Doanthanhhang K45C2 CHƯƠNG MỞ ĐẦU ĐỐI TƯỢNG, NHIỆM VỤ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU I. Đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu a. Khái niệm đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam − Đường lối cm của ĐCS VN là hệ thống quan điểm, chủ trương, chính sách về mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp của cách mạng VN. Đường lối cm của Đảng đc thể hiện qua cương lĩnh, nghị quyết, chỉ thị… − Phân nhóm đường lối: Đường lối cm của Đảng bao gồm: đường lối đối nội và đường lối đối ngoại − Đường lối cm của Đảng là toàn diện và phong phú: có đường lối chtrị chung xuyên suốt cả quá trình cm, có đường lối cho từng thời kỳ lịch sử, có đường lối vạch ra cho từng lĩnh vực hoạt động − Đường lối có thể thay đổi và cần thay đổi tùy thuộc hoàn cảnh cụ thể . − Vai trò của đường lối cm của Đảng: + Đường lối đúng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cm, quyết định vị trí, uy tín của Đảng đối với quốc gia, dân tộc. + Đường lối đúng sẽ đi vào đời sống, soi sáng thực tiễn, trở thành ngọn cờ thức tỉnh, động viên và tập hợp quần chúng nd tham gia tự giác phong trào cm một cách hiệu quả nhất b. Đối tượng nghiên cứu môn học Đối tượng nghiên cứu chủ yếu của môn học là hệ thống quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng trong tiến trình cm VN - từ cm DTDC ND đến cm XHCN. Môn học Đường lối cm của ĐCS VN có mqh mật thiết vs môn Những nguyên lý cơ bản cảu cn Mác – Lênin và môn Tư tưởng HCM. Đường lối cm của Đảng là sự vận dụng sáng tạo, phát triển cn Mác – Lênin và tư tưởng HCM vào thực tiễn cm VN. Đồng thời 1 Doanthanhhang K45C2 còn thể hiện sự bổ sung, phát triển cn Mác – Lênin, tư tưởng HCM trong đk mới của Đảng ta. 2. Nhiệm vụ nghiên cứu − Làm rõ sự ra đời tất yếu của ĐCS VN – chủ thể hoạch định đường lối cm VN − Làm rõ quá trình hình thành, bổ sung và phát triển đường lối cm của Đảng ( đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới) − Làm rõ kết quả thực hiện đường lối cm của Đảng trong tiến trình cm VN → Cần nắm vững ND cơ bản đường lối của Đảng, để từ đó lý giải những vấn đề thực tiễn và vận dụng đc quan điểm của Đảng vào cuộc sống II. Phương pháp nghiên cứu và ý nghĩa của việc học tập môn học 1. Phương pháp nghiên cứu a. Cơ sở phương pháp luận − Phương pháp luận khoa học của cn Mác – Lênin − Phương pháp luận của HCM − Các quan điểm của Đảng b. Phương pháp nghiên cứu Ngoài phương pháp luận chung, đối với mỗi nội dung cụ thể cần phải vận dụng một phương pháp nghiên cứu phù hợp. Sử dụng phương pháp lịch sử và logic là hết sức quan trọng, ngoài ra có thể sử dụng các phương pháp khác như phân tích, tổng hợp, so sánh… thích hợp với nội dung từng môn học. 2. Ý nghĩa của việc học tập môn học 2 Doanthanhhang K45C2 − Trang bị cho SV những hiểu biết cơ bản về sự ra đời của Đảng, về đường lối của Đảng trong cm DTDC ND và cm XHCN, đặc biệt là đường lối của Đảng trong thời kì đổi mới. − Bồi dưỡng cho sinh viên niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, định hướng phấn đấu theo mục tiêu, lý tưởng và đường lối của Đảng, nâng cao ý thức trách nhiệm công dân trước những nhiệm vụ trọng đại của đất nước. − Sinh viên có cơ sở vận dụng kiến thức chuyên ngành để chủ động tích cực giải quyết những vấn đề ktế, xã hội, chtrị… theo đường lối, chính sách của Đảng. 3 Doanthanhhang K45C2 CHƯƠNG I SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG I. Hoàn cảnh lịch sử ra đời Đảng cộng sản Việt Nam 1. Hoàn cảnh quốc tế cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX a. Sự chuyển biến CNTB và hậu quả của nó − CNTB phương tây chuyển sang giai đoạn độc quyền (CNĐQ), đẩy mạnh chiến tranh xâm lược thuộc địa − Mâu thuẫn giữa đế quốc vs đế quốc, mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa vs CNĐQ − Nd các nc thuộc địa đã thổi bùng ngọn lửa đấu tranh giành độc lập trên thế giới − Cuộc đấu tranh giải phóng của các dtộc thuộc địa đặt ra yêu cầu tất yếu phải liên minh, đoàn kết, phối hợp hành động vs phong trào của giai cấp vô sản các nc b. Ảnh hưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin − Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân phát triển mạnh mẽ, đòi hỏi bức thiết phải có hệ thống lý luận cm khoa học – CN Mác ra đời sau đó đc Lênin phát triển. − Đặt cơ sở cho giai cấp công nhân các nước thuộc địa vận dụng để xây dựng chính ĐCS − Chủ nghĩa Mác – Lênin trở thành vũ khí tinh thần, tư tưởng của giai cấp cn, của nd lao động các nc Nguyễn Ái Quốc đã vận dụng sáng tạo và phát triển CN Mác – Lênin vào thực tiễn cm VN, sáng lập ra ĐCS VN. CN Mác – Lenin là nền tảng tư tưởng của ĐCS VN. c. Tác động của Cách mạng Tháng 10 Nga thắng lợi và Quốc tế cộng sản III thành lập − Cách mạng Tháng 10 nag thắng lợi (1917): là động lực thúc đẩy phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân, nd các nc, thúc đẩy sự ra đời của nhiều ĐCS 4 Doanthanhhang K45C2 Sự ra đời của nhà nc Xô Viết có tác dụng to lớn cổ vũ, động viên các dân tộc thuộc địa vùng lên tự giải phóng. − Quốc tế cộng sản II thành lập 3/1991 trở thành bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp vô sản và nd lao động các nc chống lại áp bức, bóc lột 2. Hoàn cảnh trong nước a. Xã hội VN dưới sự thống trị của thực dân Pháp Năm 1858, thực dân Pháp nổ sung xâm lược VN. Sau khi tạm thời dập tắt được các phong trào đấu tranh của nd ta, thực dân Pháp từng bước thiết lập bộ máy thống trị ở VN: ∗ Chính trị: − Tước bỏ quyền lực đối nội và đối ngoại của chính quyền pkiến nhà Nguyễn − Thực hiện chính sách chia để trị: chia VN ra thành 3 xứ ( Bắc kỳ, Trung kỳ, Nam kỳ), ở mỗi kỳ thực hiện 1 chế độ cai trị riêng − Câu kết với giai cấp địa chủ ∗ Kinh tế: − Hạn chế phát triển cn, đặc biệt là cn nặng − Cướp đoạt ruộng đất để lập đồn điền, đầu tư khai thác tài nguyên để độc quyền về ktế − Thực hiện chính sách thuế dã man ∗ Văn hóa – xã hội: − Thực hiện chính sách ngu dân, chỉ du nhập vhóa Pháp để quảng bá cho Pháp − Tuyên truyền, khuyến khích những hạn chế của Khổng giáo  Ảnh hưởng của chính sách thống trị đến xã hội VN: − Chính trị (1858 – 1975): Đất nước mất độc lập, nd mất tự do − Kinh tế: + Phá vỡ nền kinh tế tự cấp, tự túc của xh phong kiến 5 Doanthanhhang K45C2 + Làm nền ktế VN lệ thuộc vào ktế Pháp − Văn hóa – Xã hội: làm xh VN chuyển biến theo 3 mặt: + Tính chất xh: từ xh phong kiến thành xh nửa thuộc địa, nửa phong kiến + Cơ cấu giai cấp có sự thay đổi: nếu như trước kia chỉ có 2 giai cấp chủ yếu là địa chủ pk và nông dân thì bây giờ còn có thêm các giai cấp khác nữa: nông dân, địa chủ phong kiến, công nhân, tiểu tư sản và tư sản. + Mâu thuẫn cơ bản thay đổi: nếu như mâu thuẫn trước kia là giữa nông dân với địa chủ pk thì nay tồn tại hai mẫu thuẫn cơ bản là: mâu thuẫn giữa dtộc VN với chủ nghĩa đế quốc và mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ pk , trong đó mâu thuẫn chủ yếu là giữa dtộc VN với CNĐQ. b. Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến tư sản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX. ∗ Phong trào yêu nước chịu ảnh hưởng của tư tưởng phong kiến − Phong trào Cần Vương (1885 – 1896): + Ngày 13/7/1885, vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương, phong trào phát triển mạnh ra nhiều địa phương ở Bắc Kỳ, Trung Kỳ và Nam Kỳ + Ngày 1/11/1888, vua Hàm nghi bị Pháp bắt, nhưng phong trào Cần Vương vẫn tiếp tục phát triển đến năm 1896 − Khởi nghĩa Yên Thế ở Bắc Giang (1884): Nghĩa quân Yên Thế đã đánh thắng Pháp nhiều trận và gây cho chúng nhiều khó khan, thiệt hại. Cuộc khởi nghĩa đến năm 1913 thì bị dập tắt. − Phong trào yêu nước chịu ảnh hưởng của tư tưởng tư sản + Xu hướng bạo động của Phan Bội Châu: chủ trương dung biện pháp bạo động để đánh đuổi thực dân Pháp, khôi phục nề độc lập cho dtộc. Sự nghiệp cm của Phan Bội Châu đi từ lập trường quân chủ lập hiến đến dân chủ tư sản nhưng đều thất bại. Vào nửa đầu thập kỉ 20 của thế kỉ XX, ông chịu ảnh hưởng của cm Tháng 10 Nga → PBC là tiêu biểu cho chủ nghĩa quốc gia. + Xu hướng cải cách của Phan Chu Chinh: chủ trương vận động cải cách văn hóa, xã hội; động viên lòng yêu nước trong nd; đả kích bọn vua quan phong kiến thối nát, đề 6 Doanthanhhang K45C2 xướng tư tưởng dân chủ tư sản; thực hiện khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh, mở mạng dân quyền; phản đối đấu tranh vũ trang và cầu viện nc ngoài + Các tổ chức Đảng ra đời: Đảng lập hiến, Tân Việt cm Đảng và VN Quốc dân Đảng → Sự thất bại của các phong trào yêu nước chống thực dân Pháp cuối TK XIX đầu TK XX đã chứng tỏ con đường cứu nước theo hệ tư tưởng pk và hệ tư tưởng tư sản đã bế tắc. Cm VN lâm vào tình trạng khủng hoảng sâu sắc về đường lối, về giai cấp lãnh đạo. c. Phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản ∗ Nguyễn Ái Quốc chọn con đường cứu nước: NAQ tìm đường giải phóng dân tộc và phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản. − Ngày 5/6/1911 Nguyễn Tất Thành đã rời tổ quốc đi sang phương Tây tìm đường cứu nc. − 1917, Cách mạng Tháng 10 Nga thành công, Nguyễn Tất Thành đã hướng đến con đường cm Tháng 10 − 1919, Người gửi tới hội nghị Véc Xây (Pháp) bản yêu sách đòi quyền lợi cho dân tộc VN − 7/1920, Người tìm thấy trang luận cương về vấn đề dtộc và vấn đề thuộc địa của Lênin – lời giải đáp về con đường giải phóng chon d VN, về vấn đề thuộc địa trong mối quan hệ với phong trào cm thế giới… → Người đã đến với CN Mác – Lênin − 12/1920, Người bỏ phiếu tán thành việc gia nhập Quốc tế CS và tham gia thành lập ĐCS Pháp. ∗ Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị về tư tưởng chính trị và tổ chức cho việc thành lập Đảng − Người viết và gửi các sách báo, tài liệu về VN để truyền bá CN Mác – Lênin và chỉ rõ con đường cm mà nd ta cần đi theo − 6/1925 Người thành lập Hội VN cm Thanh niên ∗ Các tổ chức cộng sản ở VN: 7 Doanthanhhang K45C2 − Đông Dương CS Đảng (6/1929) − An Nam CS Đảng ( mùa thu năm 1929) − Đông Dương CS Liên đoàn (9/1929) II. Hội nghị thành lập Đảng và cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng 1. Hội nghị thành lập Đảng Nội dung hội nghị: − Bỏ mọi thành kiến xung đột cũ, thành thật hợp tác để thống nhất các nhóm cộng sản ở Đông Dương − Định tên Đảng là ĐCS VN − Thảo chính cương và điều lệ sơ lược của Đảng − Định kế hoạch thực hiện việc thống nhất trong nc − Cử một ban TW lâm thời gồm 9 người , trong đó có 2 đại biểu chi bộ cộng sản TQ ở Đông Dương 2. Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng ∗ Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đc tập hợp từ Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt ∗ Nội dung cương lĩnh: − Đường lối chiến lược chung: tư sản dân quyền cm và thổ địa cm để đi tới XH cộng sản − Nhiệm vụ cm: + Chính trị: đánh đổ ĐQCN và bọn PK, làm cho VN hoàn toàn độc lập, lập chính phủ công nông binh, tổ chức quân đội công nông. 8 Doanthanhhang K45C2 + Kinh tế: thủ tiêu các thứ quốc trái, tịch thu toàn bộ sản nghiệp lớn của TBĐQCN để giao cho CP công nông binh quản lý; tịch thu toàn bộ ruộng đất của bọn ĐQCN làm của công chia cho dân cày nghèo, bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo, mở mang CN, NN, thi hành luật ngày làm 8h. + VH - XH: dân chúng đc tự do tổ chức, nam nữ bình, quyền, phổ thông giáo dục theo công nông hoá. − Lực lượng cm: + Thu phục được đông đảo bộ phận dân cày, dựa vào dân cày nghèo làm thổ địa cm + Làm cho các đoàn thể công – nông ( công hội – hợp tác xã) ko nằm dưới quyền và ảnh hưởng của TB quốc gia + Liên lạc với tiểu TS, trí thức, trung nông, thanh niên, tân việt… để kéo họ về phía cm + Với phú nông, trung, tiểu địa chủ và TB An Nam chưa rõ mặt phản CM thì phải lợi dụng, hoăc trung lập họ, bộ phận nào phản CM thì phải đánh đổ − Lãnh đạo cm: + Giai cấp vô sản là lực lượng lãnh đạo cm VN. ĐCS VN là đội tiên phong của giai cấp vô sản, phải thu phục đc đại bộ phận giai cấp mình, lãnh đạo đc dân chúng + Trong khi liên lạc với các giai cấp, phải rất cẩn thận, ko khi nào nhân nhượng 1 chút lợi ích của công – nông mà đi vào con đường thỏa hiệp 3. Ý nghĩa lịch sử ra đời ĐCS và cương lĩnh chính trị đầu tiên ∗ Ý nghĩa thành lập Đảng: − Tạo nên sự thống nhất về tư tưởng, chính trị và hành động của ptrào cm cả nc, hướng tới mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH − Chuẩn bị cho cm VN 1 nhân tố đầu tiên quyết định mọi thắng lợi của cm VN sau này − Đã có cương lĩnh chính trị xác định đúng đắn con đường cm giải phóng dân tộc theo phương hướng cm vô sản 9 Doanthanhhang K45C2 ∗ Ý nghĩa của cương lĩnh chính trị đầu tiên: − Đáp ứng đc nhu cầu cơ bản và cấp bách của cm VN, phù hợp với xu thế − Trở thành ngọn cờ đoàn kết toàn Đảng, toàn dân − Thể hiện sự nhận thức, vận dụng đúng đắn CN Mác – Lênin vào thực tiễn cm VN 10 [...]... Doanthanhhang K45C2 CHƯƠNG III ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP VÀ ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC (1945-1975) I Đường lối xây dựng, bảo vệ chính quyền và kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954) 1 Chủ chương xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng (1945-1946) a Hoàn cảnh nước ta sau Cách mạng Tháng Tám ∗ Khó khăn: − Chính trị: +Miền bắc: 20 vạn quân Tưởng, VN cách mạng đồng minh hội +Miền nam:... tóc ∗ Thuận lợi: − Có Đảng cộng sản Đông Dương dày dạn kinh nghiệm lãnh đạo − Có chính quyền cách mạng là kết quả của cuộc Cách mạng Tháng tám vĩ đại − Được sự ủng hộ nhiệt tình của nhân dân b Chủ trương kháng chiến kiến quốc của Đảng ( Chỉ thị kháng chiến kiến quốc 25/11/1945) − Mục tiêu: vẫn là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, với khẩu hiệu “DT trên hết, TQ trên hết”, nhưng ko phải là giành... hoafbinhf trên thế giới, kể cả nd tiến bộ Pháp ∗ Bài học kinh nghiệm − Đề ra đường lối đúng đắn và quán triệt sâu rộng đường lối đó cho toàn Đảng, toàn dân thực hiện, đó là đường lối chiến tranh nhân dân, kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài dựa vào sức mình là chính − Kết hợp chặt chẽ, đúng đắn nvụ chống đế quốc với nvụ chống phong kiến và xây dựng chế độ DCND, gây mầm mống cho CNXH Trong đó nhiệm vụ... Quán triệt tư tưởng kháng chiến gian khổ và lâu dài, kết hợp đấu tranh quân sự với