải khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19, thương mại điện tử nổi lên như một điểm sáng vượt trội Đại dịch đã thúc đẩy xu hướng mua sắm trực tuyến, khi người tiêu dùng thay vì ra ngoài mua hàng trực tiếp thì ngày càng ưa chuộng mua sắm qua các nền tảng thương mại điện tử, góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường trực tuyến tại Việt Nam.
Trong thời kỳ lạm phát, yếu tố giá ngày càng được người tiêu dùng quan tâm, khiến các nhà quản trị cần phải điều chỉnh chiến lược sản xuất phù hợp Ví dụ, Tiki đã triển khai chương trình “Giá sốc hôm nay” với mức giảm giá từ 45-95% tùy mặt hàng để thúc đẩy bán hàng cạnh tranh và thu hút khách hàng Đồng thời, Tiki còn cung cấp dịch vụ giao hàng miễn phí trên toàn quốc cho những hóa đơn trên 150.000đ, nhằm nâng cao trải nghiệm mua sắm Tỷ lệ hối đoái và khả năng chuyển đổi của đồng tiền chứng tỏ sự ổn định của đồng tiền địa phương, đồng thời thể hiện sự lựa chọn ngoại tệ phù hợp trong giao dịch thương mại và thương mại điện tử.
Dân số trung bình năm 2021 của cả nước ước tính 98,51 triệu người, tăng 922,7 nghìn người, tương đương tăng 0,95% so với năm 2020 Trong tổng dân số, dân số thành thị 36,57 triệu người, chiếm 37,1%; dân số nông thôn 61,94 triệu người, chiếm 62,9%; nam 49,1 triệu người, chiếm 49,8%; nữ 49,41 triệu người, chiếm 50,2% Từ đó, đồng nghĩa với việc thị trường thương mại điện tử của Tiki cũng tăng trưởng.
Nhân khẩu Việt Nam hiện nay đang được xem là dân số vàng, những người nằm trong độ tuổi lao động đang chiếm ở tỉ lệ cao – là những người có khả năng lao động và có khả năng có nguồn thu nhập, khi có nguồn thu nhập ổn định thì họ có khả năng chi tiêu tốt Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên của cả nước trong quý IV/2021 ước tính là 50,7 triệu người, tăng 1,7 triệu người so với quý trước Tính chung năm 2021, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên là 50,5 triệu người.
Năm 2021, tỷ lệ thất nghiệp toàn quốc vẫn còn cao, đạt 3,22% trong độ tuổi lao động, với tỷ lệ thất nghiệp theo quý là 2,42% quý I, 2,62% quý II, 3,98% quý III và 3,56% quý IV Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị là 4,42%, trong khi khu vực nông thôn là 2,48% Thanh niên từ 15-24 tuổi có tỷ lệ thất nghiệp dự kiến là 8,48%, cao hơn nhiều so với tổng thể, trong đó khu vực thành thị là 11,91% và khu vực nông thôn là 6,76% Tỷ lệ thiếu việc làm của lao động trong độ tuổi đạt khoảng 3,10%, với biến động theo quý, cao nhất trong quý III là 4,46%.
Tỷ lệ thất nghiệp toàn quốc là 3,37%, trong đó khu vực thành thị đạt 3,33% và khu vực nông thôn là 2,96% Điều này gây khó khăn cho sự phát triển của thương mại điện tử, bởi tỷ lệ thất nghiệp cao trong độ tuổi dân số vàng làm giảm nhu cầu mua sắm, khiến ngành thương mại điện tử không có nhiều cơ hội tăng trưởng.
