tạp chí thanh nghị số (119)

Nhđn công aia su phục hụng nền tinh tố la thợ của aa: ngănh kỹ nghệ xuất cảng phẩi đồi mới hhẰo nhạt đậtra, lă dđn cđy biết lấy ở đết đai nh ồn boo wi hơn, những phần-tử ấy người ta b:†

— Công cuộe cải cách giáo -dục ở

— Các cách đã dùng đề trị-thủy BO- XUAN DUNG

— Y kién bạn đọc : Mấy vấn đề về ˆ ` tiều công nghệ Việt~Nam ae Ai LÊN: KIA 2

— Điều tra về tö-chứe thanh-niên `

ở hạt Hoài-đức "BINH GIA TRINH

— Đêm (nguyen băn của: Diệp thiện OS a

— Đời sống Đông-Dương ; Ngan

os gach Trung bộ Đề quồc Việt-

St GIÁ TRUY Nam năm 1945 : ghe 1H VY:

vn — Một tâm hồn nghệ sĩ (nguyên : 3 |

tiếp theo) và LE BINH CHAN dich |

TLÔNG BIỀU $ SỰ: VẶT vA TỪ 1ƯƠNG — THU U NHẬT TÀI LIỆU ĐỀ GÓP VÀO VIỆC GIAI QUYẾT NELỮRG VAN ĐỀ QUAN BỆ BẾN BỜI SỐNG CUA DăH TỆC VIỆT-RAM—PELUKRG SỰ MỘT NỀN NGEE TEUAT CHAN CHINE

Trong số ngày 1i thang 8 ¡955

— Cach tính tuồi tỉnh thần và dò xét khuynh năng của con trẻ (ầm-thẹ:h LÊ [C2A 9Ÿ

— Bei quyén séch roi vé bénh tao (Bdi.ndi) 1 ee ee NGLIEN SIM b-O

‘Bien tha về lã chức thanh nen Š* hạt HoaÌ ate co va Jona GlA TRINH

— Các cách trị thy dadang & Bicbd 6 ee BO XUAN DUNG

Lom (Ngryén van cha Diép Thigu-Quan) 1° 2 ee LAN CHI djeb

~ ® ột tâm hồn nghệ sĩ (Tiếp theo) « «1 ye ee ee e — LÊ BÌNH CHÂN địch

CÙ.G CÁC BOC-GIA DAI HAN:

Những bạn đọc mua lừng,năm một dem bién-lai hay

gửi yềŠ tàa báo mua cuốn « Vấn~đé cải~cách giáo-dục » của vũ-đirh-Eòe sẽ được trừ 20%

Những bạn nào mua đủ một năm ngau trong khoảng

3 tháng: Ba, Tư, Năm năm £944 (khi báo Thanh-Nghị

bắt đầu đồi từ hàng tháng ra hàng tuần), đem biênz

lai hay gửi về tòa báo sẽ được biếu cuốn « Vấn-đề

cải~eách giáo- dục » của Vũ-đình-lòe

Các bạn nhớ gửi 0#3 bằng tem kèm theo biên lai gề tỏa

bảo đề làm cước phi

THANH - NGHỊ TÙNG THƯ — 1ã, Phố Hàng Da Hà - Nội

CÔNG CUỘC CAI CÂCH

GIÂO-DUC O' NU'G'C AG

I

Ti&n dẫn

Nước Âo bị thiệt thỏi nhất trong câo nude

chiến bại bồi 19141948 Sau hiệp woe Saint

wermain «f ngay 10-90-1919, nước Âo biến

hănh một nưếc nhỏ, diện tích có 400000 kmở#

Về đăn số 6 triệu, Kinh thănh Vienne, dên số tới

2 triệu, vậy giống như một câi đầu khồng 18

kiông cổ thđn nuôi vă chđn tay chống đỡ

Trước kia nước Âo lă một nướo tuẹ có nhiều

nướơ con cũng phụng bđy giờ nướe Ao phat

đứng cô lập trong sự nghỉo dăn túng thiến,

Tang thì phải tính, mê tính bằng câch cẩï-câch

nền giâo-dục đồ mong đảo tạo lấy một thế hệ

mới tó đủ sức lực đương đầu với mọi sấn-đề

Sinb-t của quốc gia lă một câch chữa bệnh

tần gốe ta có thí lấy lăm gương K- ông những

thề, cổng cuộc đó có một tỉnh câch khoa-học vê

đê tổ ra (nột khi phâch anh hùng đâng đồ phố

chang fa khim pbue

Sau đồi bai trận, một cuộc câch mệhh đê đôi

đê quõo Âa thănh một liín bang êần tú Trong

một ngăy, thần đđn của nhị vua đê (rổ nín sông

đđu của một nước cộng hòa có quyền bìuh đẳng

traớc phâp luật; hiến phâp Âo lại ban cho dau

bă cả quyền bầu cử lấn ứng cử, Mật onde cdi

câch đầy đủ như thế khôug thế khồyg cổ Sth

huởg đến nín họo chỉnh Nhôag tôm đẫn nữa

lă lóc đăo tạo những tôi trung, nuũng (hợ dĩ

sai, những công chức để bảo, Nền dđn chủ đặt

ở nhă trường: một by vọng cao hạn Nhă trường

phẩt rỉn luyện những ông dan die kre, cổ ích

cho nước, pủztínồ tỉnh,rắn rồi, biết phản đoân

xâs đâwg, có Hiơng tđm hgay thẳng, Nhă trường

sòn phải đđm sao cho ai dũng phât triền được

506

NGUYEN XIEN biĩn sich

bầm tính của mình đồ sau năy cả thỀ giúp feh

cho đoăn-thề

Pada cĩng đđn giâo-dục vă xê hội giảo duc

thôny phải chỉ có thế mă thđi Nước đê bị phâ

sản, muốn sốn# chÌ số cât h sẵn xuất nhiền vă sản xuất đồ tốt Yậa mệnh của arở¬ bật bude phat

aó nhđn công^mẫn cân vĩ lênh nghề Nhđn công

aia su phục hụng nền tinh tố la thợ của aa:

ngănh kỹ nghệ xuất cảng phẩi đồi mới hhẰo nhạt đậtra, lă dđn cđy biết lấy ở đết đai nh ồn boo wi hơn, những phần-tử ấy người ta b:† nhă trường dio ied trong mOt-thdi han ngân nhất,

Nhiệm-vụ của-hộc-đường thănh ra rẤt nặng,

vừa phải củng cố nền đảu-chủ vừa pHỗi lăm.lợi khf ¿ho cuộc phụa-hưng kinh-ế,

Nồn học cũ của nước Âo chẳng k de gi may

nền học eũ của nướo ta„ cfag lôi thôi phien p sức

vì chig.ra lăm nhiều ban ,khắc uhau, tring

nhau cũng cổ, lại cũng thiín một phần ệ L yếu

lă bạn giao-dye phuti& thế the tín H trai

qua một cuộœ gâch-uônh,

Gnộc câch-mệnh ay lă cô œ của một người chỉ thănh lă ông Ô to G aekel Ô gñio.bel ngụyíu

t một viín giâo-diệc bị câch, tÌ y k đm ghí ta trí,

Sau suộc đẳo+ninh ởụ xuộc&@uyền cũ ngăy 16 2

1019 Đẳng xê hội đượo thẳng số rồi lẩp với

đẳng bảo thủ mệt rội*âc Quốc;g a hợp-nhấn Ong Giockel duet gif bộ giaa-dục vă trở nền thột người đẫn đạo kỳ lạ Ong đê lăna che bae nhiều -ngtròi cộng tâc với §og dĩu tin tưởng ve nền giâo-dụø bình-dđn

