Vincent Willem van Gogh (sinh ngày 30 tháng 3 năm 1853, mất ngày 29 tháng 7 năm 1890), thường được biết đến với tên Vincent van Gogh ([ˈvɪnsɛnt vɑn ˈɣɔx] (trợ giúp•chi tiết)) là một danh hoạ Hà Lan th[.]
Trang 1VINCENT WILLEM VAN GOGH
Trang 2MUC LUC
1 Nhưng net chinh
2 Thời niên thiếu (1853-1869)
3 Buôn bán tranh và truyền giáo (1869-1878)
f Arles (tháng 2 năm 1888–tháng 5 năm 1889)
g Saint-Rémy (tháng 5 năm 1889–tháng 5 năm 1890) h Oise (tháng 5 đến tháng 7 năm 1890)
Trang 31 Nhưng net chinh
Vincent Willem van Gogh (sinh ngày 30 tháng 3 năm 1853, mấtngày 29 tháng 7 năm 1890), thường được biết đến với tên Vincent van Gogh ([ˈvɪnsɛnt vɑn ˈɣɔx] là một danh hoạ Hà Lan thuộc trườngphái hậu ấn tượng[1] Nhiều bức tranh của ông nằm trong số nhữngtác phẩm nổi tiếng nhất, được yêu thích nhất và cũng đắt nhất trênthế giới Van Gogh là nghệ sĩ tiên phong của trường phái biểu hiện
và có ảnh hưởng rất lớn tới mỹ thuật hiện đại, đặc biệt là tới trườngphái dã thú (Fauvism) và trường phái biểu hiện tại Đức
Thời thanh niên, Van Gogh làm việc trong một công ty buôn bántranh, sau đó là giáo viên và nhà truyền giáo tại một vùng mỏ nghèo.Ông thực sự trở thành họa sĩ từ năm 1880 khi đã 27 tuổi Thoạt đầu,Van Gogh chỉ sử dụng các gam màu tối, chỉ đến khi được tiếp xúcvới trường phái ấn tượng (Impressionism) và Tân ấn tượng (Neo- Impressionism) ở Paris, ông mới bắt đầu thay đổi phong cách vẽcủa mình Trong thời gian ở Arles miền Nam nước Pháp, Van Goghkết hợp các màu sắc tươi sáng của hai chủ nghĩa này với phongcách vẽ của mình để tạo nên các bức tranh có phong cách rất riêng.Chỉ trong 10 năm cuối đời, họa sĩ đã sáng tác hơn 2000 tác phẩm,trong đó có khoảng 900 bức họa hoàn chỉnh và 1100 bức vẽ hoặcphác thảo Phần lớn các tác phẩm nổi tiếng nhất của Van Goghđược sáng tác vào hai năm cuối đời, thời gian ông lâm vào khủnghoảng tinh thần tới mức tự cắt bên tai trái vì tình bạn tan vỡ với họa
sĩ Paul Gauguin Sau đó Van Gogh liên tục phải chịu đựng các cơnsuy nhược thần kinh và cuối cùng ông đã tự kết liễu đời mình
Người quan trọng nhất trong cuộc đời Van Gogh là em trai ông,Theo, người đã luôn lo lắng và hỗ trợ tài chính cho Van Gogh Tìnhanh em giữa Vincent và Theo đã được ghi lại qua rất nhiều lá thư họtrao đổi kể từ tháng 8 năm 1872
Trang 42 Thời niên thiếu (1853-1869)
Vincent van Gogh sinh năm 1853 tại Groot-Zundert, một làng nhỏgần thành phố Breda thuộc tỉnh Bắc Brabant phía Nam Hà Lan[2].Ông là con trai của bà Anna Cornelia Carbentus và ông Theodorusvan Gogh, một giáo sĩ của Giáo hội cải cách Hà Lan Van Goghđược đặt tên giống với ông nội và người anh cả đã chết non trước
đó một năm Có ý kiến[3]cho rằng việc có tên trùng với tên ngườianh chết sớm đã có ảnh hưởng tâm lý sâu sắc tới người họa sĩ trẻ