Tiki hiện tập trung phát triển tại các khu vực đông dân cư có sức mua lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Hải Phòng Đặc biệt, hai thành phố lớn là Hà Nội với 8,3 triệu dân và TP Hồ Chí Minh với 9 triệu dân, được mở rộng hệ thống kho bãi để đáp ứng nhu cầu khách hàng Mặc dù địa lý và mức sống khác nhau, mọi người đều có nhu cầu chi tiêu nhằm phục vụ cuộc sống hàng ngày Trong thời kỳ dịch Covid-19, việc mua sắm trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử đã tăng cao, thể hiện xu hướng tiêu dùng chuyển dịch sang mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng Việt Nam.
PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG VI MÔ
Phân tích các yếu tố môi trường vi mô
Tiki là một trang thương mại điện tử, nơi nhiều nhà cung cấp cung cấp cùng một sản phẩm, nhưng Tiki Trading là nhà cung cấp do chính Tiki tự nhập hàng và phân phối Vì vừa là chủ vừa là người chơi, Tiki đặt ưu tiên cao vào việc cung cấp sản phẩm chất lượng để bảo vệ uy tín thương hiệu Các sản phẩm do Tiki Trading cung cấp phải hoàn toàn là hàng chính hãng 100%, đảm bảo hàng thật và không phải hàng giả, hàng nhái hay hàng không rõ nguồn gốc Chính sách hoàn tiền 111% của Tiki được thực hiện nếu khách hàng chứng minh được sản phẩm không thuộc danh sách hàng giả, nhái hoặc không rõ nguồn gốc, nhằm thể hiện cam kết về chất lượng và uy tín của thương hiệu.
Tiki, thành lập từ năm 2010, ban đầu chủ yếu kinh doanh sách trực tuyến và sau 7 năm đã trở thành nhà bán lẻ đa ngành với 9 ngành hàng tiêu dùng, trong đó sách vẫn là sản phẩm nhận diện thương hiệu Ứng dụng Tiki hiện đã đạt hơn 10 triệu lượt tải, phục vụ đa dạng khách hàng từ thành phố đến nông thôn, ở mọi độ tuổi, giới tính và nghề nghiệp, bao gồm sinh viên, nhân viên, công nhân và người lao động Đặc biệt, nhóm khách hàng trẻ chiếm phần lớn trong chiến dịch marketing của Tiki Để phục vụ đa dạng đối tượng khách hàng, Tiki áp dụng chiến lược phân khúc rõ ràng nhằm đáp ứng nhu cầu của từng nhóm khách hàng cụ thể.
Tiki sở hữu lợi thế cạnh tranh khi khách hàng trung thành lâu dài, trong đó phụ nữ trên 24 tuổi đóng góp lớn hơn vào doanh thu Phụ nữ chiếm tới 80% tiêu dùng và dành hơn 40% thời gian cho mua sắm trực tuyến, trở thành đối tượng khách hàng chính của Tiki trong chiến lược mở rộng thị trường thương mại điện tử tại khu vực Đông Nam Á.
Một lợi thế nổi bật của Tiki trong việc giữ chân khách hàng chính là hệ thống chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp và thân thiện Bên cạnh đó, dịch vụ giao hàng nhanh chóng đã trở thành điểm cộng quan trọng giúp nâng cao uy tín và sức cạnh tranh của thương hiệu trên thị trường thương mại điện tử Việt Nam.
(Hình 6: Bảng xếp hạng các doanh nghiệp thương mại điện tử hàng đầu tại Việt Nam
Báo cáo của iPrice Group tiết lộ Tiki đã trở lại vị trí số 2 trong số các sàn TMĐT Việt Nam sau hai quý đứng sau Sendo Sau 3 tháng đầu năm, web của Tiki đạt 23,99 triệu lượt truy cập/tháng, giảm nhẹ 500 nghìn lượt/tháng so với quý 4/2019 nhưng vẫn rất ổn định nếu so với hai đối thủ Lazada Việt Nam và Sendo Theo số liệu mới nhất của Tiki thì lượt truy cập hàng tháng đã rơi vào khoảng 40 triệu/tháng.
