BÀI 8 NHỮNG GÓC NHÌN CUỘC SỐNG TIẾT 96+97 TRI THỨC ĐỌC HIỂU VÀ VĂN BẢN “HỌC THẦY, HỌC BẠN” I MỤC TIÊU DẠY HỌC 1 Năng lực Nhận biết được đặc điểm nổi bật của kiểu văn bản nghị luận; các ý kiến, lí lẽ,[.]
Trang 2BÀI 8: NH NG GÓC NHÌN CU C S NG Ữ Ộ Ố
TI T 96+97: Ế TRI TH C Đ C HI U VÀ VĂN B N “H C TH Y, H C B N” Ứ Ọ Ể Ả Ọ Ầ Ọ Ạ
I M C TIÊU D Y H C Ụ Ạ Ọ
1 Năng l c: ự
- Nh n bi t đ c ậ ế ượ đ c đi m n i b t c a ki u văn b n ngh lu n; các ýặ ể ổ ậ ủ ể ả ị ậ
ki n, lí lẽ, b ng ch ng trong văn b n; ế ằ ứ ả ch ra đ c ỉ ượ m i liên h gi a các ý ki n, líố ệ ữ ế
lẽ, b ng ch ng.ằ ứ
- Tóm t t đ c ắ ượ các n i dung chính trong m t văn b n ngh lu n có nhi uộ ộ ả ị ậ ề
đo n; ạ nh n ra đ c ậ ượ ý nghĩa c a v n đ đ t ra trong văn b n đ i v i b n thân.ủ ấ ề ặ ả ố ớ ả
Giao nhi m v h c t p: ệ ụ ọ ậ GV chu n b m t ng kính v n hoa, sau đó m i 2,ẩ ị ộ ố ạ ờ
3 HS lên xem th ng kính v n hoa GV yêu c u HS chia s tr i nghi m nh ngử ố ạ ầ ẻ ả ệ ữ
gì nhìn th y qua ng kính v n hoa, nh t là nh ng lúc xoay góc ng kính T đó,ấ ố ạ ấ ữ ố ừ
GV đ t câu h i kh i g i HS nh n xét v vi c thay đ i nh ng góc nhìn trongặ ỏ ơ ợ ậ ề ệ ổ ữ
cu c s ng.ộ ố
Câu h i 1ỏ : Em th y gì khi quay ng kính v n hoa?ấ ố ạ
Câu h i 2ỏ : T tr i nghi m v i ng kính v n hoa, em hãy cho bi t: đi u gìừ ả ệ ớ ố ạ ế ề
sẽ x y ra khi ta thay đ i góc nhìn v m t v n đ trong cu c s ng?ả ổ ề ộ ấ ề ộ ố
Th c hi n nhi m v h c t p: ự ệ ệ ụ ọ ậ
HS xem ng kính v n hoa, suy nghĩ v câu h i.ố ạ ề ỏ
Báo cáo k t qu th c hi n nhi m v h c t p: ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
H c sinh trình bày tr c l p ý ki n c a mình Các h c sinh khác b sung,ọ ướ ớ ế ủ ọ ổ
s ng và h c thêm nh ng bài h c m i đ tr ng thành h n Vì th , đ hi u sâuố ọ ữ ọ ớ ể ưở ơ ế ể ể
s c cu c s ng, ta c n h c h i, rèn luy n kĩ năng chia s , thuy t ph c m iắ ộ ố ầ ọ ỏ ệ ẻ ế ụ ọ
ng i v góc nhìn c a mình, cũng nh bi t cách l ng nghe, ti p nh n, tônườ ề ủ ư ế ắ ế ậ
Trang 3tr ng góc nhìn c a ng i khác => bài h c hôm nay sẽ giúp em rèn luy n nh ngọ ủ ườ ọ ệ ữ
HS b c đ u nh n bi t ướ ầ ậ ế đ c đ c đi m n i b t c a ki u văn b n nghượ ặ ể ổ ậ ủ ể ả ị
lu n (các ý ki n, lí lẽ, b ng ch ng trong văn b n) và m i liên h gi a các ýậ ế ằ ứ ả ố ệ ữ
Báo cáo k t qu th c hi n nhi m v h c t p: ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
M t vài HS tr l i câu h i Các HS khác b sung (n u có).ộ ả ờ ỏ ổ ế
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m v h c t p ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
N i dung đ nh h ng:ộ ị ướ
- Văn ngh lu n: văn b n đ ị ậ ả ượ c vi t ra nh m thuy t ph c ng ế ằ ế ụ ườ ọ i đ c,
ng ườ i nghe v quan đi m, t t ề ể ư ưở ng c a ng ủ ườ i vi t ế
- T o tâm th cho h c sinh đ c văn b n.ạ ế ọ ọ ả
Báo cáo k t qu th c hi n nhi m v h c t p: ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
2 HS trình bày tr c l p ý ki n c a mình GV h ng d n các HS khác nh nướ ớ ế ủ ướ ẫ ậxét, góp ý, b sung.ổ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m v h c t p ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
Trang 4- GV h ng d n h c sinh ch t ướ ẫ ọ ố đ nh h ng: ị ướ h c t th y cô (ki n th cọ ừ ầ ế ứchu n, có ph ng pháp truy n d y hi u qu ); h c t b n bè (h p tác, t ngẩ ươ ề ạ ệ ả ọ ừ ạ ợ ươ
tr , th o lu n, cùng nhau nghiên c u) ợ ả ậ ứ 🡺 Góp ph n giúp cho quá trình h c t pầ ọ ậ
Cá nhân HS đ c văn b n và tr l i câu h i trong khi đ c.ọ ả ả ờ ỏ ọ