ông cuộc đầu trế oba ông lă tồỀ-chức lại hoăn toăn mới tắc ‘vo quan trọng bộ, 05g thầi hết cẩ nhẳ lđm mật kEóng biết gi da sy dạy

(Xem liếp trang 7}

a

CACCACH DA DUNG DE TRI THUY

(Tiếp thee)

Luén trong ba ngay (8,9 va 10-7-1943) dng

Tr v Th, cĩ đáng vào báo Tin-Mới một bài lấY

đầu đề là « Ta bày trơng trướe nạn lụt ở xứ Bắo:

kỹ » bày rộ tẰWeo ý-tiến riêng của ồng những cơng

Việc đã lắm và những phương sách con phải làm

tề- mơn Trị Thủy Gổ nhiều người sốt sẵng ngư

thế, một ngày kiá, làm gì mà việc trị (tữy &xứ

t4 lại Buơng đ.rưc hồn tồn Vậy tềi xìa cải-chính

những chỗ ina 6 To lm đề ơng cĩ thêm tài-

liệu mạ: nghiên-cứửn

Về cơng việc đã làn, ơng bảo sở (ơng-chính

đa cho thị hành « việc trồng thêm cây vào ếe

khu rừng rên mạn ngược để cẩn Šức nước

cùng việc làm các đập lớa đồ ngăn nước »

Những việc này ở đây chưa cho làm bao giờ

Cĩ lễ ơng nhầm -:

a) với việc trồlpg cây & miền trung vả thường-

du đồ khai thác nguồn lợi về nơng lâm

b) với việc xây đập Cầư Sơn, Liễu sơn, Tác-

‘dun, Đây v.v đồ dẫn thủy nhập-và xuất điền

Việc xây đập đề giữ châm lại một phần nưởy

wong hi lên te, khơng cho ^bÃy cả một Ite về

đồng bÃ:g, cố mụè đích là đồ-bới khối nướa di,

khác tiẫn với những việc đã làm trên nay

Yê tác phương sách riềng của ong, dng cho

việc € sửa chữa lịng sơng cbo nước chẳng thốt

ra biền » và việc « rút rgựe nước ở Sơng Gái và

cho phù xa vào ruộng » là sử thề trừ đựượe nạn

lụt ở đây

Việa thứ nhất *Eơng cổ, nghấn gì khuất khúe

Gịn z ện thử -nhi ‹ rủ' r0ye.®ưởĩ sơng tuống ›

tà, Mm eh aahĩa clay trong + dn trl vhấy mà:

À n* 16 4 osg dùng phương phấp

> oo, mig

_ bĩ Ø8 gb, Bru wht xem rétethay

ead Lio Ỳ hạt bên bờ #'6kong, trong lúc nước

lụt lội cũng rất ít w Đo đấy chúng ta đã thấy sự

khơng cĩ đê cịn tốthơn đắp đề.» Nhưng ơng cổ

biết đâu rắng đồng bằng Bầo bộ Việt Na.n khơng

sẵn núi cao (mực ruộng đất ở Sơn Tây, Vĩnh

Yên, Phúc Yên chỗ eao nhất khơng qua 16 mốt

Bắc Ninb Hà Đơng 5 6 mớt.; các tỉnh khảo Ÿ;

8 mét) đồ đân tránh khi nướs lêg to Lại nên

nhớ rằng 3 xử Lào rất it đân sư, ăn uống - khơng phải lo mấy

V ~— Phương pháp dé nước Sơng

dan số Cách ấy cĩ.thề dùng ở Đạm Bộ Sau Mên

chở ở Bac Bé chs chan là khơng thé dung được: Ý\ ở Nam Bà và 0ạo Mêo (trừ vừng gần

TháELan) mưa khơng nhiều, nướo lụt Khơng dir độynhư Hồng Hà mã lại chồng tiên ra bề Lại cổ

- Biền hồ làm chỗ chứa nước rất tốt, Gầy cấy chỉ y

cổ một miÈa mà khơng đúng vào niủa lụt Nhà

vì sự bắt buộc phầa nhiều lám theo Idi ahd skh,

tao hơn mặt đất cĩ khi quả 9 mét, Dân cư thára

‘thét, lye she thi ít, Khí bị lụt cỗ thồ tạm di dt

chỗ khác eà ráo rất dé dang

ƠŒ' Bắc Bộ thì kháẻ hẳn : mưa nhiều, lụt te

ở khi kéo đài hàng tháng, Mùa mắđg những bai

vụ ; nhà cửa làm ngay sát đai, dân sư Yất đơng

đúc ; lục sú6 cữag nhiều Nhiều hh.tuyệt nhiến

khơng cĩ rộichỗ cao đề trú Sn

Nếu ew- đê nuổo sơng tran f@ do nhấp nơi

thi khi ầựe nước ở Hà nội lấn 8 mét, 70%4_ đồng

bằng B5o Độ đã số thề ngập được rồi mà ngập Í

thất la bai thẩng, đưởi một lân nưỡo sếo ít nhất

là3 một ði, (hông con số nÀy tình theoià liệu

sở 0o sự chính), Không những tế, lúc nước sông

tã xuống lại còn phải tìm cách tháo nước ở ehỗ

ruộ»x đất thấp ra Những chỗ dhấp này lại rat

nhiều nên phải mất nhiều vaên thành, một công

việc vất công phu và đất tiền ehả kém gì số, chỉ

fiêu về nhung vite lim theo lui trị thủy khác Ấy

là chưa:kề những rỗi thiệt thôi về: sự đỉnh trệ

trong riệc tñông thưởng và những sự hư bỗng

của các công cuộc kiến thiết dã làm,

Hại về việc cứ đồ nước sông tràn khắp mọi

hơi đã vậy, côn lợi thì rãi í1 Phủng ta chỉ mong

hỏng về những thất mầu cùng phù xa mà nướo

sô: g mang vào đồng cho ta, rôi làm tảng sức

sinh sin tủa boa mầu, lúa mã của một vụ, -cd

khi cũng chả kém gì hai vụ sừa vừa Như thế ta

cóthồề chỉ cầy cấy một vụ tháng năm thôi,

cũng đủ tac chỉ đợng mà nhân công về tiệo

đồng ứng cũng bớt đi được ahiều,

Sau nữa, nếu cứ đề nước sông tràn khắp cáo

nơi vụ tủa tháng muới đã đành không làm được,

cơn vụ tháng nám, chưa ebäe được hoàn toàn vì

cũng có năm nuớc s°ng lồn to trước khỉ gặt hải,

thì lại cổ thồ làm hụ hỏng một phần mba.mgng

được

Hại nhiều lợi cho nên cách 4| thủy số 5

này cũnÿ không được trọng dụng uách này lạ

cö tính cách lười biáng hèn nhát vì rằng : thấy

sự nguy hiềm đến, mã mình chẳng chỊa làm gì

đề giã mình cả ; trải lại mình lại còn mong sự

pha hai mang ich fasbu dap cho minh Naan log;