Shopee Việt Nam vẫn giữ vị trí số một toàn quốc với 43,16 triệu lượt truy cập website mỗi tháng, thể hiện sức hút mạnh mẽ trong thị trường thương mại điện tử Trong quý gần nhất, Shopee Việt Nam còn tăng thêm 5,2 triệu lượt truy cập, chứng tỏ khả năng mở rộng và duy trì sự quan tâm của người tiêu dùng Đây đã là quý thứ ba liên tiếp thương hiệu này ghi nhận sự tăng trưởng về lượng truy cập website, khẳng định vị thế vững chắc trên thị trường Việt Nam.
(Hình 7: Lượt truy cập website của các sàn thương mại điện tử từ Q1/2019 đến Q1/2020.)
Đối thủ cạnh tranh trực tiếp:
Hiện tại điểm số của Tiki hiện đang có phần ưu thế so với các đối thủ do tập trung vào một số ưu điểm lớn như chất lượng, giao hàng nhanh, giá cả, … Mặc dù vậy nhưng Tiki vẫn có các đối thủ cạnh tranh chính hiện tại trên thị trường ngành TMĐT là Shopee, Lazada, Sendo.
Shopee là một đối thủ mới nổi trên thị trường thương mại điện tử nhưng đã nhanh chóng gặt hái thành công và chiếm lĩnh thị phần lớn nhờ các chiến dịch marketing tăng cường nhận diện thương hiệu Hiện tại, Shopee cung cấp hơn 800.000 nhà cung cấp đa dạng hàng hóa, đáp ứng nhu cầu khách hàng rộng rãi Tuy nhiên, nền tảng này đang phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến hàng giả, hàng nhái, điều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín và hoạt động của Shopee Trong khi đó, đây cũng là cơ hội để Tiki nổi bật hơn, nhờ sản phẩm chính hãng, chất lượng cao và được đánh giá tốt, góp phần mở rộng thị trường trong lĩnh vực thương mại điện tử tại Việt Nam.
Lazada là một sàn TMĐT tồn tại khá sớm tại Việt Nam Hiện nay Lazada đang có thị phần tương đối trên thị trường (11%) Điểm mạnh của Lazada là nó có danh mục sản phẩm khá lớn Dù vào thị trường đã khá lâu nhưng Lazada vẫn có lợi nhuận âm Vấn đề đang diễn ra hiện nay của Lazada là các sản phẩm kém chất lượng hoặc không chính hãng.
Sendo là một sàn TMĐT trẻ, chiếm thị phần nhỏ so với các đối thủ lớn khác Hiện nay, Sendo tập trung vào thị trường các tỉnh lẻ thay vì thành phố lớn, nhằm mở rộng khách hàng tiềm năng Sàn đã có tốc độ tăng trưởng nhanh về số lượng gian hàng, mang lại sự đa dạng trong các loại sản phẩm cung cấp Tuy nhiên, vấn đề hàng giả và hàng nhái vẫn còn tồn tại trên Sendo, giống như các nền tảng thương mại điện tử như Lazada và Shopee.
Thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam ngày càng khốc liệt, trong đó Tiki nổi bật như một trong những trang thương mại lớn nhất Nhờ chiến lược kinh doanh và marketing hiệu quả, Tiki đang dần chiếm lĩnh thị phần và củng cố vị thế của mình trên thị trường.
Sau khi đạt được những thành tựu nhất định, tốc độ tăng trưởng của Tiki trong lĩnh vực thương mại điện tử Việt Nam đang chậm lại Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ như Lazada, Sendo và Shopee, GRAP nổi lên như một đối thủ tiềm ẩn đầy đáng gờm đối với Tiki.
Sản phẩm thay thế là hàng hóa, dịch vụ có thể thay thế các loại hàng hóa, dịch vụ khác có cùng một giá trị lợi ích công dụng.
