TRƯỜNG THCS LƯU PHƯƠNG ĐỀ CHÍNH THỨC ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG GIỮA KỲ I I NĂM HỌC 2022 2023 MÔN NGỮ VĂN 8 Thời gian làm bài 90 phút (Đề bài in trong 01 trang) III MA TRẬN MỨC ĐỘ NLĐG Nhận biết Thông hiể[.]
Trang 1TRƯỜNG THCS LƯU PHƯƠNG ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG GIỮA KỲ I I
NĂM HỌC 2022 - 2023 MÔN: NGỮ VĂN 8
Thời gian làm bài 90 phút
(Đề bài in trong 01 trang)
III MA TRẬN:
MỨC ĐỘ
NLĐG
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao Cộng
I Đọc hiểu
-Ngữ liệu: Văn
bản văn học.
-Tiêu chí lựa
chọn ngữ liệu:
Một đoạn văn
ngắn ngoài sách
giáo khoa
- Xác định phương thức biểu đạt chính
- Nhận diện được kiểu câu và chức năng của kiểu câu cầu khiến lời câu hỏi.
HS hiểu được ý nghĩa một số chi tiết trong truyện
để trả lời câu hỏi
HS rút ra được bài học từ câu chuyện.
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
2.0 1.0 10%
2.0 20 20%
4 3.0 30%
II Tạo lập văn
ngắn theo yêu cầu
Viết được bài văn thuyết minh về một loài hoa
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1 2 20%
1 5 50%
2 7 70%
Tổng số câu
Tổng số điểm
Tổng tỉ lệ %
2.0 1.0 10%
2.0 20 20%
1 2 20%
1 5
50 %
6 10 100%
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2TRƯỜNG THCS LƯU PHƯƠNG ĐỀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG GIỮA KỲ II
NĂM HỌC 2022 - 2023 MÔN: NGỮ VĂN 8
Thời gian làm bài 90 phút
(Đề bài in trong 01 trang)
I ĐỌC – HIỂU: (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Một chàng trai trẻ đến xin học một ông giáo già với tâm trạng bi quan và chỉ thích phàn nàn Đối với anh, cuộc sống là một chuỗi ngày buồn chán, không có gì thú
vị Một lần, khi chàng trai than phiền về việc mình học mãi mà không tiến bộ, người thầy im lặng lắng nghe rồi đưa cho anh một thìa muối thật đầy và một cốc nước nhỏ
- Con cho thìa muối này vào cốc nước và uống thử đi
Lập tức, chàng trai làm theo.
- Cốc nước mặn chát Chàng trai trả lời.
Người thầy lại dẫn anh ra một hồ nước gần đó và đổ một thìa muối đầy xuống nước:
- Bây giờ con hãy nếm thử nước trong hồ đi
- Nước trong hồ vẫn vậy thôi, thưa thầy Nó chẳng hề mặn lên chút nào - chàng trai nói khi múc một ít nước dưới hồ và nếm thử
Người thầy chậm rãi nói:
- Con của ta, ai cũng có lúc gặp khó khăn trong cuộc sống Và những khó khăn
đó giống như thìa muối này đây, nhưng mỗi người hòa tan nó theo một cách khác nhau Những người có tâm hồn rộng mở giống như một hồ nước thì nỗi buồn không làm họ mất đi niềm vui và sự yêu đời Nhưng với những người tâm hồn chỉ nhỏ như một cốc nước, họ sẽ tự biến cuộc sống của mình trở thành đắng chát và chẳng bao giờ học được điều gì có ích.
(Theo Câu chuyện về những hạt muối- vietnamnetVm, 17/06/2015)
Câu 1 : Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản?
Câu 2 : Xác định kiểu câu và chức năng của các câu sau:
“- Bây giờ con hãy nếm thử nước trong hồ đi.”
Câu 3 : Em hiểu gì về các chi tiết, hình ảnh “thìa muối”, “ hòa tan” trong văn bản ? Câu 4 : Em rút ra bài học gì có ý nghĩa cho bản thân từ văn bản trên?
