NGUYỄN QUỐC KHÁNH CHUYÊN ĐỀ NGHỊ LUẬN XÃ HỘI VIẾT BÀI VĂN TRÌNH BÀY Ý KIẾN TÁN THÀNH/ PHẢN ĐỐI NGUYỄN QUỐC KHÁNH Giáo án Ngữ văn Cánh diều, Sách tham khảo, Tài liệu chuyên môn HSG Văn 8, 9, sách 6 – 7[.]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ NGHỊ LUẬN XÃ HỘI VIẾT BÀI VĂN TRÌNH BÀY Ý KIẾN TÁN THÀNH/ PHẢN ĐỐI
-NGUYỄN QUỐC KHÁNH Giáo án Ngữ văn Cánh diều, Sách tham khảo, Tài liệu chuyên môn
HSG Văn 8, 9, sách 6 – 7 – 8 CT GDPT 2018
Ôn thi vào 10 THPT, đề thi vào 10 Hà Nội
Điện thoại, zalo: 0919196685
DẠNG BÀI 1 VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG
(trình bày ý kiến tán thành)
Yêu cầu chung:
Khi viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống theo hướng trìnhbày ý kiến tán thành cần phải được đặt trên cơ sở những nguyên tắc ứng xử vànền tảng đạo lí thích hợp, cũng như sức thuyết phục của ý kiến tùy thuộc vàonhững lí lẽ và bằng chứng được sử dụng
Yêu cầu:
- Nêu được vấn đề và ý kiến cần bàn luận
- Trình bày được sự tán thành với ý kiến cần bàn luận
- Đưa ra được những lí lẽ rõ ràng và bằng chứng đa dạng để chứng tỏ
sự tán thành là có căn cứ
Thực hành viết theo các bước
Trước khi viết
Lựa chọn đề tài
Trong cuộc sống hằng ngày có biết bao nhiêu vấn đề gợi những cách nhìnnhận, đánh giá đa chiều và được thể hiện bằng những ý kiến khác nhau Để lựachọn đề tài cho bài viết, em có thể tham khảo các vấn đề sau và hình dung từ cácvấn đề đó, nảy sinh các ý kiến đúng đắn cần thể hiện sự tán thành
Ví dụ:
- Sự tự lập trong cuộc sống.
- Không nên tự cao tự đại.
- Ghen tị là thói xấu.
- Có thất bại mới thành công.
- Ham mê trò chơi điện tử sẽ không tốt.
- Dùng đồ nhựa tiện ích và tác hại
- Em có đồng ý với quan niệm từ câu tục ngữ: “Uống nước nhớ nguồn”.
Trang 2Tập hợp những hiểu biết từ sách báo và đời sống thực tế Chọn đề tài emthực sự am hiểu và có hứng thú thì việc viết bài mới thuận lợi.
Tìm ý
Sau khi xác định được vấn đề, cần tiến hành tìm ý bằng cách tự trả lời một số câuhỏi:
- Vấn đề gì được nêu ra bàn luận?
Phần mở bài, vấn đề cần bàn luận cần đưa ra một cách rõ ràng
- Vấn đề gợi ra cách hiểu nào?
Một vấn đề có thể hiểu theo nhiều cách khác nhau Đưa ra những cách hiểunhư vậy để nhìn nhận nhiều chiều về vấn đề, có cơ sở hiểu được cách hiểu nào là
có lí
- Ý kiến nào đáng quan tâm nhất?
Trong các ý kiến đưa ra để đối sánh, có những ý kiến tác động tích cực đếnnhiều người
- Vì sao bày tỏ thái độ tán thành?
Đây là điều phải được nói rõ, dứt khoát trong bài văn nghị luận về một vấn
đề đời sống (trình bày ý kiến tán thành)
- Những lí lẽ và bằng chứng nào cần đưa ra để chứng tỏ sự tán thành là xác đáng?
Trong quá trình tìm ý, các câu hỏi này nhắc nhở em cần phải nêu đượcnhững lí lẽ và bằng chứng cụ thể để ý kiến tán thành có sức thuyết phục
- Vấn đề gợi ra cách hiểu nào?
- Vì sao bày tỏ thái độ tán thành?
- Những lí lẽ và bằng chứng nào cần đưa ra để chứng tỏ sự tán thành là xácđáng?
- Lí lẽ phong phú, xác đáng để giúp người đọc hiểu được vì sao em lại
có ý kiến như vậy
- Bằng chứng đa dạng, thuyết phục để có thể làm sáng tỏ lí lẽ
- Các lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp thep một trình tự hợp lí
Trang 3- Khẳng định rõ ràng, rứt khoát thái độ tán thành ý kiến.
