TÌm hiểu hệ điều hành ubuntu

Tuy nhiên thực tế cho thấy Linux chạy tương đối ổn định và cho bạn một cơ may không tốn kém để học và sử dụng UNIX, một họ hệ điều hành chuyên nghiệp hiện nay đang được rất nhiều người d

Trờng đại học mỏ - địa chất Khoa Cụng Nghệ Thụng Tin

Sinh viờn: Giỏo viờn hướng dẫn:

1. Dương Thị Thảo GV Đặng Văn Nam

MSSV: 1021050309

2. Trần Xuõn Đức

MSSV: 1021050264

Hà nội, thỏng 5 năm 2013

MỤC LỤC

Trong những năm gần đây HDH Linux đang ngày càng trở nên phổ biến trong trường học và môi trường công nghiệp hệ Unix này, với chức năng và tính ổn định cho phép nó tồn tại song song với các hệ điều hành thương mại khác Hơn nữa, sự phổ biến của mã nguồn Linux trên Internet đã đóng góp rất nhiều cho sự phổ cập của linux

Ubuntu là một hệ điều hành máy tính dựa trên Debian GNU/Linux, một bản phân phối Linux thông dụng Ubuntu là một hệ điều hành do cộng đồng phát triển và là hệ điều hành tuyệt vời cho các máy tính xách tay, máy tính để bàn và

cả máy chủ Bất kỳ bạn sử dụng nó ở đâu, Ubuntu đều có tất cả các ứng dụng

mà bạn luôn cần, từ các ứng dụng soạn thảo văn bản tới thư điện tử, từ phần mềm máy chủ web tới các công cụ lập trình

Trong bài báo cáo dưới đây chúng em xin trình bày về đề tài: “Nghiên cứu và thiết lập hệ thống người dùng trên hệ điều hành ubuntu”

Với khoảng thời gian không nhiều nhưng với sự nỗ lực của bản thân và sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo, chúng em đã hoàn thành bài tập Tuy nhiên do thời gian còn hạn chế nên phạm vi nghiên cứu còn nhiều vấn đề chưa giải quyết được triệt để Chúng em mong được sự chỉ bảo của thầy để chúng em hoàn thành tốt hơn bài tập của mình

Chúng em xin chân thành cám ơn thầy giáo Đặng Văn Nam đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ chúng em hoàn thành bài tập này

Báo cáo gồm hai phần:

Phần I: Tìm hiểu về hệ điều hành Linux Ubuntu

Phần II: Nghiên cứu và thiết lập hệ thống người dùng trên hệ điều hành Linux Ubuntu.

NỘI DUNG

Phần I Tìm hiểu về hệ điều hành Linux Ubuntu

Chương I: Giới thiệu về Linux

I. Linux là gì

Linux xuất hiện như một sản phẩm nguồn mở miễn phí và đến nay đã có thể sánh vai với các hệ điều hành thương phẩm như MS Windows, Sun Solaris v.v Linux ra đời từ một dự án hồi đầu những năm 1990 có mục đích tạo ra một hệ điều hành kiểu UNIX cài đặt trên máy tính cá nhân chạy với bộ vi xử lý Intel, tương hợp họ máy tính IBM-PC (còn gọi tắt là PC) Từ lâu, UNIX đã nổi tiếng

là một hệ điều hành mạnh, tin cậy và linh hoạt, nhưng vì khá đắt nên chủ yếu chỉ dùng cho các trạm tính toán hoặc máy chủ cao cấp

Ngày nay Linux có thể cài đặt trên nhiều họ máy tính khác nhau, không chỉ riêng cho họ PC Qua Internet, Linux được hàng nghìn nhà lập trình khắp trên thế giới tham gia thiết kế, xây dựng và phát triển, với mục tiêu không lệ thuộc vào bất kỳ thương phẩm nào và để cho mọi người đều có thể sử dụng thoải mái Khởi thuỷ, Linux xuất phát từ ý tưởng của Linus Torvalds, khi đó chàng sinh viên Đại học Helsinki ở Phần Lan đã muốn thay thế Minix, một hệ điều hành nhỏ kiểu UNIX

Về cơ bản, Linux bắt chước UNIX cho nên cũng có nhiều ưu điểm của UNIX Tính đa nhiệm thực sự của Linux cho phép chạy nhiều chương trình cùng lúc Với Linux, bạn có thể đồng thời thực hiện một số thao tác, thí dụ chuyển tệp, in

ấn, sao tệp, nghe nhạc, chơi game v.v

Linux là hệ điều hành đa người dùng, nghĩa là nhiều người có thể đăng nhập

và cùng lúc sử dụng một hệ thống Ưu điểm này có vẻ không phát huy mấy trên máy PC ở nhà, song ở trong công ty hoặc trường học thì nó giúp cho việc dùng chung tài nguyên, từ đó giảm thiểu chi phí đầu tư vào máy móc