và những tác phẩm của ông, tiêu biểu là các bức chân dung haingười đàn ông Thực ra thì việc sử dụng tên Vincent là phổ biếntrong dòng họ Van Gogh, ông nội của họa sĩ cũng tên là Vincent vanGogh (1789-1874), một người tốt nghiệp khoa thần học tại Đại họcLeiden và có sáu người con, trong đó ba người làm nghề buôn bántranh, bao gồm một Vincent khác, người thường được nhắc đếntrong các bức thư của Van Gogh như là "chú Cent" Dòng họ VanGogh vốn là một dòng họ chuyên hành nghề buôn bán tranh hoặclàm các công việc có liên quan đến nghệ thuật Khi Van Gogh lênbốn thì người em trai của ông, Theodorus (Theo) ra đời ngày 1tháng 5 năm 1857 Ông còn có một người em trai khác là Cor và bangười em gái là Elizabeth, Anna và Wil Khi còn bé, Van Gogh làmột đứa trẻ trầm tính, ít nói và sâu sắc Năm 1860 ông theo học ởtrường làng Zundert đến năm 1861 thì bắt đầu học ở nhà cùng emgái Anna dưới sự hướng dẫn của một nữ gia sư Năm 1864, VanGogh lên Zevenbergen để vào học tại một trường nội trú, ông cảmthấy rất đau khổ vì phải xa gia đình và vẫn còn nhắc đến nỗi buồnnày kể cả khi đã trưởng thành Ngày 15 tháng 9 năm 1866, VanGogh vào học tại trường Willem II College tại thành phố Tilburg, tạiđây ông được học vẽ dưới sự hướng dẫn của Constantijn C.Huysmans, một họa sĩ đã có đôi chút thành công ở Paris Tháng 3năm 1868, Van Gogh bất ngờ bỏ học để quay về nhà Về sau ôngnhắc lại thời niên thiếu của mình như một giai đoạn u tối, lạnh lẽo vàcằn cỗi[4]
Trang 53 Buôn bán tranh và truyền giáo (1869-1878)
Tháng 7 năm 1869, ở tuổi 15, Van Gogh bắt đầu nghề buôn bántranh tại công ty Goupil & Cie ở Den Haag, đến tháng 6 năm 1873ông được phái đến London Trong thời gian ở thành phố này ông trọtại số 87 đường Hackford, Brixton[5] Đây là thời gian vui vẻ của VanGogh khi ông thành công trong việc buôn bán và đã có thể kiếmnhiều tiền hơn cha mình dù mới ở tuổi 20, vợ của Theo sau này đãnhận xét rằng đây có lẽ là giai đoạn hạnh phúc nhất trong cuộc đờiVincent[6] Ông còn có tình cảm với cô Eugénie Loyer, con gái của
bà chủ nhà trọ[6]nhưng khi Van Gogh bày tỏ tình cảm với cô thì lại bịEugénie từ chối với lí do cô đã hẹn hò với một người khác Vincentvan Gogh bắt đầu trở nên cô độc và sùng đạo
Sau khi được bố và chú gửi đến Paris, Van Gogh bắt đầu biểu lộ
sự không hài lòng với việc coi nghệ thuật chỉ là những món hàng vàbộc lộ quan điểm của mình với khách hàng Vì thế đến ngày 1 tháng
4 năm 1876, Van Gogh quyết định chấm dứt công việc buôn bántranh
Tình cảm tôn giáo của Van Gogh bắt đầu phát triển tới mức ôngnghĩ rằng mình đã tìm được thiên hướng thực sự cho cuộc đời, ôngtrở lại Anh làm việc không công, đầu tiên là giáo viên thay thế tạimột trường nội trú nhỏ nhìn ra cảng Ramsgate nơi ông đã thực hiệnvài bức ký họa Sau khi ngôi trường chuyển về Isleworth, Middlesex,Vincent cũng chuyển đi cùng nhưng rồi nhanh chóng bỏ nghề giáoviên để trở thành trợ tá cho một giáo sĩ của Phong trào Giám Lý vớimục đích đưa sách phúc âm đến khắp nơi Vào Giáng sinh năm