- Tuần tự triển khai từng ý, sử dụng lí lẽ và huy động bằng chứng để sự tánthành ý kiến có sức thuyết phục Mỗi ý cần được viết thành một đoạn văn hoànchỉnh, giữa các đoạn có sự liên kết chặt chẽ Các ý phải tập trung vào chủ đề làvấn đề trong đời sống mà em đang bàn luận
- Cần sử dụng các câu chuyện từ thực tế, các trích dẫn từ sách báo hoặckinh nghiệm từ người lớn tuổi có nhiều kinh nghiệm sống để tăng sức thuyết phụccho bài viết
- Cần sử dụng từ ngữ có chức năng chuyển ý để tạo sự liên kết trong bài
Kết bài
Khẳng định lại sự tán thành ý kiến, nêu tác dụng của ý kiến đó đối với cuộcsống
Chỉnh sửa bài viết
Nội dung rà soát Hướng dẫn chỉnh sửa
Ý kiến vấn đề đời sống đã nêu rõ ràng
chưa Nêu ý kiến chưa nêu rõ trong phần mởbài thì phải bổ sung
Đã rút ra được ý nghĩa của việc tán
thành ý kiến chưa? Bổ sung nếu thấy ý nghĩa của việc tánthành ý kiến còn mờ nhạt.Việc sử dụng từ ngữ, câu văn, cách
liên kết các câu trong đoạn và các
đoạn trong bài đã đạt yêu cầu chưa?
Chỉnh sửa những lỗi về từ ngữ, ngữpháp, bổ sung từ ngữ liên kết nếu thấygiữa các câu, các đoạn còn rời rạc
Bảng kiểm bài văn nghị luận về một vấn đề đời sống Các phần
Mở bài Giới thiệu được vấn đề cần bàn luận.Nếu được ý kiến tán thành cần bàn luận.
Thân bài Giải thích những từ ngữ quan trọng (nếu có) và ý
nghĩa câu tục ngữ, danh ngôn cần bàn luận
Trang 4Nêu được ít nhất hai lí lẽ thuyết phục, chặt chẽ
để làm rõ ý kiến
Nêu được bằng chứng đa dạng, thuyết phục đểcủng cố cho lí lẽ
Sắp xếp các lí lẽ, bằng chứng theo một trình tựhợp lí
Lật lại vấn đề, bổ sung ý kiến để cách nhìn vấn
đề thêm toàn diện
Sử dụng các từ ngữ có chức năng chuyển ý
Kết bài Khẳng định lại ý kiến của mìnhĐề xuất giải pháp, bài học nhận thức và phương
hướng hành động
ĐỀ BÀI MINH HỌA VÀ CÁCH LÀM
Đề số 1: Nhân dân ta có câu: Có công mài sắt có ngày nên kim Em hãy
viết một bài văn nghị luận thể hiện sự tán thành của mình về tính đúng đắn của câu tục ngữ.
Gợi ý dàn bài
Mở bài:
Nêu lí do muốn chia sẻ vấn đề đời sống cần bàn luận trong bài nghị luận (bày tỏ thái độ tán thành)
- Tán thành với tính đúng đắn của câu tục ngữ: Có công mài sắt có ngày nên kim:
sự kiên trì, nhẫn nại sẽ đem lại thành công trong cuộc sống
Thân bài:
- Vấn đề gợi ra cách hiểu nào?
Giải thích ngắn gọn nghĩa đen và nghĩa bóng của câu tục ngữ:
+ Nghĩa đen của câu tục ngữ: có công mài sắt sẽ thành được cây kim
+ Nghĩa bóng: Có nghị lực, có cố gắng bền bỉ nhất định thu được thành công Câu tục ngữ đề cao lòng kiên trì nhẫn nại của con người
- Vì sao bày tỏ thái độ tán thành?
Câu tục ngữ gợi được bài học đúng đắn về sự kiên trì, nhẫn nại của con người trong cuộc sống Bài học từ câu tục ngữ phù hợp với mọi thời đại, mọi công việc, mọi lứa tuổi
- Những lí lẽ và bằng chứng nào cần đưa ra để chứng tỏ sự tán thành là xác đáng?
Trang 5+ Ý 4: Khía cạnh thứ ba cần tán thành (lí lẽ, bằng chứng)
Ở trong nước, trên thế giới, chung quanh ta (dẫn chứng kết hợp với lí lẽ)
- Bàn luận mở rộng: Lên án những người chưa có lòng kiên trì.
- Bài học nhận thức và hành động: Cần phải tu dưỡng, rèn luyện lòng kiên trì
trong học tập và cuộc sống
Kết bài :
Rút ra ý nghĩa của ý kiến được tán thành.