Phần II: Tạo lập văn bản
Câu 1: Từ nội dung câu chuyện ở phần Đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn ( khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của tinh thần lạc quan trong cuộc sống
Câu 2: Thuyết minh về một loài hoa mà em yêu thích
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KỲ II
NĂM HỌC 2022 - 2023 MÔN: NGỮ VĂN 8
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 3Phần Câu Nội dung Điểm ĐỌC
HIỂU
2 Câu:“- Bây giờ con hãy nếm thử nước trong hồ đi.” thuộc kiểu câu Cầu khiến
3 Em hiểu gì về các chi tiết, hình ảnh “thìa muối”, “ hòa tan”
trong văn bản:
- Hình ảnh “thìa muối” tượng trưng cho khó khăn, thử thách những nỗibuồn đau, phiền muộn mà con người gặp phải trong cuộc đời
- Chi tiết “hòa tan” là thái độ sống, cách giải quyết những khó khăn, thách thức, những buồn đau, phiền muộn của mỗi người
1.0
4 - Bài học rút ra Cuộc sống luôn có những khó khăn và thử thách, thành công phụ thuộc rất lớn vào thái độ sống của mỗi người.Thái độ sống tích cực sẽ giúp chúng ta có được niềm tin, sức mạnh, bản lĩnh, giúp ta khám phá khả năng vô hạn của bản thân Chúng ta không nên sống bi quan, chán nản mà phải sống lạc quan, yêu đời, hãy mở rộng tâm hồn giống như hồ nước để nỗi buồn sẽ vơi đi và niềm vui được nhân lên khi hòa tan
1.0
Lưu ý:
* Hs có thể có cách lý giải khác nhưng có ý phù hợp thì GV
vẫn linh động cho điểm.
TẠO
LẬP
VĂN
BẢN
1 Yêu cầu về kỹ năng :
- Đảm bảo thể thức của một đoạn văn có đủ các phần mở đoạn, phát triển đoạn, kết đoạn
- Đảm bảo kết cấu đoạn văn, diễn đạt mạch lạc, chữ viết cẩn thận, sạch sẽ, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp, đáp ứng theo yêu cầu
0.25
Yêu cầu về kiến thức:
-Xác định đúng vấn đề nghị luận : ý nghĩa của tinh thần lạc
quan
- Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn: vận dụng tốt các thao
tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Có thể viết đoạn văn theo hướng sau:
*Giải thích vấn đề:
– Lạc quan là một trạng thái cảm xúc tích cực, luôn yêu đời, xem cuộc đời là đáng sống, luôn giữ một niềm tin, hi vọng về những điều tốt đẹp dù cuộc sống gặp nhiều khó khăn, phiền muộn, gian truân
0.25
0,25
Trang 4*Bàn luận vấn đề:
– Vì sao con người cần phải có tinh thần lạc quan:
+ Cuộc sống có muôn vàn khó khăn, thử thách, sống lạc quan
giúp con người có cái nhìn sáng suốt, trí tuệ minh mẫn, hành
động đúng đắn để giải quyết mọi việc một cách tốt đẹp
+ Sống lạc quan giúp con người trở nên can đảm, tự tin vào
bản thân, tâm hồn phong phú, rộng mở, sống có ích, họ luôn
học hỏi được những kinh nghiệm quí giá kể cả trong thành
công hay thất bại
+ Thái độ sống lạc quan giúp mỗi người luôn nhận ra mặt tích
cực của mọi vấn đề, nhận ra những cơ hội mà người sống bi
quan không thể nhận ra, từ đó gặt hái được những thành công
trong cuộc sống
+ Lạc quan là biểu hiện của thái độ sống đẹp, được mọi người
yêu quí, trân trọng
-Trong cuộc sống có biết bao người phải trải qua nhiều khó
khăn, thử thách nhưng họ luôn lạc quan, kiên cường vượt lên
và chiến thắng
( HS lấy dẫn chứng để chứng minh cho mỗi ý của vấn đề nghị
luận)
– Mở rộng vấn đề: Cần lên án những người sống bi quan, gặp
khó khăn là chán nản, buông xuôi, họ sẽ thất bại trong cuộc
sống Tuy nhiên, lạc quan không phải là luôn nhìn cuộc đời
bằng lăng kính màu hồng, thậm chí mù quáng trước những
vấn đề đặt ra trong cuộc sống
– Bài học nhận thức và hành động:
+ Cần nuôi dưỡng, phát huy tinh thần lạc quan, thực hiện ước
mơ trong cuộc sống, hãy có niềm tin vào bản thân, không gục
ngã trước khó khăn, có ý chí nghị lực vươn lên, biết chia sẻ
với mọi người và luôn tin vào những điều tốt đẹp trong cuộc
đời.
