Cơ sở lập trình

LI NÓI U cài t thành công mt thut toán thành chng trình bng ngôn ng lp trình C.. Mt s t khóa thông dng hay dùng trong ngôn ng lp trình C short sizeof static struct switch typedef un

TR
NG I HC PHM VN NG KHOA CÔNG NGH THÔNG TIN

LI NÓI  U

cài t thành công mt thut toán thành ch
ng trình bng ngôn ng lp trình C

Bài gi ng  c biên son và gi ng dy cho sinh viên nm th nht, bc i

ch

C∀ng nhân ây tôi xin chân thành cám
n hi ng chuyên môn khoa Công ngh thông tin, Th.S Hunh Triu V# và Th.S Võ c Lân ã dành thi gian c và

hc tp c∃a sinh viên Khoa Công ngh thông tin - Trng i hc Phm Vn ng

Xin chân thành cám
n quý thy cô, các bn ng nghip !

Qung Ngãi, ngày 25/12/2013

Bài gi
ng C s lp trình -1-

M
c tiêu

K
t thúc chng, sinh viên có th:

khóa, tên và cách t tên, cách ghi li chú thích

Hiu và vn dng c các phép toán, các hàm ã c xây dng cho các

kiu d liu c s: kiu s nguyên, kiu s thc, kiu ký t, kiu boolean

- Không th nh ngha li t khóa

- Các t khóa trong C c vi
t di dng ch thng

Mt s t khóa thông d
ng hay dùng trong ngôn ng lp trình C

short sizeof static struct switch typedef

union usnigned void volatile while asm …

1.1.3 Tên và cách  t tên

Qui tc t tên:

- Tên bao gm dãy các ký t lin nhau nh các ch cái a,…,z, A,… Z, các ch

Bài gi
ng C s lp trình -2-

- Tên không c bt u bng ch s

ký t ti a trong tên ca Turbo C là 32

- Tên không c trùng vi t khóa

- C là ngôn ng lp trình phân bi t ch hoa và ch thng, vì vy tên NGHIEM s! khác vi các tên: Nghiem, nghiem,…

- Không c t tên bng ti
ng Vi t (C xem cách làm ó là sai cú pháp)

- Các ví d v t tên:

+ Mt s tên t úng: Gia_tri, _DX, pi, …

+ Mt s tên t sai: 3X, PI$, Bien 1,

……… Khai báo các bi
n ngoài

………

<Kiu d li u tr v> main() /* chng trình C bt buc phi có hàm main */

{ Khai báo các bi
n cc b, các hng ca hàm main

Các câu l nh thc hi n ca hàm main

return <K
t qu tr v>

}

Bài gi
ng C s lp trình -3-

……… Function prototype /* nh ngha ni dung tng minh ca hàm */

{

Khai báo các bi
n, hng ca hàm

Các câu l nh thc hi n ca hàm

}

……… Nh vy, mt chng trình C thng bao gm các thành phn: các ch∋ tin x lý, các nh ngha: kiu, hng, khai báo bi
n ngoài, các hàm t to, hàm main Trong ó:

Ví d 1.1: #include <stdio.h>

+ #define <Tên hng s> <Giá tr hng> /* nh ngha các hng s */

Ví d 1.2: #define MAX 100

+ typedef <tên kiu c(> <tên kiu mi> /* nh ngha kiu d li u */

Ví d 1.3: typedef int Songuyen;

+ Function prototype /* khai báo nguyên m&u hàm gm tên và tham s */

Trong phn khai báo nguyên m&u hàm, bn ch∋ ra kiu giá tr tr v ca hàm, tên hàm, tham s hình th c ca hàm

Ví d 1.4: Khai báo nguyên m&u hàm tính di n tích hình tròn

float Tinh_dien_tich(float radius);

+ Khai báo các bi
n ngoài (bi
n toàn cc): Là ni khai báo các bi
n có tm tác dng trong c chng trình

Ví d 1.5: int n;

+ Trong chng trình C có th có nhiu hàm, trong ó hàm main là hàm chính, bt buc phi có và các câu l nh c thc hi n tun t t trên xung di V nguyên tc hàm phi tr li mt giá tr cho tên hàm, nhng n
u không mun s dng giá tr tr v, bn có th vi
t nh sau: void main() T khóa void  ch∋ hàm không có giá tr riêng ca nó (t c hàm không mang mt giá tr c th nào khi thc

hi n xong hàm)

+ /* nh ngha ni dung tng minh ca hàm */

Ví d 1.6: )nh ngha ni dung hàm tính di n tích hình tròn vi tham s là radius (bán kính ca hình tròn)

float Tinh_dien_tich(float radius)