Ngay cả khi ở nhà, bạn cũng có thể đăng nhập vào Linux với nhiều trương khoản (account) khác nhau qua các terminal ảo và tổ chức dịch vụ trên mạng riêng cho mình bằng cách sử dụng Linux với nhiều modem

Có thể kể tên các hệ điều hành miễn phí khác như FreeBSD, OpenBSD,

NetBSD v.v Cũng phải kể đến ảnh hưởng lớn công ty Sun (chủ nhân của ngôn ngữ Java) vì Sun muốn cung cấp hệ điều hành Solaris dùng miễn phí trên máy

PC Phiên bản Solaris chạy trên chip Intel sẽ trở nên một đối thủ đáng gờm của Linux với mã nguồn mở và nhờ danh tiếng là hệ điều hành rất ổn định và tương thích với hệ Solaris chạy trên chip Sun SPARC

Bản thân việc độc lập với những công ty lớn cũng tiềm tàng một điểm yếu của Linux Khi chưa có một mạng lưới riêng cung cấp dịch vụ bảo trì thì tất nhiên người ta sẽ ngại sử dụng Linux Tuy thế, với sự phát triển của Internet, các tổ chức hỗ trợ người dùng Linux đã tạo nên các Website và forum để tháo gỡ cho bạn nhiều vấn đề khó khăn

Hơn nữa Linux có thể không chạy tốt với một số phần cứng ít phổ biến, thậm chí việc hỏng hóc hoặc xoá mất dữ liệu đôi khi cũng xảy ra, bởi vì Linux luôn thay đổi và khó được thử nghiệm đầy đủ trước khi đưa lên Internet

Linux không phải là đồ chơi sẵn có, nó được thiết kế nhằm mang đến cho người sử dụng cảm giác cùng tham gia vào một dự án mới Tuy nhiên thực tế cho thấy Linux chạy tương đối ổn định và cho bạn một cơ may không tốn kém

để học và sử dụng UNIX, một họ hệ điều hành chuyên nghiệp hiện nay đang được rất nhiều người dùng trên các máy chủ và trạm tính toán cao cấp

II. Các bản phát hành Linux

Nhiều người đã biết đến các nhà sản xuất phần mềm RedHat, ManDrake, SuSE, Corel và Caldera Có thể chính bạn cũng đã từng nghe đến tên các phiên bản Linux như Slackware, Debian, TurboLinux và VA Linux, v.v Quả thật, Linux được phát hành bởi nhiều nhà sản xuất khác nhau, mỗi bản phát hành là một bộ chương trình chạy trên nhóm tệp lõi (kernel) của Linus Tordvalds Mỗi bản như vậy đều dựa trên một kernel nào đó, thí dụ bản RedHat Linux 6.2 sử dụng phiên bản kernel 2.2.4

Hãng RedHat đã làm ra chương trình quản lý đóng gói RPM (RedHat

Package Manager), một công cụ miễn phí giúp cho bất cứ ai cũng có thể tự đóng gói và phát hành một phiên bản Linux của chính mình Thí dụ bản OpenLinux của Caldera cũng đã được tạo ra như thế

III. Tại sao Linux phát triển

Trước hết, Linux phát triển vì là một trong những hệ điều hành miễn phí và có khả năng đa nhiệm cho nhiều người sử dụng cùng lúc trên các máy tính tương thích với PC So với những hệ điều hành thương phẩm, Linux giúp bạn ít phải nâng cấp và lại không cần trả tiền, cũng như phần lớn các phần mềm ứng dụng cho nó Hơn nữa, Linux và những ứng dụng đó được cung cấp với cả mã nguồn miễn phí mà bạn có thể lấy về từ Internet, sau đó chỉnh sửa và mở rộng chức năng của chúng theo nhu cầu riêng

Linux có khả năng thay thế một số hệ điều hành thuộc họ UNIX đắt tiền Nếu tại nơi làm việc mà bạn sử dụng UNIX thì ở nhà bạn cũng thích sử dụng một hệ nào đó giống như thế nhưng rẻ tiền Linux giúp bạn dễ dàng truy cập, lướt qua các Website và gửi nhận thông tin trên mạng Internet Nếu bạn là một quản trị viên UNIX thì về nhà bạn cũng có thể sử dụng Linux để thực hiện mọi công việc quản trị hệ thống.