đã sé ngbj bro ma c6 nghi-lre {at phdi chiến

đấu

Sau nữa uốn bõnh vực thuyết trên này nhiều

người lại không căn cứ vầa đâu, lấy cở rằng đồ

nước tràn vào phư thế dần đần phù-xa bồi

bồ, lim tăng mặt ruộng cao đến một mực

mà nước lụt khôsg nguy hiềm cho t4 nữa

Nhưng những nguời ấy có biết đâu rằng, cai

ngày tốt đẹp đề mặt ruộng cao đến mục này,

BUR

lấy số phủ xa & trong arte séng bide dh do

1 dng làm yốc,p ông thth con chitog $0 ià# kỷ

nữa mởi đến Ấy là chưa kề những công vide

cũng tến kẽm mà nhúng ta bắt buộc phải làm đề

g1ưj những phủ xa ấy đọng lại ở trong ruộ ›ý

không đề cho dòng nước dẫn cễ ra bầ

ông việc trị thủy ở Đảo Bộ dã làm kaồ

biết bao nhiêu tâm tri từ chinh phủ cho don

dân gian trong ít nhất cũng gần bẫy thế-hỷ rồi,

Sữahà Lê đã chép rằng: « Èào khoảng năm

4918 cáo tỉnh ở nưởe ta được chỉ dụ phai dip

đô theo dọc sông ra đến bồ đồ giư cho khỏi bị

lụt

Từ bấy giờ gìỗ di, cứ sau một vụ vỡ-đê, vấn

đề trị thầy lại được kề bản tính thế này nợt ời

ebê bai thế nọ Nhiều thuyết tưởng là mỏi lại được nỏi tới, có biết dâu rằng những th ays ấy

các bậe tiền-boi chúng ta, 700 năm về trước, đã

bàn cả roi

Gần đây đã cá một hội đồag vừa chính trị

vừa chuyên mốn đề xem xét vấn đề trị thủy Lần lượt các cách tr{thủy mà chúag tôi đã %Š ra,

được đem ra bàn luận, cho đen cả mọt thuyết

ky quặc của một ông nghị Việt Nam định đào một coa-gông suyên son dài chừng 50 hay 60

cây số ở vào Suýut (Hòa Bịnh) nối hồn sẵng Bờ

với sống Mã đồ san số bớt nước cốn bong

trên vào tỉnh Thanh-Hỏa,

Hội đồng này đến hội đồng kháe, bàn đi tính

lại mãi mãi những thuyết trên này: Ñau khi đom

gỏ sánh lợi hại cùng chủ trọng đến sự « có những việc đã làm rồi-›, rat cyo phải côr g

nhận thuyết trị-thủy « đắp đã và giữ bờ sông

cho khối lở vào sắt chan dé »

bằng gid Bi vậy chúng tôi đã xeifi xót cần

thận các cách`trtthủy bầy !tỞ trong ,số báo

trướo, Gỏ lúc tôi đã bị phương: pháp trung dung

« sửa nẵn lại sông.»'hợp với phương phấp

«dap đê w cánr đã Nhung cảng ngẫm cảng

thấy rằng, thưyên sửa nắn lại sông phải dùng

đến những điều kiện chỉ vin vào những điều dự

phông Go nên chẳng tội chỉ cỏ ¥ xin deth dùng

thêm cách trịthủy thứ hai tức là paái phá

một khúc đê nào đó, bi-sinh một vùng một

vùng nào đó lâm nơi chứa nước đễ rút, bớt mực

nướẻ sông đi cho mựê ở dưới bhối thành nguy

biềm

Đờng cách này là một việc vạn bất đắc di

Tiong Bai cái bại, ta phải chọn lấy một, cất nào

it hai hon

Nếu cá nảy phải mang la thì bảnh thì

Chinn Rad tro# g lú bình thời, lất thế: nàø cũng

tiểu đ¿ cho đan ở những vùng phải hy sinh đề

sho ho héu dinh wade mà tránh sự bất nhờ

Như thế sự phảẩ bại của nước trin qua di vie

“Ong cling do di duge it nhiều Vả lại khoảng

thời gid tự-#ác định phá đã đến lúc khổi hy

rất ngắn, nếu công việc không sắp đội trước thì

làm sao cho chu đáo và như ý được Chuyện

đồn bồi các sử thiệt thoi cũng phẩi tính toán từ

trướe đề khỏi nhiền sự phiều phức và bất tuân

thượng lệnh (như bồi năm 1896)

Về miền sông Hồng Hà sau khixem xét từ

Tiệt-Trì ra đền bề chỉ có hai vùng thấp Ÿiah.Yên:

Sơn- -Tây là có 8 ding lam noi ebtra nude

Vang thấp ở Sơn-Tây phía bắc giáp Hồ ông

Hà, phía Nam giap dong Ha-Noi—Héa-Binb

phía tây gia sông Bờ và giấy núi Tản-Viên

phia c^ig giapsông Đấy, Sức chứa nước hiện

théi-ta hig ody khéng được mấy mà muốn

tạng sức chứa ay lên, tất phải nững cao con,

đương thiênlý số 6 Hà-Ñồi~HòaBình Ché

tao nuốara ckL? cổ veề tháo ra song Day qua

wq g gần chia Đhầm vì mực rước sông ở đấy

phi: mở

Vàng thấp ở Vĩnh-Yên, phía bắc giáp giấy

núi Tam-Đảo, phía tây ìk phía nam giáp sông

Phó Day va sông, Hồng Hà, phía ‘dong giáp sông

Gà-Lồ và một con sông nhánh của con sông

này, tục gợi là sông Cầu-Tôn Sức chứa nướa của vùng nảy được chừng 1200 triệu thưởo đứng, to hen sức chứa nướẽ ở vùng Sơn-Tây nhiều mà mực nước sông €à-Lồ ở gắn cLỗ về

sau dùng đề thảo nước ra (phía Bảo gầntỉnh

lị Phức Yên) ohỉ cao đến mực 8 mét 80 là

mựe cao nhất Ở ngã ba con sông ấy với sông Cầu, Yậy là kém hẳn mực nước ở chỗ thảo

nude của vùng Sơn-Tẩy những 3 mét Thế cho

nên, trong hai vùng chứa nước, vùng Vĩinh-Yên

sẽ tốHöan, Sự thiệRhai ¢ Cling it vì trong ving

kảp một phần tơ đã-.BỊ nưởa mưa ở giấy núi

Tàm: "Bảo cuầy xuống làm ứng thủy rồi, không

cầy sấy vự thắng 10 được Không những thế,

ta da sin song: €4-L6 dé dung Am đường dẫn nước,.mà những cổng việc đã làm từ 1915 nhv đập sông Cả Lồ, như những «chỗ eho

n8 chầy- -dua » bằng bê-tông ở doc dé thuộc

tinh Vinh yên, biện' giờ chỉ bị mội phần đất

thân đô phủ qua thôi có thề tùy tiện lại mang ra

dừng được:

Trong thi cho nue vio đồng, di nhiên đường Hoa xa “Hà! Nội — Lào kay và đường cải quan Hã-Nội — Hà giang bị đứt vì đằng nến cầu cống

& dưới hai con đường này mà kHĐng để sức dé cho nước chầy qua, tấtta phải im chỗ thấp mà

phá một vài đoạn, trước đồ giữ mục nước

phía trên và ở phia dưới hai cen đuởng ấy cho

khỏi chênh lệch nhai: quả, như thế mới giữ cho

những cầu cống trên này khổi hị dòng nuớc vì

CỮR xiết quá lâm chải đi Sau chd nước ehửa chống tiêu qua sông Cà Lô ra sông Cầu, sông

Thái Biyh rồi ra bồ

(Xem tiép trang 27)