đấu tranh ngoại giao − Tăng cường công tác xây dựng Đảng, nâng cao sức chiến đấu và hiệu lực lãnh đạo của Đảng trong chtranh II Đường lối kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, thống nhất tổ quốc (1954-1975) 1 Đường lối trong giai đoạn1954 – 1964 a Hoàn cảnh lịch sử của cách mạng Việt Nam sau tháng 7/1954 ∗ Thuận lợi: 25 Doanthanhhang... Nhiệm vụ cách mạng: đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu( đây là nvụ hàng đầu, quan trọng nhất) Vấn đề dân tộc đc giải quyết trong khuôn khổ từng nước Đông Dương Riêng Việt Nam, sau khi giành chính quyền sẽ thành lập 1 chính phủ nd – VNDCCH − Tập hợp lực lương: Lập mặt trận VN độc lập đồng minh (Việt Minh) để tập hợp quần chúng Các tổ chức quần chúng lấy tên “…cứu quốc” − Phương pháp cách mạng: ... nội dung đường lối kháng chiến ∗ Giai đoạn 1945 – 1950: giai đoạn bắt đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp − Đường lối kháng chiến của Đảng được thể hiện trong các văn kiện: +Chỉ thị kháng chiến kiến quốc (25/11/1945) +Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến kháng chiến của Chủ tịch HCM (19/12/1946) +Chỉ thị toàn dân kháng chiến (22/12/1946) của Đảng +Tác phẩm “ Kháng chiến nhất định thắng lợi” của Tổng bí... vũ trang giữa hai phe XHCN và TBCN; Xuất hiện sự bất đồng trong hệ thống XHCN b Quá trình hình thành , nội dung và ý nghĩa của đường lối ∗ Quá trình hình thành và nội dung đường lối  Giai đoạn 7/1954 đến Hội nghị TW lần thứ 15 (1/1959): hình thành quan điểm bước đầu của đường lối kháng chiến chống đế quốc mỹ xâm lược Giai đoạn này có các quyết định quan trọng sau: − Nghị quyết của Bộ chính trị 9/1954... Trung Quốc ngày càng trở nên gay gắt − Tương quan lực lượng giữa ta và địch trở nên bất lợi cho ta 27 Doanthanhhang K45C2 b Quá trình hình thành, nội dung và ý nghĩa của đường lối ∗ Quá trình hình thành và nội dung đường lối  Đường lối kháng chiến của Đảng được thể hiện trong: • Nghị quyết 11 (3/1965) • Nghị quyết 12 (12/1965) − Tính chất: vẫn là cuộc chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới − Tương... triển kinh tế tri thức a Nội dung − Phát triển mạnh các ngành và sản phẩm ktế có giá trị gia tăng cao dựa nhiều vào tri thức, kết hợp sử dụng nguồn vốn tri thức của con người VN với tri thức mới nhất của nhân loại − Coi trọng cả số lượng và chất lượng tăng trưởng kinh tế trong mỗi bước phát triển của đất nc, ở tùng vùng, từng địa phương, tùng dự án ktế xh − Xây dựng cơ cấu ktế hiện đại và hợp lý theo ngành,... chiến chống Pháp − Đường lối kháng chiến của Đảng được thể hiện trong các văn kiện: +Chính cương Đảng lao động VN – đại hội II tháng 2/1951 +Các nghị quyết khác từ 1951 – 1954 − Đối tượng: đế quốc Pháp xâm lược, bọn can thipeej Mĩ và phong kiến tay sai − Nhiệm vụ: đánh đuổi bọn đế quốc xâm lược, giành độc lập và thống nhất thực sự cho dân tộc, xóa bỏ những di tích phong kiến, nửa phong kiến, làm cho người . mạng VN. Đường lối cm của Đảng đc thể hiện qua cương lĩnh, nghị quyết, chỉ thị… − Phân nhóm đường lối: Đường lối cm của Đảng bao gồm: đường lối đối nội và đường lối đối ngoại − Đường lối cm của Đảng. niệm đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam − Đường lối cm của ĐCS VN là hệ thống quan điểm, chủ trương, chính sách về mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp của cách mạng VN. Đường. diện và phong phú: có đường lối chtrị chung xuyên suốt cả quá trình cm, có đường lối cho từng thời kỳ lịch sử, có đường lối vạch ra cho từng lĩnh vực hoạt động − Đường lối có thể thay đổi và