1876, Van Gogh trở về nhà và làm việc cho một hiệu sách ởDordrecht trong vòng sáu tháng, ông dành phần lớn thời gian để vẽnguệch ngoạc hoặc dịch Kinh thánh sang tiếng Anh, tiếng Pháp vàtiếng Đức[7] Bạn cùng phòng của Vincent trong thời kỳ này là mộtgiáo viên trẻ tên là Görlitz, ông này về sau đã nhận xét rằng Vincent
ăn uống rất đạm bạc và thường thích ăn chay[8] Trong một cố gắng
Trang 6giúp đỡ nguyện vọng trở thành mục sư của Van Gogh, gia đình ônggửi Van Gogh tới Amsterdam tháng 5 năm 1877 Tại thành phố nàyông sống cùng người chú Jan van Gogh, một phó đô đốc hảiquân[9], và học ôn để thi vào khoa Thần học dưới sự hướng dẫn củaJohannes Stricker, một nhà thần học có tiếng tăm Tuy vậy Vincentvẫn trượt kì thi đầu vào và ông rời khỏi nhà chú Jan tháng 7 năm
1878 để học một khóa ba tháng tại trường truyền giáo đạo Tin Lành(Vlaamsche Opleidingsschool) tại Laeken, gần Brussels
Trang 74 Borinage và Brussels 1880)
(1879-Tháng 1 năm 1879, Van Gogh được giao chức vụ người truyềngiáo tạm thời tại một làng ở Petit Wasmes[10][11]thuộc vùng mỏ thanBorinage của Bỉ với nhiệm vụ đem lại niềm tin tôn giáo cho nhữngngười có lẽ là bất hạnh và tuyệt vọng nhất châu Âu Vincent đã lựachọn cuộc sống giống như những con chiên của ông để chia sẻ sựkhó khăn với họ, ông ngủ trên chiếc nệm rơm trong một túp lều nhỏphía sau căn nhà của người làm bánh mỳ đã cho ông tá túc[6] Tuyvậy những người quản lý giáo phận cuối cùng lại thải hồi ông vì lý
do "hạ thấp phẩm cách của một giáo sĩ" vì đã chọn cách sống nghèokhổ như vậy
Van Gogh chuyển về Brussels rồi lại đến làng Cuesmes ởBorinage trước khi phải quay về "nhà" ở Etten dưới sức ép của giađình Ông ở đây cho đến tháng 3 năm 1880 Trong thời gian nàynhiều mâu thuẫn đã nảy sinh giữa Vincent và cha, cha của họa sĩthậm chí còn yêu cầu ông phải vào một nhà thương điên[12] tạiGeel[13] Cuối cùng Vincent phải trốn về Cuesmes nơi ông trọ tronggia đình người thợ mỏ Charles Decrucq[14]cho đến tháng 10 Càngngày ông càng cảm thấy hứng thú với những con người bìnhthường và cảnh vật xung quanh mình và bắt đầu ghi lại những hìnhảnh đó bằng những bức vẽ Năm 1880, theo đề nghị của người emtrai Theo, Vincent bắt đầu theo nghiệp hội họa một cách nghiêmchỉnh Mùa thu năm 1880, ông đến Bruxelles để theo học họa sĩ HàLan nổi tiếng Willem Roelofs, người đã thuyết phục Van Gogh thivào Trường mỹ thuật Hoàng gia Tại đó họa sĩ không chỉ được học
về giải phẫu, mà còn biết thêm những quy tắc chuẩn trong việc dựnghình và phối cảnh
Trang 85 Sự nghiệp a Etten (1881)