Một nguyên nhân khác làm cho Linux dễ đến với người dùng là nó cung cấp

mã nguồn mở cho mọi người Chính điều này đã khiến một số tổ chức, cá nhân hay quốc gia đầu tư vào Linux nhằm mở rộng sự lựa chọn ra ngoài các phần mềm đóng kín mã nguồn Họ cho rằng, mặc dù có dịch vụ hậu mãi nhưng không

gì đảm bảo được rằng khi dùng các sản phẩm đóng kín này trên Internet, các thông tin cá nhân hay quốc gia của họ có bị gửi về một tổ chức hay một quốc gia nào khác hay không Thí dụ Trung Quốc đã phát triển hệ điều hành Hồng Kỳ từ kernel của Linux để không bị lệ thuộc Microsoft Windows, cũng như họ đang tự nghiên cứu bộ vi xử lý Hồng Tâm để thay thế cho họ chip Intel

Tại Việt Nam, việc nghiên cứu xây dựng một hệ điều hành từ kernel Linux đã thu được một số thành công nhất định Chắc bạn cũng đã biết đến Vietkey Linux

và CMC RedHat Linux (phiên bản tiếng Việt của RedHat Linux 6.2)

Gần đây, các công ty nổi tiếng như IBM, Sun, Intel, Oracle cũng bắt đầu

nghiên cứu Linux và xây dựng các phần mềm ứng dụng cho nó

IV. Lợi thế của Linux

Tại sao có thể chọn Linux thay vì chọn một trong những hệ điều hành khác chạy trên PC như DOS, Windows 95/98, Windows NT, hoặc Windows 2000 ?Linux cung cấp cho bạn một môi trường học lập trình mà hiện nay chưa có hệ nào sánh được Với Linux, bạn có đầy đủ cả mã nguồn, trong khi đó các sản phẩm mang tính thương mại thường không bao giờ tiết lộ mã nguồn

Cuối cùng, Linux mang đến cho bạn cơ hội sống lại bầu không khí của cuộc cách mạng vi tính trước kia Cho đến giữa thập niên 1970, máy tính điện tử còn

là sân chơi riêng của các tổ chức lớn, chẳng hạn như chính quyền, tập đoàn doanh nghiệp và trường đại học Người dân thường đã không thể sử dụng những thành tựu kỳ diệu của công nghệ thông tin

Song với sự xuất hiện của bộ vi xử lý đầu tiên (1971) rồi máy tính cá nhân (1975), mọi việc đã thay đổi Thoạt tiên, đó là đất dụng võ của các tay hacker say mê vi tính Họ thậm chí có thể tự làm ra những máy tính cá nhân và hệ điều hành đơn giản, nhưng các hệ này chưa làm gì được nhiều ở góc độ hiệu năng Với kinh nghiệm tích luỹ dần theo năm tháng, một số hacker đã trở thành nhà doanh nghiệp, rồi cùng với khả năng tích hợp ngày càng cao của các vi mạch,

PC đã trở thành phổ biến (rất tiếc hiện nay xã hội thường nghĩ xấu về chữ

"hacker", xin mời bạn xem thêm mục "Ai phát triển Linux?" ở cuối chương này

để phân biệt rõ hơn hacker và cracker là những ai)

Ngày nay Linux đang làm một cuộc cách mạng ở lĩnh vực phần mềm hệ thống Linux là lá cờ tập hợp những con người không muốn bị kiểm sát bởi các hãng khổng lồ nhân danh kinh tế thị trường để làm xơ cứng óc sáng tạo và cải tiến

Với Linux bạn sẽ khai thác được nhiều thế mạnh của UNIX Trong số những

hệ điều hành thông dụng hiện nay, Linux là hệ điều hành miễn phí được nhiều người sử dụng rộng rãi nhất Bản thân Linux đã hỗ trợ sẵn sàng bộ giao thức mạng TCP/IP, giúp bạn dễ dàng kết nối Internet và gửi thư điện tử Linux

thường đi kèm XFree86 là một giao diện đồ hoạ cho người sử dụng (GUI) và cũng được phát hành miễn phí XFree86 cung cấp cho bạn các chức năng phổ biến ở một số thương phẩm khác, chẳng hạn như Windows

Tính khả chuyển của một hệ điều hành giúp bạn chuyển nó từ một nền này sang nền khác mà vẫn hoạt động tốt Thí dụ UNIX là một hệ có tính khả chuyển

cao Ban đầu UNIX chỉ hoạt động trên một nền duy nhất, đó là máy tính mini DEC PDP-7.

Hiện nay UNIX và Linux có khả năng chạy trên bất kỳ nền nào, từ máy xách tay cho đến máy tính lớn Nhờ tính khả chuyển, các máy tính chạy UNIX và Linux trên nhiều nền khác nhau có thể liên lạc với nhau một cách chính xác và hữu hiệu Những hệ này có thể hoạt động mà không cần phải bổ sung thêm bất

kỳ giao diện liên lạc đắt tiền nào, mà thông thường bạn phải mua thêm sau khi mua những hệ điều hành khác

Linux đã có hàng ngàn ứng dụng, từ các chương trình bảng tính điện tử, quản trị cơ sở dữ liệu, xử lý văn bản đến các chương trình phát triển phần mềm cho nhiều ngôn ngữ, chưa kể nhiều phần mềm viễn thông trọn gói Ngoài ra Linux cũng có hàng loạt trò chơi giải trí trên nền ký tự hoặc đồ hoạ Phần lớn những chương trình tiện ích và ứng dụng có sẵn cho Linux lại không mất tiền mua Các bạn chỉ phải trả chi phí cho việc tải chúng từ Internet xuống hoặc trả cước phí bưu điện