Câu tục ngữ luôn có giá trị, là châm ngôn sống của mỗi người
Gợi ý làm bài
Mở bài
Nếu như ca dao là dòng nước trong lành tưới mát, nuôi dưỡng tâm hồn conngười thì tục ngữ chính là "túi khôn dân gian", là kho tàng tri thức quý báu màmỗi người dân Việt Nam vẫn luôn trân trọng và học hỏi Trong cuộc sống, không
có một thành công nào tự nhiên mà có Tất cả những thành quả tốt đẹp đều đượcnảy nở từ những tháng ngày cố gắng rèn luyện không ngừng Sự cố gắng, kiên trì
bền bỉ ấy được nhân ta đúc kết trong câu tục ngữ: “Có công mài sắt, có ngày nên kim” quả thật rất đúng đắn Tôi hoàn toàn tán thành với chân lí được gửi gắm qua
câu tục ngữ
Thân bài
Câu tục ngữ xuất phát tự một câu chuyện ngụ ngôn nọ Khi mà một cậu béđang đi trên đường, thấy một bà cụ đang lúi húi làm gì đó Được hỏi, bà cụ trả lờirằng đang mài sắt thành kim Cậu bé ngạc nhiên và không tin Ngày qua ngày, cómột lần cậu bé lại quay trở lại Thanh sắt to hôm nào đã biến thành một cây kimnhỏ xíu rồi Cậu bé rất khâm phục bà cụ và đã hiểu ra một điều: thì ra chỉ cần kiếntrì và cố gắng, không bỏ cuộc thì một ngày chúng ta cũng sẽ đạt được thành công
và những điều ta mong muốn Đó chính là sức mạnh của sự kiên trì, nhẫn nại Cóthể thấy rằng, một chiếc kim bé nhỏ, nhìn có vẻ tầm thường nhưng lại tiêu tốn rấtnhiều công sức của người lao động Từ đó chúng ta có thể suy rộng ra, nếu muốnthành công thì cần phải biết cố gắng, nỗ lực và kiên trì Có chịu khó rèn luyện, cốgắng vươn lên thì chúng ta mới vượt qua được gian lao thử thách để hoàn thànhcông việc được giao, cho dù là những việc nhỏ bé nhất
Câu tục ngữ soi rọi vào cuộc sống, chúng ta mới thấm nhuần tính đúng đắn
và ý nghĩa lớn lao của nó Để đạt được thành công, con người cần phải kiên trì, nỗlực học hỏi, biết giải quyết mọi khó khăn và tiến lên phía trước Hẳn nhiều ngườiViệt Nam chúng ta vẫn còn nhớ câu chuyện “Rùa và Thỏ” Với ý chí và lòngquyết tâm cao độ, chú Rùa chậm chạp đã chiến thắng Thỏ trong cuộc thi chạy.Qua đó ta cũng có thể thấy rằng, những kẻ chủ quan, ỷ lại mình có tài mà khôngchịu cố gắng, không chịu nỗ lực thì cuối cùng kết quả chỉ là thất bại mà thôi
Trong suốt những chín năm kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954) ròng
rã, cũng chính nhờ lòng kiên trì nhẫn nại, chịu đựng gian khổ, thiếu thốn mà nhândân ta đã làm nên một chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy: “Chín năm làm mộtĐiên Biên/ Nên vàng hoa đỏ, nên thiên sử vàng” (Tố Hữu) Cũng không lâu sau
đó, nhân dân ta lại phải tiếp tục trường kì kháng chiến chống Mỹ, bền bỉ đấu
Trang 6tranh, cuối cùng cũng đã “đánh cho Mỹ cút đánh cho ngụy nhào” và toàn thắng đã
về ta, thống nhất đất nước vào mùa xuân năm 1975 với chiến dịch Hồ Chí Minhlịch sử
Cũng như vậy, có rất nhiều công trình khoa học lớn nhỏ ra đời đâu phải chỉnhờ tài năng mà phần lớn còn phải nhờ lòng nhẫn nại và sự kiên trì của conngười Từ những hạt thóc giống quý báu đem từ Nhật về, Giáo sư Lương ĐìnhCủa phải mất hàng chục năm, trải qua hàng ngàn thí nghiệm lai tạo mới cho rađược những giống lúa phù hợp với thổ nhưỡng Việt Nam và cho năng suất cao
Trên thế giới, hai vợ chồng nhà bác học Pi-e Quy-ri và Ma-ri Quy-ri đãmiệt mài nghiên cứu, kì công lọc đi lọc lại tám tấn quặng chỉ để tìm ra 0,1 gamchất phóng xạ Ra-đi-um, giúp khai phá một nền khoa học có sức mạnh vô cùngghê gớm khi đem phục vụ lợi ích hoà bình nhân loại
Còn rất rất nhiều ví dụ khác nữa mà chúng ta có thể thấy rằng sự kiên trì,
nỗ lực vươn lên sẽ giúp chúng ta có được những thành công tốt đẹp Và câu tụcngữ "Có công mài sắt có ngày nên kim” cho đến hôm nay vẫn còn là một kinhnghiệm rèn luyện bản thân vô cùng quý giá
Tại sao không thể cố gắng và thử một lần? Bài học về sự nhẫn nại và kiêntrì đến bây giờ vẫn chưa thôi giá trị Đặc biệt trong cuộc sống hiện đại, giới trẻngày càng được bao bọc và chở che quá nhiều dễ sinh ra lười nhác và không chịu
cố gắng Đó là một mối lo của đất nước Nhưng nếu cứ cố gắng một cách mùquáng, không biết điểm dừng cho việc của mình, đó cũng không phải điều tốt
Từng ngày rèn luyện, chăm chỉ, như cây xanh đang ngày đêm hút dinhdưỡng và trưởng thành, đến một lúc ta sẽ thấy mình khác trước rất nhiều Nếukhông biết cố gắng và nỗ lực, chúng ta chỉ mãi là người đi phía sau và bị bỏ lại
mà thôi Nếu có ý định sợ khó, ngại khổ mà bỏ cuộc giữa chừng, không thể cốgắng vì lý tưởng của mình thì càng đáng buồn hơn Cuộc sống có mấy lần ta đượcsống là mình, sống cho mình
- Hiện nay việc con người sử dụng đồ nhựa trong đời sống rất phổ biến Tuy
nhiên dùng đồ nhựa tiện ích nhưng tác hại khôn lường.
