Bai giang Nhung van de doi moi ND 07 CP 07 2003 Un Chuyển sang Book bởi XanhXanh tháng 8 2007 Người soạn LÊ VĂN THỊNH NHỮNG ĐIỂM MỚI TRONG QUY CHẾ QUẢN LÝ ĐẦU TƯ VÀ XÂY DỰNG BAN HÀNH KÈM THEO NGHỊ ĐỊN[.]
Trang 1Chuyển sang Book bởi XanhXanh tháng 8-2007
Người soạn : LÊ VĂN THỊNH NHỮNG ĐIỂM MỚI TRONG QUY CHẾ QUẢN
LÝ ĐẦU TƯ VÀ XÂY DỰNG BAN HÀNH KÈM
THEO NGHỊ ĐỊNH 07/2003/NĐ-CP
về sửa đổi bổ sung một số điều của Quy chế quản lý
đầu tư và xây dựng ban hành kèm theo NĐ 52/1999/NĐ-CP
và Nghị định 12/2000/NĐ-CP của Chính phủ
1 Các quyết định đầu tư dự án của tất cả các
thành phần kinh tế trước hết phải tuân thủ quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xã hội vùng, lãnh thổ, quy hoạch phát triển ngành và quy hoạch xây dựng đã được duyệt ( điểm c khoản 3 Điều 1 ).
Thực hiện nguyên tắc này nhằm khắc phục cơ bảntình trạng đầu tư tràn lan, theo phong trào, chồng chéo,thiếu đồng bộ dẫn đến tình trạng lãng phí vốn đầu tư thuộccác ngành, các cấp, các thành phần kinh tế
Trường hợp các dự án không nằm trong quy hoạchđược cấp có thẩm quyền phê duyệt nói trên các chủ đầu tưphải thực hiện những thủ tục khắt khe hơn như:
- Đối với các dự án thuộc vốn ngân sách nhà nướcphải được sự phê chuẩn của cấp phê duyệt quy hoạch hoặcphải có văn bản phê duyệt chủ trương đầu tư ( điểm bkhoản 4 Điều 1 ):
+ Đối với các dự án nhóm A chưa có trong quy hoạchphát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành, quyhoạch xây dựng được duyệt hoặc chưa có văn bản quyết
Trang 2định chủ trương đầu tư của cấp có thẩm quyền thì trướckhi lập báo cáo nghiên cứu khả thi phải được Thủ tướngChính phủ xem xét, thông qua báo cáo nghiên cứu tiền khảthi và cho phép đầu tư.
+ Đối với các dự án nhóm B chưa có trong quy hoạchđược duyệt thì trước khi lập báo cáo nghiên cứu khả thiphải có ý kiến đồng ý bằng văn bản của người có thẩmquyền phê duyệt quy hoạch
- Đối với các dự án thuộc nhóm A,B sử dụng vốn tíndụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn tín dụng do Nhànước bảo lãnh, vốn đầu tư của các doanh nghiệp và cácnguồn vốn khác nếu chưa có trong quy hoạch được duyệtcũng phải áp dụng theo nguyên tắc trên ( khoản 5 Điều 1 )
2 Tiếp tục thực hiện cải cách thủ tục hành chính, tăng cường quyền hạn và trách nhiệm cho các ngành, các cấp; chủ đầu tư , doanh nghiệp trong việc quyết định đầu tư các dự án thuộc quyền quản lý và khai thác sử dụng.
2.1 Đối với các dự án thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước ( khoản 4 Điều 1).
a) Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư các dự ánquan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trươngđầu tư Hội đồng thẩm định nhà nước về các dự án đầu tư
tổ chức thẩm định dự án trình Thủ tướng Chính phủ quyếtđịnh đầu tư ( thay vì Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu
tư tất cả các dự án nhóm A sử dụng các nguồn vốn nhànước trước đây bao gồm các vốn ngân sách nhà nước, vốn
Trang 3tín dụng có bảo lãnh và vốn đầu tư phát triển của Nhànước, vốn đầu tư phát triển của các doanh nghiệp nhànước).
b) Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quanthuộc Chính phủ, cơ quan quản lý tài chính của Trungương Đảng, cơ quan Trung ương của tổ chức chính trị - xãhội (được xác định trong Luật Ngân sách Nhà nước), Chủtịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định đầu tư các dự ánnhóm A ( thay vì chỉ được quyền quyết định các dự ánthuộc nhóm B, C như trước đây) , nhưng với điều kiện các
dự án đã có trong quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội,quy hoạch phát triển ngành được duyệt hoặc đã có quyếtđịnh chủ trương đầu tư bằng văn bản của cấp có thẩmquyền, sau khi được Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư(thay vì Thủ tướng ra quyết định đầu tư như trước đây)
Trước khi ra quyết định đầu tư các dự án nhóm A nóitrên, người có thẩm quyền quýet định đầu tư tổ chức thẩmtra ( phải là thẩm định) có trách nhiệm lấy ý kiến bằngvăn bản của Bộ quản lý ngành, Bộ Kế hoạch Đầu tư , BộXây dựng (nếu là dự án xây dựng), Bộ Tài chính và các
Bộ ngành, địa phương có liên quan đến dự án (nếu có) đểbáo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư Trườnghợp dự án nhóm A sử dụng vốn ngân sách địa phươngphải đưa ra Hội đồng nhân dân thảo luận, quyết định vàcông bố công khai
Đối với các dự án nhóm B, C sử dụng vốn ngân sáchnhà nước Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ
Trang 4quan thuộc Chính phủ, cơ quan quản lý tài chính củaTrung ương Đảng, cơ quan Trung ương của tổ chức chínhtrị - xã hội (được xác định trong Luật Ngân sách Nhànước), Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định đầu
tư hoặc ủy quyền quyết định đầu tư nhưng phải tuân thủphù hợp với quy hoạch được duyệt Riêng đối với các dự
án nhóm C, cơ quan quyết định đầu tư phải bảo đảm cânđối vốn đầu tư để thực hiện dự án không quá 2 năm nhằmtránh phân tán vốn
Điểm phân cấp mới lần này Nghị định cho phép Chủ
tịch ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp xã được quyết định đầu tư các dự án trong phạm vi ngân sách của địa phương mình (bao gồm cả các khoản bổ sung từ ngân sách cấp trên) có mức vốn đầu tư dưới 03 tỷ đồng (đối với cấp huyện) và dưới 01 tỷ đồng (đối với cấp xã) tùy theo điều
kiện cụ thể của từng địa phương do ủy ban nhân dân cấptỉnh quy định cụ thể trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch pháttriển kinh tế - xã hội của địa phương đã được cấp có thẩmquyền phê duyệt và năng lực thực hiện của các đối tượngđược phân cấp
Trước khi quyết định đầu tư, ủy ban nhân dân cấphuyện, cấp xã có trách nhiệm lấy ý kiến các tổ chứcchuyên môn đủ năng lực (kể cả các tổ chức tư vấn) đểthẩm định dự án Việc quản lý thực hiện dự án phải theođúng quy định của pháp luật
Đối với các dự án ở cấp xã sử dụng vốn ngân sáchnhà nước đầu tư và xây dựng các công trình hạ tầng kỹ
Trang 5thuật và hạ tầng xã hội sau khi được Hội đồng nhân dâncấp xã thông qua phải được ủy ban nhân dân cấp huyệnchấp thuận về mục tiêu đầu tư và quy hoạch Nếu đầu tư từnguồn vốn đóng góp của dân, ủy ban nhân dân cấp xã chịutrách nhiệm tổ chức thực hiện đầu tư và xây dựng theoQuy chế tổ chức huy động, quản lý và sử dụng các khoảnđóng góp tự nguyện của nhân dân để xây dựng cơ sở hạtầng của các xã, thị trấn ban hành kèm theo Nghị định số24/1999/NĐ-CP ngày 16 tháng 4 năm 1999 của Chínhphủ
2.2 Đối với các dự án sử dụng vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn tín dụng do Nhà nước bảo lãnh ( khoản 5 Điều 1).