#define PI 3.14

printf(“Chao cac ban\n”);

printf(“Hen gap lai\n”);

 Ký t \n là ký t iu khin xung dòng mi

 Phn thân ca chng trình bao gm on chng trình:

main() {

}  getch(); Khi chng trình vi
t ra màn hình 2 câu “Chao cac ban” và

“Hen gap lai” thì dng li cho ngi s dng xem N
u không có l nh này thì chng trình tr∃ v màn hình v#n bn chng trình, ngi s dng s! không xem 

Ví d 1.8: Chng trình tính di n tích hình tròn

Gii

 float R, Dien_tich; Khai báo bi
n R và Dien_tich có kiu s thc

 printf(“Nhap ban kinh R = “); in ra màn hình dòng: Nhap ban kinh R =



c giá tr vào cho ô nh ca bi
n R

 Dòng l nh printf(“Dien tich hinh tron co ban kinh %f là

%f”,R,Dien_tich); In ra giá tr ca bi
n R và bi
n Dien_tich vi qui cách in là s thc

Bài gi
ng C s lp trình -6-

return(dientich);

}

Gi
i thích chng trình ví d 1.9

 #define PI 3.14 )ây là khi ghép nh ngha mt macro Vi nh ngha

 Vi c tính di n tích c thc hi n bng hàm Tinh_dien_tich vi tham s

là radius Nguyên m&u hàm Tinh_dien_tich c khai náo trc hàm main() và nh ngha tng minh ni dung ca hàm ∃ sau hàm main

tính là mt tp hp d li u c hiu là các l nh

Kiu d liu là mt tp hp các giá tr mà mt bin thuc kiu ó có th nhn c và trên ó xác nh mt s phép toán Các kiu d li u này thng c quy nh b∃i ngôn ng lp trình, hay nói cách khác mi ngôn ng lp trình có mt tp các kiu d li u khác nhau Trong các ngôn ng lp trình, mi kiu d li u ch∋ biu di∀n c mt min giá tr xác nh nào ó, s gii hn này là do ph thuc vào kích thc ca vùng nh biu di∀n s ó Vì vy, các thông tin c trng ca mt kiu d li u bao gm:

+ Tên kiu d li u

+ Kích thc vùng nh biu di∀n nó (t c min giá tr)

+ Các phép toán s dng trên kiu d li u ó

1.3.2 Kiu s nguyên

Là tp hp các s nguyên có th biu di∀n c trong máy tính và c nh ngha vi mt s t khóa Mi t khóa tng ng vi mt kiu s nguyên có di

Bài gi
ng C s lp trình -7-

byte

Bng các t khóa s nguyên và phm vi biu din

Character char 1 -128 +127

Short Integer short 2 -32768…+32767

Unsigned character unsigned char 1 0…255

Unsigned Integer unsigned int 2 0 65535

Unsigned Short Integer unsigned short 2 0 65535

Long Integer long 4 -2147483648…

+2147483647 Unsigned Long Integer Unsigned long 0… 4294967295

Lu ý: Kiu char thc cht là kiu ký t, song C cho phép dùng các ký t

dng nh là s nguyên (ch mã ASCII tng ng ca ký t ó) nhng khi tính toán trong biu th c ký t thì nó c hiu là ký t ây chính là s m!m d∀o ca ngôn ng lp trình C

Bng lit kê các phép tính s hc i vi kiu s nguyên

) kh∃i to mt bi
n có kiu nguyên ta vi
t:

int i; i = 10; Ho c vi
t int i = 10;

Bài gi
ng C s lp trình -8-

Hng s nguyên có nh kiu trc: ) ghi hng s nguyên vi kiu nh trc bn ghi thêm mt ký t vào cui dãy s: L cho kiu long, U cho kiu Unsigned Integer, UL cho kiu Unsigned Long

Ví d 1.11: 20000U là hng s nguyên theo kiu Unsigned Integer;

+ Ngoài cách vi
t theo dng s thp phân, C còn quy c cho phép vi
t s nguyên di dng s Hecxa, ký t bt u 0x ho ... iu khin xung dòng mi

 Phn thân ca chng trình bao gm on chng trình:

main() {

}  getch(); Khi chng trình vi
t hình câu “Chao cac ban”

“Hen gap lai”... cho ngi s dng xem N
u khơng có l nh chng trình tr∃ v hình v#n bn chng trình, ngi s dng s! khơng xem 

Ví d 1.8: Chng trình tính di n tích hình trịn

Gii... kiu d li u thng c quy nh b∃i ngơn ng lp trình, hay nói cách khác mi ngơn ng lp trình có mt tp kiu d li u khác Trong ngôn ng lp trình, mi kiu d li u ch∋ biu di∀n c mt min