Th o lu n nhóm 4 và tr l i câu h i 1,2,3,4 trong ph n Suy ng m và ph nả ậ ả ờ ỏ ầ ẫ ả
h i.ồ
Báo cáo k t qu th c hi n nhi m v h c t p ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
- GV m i 1, 2 h c sinh tr l i câu h i suy lu n.ờ ọ ả ờ ỏ ậ
- GV m i các nhóm, m i nhóm trình bày tr l i cho m t trong 4 câu h iờ ỗ ả ờ ộ ỏ1,2,3,4 c a ph n ủ ầ Suy ng m và ph n h i ẫ ả ồ Các nhóm khác b sung, nh n xét.ổ ậ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m v h c t p ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
- GV nh n xét v k t qu th c hi n kĩ năng suy lu n c a HS Nh n m nhậ ề ế ả ự ệ ậ ủ ấ ạvào cách hi n thao tác suy lu n, c th : Thao tác suy lu n căn c vào (1) nh ngệ ậ ụ ể ậ ứ ữcăn c t ng mình trong văn b n, (2) hi u bi t c a b n thân v văn b n ứ ườ ả ể ế ủ ả ề ả 🡺
đ a ra suy lu n v nh ng đi u không th hi n tr c ti p trong văn b n Giáoư ậ ề ữ ề ể ệ ự ế ảviên ch t l i cách h c sinh th c hi n thao tác suy lu n.ố ạ ọ ự ệ ậ
N i dung đ nh h ộ ị ướ ng: Văn b n ngh lu n H c th y, h c b n có hai ýả ị ậ ọ ầ ọ ạ
ki n chính M i ý ki n đ u có các lí lẽ, b ng ch ng kèm theo nh m thuy tế ỗ ế ề ằ ứ ằ ế
ph c ng i đ c v suy nghĩ, quan đi m c a ng i vi t.ụ ườ ọ ề ể ủ ườ ế
- Câu h i suy lu n ỏ ậ (tr i nghi m cùng văn b n): câu chuy n v Lê-nô-na-ả ệ ả ệ ề
r -đô Đa Vin-chi là minh ch ng cho vai trò d n d t, đ nh h ng c a ng iơ ứ ẫ ắ ị ướ ủ ườ
th y trong vi c làm nên thành công c a h c trò.ầ ệ ủ ọ
- Câu h i suy ng m và ph n h i:ỏ ẫ ả ồ
Câu h i 1:ỏ Câu văn cho th y ý ki n c a ng i vi t v vi c h c th y:ấ ế ủ ườ ế ề ệ ọ ầ
“Trong cu c đ i m i ng i, h c t th y là quan tr ng nh t” Câu văn cho th yộ ờ ỗ ườ ọ ừ ầ ọ ấ ấ
ý ki n c a ng i vi t v h c b n: “M t khác, h c h i t b n bè cũng r t c nế ủ ườ ế ề ọ ạ ặ ọ ỏ ừ ạ ấ ầthi t”.ế
Câu h i 2:ỏ Các lí lẽ, b ng ch ng mà tác gi s d ng:ằ ứ ả ử ụ
H c t th yọ ừ ầ Lí lẽ 1: Dân ta có truy n th ngề ố Th y Ve-r c-chi-o d y d Lê-ầ ố ạ ỗ
Trang 5Câu h i 3ỏ : các t “m t khác”, “h n n a” có ch c năng chuy n ý, giúp choừ ặ ơ ữ ứ ểcác ý đ c rõ ràng, m ch l c.ượ ạ ạ
Câu h i 4ỏ : so sánh “vai trò c a ng i th y” v i “ng n h i đăng soi đ ng,ủ ườ ầ ớ ọ ả ườ
ch l i”, so sánh “b n” v i “ng i đ ng hành quan tr ng” ỉ ố ạ ớ ườ ồ ọ 🡺 vai trò đ nh h ngị ướ
c a ng i th y và vai trò đ ng hành, c ng tác c a b n bè trong quá trình lĩnhủ ườ ầ ồ ộ ủ ạ
h i tri th c c a m i ng i ộ ứ ủ ỗ ườ 🡺 Nh v y, hai ý ki n tác gi đ a ra không h mâuư ậ ế ả ư ềthu n mà còn b sung cho nhau.ẫ ổ
- GV ch p và chi u s đ và đo n văn tóm t t c a m t nhóm tiêu bi u lênụ ế ơ ồ ạ ắ ủ ộ ểmàn hình đ nhóm trình bày, các nhóm khác góp ý, b sung.ể ổ
ng n g n b ng l i văn c a mình theo các ý ki n, lí lẽ, b ng ch ng trong văn b nắ ọ ằ ờ ủ ế ằ ứ ả
Trang 6Giao nhi m v h c t p: ệ ụ ọ ậ HS đ c câu h i 6.ọ ỏ
- Cách h c t th y hi u qu ọ ừ ầ ệ ả: chu n b bài tr c khi lên l p, tham gia phát ẩ ị ướ ớ
bi u xây d ng bài h c, đ t ra nh ng câu h i đ hi u bài h n… ể ự ọ ặ ữ ỏ ể ể ơ
- Cách h c t b n hi u qu ọ ừ ạ ệ ả: cùng nhau lên k ho ch h c t p, làm vi c ế ạ ọ ậ ệ nhóm, tham gia th o lu n v các v n đ c a bài h c, cùng nhau th c hi n bài ả ậ ề ấ ề ủ ọ ự ệ
t p khó… ậ
- K t h p c h c t th y và h c t b n đ có k t qu h c t p t t nh t ế ợ ả ọ ừ ầ ọ ừ ạ ể ế ả ọ ậ ố ấ => M i cách h c th hi n m t ỗ ọ ể ệ ộ góc nhìn khác nhau v v n đ h c t p, khi ề ấ ề ọ ậ
ta bi t ế tôn tr ng và nhìn nh n nh ng góc nhìn khác nhau ọ ậ ữ , ta sẽ tìm đ c ượ