Các dự án quan trọng quốc gia thuộc nhóm A cũng ápdụng như các dự án thuộc vốn ngân sách Thủ tướngChính phủ quyết định đầu tư các dự án quan trọng quốcgia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư Hội đồngthẩm định nhà nước về các dự án đầu tư tổ chức thẩm định
dự án trình Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư
Các dự án còn lại thuộc nhóm A, B, C do doanh
nghiệp đầu tư thì doanh nghiệp tự thẩm đinh dự án, tự
quyết định đầu tư, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật nhưng vẫn phải phù hợp với quy hoạch được duyệt như trên Riêng dự án nhóm A trước khi quyết định đầu tư phải được Thủ tường Chính phủ cho phép đầu tư Đây là một
trong những sửa đổi bổ sung rất quan trọng - Trao trọntrách nhiệm quyết định đầu tư và trách nhiệm hiệu quả đầu
Trang 6tư và hoàn trả nợ vay cho chủ đầu tư bất kể là Tổng Công
ty 90, 91 hay Công ty độc lập bao gồm cả các dự án nhóm
A trước đây do Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư vàHội đồng quản trị Tổng công ty 91 trước đây chỉ đượcquyền quyết định đầu tư nhóm B, C , Hội đồng quản trị 90chỉ được quyết định đầu tư nhóm C và như vậy vô hìnhchung đã kéo theo trách nhiệm của các cấp quản lý nhànước từ Thủ tướng Chính phủ, các bộ, UBND tỉnh đốivới hiệu quả đầu tư của các dự án này
Bộ quản lý ngành, ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chứcthẩm tra ( phải là thẩm định) báo cáo nghiên cứu khả thi
dự án nhóm A của doanh nghiệp thuộc quyền quản lý và
có trách nhiệm lấy ý kiến bằng văn bản của Bộ Kế hoạch
và Đầu tư, Bộ Xây dựng (đối với các dự án đầu tư xâydựng), Bộ Tài chính và các Bộ, ngành, địa phương có liênquan đến dự án để tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủcho phép đầu tư
Với quy định mới, từ nay các cấp quản lý nhà nướcnói trên sẽ tập trung vào nhiệm vụ quản lý nhà nước nhưxây dựng quy hoạch phát triển kinh tế –xã hội,quy hoạchphát triển ngành, quy hoạch xây dựng và thực hiện chứcnăng kiểm tra kiểm soát việc thực thi của các chủ đầu tư làcác doanh nghiệp phải theo đúng luật pháp và quy hoạchđược duyệt ( thông qua việc các bộ quản lý ngành và Uỷban nhân dân các tỉnh tổ chức thẩm tra báo cáo nghiên cứukhả thi các dự án nhóm A của các doanh nghiệp thuộcquyền quản giám sát và đánh giá đầu tư các dự án );
Trang 7Thực hiện một bước đột phá để tách quản lý nhà nướckhỏi quản lý sản xuất kỉnh doanh của các doanh nghiệp.
Cũng từ nay đối với các dự án thuộc nguồn vốn nàyquan hệ của các doanh nghiệp nhà nước với bộ chủ quản
sẽ được thay thế bằng quan hệ mới giữa tổ chức cho vay(Quỹ hỗ trợ đầu tư , các ngân hàng thương mại) với người
đi vay (các chủ đầu tư , doanh nghiệp thuộc các thànhphần kinh tế) dựa trên cơ sở các dự án đầu tư phải có hiệuquả mà cụ thể là có khả năng hoàn vốn và có lãi theo quyđịnh của tổ chức cho vay; Còn trách nhiệm các cấp quản
lý nhà nước từ Thủ tướng Chính phủ, các bộ ngành đếncác chính quyền địa phương chỉ thực thi quyền cho phépđầu tư các dự án theo quy hoạch, kế hoạch được phê duyệtđối với mọi dự án không kể dự án đó thuộc thành phầnkinh tế nào, như vậy sẽ tạo ra một “sân chơi ” bình đẳnggiữa các dự án với các chủ đầu tư thuộc mọi thành phầnkinh tế