509

céng cudc cai cach giao~duc

(Tiếp theo trang 3)

họe và thay vào những nhà, sự-pham chuyên

mỹn đề lập thành các « ủy ban cẩi cách » rất

có danh tiếng sau này Trang ban ấy cố rất nhiều

dhà bác học cỗ tên tuồi

Nội-rác quốs-gia hợp nhã cầm quyền đượa

49 tháng Trong 19 tháng ấy, những người ấy

đã ra hết strc lam việc kiến ' thiết, Trong cải

cống quộc kiến thiết ấy ta sẽ thấy rang phần

thỉ nghiệm có một địa vị rất.quan tnong Nền

khoa học của nước Áo đã có một giá trị đặe-

bi, nhất là về cáo môn tâmdƒ học,y-dược học và

vạn-vật học, vậy thì sự cải cách phải cô những

kết quả mã ta số thề đoán trước là tất đẹp

Sau đây xin kê các công việc biến thiết

Tồ»chức lại các cơ quaw của bộ giáo dục

Thiết lập ban cải cách,

Thiết lập hội nghị giáa giới,

Tồ-chứ: cát hội phú huynh học sinh,

Tồ-chứo các học đường *liên bang

Gải cách nồu sơ học và trung học

Đặt chương trình

Cải “cách sách giáo khoa

Diễn thuyết tuyên truyền

Đặt lớp học nghỉ hả

Cai cach sy gido duo trẻ con chậm trí khôn,

Đặt luậi lệ về việc thanh tra cáo trường bọc

Nâng cao địa vị vật chất Và tịnh thần của

giáo giới

Thiết lập nồn trung bọa phụ nữ v, Y

Thang {1 nim 1¢20, trong kỳ tuyềi cử mới,

đẳng bảo thủ thắng số, đẳng xã hội rút lui khôäg

dự vào nội-các, công cuộc cdi sách không phồ

sập hết toàn quốc, Nhưng trong hiển, pháp Áo,

- các tiệu bang đều có quyền chọn nền học chính

của mình Nhờ đó, thành Vienne, một tiều bang

trong các liên bang, đã thỉ hành được ÿ kiến

eủa ông Gleokel,

Thật là một điêu may ma sho thành Vienne,

3/9

Ái đã đi qua đó cũng phải thin phẹe cío cách

tồ-shÉe và các phương pháp: tối tân

H

€dng cuộc giáo dưỡng nhi đồng Gong suộc này đặt dưới quyềa của thanh-agiên- cục Thanh-niên-ouo, đứng đầu cố một giáo-sư đại-học, gôm tất œÃ cảa'cơ quan đự phòng wã-

hội và bảo vệ nhỉ đồng Ngày 1-1-1927, thanh-

niên-cục của th} xi-Vienre đùng 6.000 người làm sông eö lương và 6.000 người phụ việc không lương, Số trễ com được sắn sóc đến là 35,000

“Thanh-niẫn-cục làm các wide sau nay:

-a) Hộ øinh.— Mỗi phố có „một số khám ,bệnh,

Ñgười ta khuyến khich đản bà chửa đến đồ

cho thầy thuốa khám Nấu người ta 'sợ đứa oot

có bệnh di truyền tbì người tạ chữa cho" ngườí

mọ không: lấy tiền Khi để lại giúp oho mét fhén

tiền

Mỗi lầa có người đến khai sinh là sở hộ tịch

phải bảo tức khắc cho thanh niên-sục, Thanh-

nién-cwe phải một nữ khán hệ đến thăm, nhà giầu cũng như nhà nghèo ‘G6 khan hé mang đấn cho không các thứ tã lót, dạy bảo các điều cần thiết và săn sóa cho đến lúc' không cần nữa mới

thôi, Gổ 200 nữ khán hộ sung vào việc đỏ

b) Bảo anh.— Nếu olLỗ ở là một mỗi nguy cho tính mệnh đứa con thì đã mẹ lẫn con được đem :đến š nhà « bảo anh nhất thời » Nhà này

nhận cả trẻ bồ côi và con cải pia các người bị truất quyền làm cha mẹ, đồ giao cho thầy thuốc và thầy lâm l‡ ba xem xéi, xong, rồi

mới gửi vào các nhà tế bần, hoặc lư gia có đã

đảm bảo

Lức nào cáe người mẹ cũnế có tha dem cor

đến các sở guám bệnh đại tại cát pLố đồ ca

thầy thuốc xem, 0é một số đản bà: bị, thanb-niép

eụo bắt buộo phổi maug con đốa luôn luôn,

¢)dgGag anh.— Ú tới †6.000 trẻ con do

4

thầy thuố›-ctz trường lựa chọn được thành phố

nuơi khơng lấy tiền hoặc lấy một số tiền rất

nhỏ Bữa ăn rất giắn đị nhựng đã chất bồ Đấn

vụ hè, thành phấ cho 40 000 trể con khơng đố

sức khốe đi nghĨ má! troaz 5 hoặc 6 tuần, “Nhà

Rước lại dựng nhà ở cáz” vùng sơn lâm đề trẻ

cen đi dư lịch cĩ chỗ ngủ đêm khơng mất tiền,

đvong thành“Vienng, cũng vĩ những chỗ, ngũ

hHư Ệ;ế đề đánh cho trổ "cịn ở n.ồi đến du

Ngogn lroag'các ngày nghỉ

Ngodi ra, cba cĩ naa chữa răng, cơng xiên

độ trổ cua da‘ choi; nwa tim và cho phịng trễ:

Tai đỏ sau giữ học, trể con đến học tập hoạ:

Chơi đùa, oà người -trã~g no”

Nhân viên cất yấu sủa thaah-niên-cue là

thầy Quốc và nữ khán hộ cđa trường họa Mỗi

tuần thầy thuốc đến ghám trưởng mội lần,

Ngồi ra thầy giáo khi nào cũng cĩ thề mời

đín khám Gĩ 50 thầƒ thuốế dũng sả thì giờ

vào việc ấy? Nữ khán hộ giao thiệp trực tiếp

với thầy giáo và cha mạ học trẻ, Hạ cĩ giờ

riêng db tiếp khásh ngay ở nhà trưởng

dì ấu frï piền.— Đúng ba tuơi, trẻ con được

vio Su ut vids Trace kia da tri vita A do ede

tr gia lập lên Từ khi thành phế xây dựng nhà ở

rẻ tiền thì số ấu-tri-viên tăng lân đến 100.Mỗi khu

alia eda thành phố cĩ mật ẩu- -trï-viơn rất lịch sự

Khơng phải trổ son nào: cũng được vào ấu

trí, viên đâu Trước "bết là: trẻ đo thanh niễn-

cúc chọn, thường là con của những người

khơng làm việc ở nhì, rồi mới đín trổ con

khá, nếu cịn chỗ Vào khơng mất tiền di cĩ

mội số trả tiền ăn ba bữa: sing, trua va chiều

Âu tỉ viên mổ cửa từ 7 giờ síng đấn 6

gì? tối Đây khơng phải là mỗi nhà trưởng,

Người fa khơng day hoe, chi day đỗ trẻ, con

theo yhương pr áp của Frabel va" ha Montes-

sori Dạy cho trẻ con biết sạc, sẽ va chp choi

dia theo sh iit) cia chung, dy là chương

trình + 44g nvdy Tré con học ăm Lọc nĩi, họo-

chơi, rất l4 sung sướng

Nan 1926 1997, th nh: Vienretd5ä tiềi số

tồn 13 triệu rưởi gaan ten vảng,.vào, tiệc

bio va nai đồng

ụ

HH Trường: tiều hợc Nguyên tắc — ‘Mae dich của sư eấi cách là-mở mang nền học phơ thơng và lựa chọn nhân tải mot cách xáo đắng hơn

Nguyên táo" tam tắt: là :

Nhà lrường phải nhận hiết một cách rõ rằng hơn cấi nhiệm vụ của mình trong xã hội và

quốc gia

Sự 46 chức học đường phát duy nhất

Pnải hoŠn đượe từng nảo “hay từng - ấy edi sự

chia ra từng bau,

Gác bực họo phar rút ngii-hétsire dé che

ai cling theo dirge sir boe chuyén-nghiép Lúc nào cũng cĩ thề nhấy lừ bye may sang

bực khắc

Cơng đuộccải cách trùủ tíah về cả hai phương

diện ; phương điện cá nhân và phương diện xã

hội:

Về phương diện cá nhân, nhà trường, phải là cái trung giới thích hợp với sự phát triền thiên ela tré con, vré sĩ-tãi năng thì được theo

hoc xa, khéig vi sựenghảo đĩi mà phải bổ họa

Phương điện xã hội thì định theo tinh thé

của quưe gia Khơng phẩi một ngặy mà cĩ thd

dựng xong nền dân chủ trong một aước quân chủ cĩ nhiều giai cấp sống xa nhau Muốn cho

đân giàn biết đĩ sự:bình đẳng thì pflai trận lẫn các giai fãng «ã hội đề rồi thế bộ ngầy mai

đánh đồ các bực tuỳug ngăn cần Địi sối g đoÄ+1

thề, sự kinh trọng lấn nhau, nhà trường phải

luyện tập cả Trổ thgệc về giải cấp khác nhau mà- đượa gần gụi nhau cảng lẫn ngày cằng bay lớn lên chúng èŠ hiểu nhau, quý nh u vả

nhận thấy s+ quốc gia thống nhất

tền dân chủ phải đảo tạo lấy một nhĩm giận tài Nếu ,gưởi cĩ tài cLÍ mã khơng được theơ học đến bực đao đẳng tì dâu là bình quyền ? Vy phải Hìm sao cio tré di thida to

được đi Học đến nơi đấn cbốn Ấy là kế hay

nhất #Š chẩn đường “khơng cho những người những tư cách tỒÌm thường phurg cĩ tiền dis học Jed lân chiếm được, địa | dung phi danh

cho người cổ tài,

oli

Muốn sự Tựa chọn nhan tài được đe đẳng,

người ta tố giữ cho nền học co tính cách duy

nhất cho đến lúc phải chia mới chia ra từng

ban Kháo nhau Ÿ vậy cheong trình cải cách

đặt một truởng học duy nhất suốt trong cả thòi

hạn hạc bắt buộc theo như bảng sau này :

L — Trước thời kụ đến nhà thường ấu-

tr®viôn,

1I — Ban hoe bằL buộc không mãit tiền :

À = Treởng tiều bọc: từ 6 đến 10 tuồi

B — Traòng sơ trung công: cộng: từ 10 đến

43 tưồi

1ì — Bạn trùng học: từ 1Á đến 18 ube

Gỗ 4 thử trưởng cao trung :

a) \rường bọc ngoại ngữ cồ điền

b) trường họe ngoại ngữ hiện đại,

c) trường họo khoa học,

đ) trưởng, họe đức ngữ

tÝ, — Ban chuuên nghiệp :

Lớp bọc bắt buộc cho thợ tập nghề

Truởng thực nghiệp ya throng mai

Cae lép au tri vién; do tư gia boặe thị xã tồ-

chức, không phải bắt buộc Ợ” 'thành Vienne,

ching thuộc về thanh-nién- -cục như đã nói trên

Theo nền học cũ thì trổ con họe trường sơ

học từ 6 đến Ì1 tuồi, truờng cao tiều từ 14

đến 14 tuồi, Ưưèng trung học từ 10tuồi trở

lãn, vậy khổng phải là một nền học duy nhất

Mục đích trường sơ.trung là làm cho trễ con

cùng theo một trường cbo hết hạn bắt buộc còn

như theo nềú học cũ thi "đến 10 tudi tré con

nhà giầu đã bỏ tần đề¬ vào truờnÿ: trung bọc

Tưởng sơ trung là theh chết của nền giáo

dụo mới, Nỏ có những cái lợi rõ rệt Nột là

hoãn sự chuyên môn cFo đến 14 tuồi Đến tuồi

ấy tbÌ người fa mới biết rõ-ằng thiên tư và

sở thích của trệ con, vậy mới tránh kbỏi những

cái lầm có hại drong sự hướng nghiệp Gái

lợi thứ hai là vô công quỹ Với trường sơ trung

người 1a có thề bở các lớp học thừa, Còn về

xã bội tì oái lợi là dùng cái nền bọc duy nhất

bắt buộc đề gây pên tính cách đuy nhất trong

rõ sự lầm lỏn của nền học cũ: người ta có

tề làm hơn Ì nhồi sộ, nhồi mjt! m*n học

định sẵn; mục đỉch-của nhà trường không

phải là hoc côồ đọc thuộc lòng; trễ co là trễ

q n, một sỉìh và đặc bội ich hoại động; cái _g là nhu yến hoặc là bửng thú môi làm và

làm khén Nguy ”ì tểê chính của sự cải cích

lề câu chẩy trì + với thiêu nhiên của Pens eau

Seecich méph dimd matigudita-ra đồ

nhận lấy cic chin này: nhà troờng đặt ra

tho tré.con ; chương trình plải.thoa sức trổ

cen; tñày,g áo phải Thy phẩn đông sửa trổ con

taà đhọn phương pháp

Trước nhất người ta phải biềœ bêt trễ con Trẻ on không phải đứa nào cũng giống shau

Mỗi đứa có tính bay nét x1, cd te titrg

mình cổa nở, có tình.cẢm riêng, có 9d thiet riêng Muốn dạy nó thì trước hết phải biểt nẻ Sự biết này một là riêng, hai là chung ; riêng Ìà phân biệt ba bốn mươi cũ cậu giống nhau, ebung

là ghép những sự quan sét về cá nhân thành

luật về sự phát triền của thiếu nên, Vậy thì sự

cộng tác có lợi tho nhà`sư phạm và nhà tâm lý

hae,)ại lợi nhiều hơn hết chó họa trò,

Tùy trả con, theo luật phat tr Ga cha nd, ay IR

viều kiện cốt yếu Luật ấy tóm tải là :

1`) trễ øon không phải là một người nhỏ, cá Ì

gì hợp với ngươi lớn không nợp với trẻ

phương sách trung giới trực tiếp

phương sách tập trung,

a)— k-hương sách tác động — Cải lầm cho

đến bây giờ muấn cho tre con làm lại chở không

đề cho nổ sáng tác, phẩt mình theo ý chí

và trí tuệ của nó, Tru ờng Lọc boạt động thì thay

g áo không chiếm địa vị số một, địa vị ấy của trả

con Chỉnh phải đồ trễ con nỏi, vận động, làm

việc Ông thày làm nguời cồ động người cố vấn

cái gi cũng biết, tha hồ muốn bỏi gi thibdi

4ối đạy bài học như đọc kinh; bọc trò đồng vai

thụ động, không thề chú ÿ, vậy rút cục lại chẳng

hiểu tí gì Phải đồ cho trổ con quần sát và thí

nyhiềm Phải cho trẻ hồi : biết Lỗi là muốn biết ;

đừng bất ne bải rét mà cấm phát biều một ƒ

tưởng kỳ khôi hoạa một kỷ ướo,

Gái lợi cho thầy giáo là khi náo cũng biết cách

t ö con biểu và tuờng kì.h mọi sự, sự tường

bình ây nhiều khi tổ ra rắng chủng chẳng biều

gì nhữâg cải rất để ; thầy giáo sẽ đề cho cả tính

we con phat triền với tính cách đẹc biệt

của nó

Tay chân eó năng boạt động thì thân thề mới

ở nang đều đặn Sự hoạt động của tay (hành

ra một «ách biều diễn thứ bài và soái này là một

lợi khí quý trong sự học tập

b) Phuong sách trung giói trực tiếp —

Trế con từ khi mở mắt rà đời là lần mỏ, thi

nghiệm, bồi bản đề hiều biết nhữp§ cái ở xung

quanh nó, cái hoàn cảnh trong đó nỏ sinh trưởng

Nó thấy cần phải Lỗi đồ biết Vậy tại sao nhà

trưởng igi Um những món dạy ngoài các thứ ấy?