Một báo cáo từ Euromonitor chỉ ra rằng, có tới 75% người tham gia khảo sát đều ưa thích mua sắm trên mạng Lý do là vì mua sắm trên mạng giúp người tiêu dùng tiết kiệm được thời gian, thanh toán thuận tiện, có điều kiện so sánh giá Và thường được mua với giá rẻ hơn, lại được giao hàng tận nơi, mua hàng bất cứ thời điểm nào trong ngày.
Sự tiện lợi của mua sắm trực tuyến cùng với dân số trẻ, thu nhập cải thiện và sự phát triển mạnh mẽ của Internet và các thiết bị di động đã đẩy mạnh sự tăng trưởng của hoạt động bán lẻ online tại Việt Nam, nâng cao trải nghiệm người tiêu dùng Trong chiến lược marketing của Tiki, công ty đã triển khai các giải pháp tiếp thị đa thiết bị nhằm tối ưu hóa chuyển đổi giữa máy tính và điện thoại di động, mang lại hiệu quả cao hơn trong chiến dịch tiếp cận khách hàng.
Hiện nay, không chỉ Tiki mà các đối thủ cạnh tranh cũng mở rộng chiến lược đa kênh để tăng khả năng tiếp cận khách hàng Các dòng sản phẩm mà Tiki kinh doanh đã có mặt trên nhiều nền tảng thương mại điện tử khác, giúp mở rộng thị trường Ngoài ra, khách hàng hiện nay còn có xu hướng mua sắm trực tiếp tại chợ hoặc cửa hàng, thanh toán bằng tiền mặt để có trải nghiệm mua hàng linh hoạt và tiện lợi hơn.
Thách thức, cơ hội từ các yếu tố môi trường vi mô
2.1 Bộ phân bên trong doanh nghiệp
Môi trường nội bộ doanh nghiệp đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong sự phát triển của tổ chức Mỗi bộ phận trong doanh nghiệp cần có những nhân viên có chất lượng cao và được đào tạo bài bản để đảm bảo hoạt động hiệu quả Việc xây dựng môi trường làm việc tích cực giúp nâng cao năng suất và thúc đẩy sự sáng tạo Đào tạo nhân viên là yếu tố then chốt để duy trì nguồn nhân lực chất lượng, góp phần vào sự thành công chung của doanh nghiệp.
Tiki cam kết phục vụ tận tình người dân Việt Nam đồng thời tìm kiếm và tuyển dụng các nhân tài quốc tế, phát triển những sinh viên Việt Nam thành những nguồn lực chủ lực cho đất nước Việc làm đa dạng về dân tộc và văn hóa giúp Tiki hiểu rõ thị hiếu người tiêu dùng, cũng như chia sẻ kinh nghiệm để vượt qua các thách thức trong kinh doanh Là một trong những hệ sinh thái thương mại hàng đầu tại Việt Nam, Tiki đã trở thành nơi làm việc tốt nhất trong ngành Internet và thương mại điện tử tại Việt Nam.
2019 (Anphabe bình chọn), Top 50 nơi làm việc tốt nhất châu Á năm 2019 (HR Asia bình chọn) và Top 100 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2020 (Anphabe và Intage bình chọn).
Nhà cung ứng là những cá nhân hoặc tổ chức cung cấp nguyên liệu, sản phẩm hoặc dịch vụ cho các doanh nghiệp để sản xuất hàng hóa hoặc dịch vụ Trong thương mại điện tử, mọi cá nhân hoặc tổ chức tham gia cung cấp nguồn lực như nghiên cứu, quảng cáo, in ấn, hoặc đào tạo đều được xem là nhà cung ứng Việc hiểu rõ vai trò của nhà cung ứng giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng và nâng cao hiệu quả hoạt động thương mại điện tử.