Đến với Linux, giới lập trình sẽ có một loạt các công cụ phát triển chương trình, bao gồm các bộ biên dịch cho nhiều ngôn ngữ lập trình hàng đầu hiện nay, chẳng hạn như C, C++ Bạn cũng có thể dùng ngôn ngữ Pascal thông qua trình biên dịch FreePascal Nếu bạn không thích sử dụng những ngôn ngữ vừa kể, Linux có sẵn các công cụ như Flex và Bison để bạn xây dựng ngôn ngữ riêng cho mình

Hai khái niệm hiện nay được đề cập rất nhiều là hệ thống mở (open system)

và tính liên tác (interoperability) đều gắn với khả năng của những hệ điều hành

có thể liên lạc với nhau Phần lớn các hệ mở đòi hỏi phải thoả mãn tương thích tiêu chuẩn IEEE POSIX (giao diện hệ điều hành khả chuyển) Linux đáp ứng những tiêu chuẩn ấy và được lưu hành với mã nguồn mở

V. Ai phát triển Linux

Linux là một hệ thống được xây dựng bởi các hacker và cho các hacker Mặc

dù hiện nay trong xã hội từ hacker thường có hàm ý tiêu cực, song nếu theo nghĩa ban đầu thì hacker không phải là tội phạm Hacker tìm hiểu những gì có bên trong một hệ thống cho đến từng chi tiết và có khả năng sửa chữa nếu hệ thống ấy bị hỏng hóc Đa số các hacker không xâm nhập hệ thống vì tiền bạc hoặc ác ý, mặc dù sau này đã có những người vượt qua giới hạn ấy và bị tập thể các hacker gọi là cracker (tin tặc) hay hacker mũ đen Giới hacker cảm thấy bị xúc phạm khi mọi người xem họ như lũ phá hoại và gọi chung là tin tặc

Những hacker chân chính, còn gọi là hacker mũ trắng, rất có công trong việc phát hiện kẽ hở của các phần mềm, giúp mọi người và chủ nhân của những phần mềm ấy cảnh giác trước sự tấn công của giới tin tặc Cũng nhờ công cuộc bảo vệ này mà Linux và các ứng dụng Linux (nói rộng hơn là các phần mềm nguồn mở) càng ngày càng an toàn hơn

Phần lớn những người sử dụng UNIX chỉ được cấp cho một số trương khoản với quyền hạn thu hẹp, do đó một người bình thường không thể thử nghiệm đầy

đủ các câu lệnh UNIX Với Linux bạn có một phiên bản hoạt động tương tự UNIX nhưng cho phép quản trị, sử dụng, vào ra thoải mái không giới hạn, một điều hiếm gặp trong cuộc sống Linux cho bạn biết thế nào là làm hacker, song chúng tôi hy vọng từ đó bạn sẽ không trở thành cracker

Chương II: Giới thiệu về Ubuntu

Ubuntu là phần mềm mã nguồn mở tự do, có nghĩa là người dùng được tự do chạy, sao chép, phân phối, nghiên cứu, thay đổi và cải tiến phần mềm theo điều khoản của giấy phép GNU GPL Ubuntu được tài trợ bởi Canonical Ltd (chủ sở hữu là một người Nam PhiMark Shuttleworth) Thay vì bán Ubuntu, Canonical tạo ra doanh thu bằng cách bán hỗ trợ kĩ thuật Bằng việc để cho Ubuntu tự do

và mở mã nguồn, Canonical có thể tận dụng tài năng của những nhà phát triển ở bên ngoài trong các thành phần cấu tạo của Ubuntu mà không cần phải tự mình phát triển

Canonical ủng hộ và cung cấp hỗ trợ cho bốn bản phân phối dựa trên Ubuntu khác: Kubuntu và Xubuntu, vốn sử dụng KDE và Xfce như làmôi trường

desktop thay cho hệ thống GNOME mặc định được sử dụng bởi Ubuntu;

Edubuntu, một dự án con và là phần bổ sung cho Ubuntu, được thiết kế cho môi trường học tập và sử dụng ở nhà; và Ubuntu JeOS (phát âm “ju:s”), một phiên bản khác của Ubuntu, thiết kế cho các máy ảo

I. Lịch sử

Bản phát hành đầu tiên của Ubuntu là vào 20 tháng 10 năm 2004, bắt đầu bằng việc tạo ra một nhánh tạm thời của dự án Debian Linux Việc này đã được thực hiện để một phiên bản mới của Ubuntu có thể được phát hành mỗi 6 tháng, tạo ra một hệ điều hành được cập nhật thường xuyên hơn Bản phát hành Ubuntu luôn gồm bản GNOME mới nhất, và được lên lịch phát hành khoảng 1 tháng sau GNOME Khác với các nhánh có mục đích chung trước của Debian – như