Lớp học, cáì phố, cái thành ghố, cải làng, edi

nước ấy là côi rễ của nền học của quần chứng,

Sự biet nưững người, nhũng vật xung quanh

trình góp thếnh cái kến thức về đòi sống vồ tồ

quốc là trung tắm của nền iiêu học Nhờ sự' kinh

nghiệm hàng pẽày ở nhà-truờng hay ở ngoấi

nhà trường trẻ con càng ngày“cảng biết rộng

tuêm lên, Những điều đem ra giảng, những câu

hoi gây nên một mối bửng thẻ xỳ điệu, cố nö

trễ con mới bọt khôrg mỗi mệt,kbông chán nản,

Cai pguyền (ñc này là cả đời sống, Sự boạt

>

& ba irwdtig Wap trung vio ddi sing, cái biện

tại thay đồi luân luôn làm cho thây giáo phẩ luôn luốn thay đềt lời đạy đồ 1Ä “p + với tnh

tò mả của, tre

œ) Phương sách lập trung —-Sự giáo

dục là một, không cổ lý gì đối với fré con ma

đã phải chia ra làm món, nảo quốc văn, náo luân lý, hào địa dư, nào sử ký, nào tính v.v Van đồ nào cũng đính dáng với nhiều mốn học Nếu tré con thich nghe thích biết thì làm sao lại không xét cho hốt, cứ gì một giờ, một ngày hay một vài tuần Gái sự cbia ra làm nhiều món là một cái lầm: đến sự lấy trống hay chuông đồ báo hết giờ cũng không

số nghĩa, Khi trổ con đương thích nghẹ, thích

tim tồi, thích nói thì không có lý gì lại bể

đở cân chuyện Bài học xong bay chưa là

một vấn đồ tám lý *Trổ con mi mêt, không thí›h nghe nữa mới là cái đấu biện nên tuôi

„lớp học không phải là sái trật tự trên thì

một ông thay day, dưới thì mệt nhóm hoe trò ngồi nghe, lớp bẹc là một đoàn thể làm

việc, hoạt động trong sự tự do Trẻ con đứa nào cũng góp sức vào và như thế nhân cách của chủng mới phát hiện một cách rõ rệt,

Chúng có -thề dừng đủ các lối đề phát biều ý

hức, đồ làm cho người ngoái biều, Gấi cách làm vidéo ấy lam eho ai cing hoạt động và học được hốt các sải gì có liên can đến vấn đồ

Theo phương pháp ấy thầy giáo khong cén

là một công chứo phải theo những huẩn lệnh

nhất định và làm việc nhữ những cấi mấy

phần phát công mả một nhà nhà giáo với

đủ cả trách nhiệm cửa địa vị ấy

NGUYEN XIÊN

512

¥-KIEN BAN BOC

Việc học chuyên nghiệp là một vấn đề sinh

tồn của nền Tiều-bềng-nghệ, lại là một công

wuộc giáo dục tần thiết cho một phần khá

đồng thiếu niên trong nước,

Hiện bây giờ các trẻ em, nhất là ở thôn quê,

khêng được hộc lập một nghề gì theo một

quy tắc Ra thần, trừ“ một Ít được đi“hẹc chữ

quốc ngữ on nhà nghèo thì làm các việc lặt

vặt như chăn trấu, tát nước, cÄt eó, gánh rơm

hoặc giáp bố mẹ ở treng nhà như thoi cơm;

ẩm em, v.v nghĩa la lam các việc lĩnh tỉnh,

không được aÌ đồ tâm rèn tập cho cố một

nghề Nhưng cũng nhiều trẻ boảơ được chiều

chuộng hoặc bd me vi désg con không đe

ý tới thànb lẽu lð#Wg, nghịch hgợm lúc thả điều,

bắt chìm, lúo chạy nhầy, rong chơi Vi tinh thé

ấy, một phần đông trễ lúc bé theo bố mẹ trong

công việc đồng ảng láo lớn lên thành một bọn,

nòñg dân lam lũ thes một nề sếp cồ hủ; chịu

vất và khó nhọc vì không eó một nghề gị khác:

€ö một sổ trẻ thành được thợ là đo.sự ngẫu

nhiên mà gập một hgười thợ cả khéo bay vụng;

nghầa lá sự học tập không cỏ một quy cử nào

chẵo chẩn Tuy vậy cũng éó một it lắng CĐồøgg

Xam ở Thái Bình, Kế sở ở Hà Nam, Bến ngự ở

Thanh Hỏa, Bát Tràng, v.v ) ngoài việc đồng

ruộng cỏa có một nghề riêng mà trong dân

thường làm ; trễ con thường được học tập đề

thea một nề nếp gia chuyền Mật phần khá động

trả ð nhiều nơi lến lên chỉ có thầ thành phụ

644

B T - V,

đem sức khốe lầm cáo wệc nặng nhọc ở chỗa

thôn quê hay ở nơi thành thị Ơ' sáe làng, nhiều

trẻ lủs pẻ được quả tự ảo, lác tớn lên, thàn)2 ra

vỗ nghệ nghiệp ohÏ là- các tay chơi, du ‘dang, cở bạc, trộm ướp

Vậy công vido học chuyên môa chó edc tra

em là cần về cả phương điện vã hội nữa, Như thiền ý chúng tôi, thì vấn đề này nêu già quyết theo ba hạng Tiều công nghệ và tồ chức như

sau đây :

a) Hang thứ nhất thuộc loại chế tạo cáo đồ kim khi.— áo trưởng kỹ nghệ thực hành 04

một mục đỉch cao là đào tao ra ode họo trẻ đủ

xiến thức chuyên môn đề điền khiỀn các nhà

máy Mật nền học như thế nên cổ ngay ; nhưng

sự bảnh trưởng sẽ đần đần đi đôi rới sự khuẩn trượng các kỷ nghệ ở nước nhà,

Nhưng hiện bây giờ các tiÈu công nghệ làm

gá đồ kim khi làm hay chữa cáe mấy là rất

cần 0” ode trường kỹ nghệ thực hành, pên tỏ

hho bây giờ nhưng 15 chức một dich boa:

bị bôa, sác ban đồ đảo tạo những người the khée số đủ học thức hoặe đỀ lâm trơng các nhà

mấy, hoặc sống, một cách tự lập trong eu

công nghệ

Ợ sắc nơi có nhiều nhà máy; chinh phủ pân

cho lập các trưởng tập šự đưới xuyền kiềm sắt

củá các trường Kỹ nghệ thự hành đề luyện tận

trễ con, từ 15 tuồi trở lễ4,tfo ›g eáe việc lầm kine

khí hay troag aghé thợ mộc làm nhà : đúc; ròa,

es, v v hay eva, đục, bio +, v Chee the ấy có thề tiếp lụa thời kỷ lập sự trong cáo nhà miy

hay các xưởng Tiều công nghệ,

af

b) Hang tiều công nghệ thuộc Mỹ nghệ,

Chúng: tối tuổng nên lập một ban caỏ cấp

Mỹ nghệ có Hnh cách kỹ nghệ đềo tạo ra cắc nhà

chuyên môn só đi học thức: đề điều khiỀn cáo

xưởig mấy của một vàè nghỀ Mỹ nghế {đồ gốm,

đật gấnm Vộp « v, Vd, Nehồ nào quan trọng cần

G6 may nhiều, cần một sự tồ chức to tát, chíah

pt nan lập hẫn đhột trưởng riếng cho nghề £„

Nbmng Yneø tình thế biện thời vì kỹ nghệ - chưa

được phát đại; chúng tôi trởng nên thu hết

nang lye vÀ tự hợp tác của các nhà chuyên mon,

vàp công việu lồ chức' mộf cách hoàn bị một

trường: Q sốc giá Mỹ nghệ

Những Tiêu sẩng nghệ thuộn' MY nghệ của ta

rất phát đạt ; ta nên có mot cấp chuyên môn

bgp Với hiện tĩnh ấy Ở' Hà nội các ban chuyên

mến ấy nên ở ngay trong trưởng Quốc gia Mỹ

nghệ Cén ở Huế hay ở trong Nam nên có một

trrờng riêng cho một vải nghề cần: thiết và có

một chương trinh như ở Hà nội va cùng một

mye địch là chấa hưng Tiền cộng nghệ Hoe tro

đỗ ra phải có đủ tr cách đề điều khiền - các

xưởng Tiều:' tổng nghệ:

Chính phổ lại nên lập ra | cic trường lập sụ

đảo tạo rá thợ đủ tư each lâm trong các xưởng

@) Còn rất nhiều nghề linh tịnh có tính cách

thựa dụng va.cd thd mat thiết đến dân quê (ng‡.ồ

đan, nghề dệt chiếu, dật tải ta, thợ mộc làm

nhà , ngùề tiàn gỗ, nghề rẻn, thợ gach, lam vai

thứ thự › phầm, v: v:) Tuy một vài nghề có giậy

ở tác Trường, Kỹ nghệ Tập sự ; nhưng: như' thế

gỗ thợ thành, nghề \ còn thiếu ghiều Vả lại nếu tồ

chứo viện học tập tất cả các: nghề vừa kề trên ở

trong các Trường Kỹ thì.thành ra một vấn "đồ

phúc tạp quá Ghúng tội.trỗng nên giao chơ cảõ

.sở Khuyến nộng vide tö chúc cáo lớp giậy một

vai ng’ Nhe vay chỉah phủ ró thê đảo tạo rả

cáo thy Linh nghề lạt biỀn bia việc canh nông

đ3 rồi về ở cáo nơi.thần đã

Còn nhiều nghề phát đạt ở một vài „ làng" hay

tồ 'g (nghề dan mây, đăng tên; thêu, đồ gốm, đồ

tơ, đì bạc) chỉnh phằ rân lập tác trưởng Tập

48

sự ngay ở đấy, cẩi]uyện tuâm thợ kháocho vùng

ấy theo một quy ä chắc chắn Cáo trường, hãy

đặt đưới quyền giim sát của Hội Đồng chuyên

nghiện ở nh và Phòng chuyên nghiệp

Còn nhiều nghề không thồ số đủ trường đồ

Biậy Hội đồng chuyên nghiệp các tỉnh nên lập dann sdgh cdc thy gibi và có tài, Ri mỗi năm

Bội: chuyện nghiệp sẽ giao cho họ- một ͆ họơ trỏ

-đẩn tập sự ở xưởng họ.H) được lĩnh một số

phy cip thy theo sd hos trò Ghương trình tập

syd) Padng chuyéa nghiép ban hành cho từng

nghề đều theo một quy tảo nhất định trong toàn

quốc

Nhiều người thợ đã 5, tuồi làm đã lâu năm,

có kinh nghiệm só lịch duyét hitu bit: công việc

của ngbé mình Trong gác vide : ‘ebuyén môn họ

biết soay sở khéo lệo, biết giải quyết các vấu

đồ thực tế Họ sứng đảng lãm - thầy và được

nhận thợ tập sy Nhung họ có thề còn có điều

khuyết điềm ; Hoc mot’ vai kế, thuật trọng khoa

chuyên-mồn không được biết tỉnh Tường ; hoặo

họ không biất doc, biết - tính, biết xiết, biất vã

Cac thợ khéo mà như thế la phần, đông, chỉ

tại, công cuộn: ehuyén-nidn chưa có t8 shire

Nay muén gây dựng lại nắn Tiều công nghệ

shỉnh phủ :nên ban phụ cấpgnỗi năm cho g ật

số thợ có ~tuồí đến luyận thêm ở các trưởng:

"kỹ nghệ - hay mỹ nghệ vào các lớp đặc biệt lập

rã cho họ Now vậy: họ số, được 4hêm đôi ehúf

học vấn (đọc, viết, tỉnh, vệ) và tỉnh thông nghề

bơn lên San- một thời Hạn là, mười năm shính

phủ nên định | chỉ có các thợ chuyên môn: có

tập sự thêm bay là được đáo hội đồng chuyện,

nghiệp hang tỉnh nhận 1a lành nghề mới được

cử làm đ: biều trong Nội-đồng chuyên-ngh:ệp

Về phương điện ehuyén nghiệp trong nhận công Tiều công nghệ rồi: Ta tiên chiara lam &a hang:

Hang tập sự chuyên-môn -(Học tập ' đề -hiết

nghề, theo một chương trìuh: ma Phong ¿huyÊp

nghiện đã định eho từng nghề)

#16

Hang chuyến miên thử phi (Đã xeng thới kỷ

tập sự, đã qua một thời kỷ sắt hạch ; có thề tự

ập lấy mộ; cơ sử cho nghề mình, có thề ghận

đượo thợ tập sự nhưng kbông có phụ cấp của

chỉnh phả)

Hạng ghuyền-môn thứ nhất (Đã lắm lâu năm

tramg.nphồ; cổ luyện thêm ở một lớp họa

đặc biệt; sau một kỷ sát bạcb, hội đồng chuyên

nghiệp 8® tỉnh nhận là một người lành nghề và

chính phủ có trồ cho phụ cấp đồ giậy những

người lập sự; rồi ra chỉ cổ các người ở

bye -huyến- mô nảy mới đượolàm đại biều

ở các Bội đồng c"uyêi nghiệp ở.ứnh

Gáe bậs chuyên mộn thử nhì và thẻ nhấp đều

được Hội-áồng chuyên nghiệp phát cho bằng

nhận thực Sự chia nhân công Tiều công nghệ

ra làm ba bậc, mục đích là sắp đất các công

euộc chuyên môn theo một quy tic Và một

phueng pháp nhất-định: Các bảng ấp cần đề

sự viêm toát tri độ chuyên môn trong cáo

nghề được dé dang va đề tăng tín nhiệm của

khách hàng Như vay dai khich thich việc

luyện và nghiên cứu trong nghề Nhiều nước

Âu-châu có đã lâu mệt š# tồ chức tương tự

uửag tôi khôag' có ý muốn gây trong các

nghề -chuyênsmôn -một phong trảo hư danh,

Tôn tỉ trật tự nếu ngoài căn bản nghề nghiệp

thì thường cố hại cho tinh than và sự tiến

héa-cha nghệ thuật

.Sự Rướng dẫn sỀ chuyên-món — Việt ròa

lập cáo trổ em trong các nghề là việc quan

trọng; nhưng cần phải, biết trÌ hướng riêng

cña hợ đề hướng dẫn về lùng nghề Hiện bây

gié fa chya co thé (6 chức ngay một công

cuộc hướng dẫn trẻ em theó cách khoa học

Trong sáo trường sơ hẹc ở thành thị bay ở

thôn qué, cds dng giáo nên xem xét tính nết

fa cái sở thích của Ìọc trò; cho họ hạc vẽ,

làm đồ giấy, xếp và làm các hình bằng gỗ, đị

fam eác xưởng công nghệ Ủng giáo nên ghỉ

lấy cáo trí huớng của học 1rẻ ® Hết bạn

bọc, ông đốc nến lỗi ý muốn của họ và của

41%

mẹ về cáo nghề nên học Kại Lọ đã chọn một nghề cáo hột đồng chuyển nghiệp có gghĩa vụ trông nom (chỉ bảo trường,.hay- nơi

tập sự; zin họa bồng) Đến lúc bọc thành nghề

lại nghỉ đến sự gây dựng cho họ (jm và bảo chỗ làm; xin Quý tiều cồng nghệ giúp

đỡ, mua hệ đồ dùng)

