LỜI CẢM ƠN Nhóm em xin chân thành cảm ơn thầy Th S Đỗ Nhật Trường đã tận tình giúp đỡ nhóm em hoàn thành đồ án này Tuy nhiên trình độ bản thân tụi em còn nhiều hạn chế nên không thể tránh khỏi những s[.]
Trang 2Sinh viên thực hiện Nguyễn Trường Vũ
Lê Gia Huy Trần Minh Tiến
Trang 3MỤC LỤC
MỤC LỤC I DANH MỤC HÌNH ẢNH III DANH MỤC CÁC BẢNG IVLỜI NÓI ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: GIỚI THIÊỤ ĐỀ TÀI 2
1.1 Đặt vấn đề 2
1.2 Mục tiêu đề tài 2
1.3 Nội dung đề tài 2
1.4 Phương pháp nghiêm cứu 2
1.5 Kết cấu của ĐAMH 3
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 4
2.1 Nhiệm vu, phân loại và yêu cầu 4
2.1.1 Nhiệm vụ 4
2.1.2 Yêu cầu 4
2.1.3 Phân loại 6
2.2 Hệ thống gương điện trên xe 9
2.2.1 Cấu tạo 9
2.2.2 Motor gập gương 10
2.2.3 Motor điều khiển mặt kính 11
2.2.4 Công tắc điều khiển gương điện 12
2.3 Nguyên lý của hệ thống và sơ đồ mạch điện 13
2.3.1 Nguyên lý của hệ thống 13
2.3.2 Phân tích mạch điện Kia Morning 15
Trang 42.4 Một số nguyên nhân hư hỏng thường gặp và giải pháp xử lý vấn đề kỹ
thuật của hệ thống 16
CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ MẠCH GƯƠNG ĐIỆN TRÊN PROTEUS 25
3.1 Thiết kế mạch gương điện trên proteus 25
3.2 Bản vẽ 2D trong quá xây dựng và thiết kế mô hình 25
3.2.1 Mô hình 26
CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO 29
Trang 5DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 2.1: Hệ thống gập gương trên xe ô tô 4
Hình 2.2: Gương chiếu hậu trên kính chắn gió 5
Hình 2.3: Gương chiếu hậu 2 bên thân xe 6
Hình 2.4: Gương chiếu hậu điều chỉnh bằng tay 6
Hình 2.5: : Gương chiếu hậu điều khiển điện 7
Hình 2.6: Gương chiếu hậu tích hợp màn hình 8
Hình 2.7: Gương chiếu hậu tích hợp công nghệ di động Bluetooth 8
Hình 2.8: Gương chiếu hậu tích hợp GPS 9
Hình 2.9: Cấu tạo gương điện 9
Hình 2.10: Mô tơ gập gương 10
Hình 2.11: Motor điều khiển mặt kính 11
Hình 2.12: Công tắc điều khiển gương điện 12
Hình 2.13: Sơ đồ mạch điện hệ thống gương chiếu hậu trên ô tô 13
Hình 2.14: Sơ đồ nguyên lý làm việc hệ thống gương chiếu hậu ô tô 14
Hình 2.15: Sơ đồ hệ thống chỉnh gương chiếu hậu Kia Morning 15
Hình 2.16: Cùm công tắc chọn gương 16
Hình 2.17: Cùm công tắc điều chỉnh gương 16
Hình 2.18: Cùm công tắc điều chỉnh gập gương 16
Hình 3.1: Mạch hệ thống gương điện trên proteus 25
Hình 3.2: Bản vẽ 2D của mô hình gương điện 26
Trang 6LỜI NÓI ĐẦU
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế và khoa học kỹ thuật trên con đường côngnghiệp hoá và hiện đại hoá đất Nước Ngành kỹ thuật ô tô nói chung đã có những bướctiến vượt bậc và mang lại những thành quả đáng kể Để thúc đẩy nề kinh tế của đấtnước ngày càng phát triển, giàu mạnh thì phải đào tạo cho thế hệ trẻ đủ kiến thức đểđáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội Đòi hỏi phải nâng cao chất lượng đào tạothì phải đưa ra các phương tiện dạy học hiện đại vào trong giảng đường, trường học cónhư vậy thì trình độ của con người ngày càng cao mới đáp ứng được nhu của xã hội.Trường Đại học Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh là một trong số những trường đãrất trú trọng đến việc hiện đại hoá trang thiết bị nhằm nâng cao hiệu quả trong giảngdạy cũng như giúp sinh viên có khả năng thực tế cao