Trong thương mại điện tử, nhà cung cấp chính bao gồm các nhà bán hàng, dịch vụ logistics, dịch vụ công, ngân hàng, và bảo hiểm Doanh nghiệp cần phân tích kỹ lưỡng từng nhà cung cấp để xây dựng danh sách lựa chọn phù hợp Nhà cung cấp đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hoạt động của doanh nghiệp diễn ra ổn định theo kế hoạch đã đề ra Quản trị viên phải nghiên cứu, đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp đáp ứng các tiêu chí về số lượng, chất lượng, giá cả, và thời gian giao hàng để tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh Đồng thời, doanh nghiệp cũng chịu áp lực từ phía nhà cung cấp để duy trì mối quan hệ hợp tác lâu dài và hiệu quả.
Tiki cam kết cung cấp các sản phẩm có chất lượng cao, đa dạng về mẫu mã để đáp ứng nhu cầu của khách hàng Công ty chú trọng đến dịch vụ chăm sóc khách hàng tận tình và vận chuyển hàng nhanh, cẩn thận để mang lại trải nghiệm tốt nhất Chính vì vậy, giá thành sản phẩm và phí vận chuyển của Tiki thường cao hơn so với các sàn thương mại điện tử khác, phản ánh cam kết về chất lượng dịch vụ và sản phẩm.
Tiki là một trong những trang thương mại điện tử lớn và uy tín hàng đầu tại Việt Nam, despite chịu áp lực từ nhà cung cấp và khách hàng Nhờ khả năng đàm phán linh hoạt, Tiki thu hút nhiều nhà bán hàng uy tín và các nhà cung cấp dịch vụ đa dạng để nâng cao trải nghiệm khách hàng Ngày càng nhiều khách hàng tin tưởng và lựa chọn mua sắm trên Tiki, sẵn lòng trả mức giá cao hơn so với các nền tảng khác nhờ vào chất lượng sản phẩm và dịch vụ vượt trội.
Khách hàng là các cá nhân hoặc tổ chức có nhu cầu sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp, đóng vai trò là đối tượng tiếp nhận đầu ra của tổ chức Khách hàng rất quan trọng vì số lượng khách hàng quyết định doanh số và thành công của doanh nghiệp Hiểu rõ khách hàng giúp doanh nghiệp phát triển chiến lược marketing hiệu quả và nâng cao trải nghiệm khách hàng Do đó, việc tập trung vào khách hàng là yếu tố cốt lõi để duy trì và mở rộng thị trường.
Trong những năm gần đây, tỷ lệ khách hàng mua sắm qua thương mại điện tử ngày càng tăng Năm 2019, có đến 77% người dùng internet tham gia vào hoạt động mua sắm trực tuyến, cho thấy xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ từ mua sắm truyền thống sang mua sắm online Sự tăng trưởng này phản ánh rõ nét sự phát triển của thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam, mang lại nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp và lợi ích tiện lợi cho người tiêu dùng.
2020, tỷ lệ này đã tăng lên đến 88%.
Các loại hàng hóa thường được mua sắm trực tuyến là:
- Quần áo, giày dép và mỹ phẩm
- Thiết bị đồ dùng gia đình
- Vé máy bay, tàu hỏa, ô tô, …
- Đồ công nghệ và điện tử
- Vé xem phim, ca nhạc, … Đây cũng là các mặt hàng mà Tiki cung cấp trên trang thương mại điện tử của mình.
Các tiêu chí mà khách hàng mua sắm trực tuyến thường quan tâm:
- Uy tín của website hay ứng dụng thương mại điện tử.
- Nhiều chương trình khuyến mãi.
- Các chính sách về vận chuyển có lợi cho khách hàng.
- Giá rẻ hơn khi mua tại cửa hàng.
- Hàng hóa đa dạng, luôn có sẵn.
- Hàng hóa chính hãng, chất lượng.
- Theo dõi đơn hàng dễ dàng.
- Trải nghiệm website, ứng dụng dễ dàng, thân thiện.
- Dịch vụ chăm sóc khách hàng hỗ trợ kịp thời, có thiện ý.
- Trở ngại của khách hàng mua sắm trực tuyến là:
- Chất lượng của hàng hóa kém hơn so với quảng cáo.