Thân bài:
- Vấn đề gợi ra cách hiểu nào?
Trang 7Những chiếc túi nilon, chai nhựa, hộp nhựa, ống hút nhựa… đang là lựa chọn hàng đầu Hầu hết người dùng ưa thích bởi chúng rất tiện dụng Tuy nhiên, nhữngrác thải này có thể tồn tại hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm, trở thành mối đe dọa không chỉ đối với môi trường, hệ sinh thái mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.
- Vì sao bày tỏ thái độ tán thành?
Đây là cách nhìn nhận đúng đắn về thực tế của việc con người sử dụng đồ nhựamột lần
- Những lí lẽ và bằng chứng nào cần đưa ra để chứng tỏ sự tán thành là xác đáng?
+ Ý 1: Khía cạnh thứ nhất cần tán thành (lí lẽ, bằng chứng): Ưu điểm của việc
dùng đồ nhựa một lần:
Với ưu điểm bền chắc, tiện dụng, giá thành thấp, loại vật liệu này nhanh chóng
“phủ sóng” trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Cùng với túi nilon thì đồnhựa dùng một lần cũng được nhiều người ưa chuộng
+ Ý 2: Khía cạnh thứ hai cần tán thành (lí lẽ, bằng chứng): Tác hại của việc dùng
đồ nhựa một lần: Không chỉ gây tác hại đến sức khỏe của con người mà còn là tácnhân đe dọa môi trường sống của cả nhân loại Khi sử dụng túi nilon để đựngthực phẩm sẽ làm cho thực phẩm nhiễm các chất phụ gia có trong túi nilon gâyảnh hưởng đến sức khỏe con người Ngoài ra, khi thải bỏ các túi nilon chứa các vikhuẩn gây hại có thể làm phát sinh, lây lan các dịch bệnh trong cộng đồng
- Bàn luận mở rộng:
Những hiểm họa từ rác thải nhựa mang lại là rất lớn Tuy nhiên, cho đến nay conngười chưa có các loại vật liệu khác để thay thế hoàn toàn
- Bài học nhận thức và hành động:
+ Công tác tuyên truyền thực hiện tốt
+ Có ý thức sử dụng các vật dụng thay thế thân thiện với môi trường
Kết bài:
Rút ra ý nghĩa của ý kiến được tán thành.
- Khẳng định lại vấn đề sử dụng đồ nhựa một lần sẽ rất co hại đến sức khỏe vàmôi trường sống
Gợi ý làm bài
Mở bài
Những chiếc túi nilon, chai nhựa, hộp nhựa, ống hút nhựa… đang là lựachọn hàng đầu Hầu hết người dùng ưa thích bởi chúng rất tiện dụng Tuy nhiên,những rác thải này có thể tồn tại hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm,trở thành mối đe dọa không chỉ đối với môi trường, hệ sinh thái mà còn ảnh
hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người Tôi hoàn toàn nhất trí với ý kiến: Dùng
đồ nhựa một lần tiện nhưng không lợi
Thân bài
Hiện nay, những chiếc túi nilon đã trở thành vật dụng quen thuộc, không thểthiếu trong mỗi gia đình Từ việc đựng đồ cho đến đi chợ, mua bán, Với ưu
Trang 8điểm bền chắc, tiện dụng, giá thành thấp, loại vật liệu này nhanh chóng “phủsóng” trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội Cùng với túi nilon thì đồ nhựadùng một lần cũng được nhiều người ưa chuộng.