Để các sinh viên có tăng khả năng tư duy và làm quen với công việc thiết kế, chế tạochúng em đã được giao cho thực hiện đồ án: “Khai thác hệ thống gương điện trên xeKia Morning” nhằm củng cố về mặt kiến thức trong quá trình thực tế
Sau khi nhận đề tài, nhờ sự giúp đỡ tận tình của giáo viên hướng dẫn cùng với sự nỗlực cố gắng của bản thân, sự tìm tòi, nghiên cứu tài liệu, đến nay đồ án của em về mặt
cơ bản đã hoàn thành Trong quá trình thực hiện dù đã rất cố gắng nhưng do trình độcòn hạn chế, kinh nghiệm còn ít nên không thể tránh khỏi sai sót Chúng em mongnhận được sự chỉ bảo giúp đỡ và đóng góp ý kiến của thầy Th.S Đỗ Nhật Trường để đồ
án kế tiếp cũng như sẽ là đồ án môn học hệ thống điện sắp tới hoàn thiện nhất
Trang 7CHƯƠNG 1: GIỚI THIÊỤ ĐỀ TÀI
1.1 Đặt vấn đềLý do mà nhóm em chọn đề tài đồ án của nhóm là “ Khai thác hệ thống điều khiểngương điện trên xe Kia Morning” Ở đây nhóm em chọn dòng xe Kia làm xe nghiên cứu
và khai thác Bởi vì hiện nay dòng xe này rất phổ biến,được nhiều người Việt chuộng
sử dụng.Trong phạm vi giới hạn của đề tài, khó mà có thể nói hết được tất cả các côngviệc cần phải làm để khai thác hết tính năng của hệ thống điều khiển gương điện trên xeKia Morning Tuy nhiên, đây sẽ là nền tảng cho việc lấy cơ sở để khai thác những xetương tự sau này, làm thế nào để sử dụng một cách hiệu quả nhất, kinh tế nhất trongkhoảng thời gian lâu nhất
1.2 Mục tiêu đề tài
Là bản thân sinh viên nhận thấy đây là cơ hội rất lớn để có thể củng cố kiến thức màmình đã được học Ngoài ra,sinh viên còn có thể biết thêm những kiến thức thực tế màtrong nhà trường khó có thể chuyển tải được, đó thực sự là những kiến thức mà sinhviên rất cần cho công việc sau này
Ngoài ra, thực hiện đồ án cũng là dịp để sinh viên nâng cao kỹ năng nghề nghiệp,khảnăng nghiên cứu độc lập và phương pháp giải quyết các vấn đề Bản thân sinh viênkhông ngừng vận động để giải quyết những tình huống phát sinh, điều đó một lần nữagiúp cho sinh viên nâng cao kiến thức chuyên ngành
1.3 Nội dung đề tài
Nhìn khái quát về hệ thống hệ thống điều khiển gương điện trên xe đơn giản nhất, cóthể tiến hành sửa chữa, tháo lắp, khai thác có hiệu quả
Qua tìm hiểu ta có thể nắm vững được tổng quan các bộ phận trong hệ thống điềukhiển gương điện ,đặc biệt là trên dòng xe Kia Hiểu được nguyên lý của từng bộ phậncủa hệ thống và công nghệ điện tử hiện đại trên xe Tính toán và thiết kế lắp ráp ra môhình
1.4 Phương pháp nghiêm cứu :
- Tra cứu trong các tài liệu,giáo trình kỹ thuật, sách vở, đặc biệt là trong các cuốncẩm nang bảo dưỡng sửa chữa của chính hãng Kia
Trang 8- Tham khảo kiến thức của các nhà chuyên môn và các giảng viên chuyên ngành ôtô Nghiên cứu trực tiếp trên xe và các hệ thống cụ thể trong thực tế.