- Lo ngại thông tin cá nhân sẽ bị tiết lộ
- Vận chuyển và giao nhận kém.
- Dịch vụ chăm sóc khách hàng kém.
- Website ứng dụng không chuyên nghiệp.
- Đặt hàng trực tuyến rắc rối.
Khách hàng luôn là ưu tiên hàng đầu của Tiki, vì vậy công ty kiểm soát chất lượng hàng hóa rất chặt chẽ để bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng Tiki chỉ hợp tác với các nhà bán hàng uy tín, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng, có giấy tờ hợp pháp, hạn sử dụng tối thiểu 2/3, và loại bỏ hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng cấm lưu thông hoặc vi phạm sở hữu trí tuệ Chính sách hoàn lại 111% giá trị sản phẩm của Tiki thể hiện cam kết đảm bảo quyền lợi khách hàng khi phát hiện hàng giả Hệ thống nhập kho của Tiki rất nghiêm ngặt, yêu cầu sản phẩm phải giống mô tả, có mã vạch, đóng gói đúng quy định, nhằm đảm bảo chất lượng và hình ảnh chân thực của sản phẩm Tuy nhiên, do kiểm soát chặt chẽ, số lượng và danh mục hàng hóa của Tiki có phần hạn chế, giá cả ổn định nhưng cao hơn so với các sàn khác Tiki nổi bật với dịch vụ giao hàng nhanh, đặc biệt TikiNow giao trong 2 giờ, và phí vận chuyển tối ưu nhờ chính sách chỉ tính phí một lần cho nhiều nhà bán hàng trong cùng một đơn hàng Chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng của Tiki được đánh giá cao, đặc biệt với hệ thống tổng đài hoạt động hiệu quả, xử lý đổi trả và khiếu nại tốt nhất hiện nay Tiki thành công trong việc đáp ứng nhu cầu khách hàng qua việc phân tích và nâng cao trải nghiệm, giữ vị trí số 1 trong bảng xếp hạng Thương hiệu tốt nhất Việt Nam 2020 của YouGov và đứng trong top 10 toàn cầu của KPMG, đồng thời là thương hiệu thương mại điện tử hàng đầu tại Việt Nam.
2.4 Đối thủ cạnh tranh Đối thủ cạnh tranh là các tổ chức cung cấp các hàng hóa hay dịch vụ để phục vụ cho cùng một nhóm khách hàng trong cùng một ngành hoặc cùng một linh vực. Đối thủ cạnh tranh có thể phân thành 3 loại:
Đối thủ cạnh tranh trực tiếp là các tổ chức cung cấp hàng hóa hoặc dịch vụ giống nhau trong cùng khu vực địa lý, hướng đến cùng nhóm khách hàng và phục vụ cùng một nhu cầu Hiểu rõ đối thủ cạnh tranh giúp doanh nghiệp xác định điểm mạnh, điểm yếu của mình và xây dựng chiến lược marketing phù hợp để nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường.
- Các trang thương mại trong nước: Lazada, Shoppe, Sendo, … Điểm mạnh:
Ngoài Sendo, Lazada và shopee đều có nguồn vốn hùng hậu từ công ty mẹ.
Có bề dày lịch sử trong thị trường thương mại điện tử Việt Nam.
Số lượng hàng hóa nhiều và đa dạng.
Giá thấp hơn so với Tiki.
Hiểu rõ thị trường Việt Nam. Điểm yếu:
Tồn tại nhiều hàng giả, hàng nhái, kém chất lượng.
Thời gian giao hàng lâu.
Phí vận chuyển khá cao và khách hàng không thể gộp đơn hàng của các nhà bán hàng khác nhau cho một lần thanh toán.
Dịch vụ chăm sóc khách hàng chưa tốt.
- Các trang thương mại điện tử nước ngoài: Alibaba, Amazon, Taobao, … Điểm mạnh:
Có lịch sử lâu đời.