Tuy nhiên, ít ai biết rằng đằng sau cái “tiện” ấy là cả một câu chuyện dàichưa có hồi kết, không chỉ gây tác hại đến sức khỏe của con người mà còn là tácnhân đe dọa môi trường sống của cả nhân loại Trên thế giới: Năm 2050, ước tínhlượng rác thải nhựa thải xuống biển sẽ nhiều hơn cá (tính theo trọng lượng); sửdụng 500 tỷ túi nhựa mỗi năm; thải ra khoảng 300 triệu tấn rác thải nhựa mỗinăm, đủ để trải quanh Trái đất 4 lần Còn tại Việt Nam: Hằng tháng, trung bìnhmỗi gia đình sử dụng 1kg túi nilon; xả khoảng 2.500 tấn rác thải nhựa mỗi ngày;Việt Nam là một trong năm quốc gia xả chất thải nhựa ra biển nhiều nhất thế giới.Tại tỉnh Bắc Kạn: Nhà máy xử lý chất thải rắn thành phố Bắc Kạn trung bình mỗingày tiếp nhận khoảng trên 30 tấn rác thải, chủ yếu là rác thải nhựa
Sau khi sử dụng, rác thải nhựa được vứt vào thùng rác, sau đó được đưa đếncác địa điểm xử lý, tái chế Một phần người dân mang đi đốt Đáng lo ngại là việcđốt rác theo cách thủ công sẽ thải ra khí đi-ô-xin, khí CO, khí furan… Đây là chấtđặc biệt nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người Mang đi chônlấp cũng chỉ là giải pháp tạm thời bởi túi nilon rất khó phân hủy trong điều kiện
tự nhiên Chỉ cần một giây để vứt bỏ, nhưng quá trình phân hủy có thể kéo dài từ
500 đến 1.000 năm nếu không bị tác động của ánh sáng Mặt Trời Túi nilon lẫnvào đất sẽ gây xói mòn, làm cho đất bạc màu Nhiều người chọn cách vứt ranhững bãi rác lộ thiên, chân cầu, ven đường, sông, suối Từ sông suối, rác đổ rabiển và từ biển rác lại được trả lại cho con người Vào tháng 3/2019, tại một vùngbiển của Philippines phát hiện một con cá voi chết thảm vì nuốt phải 40 kg rácthải nhựa
Việc sản xuất túi nilon sử dụng nguyên liệu đầu vào là dầu mỏ và khí đốt,các chất phụ gia là chất hoá dẻo, kim loại nặng, phẩm màu Đó là những chất cực
kỳ nguy hiểm tới sức khoẻ và môi trường sống của con người Đây thực sự đã trởthành mối đe dọa đối với sức khỏe, tính mạng con người Theo một nghiên cứumới đây đã chỉ ra, mỗi người nuốt trung bình 50.000 hạt vi nhựa mỗi năm Khi sửdụng túi nilon để đựng thực phẩm sẽ làm cho thực phẩm nhiễm các chất phụ gia
có trong túi nilon gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người Ngoài ra, khi thải bỏcác túi nilon chứa các vi khuẩn gây hại có thể làm phát sinh, lây lan các dịch bệnhtrong cộng đồng
Những hiểm họa từ rác thải nhựa mang lại là rất lớn Tuy nhiên, cho đến naycon người chưa có các loại vật liệu khác để thay thế hoàn toàn Để giảm thiểu rácthải nhựa, cần tăng cường tái chế, tái sử dụng Thực hiện tốt công tác truyềnthông để người dân tự phân loại rác, thay đổi thói quen sử dụng, hạn chế dùng sảnphẩm nhựa dùng một lần, túi nilon, Có thể thay thế bằng lá dong, lá chuối, túigiấy, túi vải sử dụng nhiều lần, túi nilon tự phân hủy hay những vật liệu khác thânthiện hơn với môi trường
Trang 9Thực trạng trên đặt ra vấn đề về sự cần thiết phải giảm thiểu rác thải nhựa,cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị Cùng phấn đấu thực hiện mục tiêu:các cửa hàng, chợ, siêu thị ở các đô thị không sử dụng đồ nhựa dùng một lần
Kết bài
Việc dùng túi nilon, đồ nhựa là một trong những phát kiến quan trọng củanhân loại, làm thay đổi hàng loạt những thói quen của con người bởi sự tiện dụngcủa nó Tuy nhiên, sự thay đổi tích cực đó, nay đã trở thành thói quen, khiến conngười lệ thuộc vào thói quen đó, thì nó đang quay trở lại để tàn phá môi trườngsống, sức khỏe của con người Nó thực sự “tiện” nhưng không “lợi” khi conngười đã quá lạm dụng
-VIẾT BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT VẤN ĐỀ TRONG ĐỜI SỐNG
(Thể hiện ý kiến phản đối một quan niệm, một cách hiểu khác về vấn đề)
A Về kiểu bài viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (thể hiện ý kiến phản đối một quan niệm, một cách hiểu khác về vấn đề)