Ngạch sư phạm vd nền "Tiều công nghệ.—

Như chúng tôi đã nói trêng các ông giáo về

cae ông Đốc học số oở một nhiệm vụ tròng r§a Tiều công nghệ Treng láo giậy thì tim trí hướng ca học trò đề sau hướng dẫu vào tác nghề nơi thôn quê cáo ông giáơ lÀ

người có học thie, cế lịch duyệt, các ông ấy

xên khuyến khích và săn sóc tới rềa T:ầu công nghệ Vả lại các ông ấy cũng rên lầm

như thế đối với nghề nông

Ơ' trong các Bạn chuyên nghiệp củi Tồng,

"Quận, Tỉnh có séc dng gido bay cde éng Dio

hot lam cổ vấn, mựt địch là đồ tiện việc liên

hạo sự giáo-dục với nền Tiều công nghệ Nhurg

ảo nhà mô phạm muốn làm, đủ nhiệm vụ nên được phốp vào tận sự một thời bạn là mây

công nghệ nước "nhà, chích phủ nên lập ra

mot phéng thi nguiém dae kiệt đưới quyền

kiềm soát sở Khoáng-cbất, lên lạc mật thiết

với cáe sở Ganh-nông và Kiềm lâm, các trường

Kỹ nghệ và MỸ nghệ, cùng các nhà xuất nhập dáng Phòng thí-nghiệm của Tiều công ngÌệ

nêh cổ các nhiệm vụ nhờ sau này

4 ) Tìm kiếm các aguyên Rệu mới có thồ thấy

ở rong nước hay mua được ở nước ngoà Thy nghiệm các nguyên liệu ấy va nghi «doa dung

đồ lập ra cáo nghề mới hay chỉ bảo cho các nghề những phương pháp mỏi đồ cải cách sự

chế tạo

48

$-) Sáng chế cáo khícụ mới hay nghiên cứu

và oải cách các khí cụ mã người trong nước

đặt ra nhưng chøa beắn toàn Thí nghiệm cách

dùng céc máy rót mua được ở ngoại quốc YÀ

nghiên cớn cáoh làm cho các mẩy ấy thích hợp

với nền Tiều công nghệ

3'j Chỉ.bảo cho Phòng Tiền công nghệ và

eho các trường Kỹ nghệ và Mỹ nghệ cáo

nguyên liệu mớivà các “hí-cu mới nên che

thông dụng wong Tiều công nghệ

Quỹ-T:ều công nghệ

TẢI chính là vấn đồ tối quan trọng eho các

ahà„-Tiều công nghệ Họ phần đôäg là nghèo

lay là eö một cái vốn rất eo hẹp ; vi dé mà họ

san xuất Nhống được nhiều ; hàng lâm ra phải

uhanh chồng nên thường cầu thả nôm tam Cd

nguổi “rách sao họ không vay tiền các tư gia

đồ lâm việc ; nhưng cỉi nạa cho vay nặng lãi

thưởng làm ebo bo.khéng giám mong sự giúp

đố của ai Vả lậi các nhà giầu chuyên ochơ vay

wuông hay đề ý tới bọn vô sản, Các nhà Tiều

cong nghệ không thé tự hẹp ra một Quỹ Tương

Trợ cố thề gho va# hay đề Me đảm cáo, món

uo ma din Thều công nghệ vay của tư gia hay

của nhá nước : vì số đông là nghèo bọ,lại không

thề yêu cầu sợ bẹp táe của một thiều số có gia

sẵn,

Hiện nước Km có một quỹ cho các Tiêu công

nghệ đặt dưới quyền hiềm tái aba Nong pbs

Ngân hàng- Các nhà tông ÿEố ngân bằng ở tỉnh

không có quyền cho vayyrnhưng chỉ đứng làm

trung gìan, xem xét tư cách và giả bị sự bảo

dam của người xin vay, Sau rồi dơn đệ lên sở

Nông Phố Ngân Hàng Hà nội dỀ xét lại và định-

đoạt số tiền cbo vay, Nhung chính phủ rồi ra nên

cho các nhà Tiều công rghệ vay một-cách dễ

dãi lơn bây giở Việc co vay đây nhà nude

không nên đứng thiền % tư cách một nhà

ngân.hàr g., Như chúcg tôi thiềp rg\1, Quỹ Tiêu

sông nghệ phải theo đuồi một mục dich

không những về phương diệt kinh iế mà côn

ca về xã hội n§a ; cốt nâng cao trìch độ sinh

loại của dãa nghèo Tiền che vay, chính phủ

14

cũng không nên mong có một số lãi chắc stan như một nhà ngân bằng, Nếu chính phủ chờ cáê€ nhà Tiền công nghệ có gia sản, có một xưởng

bay một số hàng có giá trị đỗ đem ra tự bảo đảm

lấy số tiền vay thi là một điều kiện khó khăn

làm ngăn trở công việo và mục đích cỗa Quỹ

Nếu cứ giữ điều khãe nghiệt ấy thì chính phẩ chỉ

giếp cho một ít người có đủ tu cách, và bỏ

quên hẳn một số đông đáng đuợc giúp đỡ Rồi

Ä%ó (hồ thấy tiền trong Quỹ bố đấy vô Ích vì không cho vay hết như nguốÏ ta đã thấy tinh

thể ấy sây ra ở bên Pháp bồi trước Muốn đỡ

gánh nặng cho ngân khố của nhà nước , Quỹ Tiền công nghệ ñên tHuộc quyền của từng tỉnh do sở

Nông Phố Ngân hàng trông nom, Sở Nông Phố

Ngân làng trungương chỉ giữ quyền kiềm

soát thôi Vốn của quỹ thì một phần dẹ chính phủ cho, một phần nhờ ngan khố sủa tỉnh (nên

đặt ra một số phụ thu vào các thuế ruộng của các đại điền chủ và môn bài các nhà buôn

khá to) Mỗi năm lại nên có ở mỗi tỉnh một

Rỳ sồ số đề giúp vào Quỹ

Qhúng tôi trống nén chia các nhà Tiền công nghệ ra làm bai hạng :

1) Hạng bữu sản,

2) Hang yé san

Hang thứ nÖất được vay tiền theo với giá trị tài sản của họ Gèn hạng thử Hai được vay, nến

ban phuyên nghiệp ở tỉnh ưng thuận, sau một

cuộc điều tra kỹ lượng Ähững nguời nào cô tài

sản muốn vay một số tiền quả với sự bảo đảm

của gia sản mình cũng ptải có ban chuyên nghiệp

ưng thuận, Muốn cho nhà nước có đôi chút bảo

đẩm, hội đồng chuyên nghiệp nên nhận lấy nhiệm vụ kiềm soát các công việc ca những người vay và khuyến khích, săn sóc đến bọ,

Các nhà Tiều đông nghệ vay ở Quỹ được trả

dần ; bạn giài ngắn thy theo số tiền nhiều ft

Trong công cuộc giúp các Tiều công nghệ, uếu tồ chửo như trên chink pha sé git phần

thiệt thỏi, vi phải cho vay không có đủ bảo đảm như một nhà ngân hàng và lãi cần phải lấy hạ, Thực ra thì sự bảo đảm của chính phủ lá ở

s1?