- Nghiên cứu, tìm kiếm thông tin trên Internet,các website trong và ngoài nước,từ đó
so sánh chắt lọc và lựa chọn những thông tin c ần thiết
- Tổng hợp và phân tích các nguồn dữ liệu thu thập được,từ đó đưa ra những nhận xét
1.5 Kết cấu của ĐAMH
Đồ án có nội dung 5 chương :
Chương 1: Giới thiệu đề tài
Chương 2: Cơ sở lý thuyết
Chương 3: Thiết kế thi công
Chương 4: Kết luận
Trang 9CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Nhiệm vu, phân loại và yêu cầu
2.1.1 Nhiệm vụ
Gương chiếu hậu là loại gương được gắn trên xe hơi nói chung và trên một số phương tiện giao thông khác Thông thường, gương chiếu hậu được lắp ở hai bên thân xe và phần trên cùng của kính chắn gió Nhiệm vụ gương chiếu hậu là một thiết bị an toàn thiết yếu của ôtô giúp người lái xe quan sát phía sau đảm bảo an toàn khi điều khiển phương tiện giao thông
Hình 2.1: Hệ thống gập gương trên xe ô tô [1]
2.1.2 Yêu cầu
Hệ thống điều khiển gương điện có những yêu cầu sau:
- Có kết cấu nhỏ gọn điều khiển dễ dàng ít phải chăm sóc bảo dưỡng sửa chữa
- Có tầm nhìn rộng hạn chế những điểm mù
- Điều khiển tự động
- Có khả năng tự gập hoặc gập bằng tay
- Gương sẽ tự động gập vào khi xuống xe, chốt cửa hoặc dùng điều khiển từ xa remote để điều chỉnh tự động theo ý thích
- Xe tự động lên kính khi tắt máy xuống xe, chốt cửa cũng có thể sử dụng điều khiển từ xa để thực hiện các lệnh này
Trang 10- Sử dụng bộ remote để điều chỉnh kính gập hay xòe trong các trường hợp khẩn cấp mà không cần xuống xe.
-Chỉ cần chạm nhẹ một cái là có thể thực hiện 4 lệnh của cửa kính như lên xuống gập hay xòe
Trang 112.1.3 Phân loại
* Theo vị trí lắp đặt gương chiếu hậu chia làm hai loại:
Gương chiếu hậu lắp trên kính chắn gió: Đây là loại gương chiếu hậu kiểu cũ tuy nhiênvẫn được sử dụng và rất cần thiết đối với lái xe có thể giúp lái xe quan sát trong khoang xe phíasau và giúp quan sát điều khiển xe được tốt hơn khi thực hiện lùi xe tránh va vào vậ t cản phíasau khó quan sát trong điểm mù
Hình 2.2: Gương chiếu hậu trên kính chắn gió.[2]
Gương chiếu hậu hai b ên thân xe (gương chiếu hậu ngoài):
Khi giao thông trên đường ngày càng trở nên đông đúc, người lái xe bắt đầu thấy được sự bấttiện củ a gương chiếu hậu kiểu cũ Có rất nhiều điểm ở phía sau không nhìn thấy được, nhất
là ở hai bên, khi gương được lắp ở trong xe Bên cạnh đó, gương chiếu hậu lắp trên kính chắngió thường xuyên bị mất tác dụng bới người ngồi sau hay khi xe chở hàng hóa Vì thế, cácnhà sản xuất ôtô bắt đầu nghiên cứu chế tạo và ứng dụng loại gương chiếu hậu cho phép lái
xe có tầm nhìn rộng hơn Loại gương chiếu hậu mới được ra đời có tên gọi Wingmirror(gương chiếu hậu hai bên thân xe) Ngày nay, bất cứ một chiếc xe hơi nào cũng được trang bịloại gương chiếu hậu này Gương chiếu hậu hai bên thân xe được lắp đặt ở bên ngoài nên cóthể trợ giúp cho người lái có được cái nhìn tốt hơn ở phía sau xe Bên cạnh đó, gương chiếuhậu thân xe còn cho phép điều chỉnh linh hoạt để có được góc nhìn tốt nhất, phù hợp vớichiều cao và vị trí của người lái
Trang 12Hình 2.3 : Gương chiếu hậu 2 bên thân xe [3]
* Theo phương pháp điều khiển:
Gương chiếu hậu điều khiển bằng tay: Hiện nay gương chiếu hậu điều khiển bằng tay vẫnđược sử dụng rất phổ biến và rộng dãi chủ yếu sử dụng trên các xe tải, xe bus, xe đầu kéo và một