Nghị định cũng cho phép, tùy theo điều kiện cụ thểcủa các doanh nghiệp, người có thẩm quyền quyết địnhđầu tư được phép ủy quyền cho Giám đốc đơn vị trựcthuộc quyết định đầu tư các dự án nhóm B, C Người ủyquyền phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về sự ủyquyền của mình Người được ủy quyền phải chịu tráchnhiệm về quyết định của mình trước pháp luật và người ủyquyền"
2.3 Đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp và các nguồn vốn khác do doanh
ầ
Trang 8nghiệp tự đầu tư tự vay, tự trả không có sự bảo lãnh của
Nhà nước về nguyên tắc cũng thực hiện như các dự án đề
cập ở phần 2.2
Điều mới khác với trước đây là quy chế 52CP và12CP chỉ quy định cho các dự án thuộc doanh nghiệp Nhànước nay mở rộng sang các dự án thuộc mọi thành phầnkinh tế để tạo sự bình đẳng giữa các doanh nghiệp tronglĩnh vực đầu tư xây dựng
Nghị định cũng đề cập phương thức quản lý đối với
dự án đầu tư sử dụng nhiều nguồn vốn khác nhau :
- Đối với các dự án sử dụng nhiều nguồn vốn khácnhau, chủ đầu tư có trách nhiệm tách riêng các hạng mụchoặc phần việc của dự án để bố trí riêng từng loại nguồnvốn cho các hạng mục, phần việc đó và quản lý các hạngmục, phần việc này theo quy định đối với loại nguồn vốn
đã bố trí
- Đối với dự án sử dụng nhiều nguồn vốn mà khôngthể tách riêng các hạng mục hoặc phần việc của dự án thì
dự án đó được quản lý theo quy định đối với nguồn vốn có
tỷ lệ % lớn nhất trong tổng mức đầu tư của dự án
- Đối với các dự án sử dụng vốn góp của nhiều thànhviên, căn cứ vào tỷ lệ vốn góp và đặc điểm của dự án, cácthành viên thoả thuận xác định phương thức quản lý và tổchức điều hành dự án
3 Nghị định mới quy định rõ trách nhiệm của các chủ thể quan trọng trong đầu tư và xây dựng đó là chủ
Trang 9đầu tư, tổ chức tư vấn đầu tư và xây dựng , doanh nghiệp xây dựng
3.1 Đối với Chủ đầu tư trực tiếp quản lý thực hiện
dự án và Ban quản lý dự án ( khoản 7 Điều 1 ).
a) Sử dụng có hiệu quả vốn đầu tư; thực hiện đầy đủcác nội dung quy định về quản lý tài chính; phải bồithường thiệt hại vật chất nếu gây lãng phí vốn đầu tư củaNhà nước hay của doanh nghiệp và bị truy cứu tráchnhiệm hình sự theo quy định của pháp luật
Ban quản lý dự án là tổ chức thực hiện vai trò, tráchnhiệm của chủ đầu tư, có nhiệm vụ trực tiếp quản lý thựchiện dự án, chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư
b) Điều 55 của Quy chế 52/1999/NĐ-CP còn quyđịnh :
- Khi tiến hành đầu tư và xây dựng, chủ đầu tư phảimua bảo hiểm công trình tại một công ty bảo hiểm hoạtđộng hợp pháp ở Việt Nam Chi phí bảo hiểm công trình làmột bộ phận vốn đầu tư của dự án, được tính trong tổng dựtoán (dự toán) công trình được duyệt Chi phí bảo hiểmtính theo tỷ lệ % so với giá trị công trình
3.2 Đối với các tổ chức tư vấn đầu tư xây dựng ( khảo sát xây dựng , lập thẩm tra dự án, thiết kế dự toán, giám sát công trình kiểm định chất lượng ) - ( khoản 8 Điều 1) :
a) Khi hoạt động kinh doanh phải đảm bảo đầy đủ cácđiều kiện, năng lực theo quy định của Bộ Xây dựng
Trang 10b) Chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư vềcác nội dung đã cam kết trong hợp đồng, đặc biệt là cácnội dung kinh tế - kỹ thuật được xác định trong sản phẩm
tư vấn của mình và phải bồi thường thiệt hại gây ra
c) Các tổ chức tư vấn phải mua bảo hiểm trách nhiệmnghề nghiệp Phí bảo hiểm được tính vào giá sản phẩm tưvấn Việc mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn làmột điều kiện pháp lý trong hoạt động tư vấn đầu tư vàxây dựng