Trong đời sống, trước một vấn đề, thường với những ý kiến khác nhau.Trong đó có thể có ý kiến chúng ta không thể đồng tình Biết tán thành với ý kiếnđúng thì cũng cần biết phản đối ý kiến sai Nhiều trường hợp, sự phản đối đượcthể hiện bằng bài văn nghị luận Để việc phản đối có sức thuyết phục, người viếtvăn nghị luận cần đưa ra ý kiến rõ ràng, lí lẽ sắc nét, bằng chứng tiêu biểu, xácthực dựa trên những tiêu chuẩn chân lí được thừa nhận rộng rãi
B Yêu cầu bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (thể hiện ý kiến phản đối một quan niệm, một cách hiểu khác về vấn đề)
Chúng ta cần:
- Nêu được vấn đề, làm rõ thực chất của vấn đề
- Trình bày rõ ràng ý kiến phản đối của người viết về một quan niệm, cáchhiểu khác
- Đưa ra được lý lẽ và bằng chứng để chứng tỏ ý kiến phản đối là hoàn toàn
Trang 10Em có thể tham khảo một số ý kiến sau đây để lựa chọn cho bài viết củamình:
- Vệ sinh trường học là trách nhiệm của người lao công đã được nhà trườngtrả lương
- Chỉ cần học tốt các môn Toán, Văn, Anh, còn các môn khác không cầnthiết
- Tắt thiết bị điện trong Giờ Trái Đất là việc làm hình thức, không có tácdụng, vì chẳng tiết kiệm điện được bao nhiêu
- Sách giáo khoa bố mẹ đã bỏ tiền mua, trở thành sở hữu của mình, nếumuốn mình có thể viết, vẽ vào đó
b Tìm ý
Sau khi lựa chọn được đề tài, cần tiến hành tìm ý bằng cách trả lời một sốcâu hỏi:
- Vấn đề cần bàn luận ở bài viết là gì?
Vấn đề cần bàn luận phải được nêu ra và có thể giải thích thêm để ngườiđọc nắm được thực chất của vấn đề
- Trước ý kiến trái ngược với quan điểm của bản thân, cần thể hiện ý kiến của mình như thế nào?
Nhận thức của người viết về tính đúng/ sai của một quan niệm, một ý kiếnphải rõ ràng dứt khoát Nếu đúng cần khẳng định, nếu sai cần phản đối Thái độnày được thể hiện rõ trong một ý
- Làm cách nào để ý kiến của mình thuyết phục được người đọc?
Ý kiến tán thành hay phản đối phải có cơ sở Muốn người đọc hiểu đượcquan điểm của mình cần tìm phải trình bày thành ý rõ ràng, có lý lẽ và bằngchứng cụ thể, xác thực thì mới có sức thuyết phục
c Lập dàn ý
Sắp xếp các ý đã tìm được vào các phần của bài viết theo một trật tự hợp
lý Nhiệm vụ của từng phần được thể hiện rõ trong dàn ý:
Mở bài Nêu được vấn đề nghị luận và bày tỏ ý kiến phản đối cách nhìnnhận về vấn đề.
Trang 11- Thân bài: Các ý chính được trình bày rành mạch, mỗi ý thường triển khai trongmột đoạn văn riêng, rõ ràng, mạch lạc, bằng chứng cụ thể, thuyết phục Khi viết,cần chú ý mạch văn trôi chảy, kết nối các câu trong đoạn và các đoạn trong bàichặt chẽ, hợp lí Tránh cách viết kể lể, dài dòng.
- Kết bài: khẳng định lại ý nghĩa của việc bàn luận giúp người đọc suy nghĩ đúng
về vấn đề để có sự thay đổi trong nhận thức và hành động
3 Chỉnh sửa bài viết
Đối chiếu bài viết với yêu cầu của bài văn nghị luận thể hiện ý kiến phản đối một quan niệm, cách hiểu khác về vấn đề trong đời sống và dàn ý để tự đánh
giá mức độ đáp ứng của bài viết, từ đó ta gửi chỉnh sửa theo gợi ý sau:
Nêu vấn đề nghị luận và ý kiến cần
phản đối Chỉnh sửa nếu thấy vấn đề nghị luận và ýkiến phản đối còn mơ hồ.Trình bày rõ sự phản đối của người viết
về ý kiến vừa nêu Diễn đạt cho rõ nếu thấy việc phản đốichưa được thể hiện rõ ràng.Đưa ra được lý lẽ và bằng chứng để
việc phản đối có sức thuyết phục Củng cố lý lẽ nếu thế chưa vững chắc, bổsung bằng chứng nếu thấy còn thiếu.Nêu được ý nghĩa của việc phản đối ý
kiến trái ngược về vấn đề Bổ sung nếu thấy chưa nêu được ý nghĩahoặc nêu chưa rõ
Rà xóa lỗi về từ ngữ, câu, đoạn văn,
liên kết các câu và các đoạn, cách trình
bày bài viết
Sửa chữa những lỗi phát hiện được
D Hướng dẫn thực hành viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống (thể hiện ý kiến phản đối một quan niệm, một cách hiểu khác về vấn đề)
ĐỀ SỐ 1 Mạng xã hội chỉ mang lại những tiêu cực và phiền toái.