gi i pháp h c t p t t nh t cho b n thân mình ả ọ ậ ố ấ ả
2.3 LUY N T P (5p) Ệ Ậ
a M c tiêu: ụ
- HS khái quát đ c đ c đi m n i b t c a ki u văn b n ngh lu n: các ýượ ặ ể ổ ậ ủ ể ả ị ậ
ki n, lí lẽ, b ng ch ng trong văn b n và m i liên h gi a các y u t này.ế ằ ứ ả ố ệ ữ ế ố
- HS khái quát đ c cách tóm t t đ c các n i dung chính trong m t vănượ ắ ượ ộ ộ
b n ngh lu n có nhi u đo n.ả ị ậ ề ạ
b T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
Giao nhi m v h c t p: ệ ụ ọ ậ
GV chi u các câu h i tr c nghi m đ HS tr l i nhanh (Tùy vào th i gian,ế ỏ ắ ệ ể ả ờ ờ
GV có th thay ho t đ ng này b ng cách tóm t t b ng s đ t duy).ể ạ ộ ằ ắ ằ ơ ồ ư
Th c hi n nhi m v h c t p ự ệ ệ ụ ọ ậ
H c sinh ghi câu tr l i cá nhân trong v ọ ả ờ ở
Báo cáo k t qu th c hi n nhi m v h c t p: ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
GV chi u l i các câu tr c nghi m HS ch n đáp án và gi i thích s l aế ạ ắ ệ ọ ả ự ự
Trang 7
Ti t 98+99: ế Văn b n 2: ả BÀN V NHÂN V T THÁNH GIÓNG Ề Ậ
I KH I Đ NG (8’) Ở Ộ
a M c tiêu ụ : T o h ng thú cho h c sinh, thu hút h c sinh vào n i dung c aạ ứ ọ ọ ộ ủbài h c.ọ
b T ch c th c hi n ổ ứ ự ệ :
B1: Chuy n giao nhi m v (GV) ể ệ ụ
- GV s d ng ph ng pháp đàm tho iử ụ ươ ạ : Hình sau g i nh c em đ n nhân v t ợ ắ ế ậ nào đã đ c h c Chia s ng n g n c m nh n c a em v nhân v t y? ượ ọ ẻ ắ ọ ả ậ ủ ề ậ ấ
- T ch c cho HS trao đ i nhanh (Kĩ thu t think- pair- share)ổ ứ ổ ậ
B2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ HS suy nghĩ cá nhân l n l t trình bày theoầ ượ
B1: Chuy n giao nhi m v (GV) ể ệ ụ
- H ng d n cách đ c & yêu c u HS đ c.ướ ẫ ọ ầ ọ
- Chia nhóm l p, giao nhi m v :ớ ệ ụ
- Th lo i: ể ạ Văn ngh lu n.ị ậ
- Ph ng th c bi u đ t: ngh lu n.ươ ứ ể ạ ị ậ
- B c c: 3 ph nố ụ ầ
Trang 8- HS đ c tr c ti p văn b n và th c hi nọ ự ế ả ự ệ
theo yêu c u c a ầ ủ PHT s 1ố
B1: Chuy n giao nhi m v (GV) ể ệ ụ
- H ng d n cách đ c & yêu c u HS đ c.ướ ẫ ọ ầ ọ
- Chia nhóm l p, giao nhi m v :ớ ệ ụ
tr n th ầ ế+ P2: ti p theo ế làm nên TG: gi iảquy t v n đế ấ ề
- Nhân v t Thánh Gióng đ c xây d ng r tậ ượ ự ấ
đ c s c, v a là ặ ắ ừ m t ộ anh hùng phi th ườ ng
v i v đ p lí t ng, v a là ớ ẻ ẹ ưở ừ m t con ng ộ ườ i
tr n th ầ ế v i nh ng v đ p gi n d , g n gũi.ớ ữ ẻ ẹ ả ị ầ
b Gi i quy t v n đ ả ế ấ ề
Ý ki n v ế ề nhân v t ậ
TG Lí lẽ B ng ch ng ằ ứ
Trang 9m t ộ nhân v t ậ phi
th ườ ng.
- Th hi nể ệqua nh ngữ
bà ướm thửbàn chân mìnhvào v t chânếkhông l , bàỏmang thaiGióng m i haiườtháng m iớsinh
- Nh b i treổ ụ ,đánh tan gi cặ
Ý ki n ế
2:Thánh Gióng cũng mang
nh ng ữ nét bình
- Quá trình
ra đ i,ờ
tr ngưởthành vàchi n th ngế ắ
gi c ngo iặ ạxâm c aủGióng đ uề
g n v iắ ớ
nh ngữ
ng i dânườbình d ị
+ Con c a làngủPhù Đ ng,ổ
n c Văn Lang,ướ
d ng vũ khí doụcác th rèn đúcợnên
c Đánh giá v n đ ấ ề
- Quá trình phát tri n c a nhân v t Thánhể ủ ậGióng mang ý nghĩa nhân sinh và nên th ->ơQuan đi m riêng.ể
\2.2 Tóm t t văn b n ngh lu n ắ ả ị ậ “Bàn v nhân v t Thánh Gióng” ề ậ (20’)
Trang 10- Giáo viên giao bài t p cho HSậ : Hãy tóm t t n i dung văn b n b ng m t ắ ộ ả ằ ộ
đo n văn ạ (kho ng 10ả 0 đ n ế 150 ch )ữ
Th c hi n nhi m v h c t p: ự ệ ệ ụ ọ ậ
H c sinh suy nghĩ vi t đo n văn tóm t t vào v ọ ế ạ ắ ở
Báo cáo k t qu th c hi n nhi m v h c t p ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ :
- Đ i di n 1, 2 nhóm HS trình bày câu tr l i Các HS khác nh n xét, bạ ệ ả ờ ậ ổsung, ch t cách th c tóm t t văn b n ngh lu n.ố ứ ắ ả ị ậ