số xe con đời cũ
Hình 2.4 Gương chiếu hậu điều chỉnh bằng tay [4]
Gương chiếu hậu điều khiển điện: Việc ứng dụng gương chiếu hậu lắp bên ngoài xe đemđến cho người lái tầm quan sát tốt hơn Tuy nhiên, trước kia, để điều chỉnh góc chiếu và gậpgương lại khi đỗ xe, người lái đều phải thao tác bằng tay rất bất tiện Gương chiếu hậu điềukhiển điện ra đời đã khắc phục nhược điểm đó Lái xe chỉ việc ngồi trong xe, điều khiển gócchiếu của gương và gập gương chỉ bằng một nút bấm Một mạch điện được nối từ nút bấm tớimotor, điều khiển gương theo nhiều hướng khác nhau
Trang 14Khi lái xe vào ban đêm, một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến độ an toàn là gươngchiếu hậu bị chói khi có xe đi phía sau rọi đèn pha Gương chống chói chính là giải phápnâng cao độ an toàn Khác với các loại gương chiếu hậu thông thường chỉ có một lớp kính,gương chống chói bao gồm hai lớp, trong đó lớp ngoài trong suốt và lớp bên trong đượctráng chất phản xạ như các loại gương bình thường Giữa hai lớp kính này có một chất gien
từ tính có thể đổi màu dưới tác động của xung điện Các cảm biến và bộ điều khiển trung tâm
sẽ kiểm soát độ mờ và chống chói cho gương
Gương chiếu hậu tích hợp màn hình:
Hình 2.7: Gương chiếu hậu tích hợp màn hình.[7]
Một thực tế cho thấy, dù rất hữu ích nhưng gương chiếu hậu vẫn tồn tại những điểm mù,tức là những điểm mà lái xe không thể nhìn thấy được qua gương Khi công nghệ phát triển,người ta ứng dụng các thiết bị camera gắn phía sau xe để khắc phục nhược điểm đó Gươngchiếu hậu trong, ngoài nhiệm vụ truyền thống còn được tích hợp màn hình Tín hiệu hình ảnh
sẽ được truyền trực tiếp lên màn hình trên gương chiếu hậu Ở một số loại xe, chỉ cần gài sốlùi, màn hình lập tức hiển thị lên gương chiếu hậu
Gương chiếu hậu tích hợp công nghệ di động Bluetooth:
Trang 15Hình 2.8 : Gương chiếu hậu tích hợp công nghệ di động Bluetooth [8]
Không chỉ giúp cho các lái xe có thể quan sát xung quanh khi điều khiển xe ôtô mà gươngchiếu hậu tích hợp công nghệ di động Bluetooth còn cho phép ng ười lái dễ dàng đàm thoạiđiện thoại giúp an toàn hơn trong việc điều khiển xe Gương chiếu hậu tích hợp công nghệ diđộng bluetooth có đầy đủ những tính năng của chiếc điện thoại di động như hiển thị số điệnthoại gọi đến, từ chối lịch sự cuộc gọi đến, báo số bằng giọng nói, nhạc chuông khi có điệnthoại gọi đến Bộ đàmthoại kết nối Bluetooth gắn trên gương hỗ trợ tất cả các loại điện thoại
di động có chức năng Bluetooth
Gương chiếu hậu tích hợp GPS:
Hình 2.8 Gương chiếu hậu tích hợp GPS [9]
Với hệ thống định vị toàn c ầu (GPS) MirrorPilot gắn v ào gương chiếu hậu,việc quan sát màn hình hiển thị thông tin dẫn đường sẽ thuận tiện hơn nhiều Thiết vị dẫnđường sử dụng hệ thống GPS tích hợp trên gương chiếu hậu sẽ cung cấp thông tin như khi
Trang 16lắp tr ên táp lô, đồng thời giúp mắt người lái không phải nhìn xuống mà vẫn nhìn đường phíatrước Khoa học công nghệ càng phát triển, chiếc gương chiếu hậu không chỉ đơn thu ần làchiếc gương chiếu hậu nữa Người ta tích hợp ngày càng nhiều các chức năng như la bàn,đồng hồ đo nhiệt độ, cảnh báo an toàn giao thông vào gương chiếu hậu Tất cả đều nhằmđem đến tiện ích, sự an toàn cũng như sự quan sát tốt nhất cho người lái Đó chính là nềntảng cho việc phát triển, tích hợp công nghệ trên gương xe sau.