Thân bài:
- Ý 1 Trình bày thực chất của ý kiến, quan niệm đã nêu ra để bàn luận.
+ MXH là hệ thống thông tin cung cấp cho cộng đồng người sử dụng mạng
Trang 12các dịch vụ lưu trữ, cung cấp, sử dụng, tìm kiếm, chia sẻ và trao đổi thông tin vớinhau, bao gồm dịch vụ tạo trang thông tin điện tử cá nhân, diễn đàn, trò chuyệntrực tuyến, chia sẻ âm thanh, hình ảnh và các hình thức dịch vụ tương tự khác.+ MXH là tập hợp các mối quan hệ giữa các cá nhân, nhóm cá nhân, tổ chứctrên môi trường internet Chính vì thế, MXH có thể coi là một loại hình cộngđồng song mang tính chất ảo, trong đó bao gồm nhiều cộng đồng trực tuyến khácnhau nhằm thỏa mãn các nhu cầu về vật chất và tinh thần của con người
+ Một số cộng đồng như Facebook, Youtube, Zalo, Tiktok… thu hút một sốlượng lớn người tham gia, ngày càng đóng vai trò quan trọng trong đời sống xãhội
- Ý 2 Phản đối các khía cạnh của ý kiến, quan niệm bằng các lý lẽ, bằng chứng.
+ MXH ngày càng góp phần quan trọng trong việc củng cố niềm tin củaquần chúng nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và điều hành củaChính phủ Để xây dựng một chính quyền gần dân, thấu hiểu tâm tư nguyện vọngcủa nhân dân là một trong những chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta Ngàynay, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, vai trò của MXH đã và đangđược các cơ quan, tổ chức nhà nước sử dụng một cách có hiệu quả, giúp thu hẹpkhoảng cách với người dân Ví dụ như tháng 10/2015, Chính phủ đã lập 02 tàikhoản Facebook là “Thông tin Chính phủ” và “Diễn đàn Cạnh tranh quốc gia”với kỳ vọng giúp người dân tiếp cận kịp thời các văn bản, quy phạm pháp luậtmới ban hành, thông tin thời sự chính trị, kinh tế- xã hội, hoạt động của lãnh đạoĐảng, Nhà nước Việc này không chỉ đáp ứng nhu cầu thông tin của người dân,khuyến khích người dân đồng hành cùng chính phủ, góp phần thiết thực địnhhướng dư luận trên MXH
+ MXH góp phần tích cực vào sự phát triển nhận thức, tư duy và kỹ năngsống của con người MXH đang ngày càng trở thành nơi cung cấp tin tức, kiếnthức về tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Chỉ với một vài thao tác đơn giản,người dùng sẽ luôn nhận được những thông tin cập nhật kịp thời về lĩnh vực, vấn
đề mà mình quan tâm theo dõi Qua đó giúp họ có thể nắm bắt được các xu thếcủa đời sống phục vụ cho công việc và cuộc sống của mình Bên cạnh đó, trênMXH có nhiều trang dạy kỹ năng sống như ngoại ngữ, nấu ăn, sửa chữa, giaotiếp, tâm lý, thể thao… giúp người dùng có những kỹ năng cơ bản cần thiết trongcuộc sống hiện đại mà không cần đến lớp hay đóng học phí
+ MXH góp phần tích cực vào sự phát triển của văn hóa cộng đồng Văn hóaMXH là một bộ phận của văn hóa cộng đồng và có ảnh hưởng ngày càng lớn đếnvăn hóa cộng đồng Nhờ áp dụng tiến bộ của khoa học kỹ thuật, MXH cho phépngười dùng có thể kết nối, tương tác với bạn bè, gia đình, cộng đồng ngày mộtthuận tiện hơn Người dùng có thể dễ dàng chia sẽ tình cảm, niềm vui, nỗi buồn…với cộng đồng Sự tham gia của cá nhân vào các công việc chung của cộng đồngcũng được thúc đẩy Thực tế từ khi MXH phát triển, công tác xã hội như cứu trợthiên tai, xóa đói giảm nghèo… có nhiều khởi sắc; các hình thức kinh doanhonline trên MXH của cá nhân và doanh nghiệp ngày càng phát triển, mang tínhchuyên nghiệp….đóng góp lớn cho phát triển kinh tế xã hội
Trang 13+ MXH góp phần thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế trên lĩnh vực văn hóacủa Việt Nam Các MXH, nhất là MXH xuyên quốc gia như Facebook,Youtube… đã tạo ra những cơ hội, khả năng tiếp xúc, giao lưu văn hóa, thúc đẩyxích lại gần nhau, hiểu biết lẫn nhau giữa dân tộc ta với các dân tộc khác trên thếgiới Thông qua MXH, thế giới biết đến Việt Nam hơn như một dân tộc yêuchuộng hòa bình, tôn trọng công lý, năng động với một kho tàng các giá trị vănhóa phong phú, đầy bản sắc.