- GV ch p và chi u đo n văn tóm t t c a m t nhóm tiêu bi u lên màn hìnhụ ế ạ ắ ủ ộ ể
đ nhóm trình bày, các nhóm khác góp ý, b sung.ể ổ
Đánh giá k t qu th c hi n nhi m v h c t p: ế ả ự ệ ệ ụ ọ ậ
- GV h ng d n HS nh n xét v cách tóm t t m t văn b n ngh lu n (M tướ ẫ ậ ề ắ ộ ả ị ậ ộvăn b n ngh lu n th ng g m có nhi u đo n):ả ị ậ ườ ồ ề ạ
+ Khi tóm t t m t văn b n ngh lu n ta c n phân tách các ý ki n v i lí lẽ,ắ ộ ả ị ậ ầ ế ớ
HS đ c câu h i 5: ọ ỏ Thông qua văn b n, em có đ ng tình v i ý ki n sau không? ả ồ ớ ế
Vì sao?“Nh ng góc nhìn, cách hi u khác nhau c a tác gi v nhân v t TG giúp ữ ể ủ ả ề ậ chúng ta hi u văn b n sâu s c h n.” ể ả ắ ơ
- GV t ch c cho HS nh n xét, đánh giá l n nhau.ổ ứ ậ ẫ
- GV h ng d n HS ch t ý Đ nh h ng ch t: ướ ẫ ố ị ướ ố Đ ng ý v i ý ki n trên, tác giồ ớ ế ả
đã giúp ng i đ c có cái nhìn đa di n h n v Thánh Gióng Nhân v t này khôngườ ọ ệ ơ ề ậ
ch mang v đ p phi th ng, mà còn mang nh ng đ c đi m c a con ng i tr nỉ ẻ ẹ ườ ữ ặ ể ủ ườ ầ
th , bình d và g n gũi.ế ị ẫ
III LUY N T P + V N D NG (15’) Ệ Ậ Ậ Ụ
a M c tiêu: ụ C ng c và m r ng ki n th c n i dung c a bài h c cho HSủ ố ở ộ ế ứ ộ ủ ọ
b T ch c th c hi n ổ ứ ự ệ
B1: Chuy n giao nhi m v ể ệ ụ: (GV giao phi u bài t p)ế ậ
Hãy nêu c m nh n c a em v nhân v t Thánh Gióng b ng m t đo n ả ậ ủ ề ậ ằ ộ ạ văn ng n (Kho ng 5 đ n 10 câu) ắ ả ế Ch rõ lí lẽ và b ng ch ng em đã s d ng ỉ ằ ứ ử ụ trong đo n văn đó ạ
B2: Th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ
Trang 11- GV h ng d n các em tìm hi u yêu c u c a đ ướ ẫ ể ầ ủ ề
- HS đ c và xác đ nh yêu c u c a bài t p.ọ ị ầ ủ ậ
D ki n s n ph m: C n nêu đ ự ế ả ẩ ầ ượ c nh ng n i dung sau ữ ộ
- Gi i thi u đ c nhân v t Thánh Gióng.ớ ệ ượ ậ
- Nêu đ c c m nh n riêng v nhân v t,ượ ả ậ ề ậ
- Vi t đ c đo n văn theo yêu c u Ch ra đ c lí lẽ, b ng ch ng.ế ượ ạ ầ ỉ ượ ằ ứ
B3: Báo cáo, th o lu n ả ậ
- GV h ng d n các em cách n p s n ph m cho GV sau khi hoàn thành.ướ ẫ ộ ả ẩ
- HS làm bài t p ra gi y và n p l i cho GV qua h th ng CNTT mà GV h ngậ ấ ộ ạ ệ ố ướ
d n.ẫ
B4: K t lu n, nh n đ nh (GV) ế ậ ậ ị
- Nh n xét ý th c làm bài c a HS, nh c nh nh ng HS không n p bài ho cậ ứ ủ ắ ở ữ ộ ặ
n p bài không đúng qui đ nh (n u có).ộ ị ế
- D n dò HS nh ng n i dung c n h c nhà và chu n b choặ ữ ộ ầ ọ ở ẩ ị bài h c sau.ọ
Trang 12- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân.
- Rèn luyện năng lực sáng tạo khi làm bài
2 Phẩm chất:
- Ý thức tự giác, tích cực trong học tập
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Thiết bị: Máy chiếu, bảng phụ, phiếu ht
2 Học liệu: SGK, tài liệu liên quan.
Hs chia sẻ nội dung liên quan
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC - ÔN TẬP
Nội dung 1: Kiến thức phần đọc hiểu văn bản
a Mục tiêu: Hs hệ thống kiến thức phần văn bản đã học
b Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV Chuyển giao nhiệm vụ
- Hệ thống nội dung các văn bản đã học theo mẫu:
STT Tên văn bản Thể loại PTBĐ Nội dung chính Đặc sắc nghệ thuật
Bước 2: HS thảo luận nhóm
Bước 3: Hs trình bày, bổ sung
biểucảm
- Truyện viết về hànhđộng đẹp của hai chị
em Sơn và Lan cho béHiên chiếc áo bông cũ– là kỉ vật của giađình Thể hiện tình yêuthương, chia sẻ, giúp
- Kết hợp kể chuyệnvới miêu tả và biểucảm
- Lời văn giàu hìnhảnh, cảm xúc
- Nghệ thuật miêu tảtâm lí nhân vật tinh
Trang 13đỡ lẫn nhau giữa ngườivới người trong cuộcsống.