MEPIS, Xandros, Linspire, Progeny và Libranet, phần nhiều trong số chúng dựa vào các phần mềm bổ sung có mã đóng mô hình của một doanh nghiệp Ubuntu

lại giống với triết lý của Debian hơn và dùng các phần mềm miễn phí (libre) vào

mọi thời điểm

Các gói của Ubuntu nói chung dựa trên các gói từ nhánh không ổn định của Debian: cả 2 bản phân phối đều dùng gói có định dạng deb của Debian và

APT/Synaptic để quản lý các gói đã cài Ubuntu đã đóng góp trực tiếp và lập tức tất cả thay đổi đến Debian, chứ không chỉ tuyên bố chúng lúc phát hành, mặc dù các gói của Debian và Ubuntu không cần thiết “tương thích nhị phân” với nhau Nhiều nhà phát triển Ubuntu cũng là người duy trì các gói khoá (gói chủ chốt) của chính Debian Dù sao, Ian Murdock, nhà sáng lập của Debian, đã chỉ trích Ubuntu vì sự không tương thích giữa các gói của Ubuntu và Debian, ông nói rằng Ubuntu đã làm sai lệch quá xa so với Debian Sarge, do đó không còn giữ được sự tương thích

Hiện tại, Logo của Ubuntu vẫn giữ nguyên như bản đầu tiên, Ubuntu 4.10

(Warty Warthog)

II. Các phiên bản Ubuntu

Ubuntu 6.06 LTS Bình minh của Ubuntu (Dawn of Ubuntu)

Các phiên bản Ubuntu được đặt tên theo dạng Y.MM (tên), trong đó Y tương ứng với năm phát hành, và MM tương ứng với tháng phát hành Tên trong ngoặc

là tên hiệu được đặt cho phiên bản trước khi phát hành chính thức Trong tháng

10 năm 2004, Ubuntu phát hành phiên bản đầu tiên, Ubuntu 4.10 Mỗi phiên bản Ubuntu thông thường được hỗ trợ trong vòng 18 tháng, chúng cũng được phát hành định kỳ 6 tháng 1 lần và việc nâng cấp lên phiên bản mới hoàn toàn miễn phí Người dùng được khuyến khích nâng cấp lên phiên bản mới để có thể sử dụng các tính năng mới nhất mà ứng dụng cung cấp Phiên bản Ubuntu chính thức mới nhất hiện tại là Ubuntu 12.00 (Oneiric Ocelot)

Ubuntu cũng có những phiên bản hỗ trợ dài hạn “Long Term Support”, hỗ trợ trong vòng 3 năm đối với máy tính để bàn và 5 năm đối với máy chủ Ubuntu 10.04 (Lucid Lynx), ra mắt vào ngày 29, tháng 4 năm 2010, là phiên bản Long Term Support hỗ trợ đến hiện tại Canonical sẽ ra mắt phiên bản Long Term Support mỗi 2 năm một lần, và dự kiến sẽ ra mắt bản Long Term Support tiếp theo vào năm 2012

c. Các dự án khác

Có những kế hoạch cho một nhánh tên mã là Grumpy Groundhog Nó luôn là nhánh phát triển và kiểm tra các bản không ổn định, kết thúc việc kiểm duyệt mã nguồn của nhiều phần mềm và ứng dụng để sau đó chúng được phân phối như một phần của Ubuntu Điều này cho phép những người dùng có khả năng và các nhà phát triển kiểm tra các phiên bản mới nhất của từng phần mềm riêng lẻ khi chúng vừa xuất hiện trong ngày, mà không cần phải tự tạo các gói; việc này giúp đưa ra những cảnh báo sớm về lỗi đóng gói trên một số kiến trúc nền Bản

Grumpy Groundhog chưa bao giờ được công bố

Hiện tại, Ubuntu được tài trợ bởi công ty Canonical vào ngày 8 tháng 7 năm

2005, Mark Shuttleworth và công ty Canonical đã công bố việc thành lập Quỹ Ubuntu và cung cấp nguồn quỹ ban đầu là 10 triệu dola Mỹ Mục đích của tổ chức là bảo đảm cho việc hỗ trợ và phát triển của tất cả phiên bản Ubuntu trong tương lai, bao gồm cả việc gửi đĩa cài đặt Ubuntu cho mọi yêu cầu cho toàn thế giới

