Bài giảng Những vấn đề cơ bản về nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa – Liên hệ nhà nước và pháp luật cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trình bày sự ra đời của nhà nước xã hội chủ nghĩa – liên hệ Việt Nam; bản chất nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa; hình thức nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa; chức năng nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa liên hệ Việt Nam...
Trang 1LỚP THẠC SỸ LUẬT
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ
PHÁP LUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA – LIÊN HỆ
NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT CỘNG HÒA XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TS BÙI QUANG XUÂN
Trang 2L o g o
HỌC THUYẾT NHÀ NƯỚC
VÀ PHÁP LUẬT
TS BÙI QUANG XUÂN
Trang 3NỘI DUNG
3.1 Sự ra đời của Nhà nước Xã hội chủ nghĩa – Liên hệ Việt Nam
3.2 Bản chất Nhà nước và pháp luật Xã hội Chủ nghĩa - Liên hệ Nhà Việt Nam 3.3 Hình thức Nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa - Liên hệ Việt Nam 3.4 Chức năng Nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa - Liên hệ Việt Nam
3.5 Hình thức nhà nước xã hội chủ nghĩa - Liên hệ Việt Nam
3 6 Bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa – Liên hệ Việt Nam
3.7 Vị trí của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong hệ thống chính trị
Trang 4NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
I SỰ RA ĐỜI CỦA NHÀ NƯỚC XÃ
HỘI CHỦ NGHĨA – LIÊN HỆ VIỆT
NAM
Trang 5NGUỒN GỐC NHÀ NƯỚC
Trang 6QUAN ĐIỂM PHI MÁCXÍT
1 Thuyết thần học
2 Thuyết gia trưởng
3 Thuyết khế ước xã hội
Trang 7QUAN ĐIỂM CỦA CN MÁC-LÊNIN
- Các giai đoạn phát triển của lịch sử
xã hội lồi người?
- Giai đoạn nào khơng cĩ Nhà nước?
Vì sao?
- Giai đoạn nào bắt đầu cĩ Nhà nước?
Làm sao NN ra đời được?
- Điều kiện nào để NN tồn tại, phát
triển? Khi nào NN sẽ tiêu vong?
Trang 8QUAN ĐIỂM CỦA CN MÁC-LÊNIN
Nhà nước là một hiện tượng xã hội
mang tính lịch sử
Nhà nước chỉ ra đời, tồn tại và phát
triển khi xã hội phát triển đến một
giai đoạn nhất định và sẽ tiêu vong
khi điều kiện cho sự tồn tại đó
không còn
Trang 9
Thị tộc Quyền lực- Quyền lực xã hội
Cơ quan quản lý
Hội đồng thị tộc
Thủ lĩnh Quân sự
Thị tộc
Thị tộc…
BỘ LẠC
BÀO TỘC BÀO TỘC
Tù trưởng
Trang 10XÃ HỘI CỘNG SẢN NGUYÊN THỦY VÀ TỔ CHỨC THỊ
TỘC – BỘC LẠC
Cơ sở kinh tế:
Cơ sở xã hội:
Thị tộc – Bộ lạc
Trang 11Tổ chức thị tộc – bộ lạc tan rã và sự
ra đời của nhà nước
LĐXH
L1 L2 L3
Trang 12NHÀ NƯỚC XUẤT HIỆN
Trang 13Nhà nước ra đời, theo Ph.Ăngghen, có 3 hình thức nhà nước điển hình:
Trang 14 Sự ra đời của NN Việt
Nam Dân chủ cộng hòa (2/9/1945)
Trang 15NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
II BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP
LUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA - LIÊN
HỆ NHÀ VIỆT NAM
Trang 16Tính giai cấp Tính xã hội
Bản chất NN
Trang 17BẢN CHẤT CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HỊA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Cơ sở cho sự tồn tại (yếu tố quy định bản chất):
Cơ sở KT : Chế độ công hữu về các TLSX chủ
yếu
Cơ sở XH : Gồm quảng đại quần chúng ND lao
động, mà nền tảng là liên minh Công + Nông
+ Trí
Bản chất:
Tính giai cấp và tính xã hội, cĩ biểu hiện cụ thể:
– Là công cụ thực hiện quyền lực chính trị của nhân
dân, là nhà nước pháp quyền XHCN của nhân
dân, do nhân dân, vì nhân dân (Điều 2-HP);
Trang 181 Là nhà nước thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc
2 Là nhà nước thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên đất nước Việt Nam (Điều 5 - HP)
3 Nhà nước CHXHCNVN là một nhà nước dân chủ thực sự và rộng rãi (Điều 3 - HP)
4 Là nhà nước yêu chuộng hoà bình (Điều 14 - HP)
5 Là nhà nước do Đảng Cộng sản lãnh đạo (Điều 4- HP);
BẢN CHẤT CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HỊA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trang 19 “Nhà nước chủ nô và phong kiến mang bản
chất giai cấp, nhà nước tư sản mang tính giai cấp và tính xã hội, nhà nước XHCN chỉ mang tính xã hội”
Đúng/sai? Vì sao?