tế, đặc sắc
2 Tuổi
thơ tôi Truyệnngắn Tự sự,miêu tả,
biểucảm
- Truyện kể về trò đùa
của các bạn trong lớpvới Lợi đã dẫn đến cáichết của con dế lửa
Qua đó, mọi người đãthay đổi cách nhìn vớiLợi
- Truyện khẳng định ýnghĩa của sự cảmthông, thấu hiểu và thathứ trong cuộc sốngcủa chúng ta
- Quan sát tinh tế, lựachọn chi tiết tiêubiểu, vốn hiểu biếtphong phú, phù hợptâm lí trẻ thơ
- Lời văn giàu hìnhảnh
3 Những
cánh
buồm
Thơ tự
do Tự sự,miêu tả - Lời thơ nhẹ nhàng,thuật lại cuộc trò
chuyện giữa hai chacon trước biển cả bao
la Qua đó, ca ngợi ước
mơ khám phá cuộcsống của trẻ thơ và thểhiện tình cảm cha consâu sắc, người cha đãdìu dắt và giúp conkhám phá cuộc sống
- Hình ảnh thơ độcđáo, từ ngữ chắt lọc,tái hiện, lời thơ giản
dị, tác giả đã khéo léoxây dựng ngôn ngữđối thoại mang tínhthẩm mĩ cao
- Nhịp thơ trầm lắng,bay bổng, thể hiệnđược tình cảm chacon thiết tha, sâu lắng
4 Mây và
sóng doThơ tự Biểucảm - Bài thơ thể hiện tìnhyêu thiết tha của em bé
đối với mẹ, ca ngợitình mẫu tử thiêngliêng, bất diệt Qua đó,
ta cũng thấy được tìnhcảm yêu mến thiết thavới trẻ em của nhà thơ,với thiên nhiên, cuộcđời bình dị
- Thơ văn xuôi, có lời
kể xen đối thoại;
- Sử dụng phép lặp,nhưng có sự biến hóa
và phát triển;
- Xây dựng hình ảnhthiên nhiên giàu ýnghĩa tượng trưng
là… Thơ tựdo Biểucảm - Bài thơ khắc họanhững suy nghĩ, cảm
nhận của người cha về
đứa con bé bỏng Con
là nỗi buồn, niềm vui,
là sợi dây gắn kết tìnhcảm giữa cha và mẹ
Qua đó cho thấy niềmhạnh phúc lớn lao củangười cha khi có con
- Biện pháp tu từ:điệp ngữ “con là”cùng với những nghệthuật so sánh, qua đó
đã tăng thêm sức gợicho hình ảnh so sánh
là đứa con
- Từ ngữ mộc mạc,giản dị, cho thấy tìnhcảm của người cha vô
Trang 14cùng chân thành, ấmáp.
thầy,
học bạn
Vănnghịluận
Nghịluận - Văn bản bàn về vấnđề tầm quan trọng của
việc học từ thầy côgiáo và học từ bạn bè
- Phương thức biểuđạt: nghị luận
Nghịluận - Văn bản bàn về nhânvật Thánh Gióng,
người anh hùng vừa có
vẻ đẹp lí tưởng, phithường vừa là conngười trần thế với vẻđẹp gần gũi, giản dị
- Văn bản nghị luận,nghệ thuật lập luậnsắc bén
- Hệ thống lí lẽ xácđáng, bằng chứng cụthể, sinh động
Nội dung 2: II Thực hành Tiếng Việt
a Mục tiêu: Hs hệ thống kiến thức phần Tiếng Việt
b Tổ chức thực hiện:
1: CỦNG CỐ LÍ THUYẾT:
- Dấu ngoặc kép …………
Bước 1: GV Chuyển giao nhiệm vụ
Nhắc lại các đơn vị kiến thức Tiếng Việt đã học từ đầu học kì 2
Bước 2: HS thảo luận nhóm
Bước 3: Hs trình bày, bổ sung
Dự kiến sản phẩm:
- Dấu ngoặc kép - Dấu ngoặc kép để đánh dấu cách hiểu một từ ngữ không theo
nghĩa thông thường
- Từ đa nghĩa - Từ đa nghĩa là từ có nhiều nghĩa, trong đó có nghĩa gốc và nghĩa
chuyển
+ Nghĩa gốc là nghĩa xuất hiện trước, làm cơ sở để hình thành cácnghĩa khác
+ Nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành trên cơ sở nghĩa gốc
- Từ đồng âm - Từ đồng âm là từ có âm giống nhau nhưng nghĩa khác nhau,
không liên quan với nhau
- Từ đồng âm đôi khi được sử dụng để tạo ra cách nói độc đáo
- Từ mượn - Tiếng Việt vay mượn nhiều từ của tiếng nước ngoài để làm giàu
Trang 15B ướ c 1: GV Chuy n giao nhi m v ể ệ ụ
- Văn b n là s n ph m c a ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng , th ng làả ả ẩ ủ ạ ộ ế ằ ữ ườ
t p h p c a các câu, đo n, hoàn ch nh v n i dung và hình th c, có tính liên k tậ ợ ủ ạ ỉ ề ộ ứ ế
B ướ c 3: Hs trình bày, b sung: ổ - M c đích c a vi c l ng nghe và ghi chép:ụ ủ ệ ắ
đ nh h ng n i dung tóm t t, tăng hi u qu giao ti pị ướ ộ ắ ệ ả ế
Yêu c u đ i v i đo n ầ ố ớ ạ văn ghi l i c m xúc c a bài th ạ ả ủ ơ
- Đ m b o yêu c u v hình th c c a đo n văn.ả ả ầ ề ứ ủ ạ
- C u trúc g m có ba ph n:ấ ồ ầ
+ M đo n: gi i thi u nhan đ , tác gi và càm xúc chung v bài th (câuở ạ ớ ệ ề ả ề ơ
ch đ )ủ ề
+ Thân đo n: trình bày càm xúc c a ng i đ c v n i dung và ngh thu tạ ủ ườ ọ ể ộ ệ ậ
c a bài th ; làm rõ càm xúc b ng nh ng hình ành, t ng đ c trích t bài th ủ ơ ằ ữ ừ ữ ượ ừ ơ+ K t đo n: kh ng đ nh l i càm xúc v bài th và ý nghĩa c a nó đ i v iế ạ ẳ ị ạ ề ơ ủ ố ớ
b n thân.ả
- Trình bày c m xúc v m t bài th ả ể ộ ơ
- S d ng ngôi th nh t đ chia s c m xúc.ử ụ ứ ấ ể ẻ ả
- Các câu trong đo n văn c n đ c liên k t v i nhau ch t chẽạ ầ ượ ế ớ ặ đ t o sể ạ ự
m ch l c cho đo n văn.ạ ạ ạ
Trang 16- Âm thanh, v n, nh p đi u c a bài th và nh ng c m xúc mà bài th đã g iầ ị ệ ủ ơ ữ ả ơ ợcho em.