+ Liên hệ bản thân
Lưu ý:
* HS có thể diễn đạt nhiều cách khác nhau nhưng hợp lý vẫn
chấm điểm.
0,75
0,5
2 A Yêu cầu về kĩ năng: HS biết cách làm bài văn thuyết
minh; đảm bảo bố cục 3 phần; diễn đạt mạch lạc, không mắc
lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp; chữ viết cẩn thận, sạch sẽ
0.5
B Yêu cầu về kiến thức:
1. Mở bài
Dẫn dắt, giới thiệu về hoa sen/bông sen (loại hoa quen thuộc,
đẹp, hương thơm, )
0.5
b Thân bài
- Khái quát chung về hoa sen:
Trang 5+ Loài: thực vật thủy sinh, thân thảo, sống lâu năm.
+ Môi trường sống: ao, hồ, thích nghi và phát triển ở Australia và nam châu Á
+ Phân loại: có nhiều loại trên thế giới nhưng phần lớn đã tuyệt chủng, còn lại phổ biến là 2 loại: sen trắng, sen hồng
+ Phương pháp gieo trồng: bằng hạt, bằng thân rễ
+ Khả năng chịu rét cao
- Đặc điểm về hoa sen:
+ Rễ: mọc sâu trong lớp bùn ao, hồ, có thể kết thành củ sen
+ Thân: màu xanh, có nhiều gai nhỏ, giòn, có thể dài đến 1.5 mét
+ Lá: màu xanh, tròn, đường kính lớn, mọc nổi trên mặt nước hoặc cao khỏi mặt nước,
+ Hoa: hoa to, mọc trên cuốn cao hơn mặt nước, nhiều cánh, cánh xếp chồng nhiều tầng quanh đài, màu sắc tùy loại (chủ yếu màu trắng, hồng), mềm mại,
+ Đài: màu xanh, chứa nhiều hạt,
- Vai trò của hoa sen:
+ Làm đẹp, trang trí cho khuôn viên, nội thất,
+ Hầu hết các bộ phận của sen đều có thể góp phần tạo thành các vị thuốc
+ Lá sen có thể dùng trong ẩm thực: gói thực phẩm, tăng mùi thơm cho các món cơm, gạo nếp,
+ Cánh hoa, tim sen, nhụy hoa sen đều có thể sấy khô hoặc ướp hương pha trà
+ Hạt sen là một loại thực phẩm bổ dưỡng có thể ăn sống, nấu chín, làm mứt,
+ Ngó sen, củ sen đều là nguyên liệu cho các món ăn ngon, giàu dinh dưỡng
- Ý nghĩa hoa sen:
+ Sen là loài thực vật cung cấp nhiều nguyên liệu có ích cho cuộc sống
+ Là quốc hoa tượng trưng cho nét đẹp thanh tao, thuần túy của dân tộc Việt Nam
+ Một trong những biểu tượng của tôn giáo, tín ngưỡng
0.5
1.5
1,5
3 Kết bài
Nêu suy nghĩ, nhận định cá nhân về hoa sen, bông sen (loài cây có ích, mang nhiều ý nghĩa, ) Đưa ra lời khuyên, lời kêu gọi (bảo vệ, gìn giữ, )
Lưu ý : Nếu học sinh không biết khái quát thành các luận
điểm về tâm trạng của nhân vật ông Hai mà chỉ kể lại đoạn trích thì chỉ cho tối đa 1.0/ 2.5 ở mục 2b.
0.5
* Lưu ý chung:
- Giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án - biểu điểm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh Khuyến khích những bài viết có chất văn, có những suy
Trang 6nghĩ sáng tạo.
- Chỉ cho điểm tối đa ở từng câu với các bài viết đảm bảo tốt yêu cầu về kiến thức và kĩ năng.