Chất lượng sản phẩm tốt.
Có những mặt hàng mà các kênh thương mại điện tử trong nước không có. Điểm yếu:
Sản phẩm vận chuyển về Việt Nam chủ yếu gồm các mặt hàng dễ dàng đóng gói và vận chuyển như sách, quần áo Do hạn chế về mặt logistics, danh mục hàng hóa được nhập khẩu chủ yếu là những loại hàng hóa nhỏ gọn, nhẹ và dễ dàng vận chuyển Điều này giúp đảm bảo quá trình vận chuyển diễn ra thuận lợi, nhanh chóng và ít gặp sự cố Vì vậy, sự đa dạng về sản phẩm vận chuyển về Việt Nam còn hạn chế, tập trung chủ yếu vào các mặt hàng phổ biến, dễ dàng xử lý logistics.
Hầu hết các trang thương mại điện tử nước ngoài chưa hỗ trợ Tiếng Việt nên người mua thường gặp rào cản ngôn ngữ.
Thời gian vận chuyển dài, phí vận chuyển cao vì phải đi chặng đường khá xa.
Không hiểu rõ về thị trường Việt Nam
- Các cửa hàng online trên các trang mạng xã hội: Điểm mạnh:
Có livestream bán hàng giúp khách hàng có thêm thông tin sống động về sản phẩm.
Hầu hết mọi người đều sử dụng mạng xã hội nên doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận khách hàng.
Giá cả hàng hóa thường rẻ hơn rất nhiều Điểm yếu:
Các hàng hóa thường là hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng, không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Không thể bảo mật thông tin của khách hàng.
Nguồn vốn thường không cao.
Đối thủ cạnh tranh gián tiếp của Tiki là các tổ chức cung cấp hàng hóa và dịch vụ khác nhau nhưng hướng đến giải quyết cùng một nhu cầu của khách hàng Những đối thủ này thường là các doanh nghiệp bán hàng trực tiếp và các siêu thị lớn Điểm mạnh của các đối thủ cạnh tranh gián tiếp bao gồm mạng lưới phân phối rộng, khả năng tiếp cận khách hàng đa dạng và việc cung cấp các sản phẩm đa dạng, phù hợp với nhiều sở thích và ngân sách của người tiêu dùng.
Khách hàng dễ dàng đánh giá chất lượng sản phẩm trước khi mua.
Giữ được độ tươi của các hàng hóa là sản phẩm tươi sống.
Tiếp cận được với nhiều người, bao gồm những người không dùng Internet.
Hiểu rõ thị trường trong nước. Điểm yếu:
Số lượng hàng hóa không nhiều.
Độ đa dạng hàng hóa không cao.
Không phục vụ được những khách hàng ở xa.
Đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn là các tổ chức chưa tham gia vào ngành hoặc mới gia nhập nhưng chưa cung cấp dịch vụ hoặc sản phẩm, tuy nhiên, họ có thể ảnh hưởng đến thị trường và ngành trong tương lai Việc nhận diện hoặc dự đoán sự xuất hiện của đối thủ này giúp doanh nghiệp chuẩn bị chiến lược phù hợp để duy trì lợi thế cạnh tranh Do đó, phân tích đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn là bước quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch phát triển bền vững và đảm bảo sự thích nghi của doanh nghiệp với các thay đổi của thị trường.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ hiện nay, ngành thương mại điện tử tại Việt Nam đang trở thành một lĩnh vực tiềm năng với nhiều cơ hội tăng trưởng Thị trường thương mại điện tử Việt Nam được ví như "một chiếc bánh béo bỡ", thu hút nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ tham gia và cạnh tranh gay gắt Trong tương lai gần, dự kiến sẽ xuất hiện thêm nhiều doanh nghiệp mới, mở rộng thị phần và cạnh tranh trực tiếp với các thương hiệu lớn như Tiki, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.