2.2 Hệ thống gương điện trên xe
2.2.1 Cấu tạo
Cấu tạo của gương chiếu hậu ô tô điều khiển bằng động cơ điện
Hình 2.9 Cấu tạo gương điện [10]
Gương điện được điều khiển bởi các mô tơ điều khiển đặt trong thân gương.Thôngthường trong một chiếc gương được bố trí 2 mô tơ,1 mô tơ có chức năng điều khiển xoaygương theo chiều lên xuống,chiếc còn lại có chức năng điều khiển gương xoaytrái,phải.Ngoài ra ở một số loại gương của các dòng xe hiện nay còn được bố trí lắp đặt
mô tơ thứ 3 có chức năng gập gương
Trang 17Hình 2.10 Motor gập gương.[11]
Cấu tạo: - Motor điều khiển 2 chiều bằng cách đổi chiều dòng điện, các bánh răng
- Motor được lắp với vỏ của gương và phần đế gương để có thể chuyển đông gập và
mở gương được
Công dụng: Mở gương và gập gương 1 cách tự động
Yêu cầu: - Mở gương gập gương 1 cách tự động linh hoạt
- Đảm bảo độ bền chụi đựng được các va đập
Nguyên lý hoạt động: - Khi mở khóa điện thì gương xe tự động mở, khi tắt khóa điện thì gương xe tự dộng xếp
- Nút công tắc có thể tự động mở động mở hay đóng khi xe đang chạy
Phương pháp điều khiển gập gương dừng đúng vị trí :
Việc khiển gập và mở gương chỉ việc đảo chiều dây điện cấp vào mạch điện khiển Đượcđiều khiển bới FET bán dẫn thông qua con PPTC Khi đến vị trí giới hạn, gây quá dòngtrên ,mạch điện PTTC hoạt động, ngắt mạch điện đến motor, điện được truyền đến tụ điện bảohòa, làm cho FET ngưng dẫn, dù PTTC được phụ hồi sau đó Nếu vẫn cấp điện vào và tụ điệnvẫn duy trì điện thì mạch sẽ không hoạt động nữa
2.2.3 Motor điều khiển mặt kính
Trang 18Hình 2.11 Motor điều khiển mặt kính [12]
Công dụng: Có thể điều khiển mặt gương 1 cách tự động , lên xuống, sang trái sang phải.
Yêu cầu: Điều khiển 1 cách tự động linh hoạt.
Nguyên lý hoạt động: Motor điều khiển mặt gương được điều chỉnh bằng 2 Motor với
các cơ cấu và bộ phận bên trong như các bánh răng, để có thể điều khiển mặt kính cần phải cung cấp điện cho các mô tơ hoạt động
2.2.4 Công tắc điều khiển gương điện
Công tắc chính gương điện
Trang 19Hình 2.12 Công tắc điều chỉnh gương điện [13]
• Điều khiển gương bằng điện cho phép bạn có thể điều chỉnh gương chiếu hậu trái phải bằngcông tắc Để điều chỉnh hãy gạt công tắc sang trái “L” hoặc phải “R” để lựa chọn gươngmuốn chỉnh Tiếp đến ấn vào các mũi tên tương ứng để điều chỉnh mặt gương lên xuống tráiphải theo hướng mong muốn
• Sau khi điều chỉnh hãy gạt công tắc về vị trí trung gian chính giữa để tránh mặt kính bị điềuchỉnh bất ngờ
• 2.3 Nguyên lý của hệ thống và sơ đồ mạch điện
2.3.1 Nguyên lý hoạt động.
Trang 20Hình 2.14 Sơ đồ nguyên lý làm việc hệ thống gương chiếu hậu ô tô [14]
a)Gương trái :
Lên: Dòng điện từ acquy đi đến cầu chì rồi đến khóa Relay và đến chân B của công tắc điều
khiển và sau đó đến công tắc ban 5 và đến Motor của gương chiếu hậu bên trái và cuối cùng về
Mass làm Motor hoạt động
Kết quả là gương bên trái đuợc nâng lên
Xuống: Dòng từ acquy đi đến cầu chì đến Khóa Relay và đến chân B của công tắc điều khiển rồiđến công tắc ban 1 tiếp đến là đến Motor của guơng chiếu hậu bên trái và cuối cùng về Mass làmMotor hoạt động
Kết quả là gương bên trái đuợc hạ xuống
Phải: Dòng điện từ ac quy đi đến cầu chì và đến khóa Relay, sau đó đến chân B rồi đến công tắc ban 1 rồi lại đến Motor của gương chiếu hậu bên trái và đến Mass để làm Motor hoạt động