d) Các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, vốntín dụng do Nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư pháttriển của Nhà nước có yêu cầu phải thuê tư vấn nước ngoàithì các tổ chức, chuyên gia tư vấn nước ngoài được thuêphải liên danh với tư vấn Việt Nam để thực hiện (trừtrường hợp được Thủ tướng Chính phủ cho phép) Tư vấntrong nước được phép liên danh, liên kết hoặc thuê tổchức, chuyên gia tư vấn nước ngoài trong hoạt động tư vấnđầu tư và xây dựng
e) Trong các sản phẩm tư vấn, nghiêm cấm các tổchức tư vấn đầu tư và xây dựng chỉ định sử dụng các loạivật liệu hay vật tư kỹ thuật của một nơi sản xuất, cung ứngnào đó mà chỉ được phép yêu cầu chung về tính năng kỹthuật của vật liệu hoặc vật tư kỹ thuật
g) Nghiêm cấm các tổ chức tư vấn đầu tư và xây dựngmua, bán tư cách pháp lý để tham gia dự thầu hoặc mua,bán thầu hoặc tiết lộ thông tin về đấu thầu cho các nhàthầu tham dự đấu thầu
Trang 11h) Điều 55 của Quy chế 52/1999/NĐ-CP còn quyđịnh :
Các tổ chức tư vấn phải mua bảo hiểm bảo hiểm tráchnhiệm dân sự đối với người thứ 3, bảo hiểm sản phẩmkhảo sát thiết kế trong quá trình thực hiện dự án Phí bảohiểm được tính vào chi phí sản xuất
3.3 Đối với các doanh nghiệp xây dựng ( khoản 9 Điều 1 ) :
a) Các doanh nghiệp xây dựng khi hoạt động thi côngxây lắp công trình phải đảm bảo đầy đủ các điều kiện,năng lực theo quy định của Bộ Xây dựng
b) Chịu trách nhiệm trước pháp luật và chủ đầu tư vềcác nội dung đã cam kết trong hợp đồng giao nhận thầuxây lắp và phải bồi thường thiệt hại gây ra
c) Các doanh nghiệp xây dựng phải mua bảo hiểmcho vật tư, thiết bị, nhà xưởng phục vụ thi công, bảo hiểmtai nạn đối với người lao động, bảo hiểm trách nhiệm dân
sự đối với người thứ 3 Phí bảo hiểm được tính vào chi phísản xuất Việc mua bảo hiểm là một điều kiện pháp lýtrong hoạt động xây dựng của các doanh nghiệp xây dựng
d) Nghiêm cấm các doanh nghiệp xây dựng mua, bán
tư cách pháp lý để tham gia dự thầu hoặc dàn xếp, mua,bán thầu hoặc thông đồng, móc ngoặc với chủ đầu tư trongđấu thầu"
4 Chấp hành nghiêm chỉnh trình tự đầu tư - xây dựng, tăng cường công tác lập và thẩm định dự án đầu tư
Trang 124.1 Lập dự án đầu tư ( khoản 11 Điều 1)
a Chủ đầu tư phải thuê tổ chức tư vấn có tư cáchpháp nhân, đủ năng lực đáp ứng các yêu cầu của dự án đểlập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứukhả thi hoặc báo cáo đầu tư và chịu trách nhiệm về các nộidung yêu cầu trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, khảthi hoặc báo cáo đầu tư
Đối với một số chủ đầu tư có đủ năng lực, nếu tự thựchiện lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiêncứu khả thi hoặc báo cáo đầu tư phải có quyết định củangười có thẩm quyền quyết định đầu tư giao nhiệm vụ lập
dự án
b Các dự án nhóm A đã có trong quy hoạch đượcduyệt hoặc đã có văn bản quyết định chủ trương đầu tưcủa cấp có thẩm quyền thì không phải lập báo cáonghiên cứu tiền khả thi mà lập ngay báo cáo nghiên cứukhả thi
Trường hợp các dự án nhóm A chưa có trong quyhoạch được duyệt hoặc chưa có văn bản quyết định chủtrương đầu tư của cấp có thẩm quyền, chủ đầu tư phải lậpbáo cáo nghiên cứu tiền khả thi trình Thủ tướng Chính phủxem xét và thông qua báo cáo nghiên cứu tiền khả thi
Đối với dự án nhóm B chủ đầu tư tổ chức lập báo cáonghiên cứu khả thi, nếu xét thấy cần thiết phải lập báo cáonghiên cứu tiền khả thi thì người có thẩm quyền quyếtđịnh đầu tư xem xét, quyết định