- Ý nghĩa c a nh ng t ng , hình nh đ c đáo, nh ng bi n pháp tu t màủ ữ ừ ữ ả ộ ữ ệ ừtác gi bài th s d ng.ả ơ ử ụ
Trang 17Tiết: 101+102
KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ GIỮA HỌC KÌ II
I Mục tiêu kiểm tra:
- Rèn kỹ năng làm bài kiểm tra
2 Về phẩm chất: Học sinh có tính tự lập, tự giác nghiêm túc.
b n.ả
- Lý gi iả
đ c m t sượ ộ ự
vi c đ t raệ ặtrong tác
1 2 20%
3 4 40%
Vi t đo nế ạvăn c mả
nh n v bàiậ ề
th ơSáng tạotrong cáchviết, trìnhbày, cáchdiễn đạt hợp
lý, giàu sứcbiểu cảm
S câu ố
S đi m ố ể
1 6 60
Trang 181550%
410100%
B ĐỀ BÀI:
PHẦN I ĐỌC - HIỂU: (4 điểm)
Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời các câu hỏi:
“Chị có chuyện này muốn nói với em, con chuột bạch của chị”, cô nói,
“Cụ Bơ-men đã chết vì sưng phổi hôm nay ở bệnh viện rồi Cụ ốm chỉ có hai ngày Buổi sáng ngày thứ nhất, bác gác cổng thấy cụ ốm nặng trong căn phòng của cụ ở tầng dưới Giày và áo quần của cụ ướt sũng và lạnh buốt Chẳng ai hình dung nổi cụ đã ở đâu trong một đêm khủng khiếp như thế Nhưng rồi người ta tìm thấy một chiếc đèn bão vẫn còn thắp sáng và một chiếc thang đã bị lôi ra khỏi chỗ để của nó, và vài chiếc bút lông rơi vung vãi, và một bảng pha màu có màu xanh và màu vàng trộn lẫn với nhau, và - em thân yêu ơi, em hãy nhìn ra ngoài cửa sổ, nhìn chiếc lá thường xuân cuối cùng ở trên tường Em có thấy làm lạ tại sao chẳng bao giờ nó rung rinh hoặc lay động khi gió thổi không? Ồ, em thân yêu, đó chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, -
cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm chiếc lá cuối cùng đã rụng”.
Câu 1 Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?
Câu 2 Hãy nêu nội dung của đoạn trích trên.
Câu 3 Kết thúc truyện, nhân vật Xiu đã nói với Giôn-xi: “Ồ, em thân yêu, đó
chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, - cụ vẽ nó ở đấy vào cái đêm chiếc lá cuối cùng đã rụng.”
Hãy viết một đoạn văn ngắn (không quá 10 dòng), lý giải vì sao có thể nói chiếclá cụ Bơ-men vẽ là một kiệt tác
PHẦN II TẠO LẬP VĂN BẢN (6 điểm)
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm xúc của em về một bài thơ mà
em đặc biệt ấn tượng
(Lưu ý: trong đoạn văn có sử dụng ít nhất hai dấu ngoặc kép).
C ĐÁP ÁN – BIỂU ĐIỂM
Phầ
1 - Văn bản: Chiếc lá cuối cùng
2 - Nội dung chính: Cái chết của cụ Bơ-men và kiệt tác cụ
3 Chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác bởi:
- Chiếc lá vẽ giống y như thật, khiến cả hai họa sĩ là Giôn-xi và Xiu cũng không nhận ra
- Chiếc lá được vẽ bằng tình cảm yêu thương chân thành
cụ Bơ-men dành cho Giôn-xi
- Chiếc lá là kiệt tác còn bởi nó đã mang lại niềm hi
2
Trang 19vọng, cứu sống một mạng người.
II Tạo lập văn bản.
Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc của em về bài thơ trên 6,0
a Đảm bảo cấu trúc bài biểu cảm
- Mở bài giới thiệu được câu chuyện
- Thân bài kể được diễn biến câu chuyện
- Kết bài nêu được ý nghĩa câu chuyện
0,5
b Xác định đúng nội dung đề yêu cầu
Kể lại một trải nghiệm của bản thân em 0,5
c Triển khai câu chuyện thành các sự việc
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vậndụng tốt, đảm bảo các yêu cầu sau:
I Mở đoạn:
- Giới thiệu tác giả và bài thơ
- Nêu khái quát ấn tượng, cảm xúc chung về bài thơ
II Thân đoạn:
Trình bày chi tiết cảm xúc của bản thân về bài thơ:
+ Chỉ ra nội dung cụ thể của bài thơ mà em yêu thích? Lí do
mà em yêu thích?
+ Chỉ ra đặc sắc về nghệ thuật cụ thể của bài thơ, lí do mà emyêu thích? (Đặc biệt việc sử dụng yếu tố tự sự, miêu tả trongviệc thể hiện tình cảm, cảm xúc)
+ Trong quá trình nêu cảm nghĩ có thể lồng cảm nghĩ về cả
nội dung và nghệ thuật bằng cách: Trích dẫn dẫn chứng bằngmột số từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ gợi cảm xúc trong bàithơ mà em ấn tượng nhất
+ Cảm nhận cái hay, nét đặc sắc của việc sử dụng yếu tố tự sự
và miêu tả trong thể hiện cảm xúc của người viết
III Kết đoạn:
- Khẳng định lại cảm xúc về bài thơ.
- Nêu ý nghĩa của bài thơ đối với bản thân
3,0
* Ý nghĩa câu chuyện hoặc cảm nghĩ của người viết
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh đánh giá được 2 ý: 1 điểm
- Học sinh đánh giá được 1 ý: 0,5 điểm
d Chính tả, ngữ phápĐảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt
Hướng dẫn chấm: Học sinh biết vận dụng kiến thức về thể loại
tự sự, trong quá trình kể biết làm nổi bật ý nghĩa câu chuyện,biết liên hệ với thực tiễn đời sống; văn viết giàu hình ảnh, cảm
1
Trang 20- Đáp ứng được đầy đủ yêu cầu: 1 điểm
- Đáp ứng được một phần yêu cầu: 0,5 điểm
- Giao nhi m v : Gv yêu c u HS quan sát nhan đ , hình nh trong SGK – Trệ ụ ầ ề ả
46 và tr l câu h i: ? Theo em văn b n vi t v n i dung gì? ả ồ ỏ ả ế ề ộ
- HS th c hi n: ự ệ HS th c hi n kĩ thu t think – write – pair – share (suy nghĩự ệ ậ– vi t ra – b t c p – chia s )ế ắ ặ ẻ
- Báo cáo: G i 2-3 HS Tr l i:….ọ ả ờ
- Th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ: HS đ c văn b n theo nhóm.ọ ả
- Báo cáo k t qu : ế ả HS đ c văn b n theo nhóm.ọ ả
+ Đ c và s p x p l i các s vi c d i đây theo đúng th tọ ắ ế ạ ự ệ ướ ứ ự.