Tháng 4 năm 1881, Van Gogh tới sống tại vùng đồng quê cùnggia đình ở Etten và tiếp tục vẽ, ông thường lấy những người hàngxóm làm mẫu cho mình Trong suốt mùa hè, họa sĩ dành phần lớnthời gian đi dạo và nói chuyện với người chị họ Kee Vos-Stricker vàJohannes Stricker[9] Kee hơn Vincent bảy tuổi và đã có một đứacon trai tám tuổi, tuy vậy ông vẫn tìm cách cầu hôn và bị từ chốithẳng thừng: "Không, không bao giờ, không bao giờ" (tiếng Hà Lan:
niet, nooit, nimmer)[15] Cuối năm 1881 ông đến Amsterdam để xingặp Kee nhưng một lần nữa bị từ chối[16] Trong tuyệt vọng, ngườihọa sĩ đã giơ bàn tay trái hơ lên ngọn lửa đèn và nói: "Hãy cho tôinhìn thấy cô ấy chỉ trong thời gian tôi có thể để tay trên ngọn lửanày"[16] Bố của Van Gogh và cả Stricker phản đối quyết liệt ý địnhcưới Kee của ông và quyết định cắt trợ giúp tài chính Đến Giángsinh thì họa sĩ quyết định rời nhà đi Den Haag[17]
Trang 9b Drenthe và Den Haag (1881– 1883)
Tháng 1 năm 1882, Van Gogh đến Den Haag và sống với người
họ hàng Anton Mauve, một họa sĩ và cũng là người khuyến khíchVincent tiếp tục nghề vẽ Tuy vậy quan hệ của hai người nhanhchóng trở nên lạnh nhạt, có lẽ vì Mauve phát hiện ra việc Vincent đilại như vợ chồng với một cô gái điếm nghiện rượu tên là ClasinaMaria Hoornik (thường được biết đến với tên Sien)[7] Sien đã cómột đứa con gái 5 tuổi và cô ta cũng đang mang thai trong lúc làmquen với Vincent Ngày 2 tháng 7, Sien sinh thêm một bé trai lấy tên
là Willem Khi cha của Van Gogh phát hiện ra mối quan hệ này, ông
đã liên tục gây sức ép buộc con mình phải bỏ cô gái điếm và hai concủa cô ta Tuy vậy họa sĩ vẫn tiếp tục sống với Sien
Một người chú khác của Van Gogh là Cornelis, cũng là một nhàbuôn tranh, đã đặt hàng họa sĩ 20 bức vẽ mực về Den Haag, chúngđược hoàn thành vào cuối tháng 5[18] Tháng 6 năm 1883, Van Goghphải nằm viện ba tuần vì mắc bệnh lậu[19] Đến mùa hè, họa sĩ bắtđầu sáng tác bằng sơn dầu
Mùa thu năm 1883, sau một năm chung sống với Sien, Van Gogh bỏ
cô và hai đứa trẻ Có thể vì thiếu tiền nên Sien buộc phải quay trở lạinghề mãi dâm, cuộc sống của hai người trở nên ít hạnh phúc hơn
và Vincent cảm thấy nó không thể phù hợp cho sự phát triển về mặtnghệ thuật của mình Sau khi ông bỏ đi, Sien trao đứa con gái cho
mẹ cô, còn cậu bé Willem được gửi cho anh trai Sien, còn bản thân
cô rời đến Delft và sau đó là Antwerp[6] Sau này, Willem còn nhớđược rằng trong lần cậu được thăm mẹ ở Rotterdam năm lên 12tuổi, khi bác của cậu cố khuyên Sien lấy chồng để Willem có cha,
mẹ cậu đã trả lời rằng: "Nhưng em biết cha của nó là ai Cha của nó
là một họa sĩ em từng chung sống cách đây gần 20 năm ở Den Haag Tên anh ấy là Van Gogh"[6] Năm 1904 Sien gieo mình xuốngsông Scheldt tự vẫn[6]
Sau khi rời Den Haag, Van Gogh chuyển tới tỉnh Drenthe ở phía Bắc
Trang 10Hà Lan, ông sống một mình ở đây đến tháng 12 thì chuyển về sốngvới bố mẹ lúc này đang ở Nuenen, Bắc Brabant.