III. Đặc điểm, cách cài đặt và ứng dụng trên Linux Ubuntu

Ubuntu 9.04 chạy dưới chế độ LiveCDUbuntu kết hợp những đặc điểm nổi bật chung của hệ điều hành nhân Linux, như tính bảo mật trước mọi virus và malware, khả năng tùy biến cao, tốc độ, hiệu suất làm việc, và những đặc điểm riêng tiêu biểu của Ubuntu như giao diện bắt mắt, bóng bẩy, cài đặt ứng dụng đơn giản, sự dễ dàng trong việc sao lưu dữ liệu và sự hỗ trợ của một cộng đồng người dùng khổng lồ

b. Cài đặt

Mỗi phiên bản phát hành có một đĩa chạy trực tiếp, cho phép người dùng xem xét phần cứng của họ có tương thích với hệ điều hành hay không trước khi cài đặt lên đĩa cứng bằng phần mềm Ubiquity Tập tin ảnh đĩa có thể được tải về từ trang chủ Ubuntu, và các đĩa cài đặt có thể được cung cấp bởi bên thứ ba Trong phiên bản Ubuntu 12.10, tập tin ảnh đĩa chỉ có thể được ghi lên đĩa DVD, USB, hoặc đĩa cứng, vì dung lượng của nó đã vượt quá giới hạn tối đa của đĩa CD.Đĩa cài đặt Ubuntu yêu cầu máy tính có từ 256 MB RAM trở lên Quá trình cài đặt Ubuntu sử dụng giao diện đồ họa, tốc độ cài đặt phụ thuộc vào cấu hình máy tính, trung bình là từ 20 - 30 phút

Ngoài ra, người dùng có thể cài đặt Ubuntu lên một đĩa ảo bên trong

Windows bằng bộ cài đặt Wubi Mặc dù tốc độ xử lý có thể bị giảm sút so với cài đặt đầy đủ, nhưng bù lại, cài đặt bên trong Windows không yêu cầu người dùng phải phân vùng lại đĩa cứng và có thể được gỡ bỏ dễ dàng từ ngay trong Windows

Ubuntu cung cấp một tập hợp đầy đủ các tính năng có thể hoạt động ngay lập tức từ bản cài đặt chuẩn, nhưng lại vừa vặn trong 1 đĩa CD Có một đĩa chạy trực tiếp và một đĩa cài đặt truyền thống cho mỗi lần phát hành CD chạy trực tiếp cho phép người dùng xem xét phần cứng của họ có tương thích với hệ điều hành hay không trước khi cài đặt lên đĩa cứng Đĩa Ubuntu, Edubuntu được gửi miễn phí cho bất cứ ai yêu cầu, và tập tin ảnh đĩa cũng có sẵn để tải về Ubuntu khi chạy cần 256 MB RAM, và khi cài đặt lên đĩa cứng, chiếm 3GB dung lượng đĩa trống

Quá trình cài đặt Ubuntu sử dụng giao diện đồ họa, tốc độ cài đặt nhanh hay chậm sẽ tuỳ thuộc vào cấu hình máy tính, trung bình là từ 20 – 30 phút

Ubuntu sử dụng giao diện đồ họa thân thiện GNOME, qua đó hướng đến sự đơn giản hóa trong quá trình sử dụng Đặc điểm có thể nhận thấy rõ ở giao diện mặc định của Ubuntu là các màu chuyển giữa nâu và cam Ubuntu đi kèm với Compiz-Fusion, để tạo sự bóng bẩy trong quá trình sử dụng.

Cho đến tháng 4, 2005, Ubuntu có một gói tùy chọn được gọi là

ubuntu-calendar, gói này tải về một hình nền mới vào mỗi tháng, phù hợp với chủ đề màu nâu của giao diện Các hình nền này thể hiện những người mẫu bán khỏa thân và nó bị chỉ trích như “risqué (khiêu gợi không thích hợp, thiếu tế nhị)”

Điều này dẫn đến việc tạo ra những tên giễu như “Linuxxx”.

Hơn thế nữa, Ubuntu hướng đến khả năng sử dụng cho người dùng khuyết tật

và hỗ trợ nhiều ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt, với mục đích có càng nhiều người dùng càng tốt Ngay từ phiên bản 5.04, Unicode là bảng mã mặc định.Tuy nhiên, ở phiên bản 11.04 (Natty Narwhal) được phát hành vào 28/4/2011, Ubuntu sẽ thay thế GNOME bằng Unity – dự án nguồn mở mới tập trung vào giao diện đơn giản và hiển thị 3 chiều

d. Ứng dụng

Mặc định, Ubuntu được thiết kế để ngay sau khi cài đặt là có thể sử dụng được ngay Đó là bộ ứng dụng văn phòng LibreOffice(Từ phiên bản Ubuntu 10.04), trình duyệt Internet Firefox, trình quản lý thư điện tử Evolution, trình gửi tin nhắn tức thời (IM) Empathy, trình tải file torrent Tranmission và trình biên tập đồ họa GIMP Về truyền thông đa phương tiện, Ubuntu tích hợp trình phát, rip CD Sound Juicer, trình quản lí thư viện nhạc Rhythmbox, trình xem phim Totem Movie Player và trình ghi âm Sound Recorder Một số ứng dụng nhỏ như chụp màn hình, máy tính toán, các trò chơi bài và trò chơi giải đố cũng có sẵn.Việc cài đặt ứng dụng trong Ubuntu có nhiều phương tiện, phổ biến nhất là dùng Sofware Center, Add/Remove Application và Synaptic Package Manager.Trong