Trang 20NGUỒN GỐC NHÀ NƯỚC
Trang 21NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
III HÌNH THỨC NHÀ NƯỚC VÀ
PHÁP LUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA -
LIÊN HỆ VIỆT NAM
Trang 22III HÌNH THỨC NHÀ NƯỚC
XHCNVN
HÌNH THỨC
CHÍNH THỂ
HÌNH THỨC CẤU TRÚC CHÍNH TRỊ CHẾ ĐỘ
ĐƠN NHẤT
CỘNG HOÀ
Trang 23NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
IV CHỨC NĂNG NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP
LUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA - LIÊN HỆ VIỆT NAM
Trang 24CHỨC NĂNG
NHÀ NƯỚC
ĐỐI NỘI
ĐỐI NGOẠI
Trang 25Phân biệt chức năng và nhiệm vụ
CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trang 26NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
HÌNH THỨC NHÀ NƯỚC XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA - LIÊN HỆ VIỆT NAM
Trang 27LIÊN BANG
ĐƠN NHẤT
CHẾ ĐỘ CHÍNH TRỊ
PHẢN DÂN CHỦ DÂN
CHỦ
Trang 28HÌNH THỨC NHÀ NƯỚC
Là cách thức tổ chức và
phương pháp thực hiện
quyền lực chính trị của giai
cấp thống trị
Trang 30NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
VI BỘ MÁY NHÀ NƯỚC XÃ HỘI
CHỦ NGHĨA – LIÊN HỆ VIỆT NAM
Trang 31Là hệ thống các cơ quan nhà nước từ TW
đến ĐP
BỘ MÁY
Trang 32BỘ MÁY NHÀ NƯỚC CHXHCNVN
CQ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NN
CÁC CQ KIỂM SÁT
Trang 33* HT CQ QUYỀN LỰC
QUỐC HỘI
UBTV QUỐC HỘI
Trang 34HỆ THỐNG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
1 CHÍNH PHỦ
2 Các bộ: 18 bộ
3 Các cơ quan ngang bộ: 04
4 Các cơ quan thuộc Chính phủ: 08
5 Các UBND các cấp
Trang 35 HT các cơ quan kiểm sát
HT các cơ quan xét xử
Chế định Chủ tịch nước
Trang 36CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN CỦA NHÀ NƯỚC XHCN
Khái niệm: là những tư tưởng chỉ đạo
đúng đắn, khách quan và khoa học, phù hợp với bản chất của NN XHCN, tạo thành cơ sở cho tổ chức và hoạt động các CQNN và tồn thể bộ máy
NN
Trang 37CÁC NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN CỦA NHÀ NƯỚC XHCN
NHĨM NGUYÊN TẮC CHUNG
NHĨM NGUYÊN TẮC RIÊNG
Trang 38NGUYÊN TẮC ĐẢNG LÃNH ĐẠO
CƠ SỞ PHÁP LÝ: ĐIỀU 4 HIẾN PHÁP
+ Lý do:
+ Nội dung:
Đề ra chủ chương đường lối, chính sách lớn cho hoạt động của BMNN;
Thực hiện sự kiểm tra, hướng dẫn;
Thông qua công tác đào tạo bồi dưỡng CB, Đảng giới thiệu đảng viên ưu tú vào CQNN
Thông qua vai trị tiên phong, gương mẫu của các tổ chức đảng, các đảng viên tại CQNN
+ Biện pháp đảm bảo:
Củng cố, đổi mới nội dung và phương thức LĐ;
Nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đảng;
Nâng cao chất lượng đảng viên
Trang 39NGUYÊN TẮC ND LAO ĐỘNG THAM GIA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
Trực tiếp Gián tiếp
ND
THAM
GIA QL
NỘI DUNG
Trang 40NGUYÊN TẮC ND LAO ĐỘNG THAM GIA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
Trang 41NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ
CƠ SỞ PHÁP LÝ:
Đ6 HP 1992
NỘI DUNG CỦA NGUYÊN TẮC:
- Đảm bảo sự chỉ đạo điều hành tập trung thống nhất của TW->ĐP, Cấp trên -> Cấp dưới;
- Đảm bảo sự chủ động, sáng tạo của địa phương, cấp dưới
- Vấn đề quan trọng của CQNN phải thảo luận tập thể và quyết định theo đa số nhưng phải lắng nghe ý kiến thiểu số để rà soát, kiểm tra tính đúng đắn của quyết định
- Lưu ý việc trưng cầu ý dân
Trang 42NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG DÂN CHỦ
Trang 43NGUYÊN TẮC PHÁP CHẾ XHCN
Trang 44Nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất nhưng có có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lập
pháp, hành pháp, tư pháp
NGUYÊN TẮC QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC
Trang 45NGUYÊN TẮC QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC
Trang 46VẤN ĐỀ ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG NNPQ XHCN
Nâng cao nhận thức về xây dựng NNPQ
Tiếp tục đổi mới tổ chức, hoạt động của BMNN Quốc hội:
Chủ tịch nước:
Chính phủ:
CQ tư pháp:
Chính quyền địa phương:
Xây dựng đội ngũ CBCC trong sạch, có năng lực
Tích cực thực hiện phòng, chống TN và LP
Trang 47NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT
VỊ TRÍ CỦA NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA
XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
Trang 48CƠ QUAN NHÀ NƯỚC
Trang 49PHÂN LOẠI CÁC CƠ QUAN NHÀ NƯỚC
Trang 50TÓM LƯỢC CUỐI BÀI
Trong bài học này, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu các nội dung sau:
1 Khái quát chung các quan điểm về Nhà nước
Trang 51CHÚC THÀNH CÔNG
& HẠNH PHÚC
BUIQUANGXUAN
0913183168 buiquangxuandn@gmail.com