1 V vua ra l nh bao ph t t c các con đ ng b ng da súc v t.ị ệ ủ ấ ả ườ ằ ậ
2 Sau khi tr v , ông phàn nàn r ng chân r t đau nh c.ở ề ằ ấ ứ
3 M t ng i h u dũng c m nói v i vua m t cách làm khác đ ti t ki mộ ườ ầ ả ớ ộ ể ế ệ
đ c th i gian công s c, c a c i ượ ờ ứ ủ ả
4 M t v vua quy t đ nh vi hành đ n nh ng vùng đ t xa xôi c a đ t n c.ộ ị ế ị ế ữ ấ ủ ấ ướ
Trang 215 Không ai dám khuyên nhà vua tuy r ng đây là m t m nh l nh khó th cằ ộ ệ ệ ự
hi n.ệ
6 Vua ng c nhiên và đ ng ý, đôi giày đ u tiên trong l ch s ra đ i.ạ ồ ầ ị ử ờ
- Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ HS đ c vàọ s p x p, th o lu n, chia s theo c p.ắ ế ả ậ ẻ ặ
- Báo cáo: G i 1-2 HS báo cáo, nh n xét.ọ ậ
- Giáo viên k t lu n ế ậ : S p x p th t các s vi c nh sau: 4- 2- 1- 5-3-6 ắ ế ứ ự ự ệ ư
- Giao nhi m v ệ ụ HS ho t đ ng cá nhân tr l i câu h i sau: ạ ộ ả ờ ỏ
? L i khuyên c a ng i h u trong câu chuy n đã mang đ n ích l i gì? ờ ủ ườ ầ ệ ế ợ
- Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ HS Vi t ra câu tr l i ng n và chia s v i b n.ế ả ờ ắ ẻ ớ ạ
- Báo cáo: GV g i 2-3 HS chia s tr c l p.ọ ẻ ướ ớ
- GV chu n hóa ki n th c ẩ ế ứ L i khuyên c a ng i h u mang đ n ích l i:ờ ủ ườ ầ ế ợ+ Thay đ i ý ki n c a vua, giúp tránh đ c vi c tiêu t n th i gian, ngânổ ế ủ ượ ệ ố ờ
kh m t cách vô lý ố ộ
+ Góp ph n phát minh ra đôi giày đ u tiên trong l ch s ầ ầ ị ử
2.2: Góc nhìn yêu th ươ ng (5 phút).
a M c tiêu: ụ HS hi u đ c đ có cái nhìn đúng đ n, sâu s c v cu c s ngể ượ ể ắ ắ ề ộ ố
ta c n nhìn nh n các s v t hi n t ng d i nhi u góc đ khác nhau.ầ ậ ự ậ ệ ượ ướ ề ộ
b T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
- Giao nhi m v : ệ ụ Ho t đ ng nhóm 4 Tr l i câu h i sau: ạ ộ ả ờ ỏ
? Trong câu chuy n trên, nhà vua và ng i h u đã có nh ng cách nhìn khác ệ ườ ầ ữ nhau v vi c s d ng mi ng da súc v t đ giúp vua đ đau chân khi đi trên ề ệ ử ụ ế ậ ể ỡ
nh ng con đ ng g p gh nh Theo em, nguyên nhân c a nh ng cách nhìn khác ữ ườ ậ ề ủ ữ nhau y là gì? ấ
+ Nhà vua là ng i đ ng đ u m t v ng qu c có quy n l c, c a c i, quenườ ứ ầ ộ ươ ố ề ự ủ ả
s ng trong xa hoa nên d dàng ra m t m nh l nh vô lý đ th a mãn mình.ố ễ ộ ệ ệ ể ỏ+ Ng c l i ng i h u có đ a v th p kém, s ng nghèo kh nên ph i cânượ ạ ườ ầ ị ị ấ ố ổ ả
nh c, tình toán kĩ đ trành gây lãng phí, t n kém m t cách vô ích ắ ể ố ộ
- Do tâm tr ng:ạ
+ Nhà vua: ra quy t đ nh trong lúc tâm tr ng khó ch u, b c t c.ế ị ạ ị ự ứ
+ Ng i h u đ a ý ki n trong tr ng thái tinh th n r t sáng su t.ườ ầ ư ế ạ ầ ấ ố
=> GV nh n xét: ậ Trong cu c s ng, có nhi u y u t nh h ng đ n gócộ ố ề ế ố ả ườ ếnhìn c a chúng ta T đó, GV kh i g i đ HS nêu ủ ừ ơ ọ ể ý ki n v vi c làm th nào cóế ề ệ ế
đ c gócượ nhìn h p lí, sáng su t.ợ ố
Trang 22=> GV k t lu n ế ậ : Chúng ta c n nhìn nh n s v t, hi n t ng nh n d i ầ ậ ự ậ ệ ượ ậ ướ nhi u góc đ , khía c nh khác nhau, bi t chia s thuy t ph c m i ng i và bi t ề ộ ạ ế ẻ ế ụ ọ ườ ế
l ng nghe, tôn tr ng góc nhìn c a ng i khác ắ ọ ủ ườ
2.3 Thông đi p g i ng ệ ử ườ ọ i đ c (3 phút)
a M c tiêu: ụ HS hi u đ c thông đi p ý nghĩa mà tác gi g i g m qua vănể ượ ệ ả ử ắ
b n.ả
b T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
- Giao nhi m v : ệ ụ Tìm hi u câu h i 3 SGKể ỏ
? Thông đi p c a câu chuy n trên là gì? ệ ủ ệ
HS th c hi n kĩ thu t think – write – pair – share (suy nghĩ – vi t ra – b tự ệ ậ ế ắ
c p – chia s )ặ ẻ
- HS th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ Suy nghĩ, vi t ra, chia s v i b n cùng bànế ẻ ớ ạ .