Trang 11c Nuenen (1883–1885)
Tại Nuenen, Van Gogh tập trung hết sức lực vào việc sáng tác.Mùa thu năm 1884, con một người hàng xóm của họa sĩ là MargotBegemann, một cô gái hơn Vincent tới 10 tuổi, đã phải lòng ông vàVincent cũng đáp lại tình cảm này Hai người đã hứa hôn với nhaunhưng chịu sự phản đối của cả hai gia đình Sau đó Margot cố tự tửbằng strychnine và Van Gogh phải vội đưa cô đến bệnh viện[6]
Ngày 26 tháng 3 năm 1885, cha của Van Gogh qua đời sau một cơnđột quỵ, cái chết này đã gây ra nỗi buồn sâu sắc trong lòng họa sĩ.Cùng lúc đó, giới nghệ thuật ở Paris lần đầu tiên đã quan tâm tớicác tác phẩm của Van Gogh, và chính họa sĩ trong mùa xuân năm
1885 đã hoàn thành tác phẩm được coi là sáng tác chính đầu taycủa ông, bức Những người ăn khoai (tiếng Hà Lan: De Aardappeleters) Tháng 8 cùng năm, các tác phẩm của Van Gogh
lần đầu tiên được triển lãm tại Den Haag Tháng 9, họa sĩ bị buộc tội
đã làm một trong những mẫu của mình có thai, và mặc dù về saungười này đã thừa nhận cha của đứa trẻ không phải là VanGogh[6]nhưng vị giáo sĩ của làng đã cấm dân làng không được tiếptục làm mẫu cho Van Gogh
Trong thời gian ở Nuenen, màu sắc ưa thích của Van Gogh là cáctông màu đất, đặc biệt là màu nâu tối, ông không cho thấy sự pháttriển cách dùng màu tươi sáng, phong cách xuất hiện ở các tácphẩm xuất sắc nhất của ông sau này Khi Vincent phàn nàn với Theokhi cho rằng em trai đã không làm hết sức để có thể bán tranh củamình ở Paris, Theo đã trả lời rằng các tác phẩm của Van Gogh quá
u tối và nằm ngoài phong cách phổ biến thời đó là các bức họa tươivui của các họa sĩ theo trường phái Ấn tượng Làm việc hai năm ởNueen, họa sĩ đã sáng tác rất nhiều bức vẽ và màu nước, ngoài racòn có gần 200 bức họa hoàn chỉnh
Trang 12d Antwerp (1885–1886)
Tháng 11 năm 1885 Van Gogh chuyển tới Antwerp và thuê mộtcăn buồng nhỏ phía trên một cửa hiệu bán tranh ở phố Rue desImages[7] Họa sĩ có rất ít tiền và ăn uống đạm bạc, ông dành phầnlớn số tiền Theo gửi cho để mua vật liệu sáng tác và trả tiền chongười mẫu Bánh mỳ, cà phê và thuốc lá là những thứ Vincent dùngthường xuyên nhất Tháng 2 năm 1886, Van Gogh viết thư cho Theo
kể lại chuyện ông nhớ mình được ăn thịt nóng lần cuối là từ tháng 5năm trước đó và hàm răng của họa sĩ bắt đầu yếu dần gây ra nhiềuđau đớn[7]
Ngoài thời gian sáng tác, Van Gogh nghiên cứu thêm về lý thuyếtmàu sắc và đi chiêm ngưỡng các tác phẩm tại bảo tàng thành phố,đặc biệt là các bức tranh của Peter Paul Rubens, những tác phẩm
đã khích lệ họa sĩ trong việc dùng các màu sắc tươi sáng hơn nhưmàu son, màu xanh cô ban và màu xanh lục Ông cũng mua một sốbức tranh khắc gỗ của Nhật Bản (Ukiyo-e) và sử dụng nó làm nền