đó, Add/Remove Application cho phép người dùng tìm toàn bộ các ứng dụng miễn phí Ubuntu khuyên dùng và cài đặt về máy, còn Synaptic Package

Manager là công cụ nâng cao, giúp người dùng cài đặt từng gói con của ứng

dụng Ngoài ra còn một số công cụ sử dụng dòng lệnh, như apt-get, aptitude… Luôn luôn có hơn 17.000 ứng dụng khác nhau luôn có sẵn trên mạng để tải về

và cài đặt Hơn nữa chúng hoàn toàn miễn phí

• Sự phân loại và hỗ trợ các gói

Đĩa Ubuntu 6.06 LTSUbuntu phân chia tất cả phần mềm thành 4 phần, được gọi là các thành phần,

để thể hiện sự khác nhau trong bản quyền và mức độ được hỗ trợ

Các gói được quy về các thành phần như sau:

• Phần mềm tự do Phần mềm không tự do

• Được hỗ trợ Main Restricted

• Không được hỗ trợ Universe Multiverse

Phần mềm “tự do” ở đây chỉ bao gồm những phần mềm thoả yêu cầu giấy phép của Ubuntu, nói chung, tương ứng với chính sách phần mềm tự do của

Debian (Dù sao, cũng có một ngoại lệ cho Main; nó “cũng có thể bao gồm các

firmware nhị phân, các phông chữ (các phần được dùng bởi các thành phần

của Main) không được phép sửa đổi nếu không có sự cho phép của tác giả” khi

việc phân phối lại chúng không bị gây trở ngại.”)

Phần mềm không tự do thường không được hỗ trợ (Multiverse), nhưng cũng có ngoại lệ (Restricted) cho một số phần mềm không tự do quan trọng, như driver của các thiết bị, không có chúng, người dùng không thể sử dụng Ubuntu trên hệ thống của họ, đặc biệt là các driver card đồ hoạ nhị phân Mức độ hỗ trợ bị giới

hạn hơn main, vì các nhà phát triển không thể truy cập vào mã nguồn.

Thường thì Main và Restricted chứa tất cả phần mềm cho một hệ thống Linux

thông thường Các phần mềm khác có cùng chức năng và các phần mềm chuyên

dụng được liệt kê trongUniversevà Multiverse.

Ngoài các kho chính thức ra còn có Ubuntu Backports, một dự án được công

nhận chính thức, liệt kê các phiên bản mới hơn của một vài phần mềm nào đó chỉ có trong phiên bản không ổn định của Ubuntu Các kho không thể bao gồm tất cả nhưng nó chứa hầu hết các gói được người dùng yêu cầu, các gói này được liệt kê chỉ khi chúng đáp ứng được các yêu cầu về chất lượng

• Các phần mềm độc quyền

Ubuntu có một hệ thống chứng nhận cho phần mềm của bên thứ ba Ubuntu chứng nhận phần mềm độc quyền sẽ làm việc tốt trong Ubuntu Dù sao, vẫn có nhiều chương trình quen thuộc với người dùng trên các hệ điều hành không tự

do, như Microsoft Windows, không tương thích và chưa được Ubuntu chứng nhận Một vài phần mềm độc quyền không giới hạn bản phân phối được đưa vào

thành phần multiverse của Ubuntu Vài ví dụ về phần mềm không được phân

phối bởi Ubuntu gồm có:

 Phần mềm cho phép chơi các tập tin video DVD đã bị khóa mã vùng, bởi vì tình trạng có vấn đề về luật pháp của thư viện giải mã DVD mã nguồn mở DeCSS tại nhiều khu vực trên thế giới

 Thư viện mã hóa và giải mã cho nhiều định dạng độc quyền (hình

ảnh/âm thanh) như Windows Media

 Một số phần mở rộng được ưa chuộng cho các trình duyệt web, như Adobe’s (trước là Macromedia’s) Shockwave (không có phiên bản cho Linux) và Flash (một cách khắc phục cho sự ngăn cấm việc phân phối lại đã được quy định trong thỏa thuận bản quyền cho người dùng cuối

là gói multiverse “flashplugin-nonfree” (flashplugin-không tự do), gói này sẽ tự động tải Linux Flash plugin trực tiếp từ trang web của Adobe

và sau đó cài đặt nó.)

Phần II : Nghiên cứu và thiết lập hệ thống người dùng trên hệ điều hành Linux Ubuntu.

Chương I: File lưu trữ thông tin

Các hệ thống Linux truyền thống sử dụng cách lưu trữ thông tin tài khoản

người dùng trong file /etc/passwd Tuy nhiên mật khẩu trong file này được lưu trữ bằng một ký tự “x”.