- Báo cáo k t qu : ế ả GV t ch c cho 2-3 HS chia s tr c l p.ổ ứ ẻ ướ ớ
- GV ch t ki n th c: ố ế ứ
=> Thông đi p c a văn b n: khi ta thay đ i góc nhìn, ệ ủ ả ổ có th hi u rõ v n đ , ể ể ấ ề
đ a ra nh ng ư ữ nh ng gi i ữ ả pháp hi u qu , h p lí, và có đ c nh ng sáng t o ệ ả ợ ượ ữ ạ không ng ờ
- Giao nhi m v : ệ ụ Tìm hi u câu h i 4 SGK ể ỏ
Có ph i lúc nào chúng ta cũng nên thay đ i cách nhìn c a mình không? Vì ả ổ ủ sao?
- HS: HĐ cá nhân.
- Báo cáo: Khuy n khích h c sinh chia s tr c l pế ọ ẻ ướ ớ
- GV K t lu n: ế ậ Cu c s ng v n đa d ng, nhi u chi u, ta c n bi t l ng nghe, ộ ố ố ạ ề ề ầ ế ắ
+ Ghi l i 3 đi u em tâm đ c nh t sau khi h c.ạ ề ắ ấ ọ
+ 2 đi u em băn khoăn mu n trao đ i.ề ố ổ
+ 1 câu h i em mu n tìm hi u liên quan đ n văn b n.ỏ ố ể ế ả
Trang 23TI T 103: Đ C M R NG THEO TH LO I: Ế Ọ Ở Ộ Ể Ạ VB4: PH I CHĂNG CH CÓ NG T NGÀO M I LÀM NÊN H NH PHÚC Ả Ỉ Ọ Ớ Ạ
B ướ 1: Chuy n giao nhi m v (GV) c ể ệ ụ
Yêu c u h c sinh nghe bài hát: Gánh m "ầ ọ ẹ
? Em c m nh n đ c gì trong l i bài hát (gi ng, nh p đi u) ả ậ ượ ờ ọ ị ệ
? Em đã t ng cáu g t v i m ch a? Lúc đ y tâm tr ng c a m ra sao? ừ ắ ớ ẹ ư ấ ạ ủ ẹ
B ướ 1: Chuy n giao nhi m v (GV) c ể ệ ụ
- H ng d n cách đ c & yêu c u ướ ẫ ọ ầ cá nhân HS đ c.ọ (đ c to, di n c m) ọ ễ ả (ph n ầ này đã đ c chu n b bài nhà) ượ ẩ ị ở
GV nêu câu h i: ỏ Phát phi u h c t p & giao nhi m v :ế ọ ậ ệ ụ (nhóm)
? Em hãy xác đ nh ý ki n, các lí lẽ và b ng ch ng c a văn b n "Ph i chăng ị ế ằ ứ ủ ả ả
ch có ng t ngào m i làm lên h nh phúc" ỉ ọ ớ ạ
Vấn đề cần bàn luận:
"Phải chăng chỉ có ngọt ngào mới làm lên hạnh phúc"
Trang 24Ý kiến 2: Hạnh phúc không chỉ đến từ những
điều ngọt ngào ấy, nó còn có thể được tạo nên bởi
những vất vả, mệt nhọc, thậm chỉ là nỗi đau.
Lí lẽ 2.1 + bằng chứng 2.1:
- Lí lẽ 2.1: Một người mẹ sinh con, dùđau đến thế nào vẫn chỉ cảm thấy vuisướng, hạnh phúc
- Bằng chứng 2.1: Khi có con trongbụng mẹ, có lúc mẹ cảm thấy nặng nề
và mệt mỏi, có lúc mẹ lại vô cùng lolắng… Rồi khi chín tháng mười ngàyqua, cũng là lần mẹ đau đớn nhất, khisinh con Lúc ấy mẹ mới cảm nhậnđược nỗi đau vượt cạn, đau đến tộtcùng, chỉ muốn ngất đi Nhưng rồi,trong nỗi đau ấy, khi tiếng khóc củacon cất lên, mẹ lại hạnh phúc vô cùng.Nhìn thấy con lúc ấy, mẹ mới hiểuđược giá trị thực sự của hạnh phúc
Lí lẽ 1.1 + bằng chứng 1.1:
- Lí lẽ 1.1: Ngọt ngào mang đến
cho con người sự thoải mái, sự
bình yên nên hẳn nhiên đó là hạnh
phúc
- Bằng chứng 1.1: Một cử chỉ
quan tâm, yêu thương, một lời hỏi
han ngọt ngào của cha mẹ dành
cho con, của bạn bè dành cho
nhau cũng đủ khiến người ta cảm
thấy vui vẻ và ấm lòng
Lí lẽ 1.2 + bằng chứng 1.2:
- Lí lẽ 1.2: Một cuộc sống giàu
có, sung túc, đủ đầy giúp cho con
người có thể làm điều mình thích
mà không bị giới hạn bởi bất kỳ
điều gì, điều ấy cũng làm cho
cuộc sống thêm phần hạnh phúc,
tươi đẹp
- Bằng chứng 1.2: Tỷ phú Bin
Gết-xơ (Bill Gates) đã dành
45,6% tài sản của mình để thành
lập quỹ từ thiện để giải quyết các
vấn đề về sức khoẻ và nghèo đói
toàn cầu Sự ngọt ngào ấy đã
Lí lẽ 2.2 + bằng chứng 2.2:
- Lí lẽ 2.2: Một người không may mắcnhững bệnh tật nguy hiểm, họ vẫn cóthể cảm thấy hạnh phúc, vì họ vẫn cònthời gian để sống, để cống hiến, làmnhững điều mình muốn
- Bằng chứng 2.2: Võ Thị Ngọc Nữ, dùđang ở trong độ tuổi của những ước
mơ, của những hoài bão, một tuổi trẻ