cho một số tác phẩm của mình[20] Trong thời gian này ông cũng bắtđầu nghiện rượu absinthe[7]và còn phải chữa bệnh (rất có thể làgiang mai[21][6]) dưới sự điều trị của bác sĩ Cavenaile
Tháng 1 năm 1886, Van Gogh trúng tuyển vào Trường Mỹ thuậtAntwerp ( Ecole des Beaux-Arts d'Antwerp) Trong phần lớn tháng 2họa sĩ bị ốm, phần lớn là do lao lực, ăn uống kém và hút quá nhiềuthuốc
Trang 13e Paris (1886–1888)
Tháng 3 năm 1886, họa sĩ chuyển tới Paris để học tại xưởng vẽcủa Fernand Cormon Ban đầu ông và Theo ở tại đường Rue Lavaltrong khu đồi Montmartre Đến tháng 6 thì hai anh em chuyển vềmột căn hộ rộng hơn ở số 54 phố Rue Lepic, nằm ở phía trên đồi Vìthời gian này hai anh em ở gần nhau, các bức thư liên lạc giữa haingười không còn và người ta không biết rõ những hoạt động củahọa sĩ trong thời gian ông ở Paris Vincent làm việc vài tháng trongxưởng vẽ của Cormon nơi ông thường tiếp xúc với họa sĩ người ÚcJohn Peter Russell cũng như hai họa sĩ người Pháp là ÉmileBernard và đặc biệt là Henri de Toulouse-Lautrec
Trong thời gian này ở Paris, không khó để chiêm ngưỡng và nghiêncứu tác phẩm của các họa sĩ theo trường phái Ấn tượng Ví dụ năm
1886, hai triển lãm lớn của các họa sĩ tiên phong trong trường pháinày đã được tổ chức ở thủ đô nước Pháp, đó là Triển lãm lần thứ 8
và cuối cùng của các họa sĩ Ấn tượng và Triển lãm của các họa sĩ
độc lập (Artistes Indépendants) Trong hai cuộc trưng bày này, lần
đầu tiên chủ nghĩa Tân ấn tượng (NeoImpressionism) ra mắt côngchúng với các bức tranh của Georges Seurat và Paul Signac Bảnthân Theo van Gogh cũng buôn bán rất nhiều bức tranh thuộctrường phái Ấn tượng của các họa sĩ nổi danh như Claude Monet,Alfred Sisley, Edgar Degas và Camille Pissarro, tuy vậy Vincent rõràng là gặp khó khăn trong việc nắm bắt tinh thần của các tác phẩmđang được ưa chuộng này Bắt đầu có những mâu thuẫn giữa haianh em và đến cuối năm 1886 thì hai người bắt đầu sống riêngnhưng rồi lại nhanh chóng làm lành vào mùa xuân năm 1887
Sau đó Van Gogh đến Asnières và làm quen với Paul Signac Tạiđây Vincent cùng người bạn của ông là Emile Bernard đã thửnghiệm một số bức tranh theo trường phái Điểm họa ("pointillé").
Tháng 11 năm 1887, Theo và Vincent đã gặp và kết bạn với họa sĩPaul Gauguin, người vừa mới quay lại Paris sau thời gian sống ởnước ngoài[22] Cuối năm này, Van Gogh đã tổ chức một buổi triểnlãm chung với Bernard, Anquetin và Toulouse-Lautrec ở nhà hàngRestaurant du Chalet trên đồi Montmartre Tại buổi triển lãm này,