Trên hệ thống Linux có một file thứ 2 được gọi là file /etc/shadow lưu trữ tất

cả các mật khẩu của người dùng đã được mã hóa cũng như lưu trữ một số thông tin khác như tên đăng nhập của người dùng, các thông tin về thời gian hết hạn của mật khẩu …

Chỉ có người dùng root mới có quyền đọc file /etc/shadow do đó thông tin tài khoản người dùng được bảo mật trên hệ thống

Giống như file /etc/passwd, mỗi trường trong file /etc/shadow được ngăn cách bằng dấu “:”

Trường thứ 1 : tên người dùng được đặt tối đa là 8 ký tự, được dùng các ký

tự viết hoa nhưng thông thường tên người dùng được đặt bằng các ký tự viết thường Tên người dùng trong file này khớp với tên người dùng trong file

/etc/passwd Trong ví dụ trường thứ nhất là “nobody”

Trường thứ 2 : mật khẩu của người dùng, mật khẩu này đã được mã hóa sử

dụng thuật toán MD5 và các thuật toán khác

Nếu thông tin trong trường thứ 2 là ký tự trắng (không có ký tự) : tài khoản người dùng chưa được đặt mật khẩu, người dùng chỉ cần sử dụng username để đăng nhập vào hệ thống

Nếu thông tin trong trường thứ 2 là ký tự * : tài khoản người dùng đã bị vô hiệu hóa trên hệ thống

Trường thứ 3 : số lượng ngày kể từ khi mật khẩu được thay đổi lần cuối cùng (lần thay đổi mật khẩu cuối cùng được tính từ ngày 1-01-1970) Trong ví dụ

trường thứ 3 bằng “15093” ngày

Trường thứ 4 : số lượng ngày tối thiểu được yêu cầu giữa các lần thay đổi

mật khẩu (số lượng ngày còn lại trước khi người dùng được phép thay đổi mật khẩu) Trong ví dụ trường thứ 4 bằng “0” có nghĩa người dùng được phép thay đổi mật khẩu bất kỳ lúc nào

Trường thứ 5 : số lượng ngày tối đa mà mật khẩu còn giá trị (sau khi người

dùng bị bắt buộc thay đổi mật khẩu) Trong ví dụ trường thứ 5 bằng “99999” ngày cho biết người dùng có thể sử dụng mật khẩu của họ mà không phải thay đổi trong rất nhiều năm

Trường thứ 6 : số lượng ngày trước khi mật khẩu bị hết hạn sử dụng mà

người dùng sẽ được cảnh báo để phải thay đổi mật khẩu Trong ví dụ trường thứ

6 bằng “7”

Trường thứ 7 : số lượng ngày mà tài khoản người dùng bị vô hiệu hóa sau

khi mật khẩu hết hạn sử dụng

Trường thứ 8 : số lượng ngày mà tài khoản người dùng bị vô hiệu hóa kể từ

ngày 1-01-1970

Chú ý :

Ký tự "$" trước mật khẩu đã được mã hóa của người dùng cho biết mật khẩu

này được tạo sử dụng một thuật toán mã hóa khác (không phải DES)

Ví dụ : Mật khẩu có dạng "$1$" cho biết mật khẩu được mã hóa bởi thuật toán

dựa trên MD5

Chương II: Thiết lập và quản lý người dùng

I. Quản lý user ngay từ lúc khởi tạo

Về bản chất, Ubuntu được cài đặt dành cho 1 người duy nhất sử dụng trên hệ thống, nhưng nếu yêu cầu có nhiều hơn 1 người, cách tốt nhất là tạo nhiều tài khoản tương ứng với số người dùng Do đó, mỗi người sẽ có những thiết lập và thư mục lưu trữ riêng biệt, không ảnh hưởng cũng như liên quan đến tài khoản khác

Thông thường, những máy tính sử dụng Linux có 2 tài khoản: user bình

thường và root – là tài khoản mức cao nhất, có thể quản lý mọi tài nguyên trên

máy tính, cấu hình và thiết lập thông số kỹ thuật, giám sát và điều khiển tất cả các tài khoản còn lại Người sử dụng không thể đăng nhập trực tiếp ngay vào tài

khoản root được, thay vào đó phải sử dụng câu lệnh sudo để chuyển tiếp.

Để quản lý, Linux lưu giữ danh sách tất cả user trong file /etc/groups Hãy gõ lệnh sau trongTerminal để xem trước và chỉnh sửa danh sách này:

sudo vigr /etc/groups

Linux chia tài khoản người dùng thành các nhóm (group), có thể thêm nhóm tùy thích (số lượng nhóm lên đến hàng chục nghìn) Một cài đặt nào đó lên hệ thống cũng có thể tạo ra nhóm (ví dụ samba, print, )

Một tài khoản nhất định phải thuộc một nhóm nào đó Nhóm có thể chứa một

hoặc nhiều tài khoản (có thể tạo ra hàng chục nghìn tài khoản) Nhóm root chỉ