- Ý 3 Nhận xét những tác động tiêu cực của ý kiến, quan niệm đối với đời sống bằng các lí lẽ, bằng chứng.
Cùng với sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, việc sử dụng mạng xãhội làm phương tiện kết nối đã và đang trở thành xu thế tất yếu Hiện nay, tại ViệtNam có 40 triệu người dùng XH, chiếm hơn 40% dân số Trung bình mỗi ngàyngười Việt Nam vào MXH hơn 2 giờ Đối tượng sử dụng mạng internet thườngxuyên nhất là nhóm lứa tuổi từ 15 - 40 tuổi Nhìn chung, họ là những người trẻ,
có điều kiện tiếp cận với máy tính và mạng internet, nhanh nhạy trong việc tiếpthu những tiến bộ khoa học công nghệ cũng như những trào lưu mới trên thế giới.Với những tính năng vượt trội, mạng xã hội đã góp phần lan tỏa những điều tốtđẹp trong cuộc sống, vì thế, nếu cho rằng MXH chỉ mang lại phiền toái,tiêu cựcthật là một quan niệm phiến diện nếu không muốn nói là sai lầm, cực đoan
Kết bài: Nêu ý nghĩa của việc thể hiện ý kiến phản đối.
Mạng xã hội đang từng ngày, từng giờ tác động đến cuộc sống mỗi người, có khảnăng làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn nhưng cũng có thể hủy hoại con người nếunhư sử dụng không đúng cách Vì vậy mỗi người dùng hãy sử dụng mạng xã hộimột cách thông minh Hãy tự quản lý thời gian sử dụng, ứng xử đúng mực, có vănhóa khi giao tiếp trên mạng xã hội, sáng suốt kiểm chứng tính xác thực của nhữngthông tin mà mình quan tâm Nêu cao tinh thần trách nhiệm của mình trong việcchia sẻ thông tin trên mạng xã hội Có như vậy, mạng xã hội mới thực sự trởthành công cụ đắc lực để lan tỏa những điều tốt đẹp trong không gian mạng vàtrong cuộc sống
ĐỀ SỐ 3 Học sinh cần được sử dụng điện thoại trong lớp.
Gợi ý dàn bài
Mở bài: Nêu được vấn đề nghị luận và bày tỏ ý kiến phản đối cách nhìn nhận về
vấn đề.
- Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư 32 về Điều lệ trường THCS, trường THPT
và trường phổ thông có nhiều cấp học, trong đó quy định “cho phép học sinh được sử dụng điện thoại di động nếu phục vụ cho việc học tập và được sự đồng ý
từ giáo viên”.
- Mặc dù smartphone kết nối chúng ta với thế giới theo cách chúng ta chưa baogiờ tưởng tượng nổi cách đây một thập kỷ, và có thể được sử dụng như mộtphương tiện dạy học trong nhà trường nhưng chúng làm dấy lên nhiều vấn đề mà
Trang 14những thế hệ đi trước chưa từng phải đối diện Và bản thân tôi không đồng ý vớiviệc cho phép HS sử dụng điện thoại di động ở lớp, ở trường.
Thân bài:
- Ý 1 Trình bày thực chất của ý kiến, quan niệm đã nêu ra để bàn luận.
Ai cũng biết, điện thoại bây giờ không không chỉ là nghe gọi mà còn là nơicung cấp kho tàng kiến thức bằng việc kết nối Internet, 4G Bởi vậy không sai khinói rằng điện thoại di động phải được cho là một công cụ giáo dục Bên cạnh đó,với điện thoại thông minh, học sinh ngày nay có khả năng tiếp cận rất nhiềunguồn kiến thức khác nhau bổ sung cho kiến thức mà giáo viên và sách giáo khoacung cấp Trong bối cảnh hiện nay, điện thoại chính là để duy trì mối liên hệ giữaphụ huynh và học sinh Có điện thoại, phụ huynh cũng giảm mối lo về việc concái đi đâu, làm gì sau tan học, nhất là với lượng học sinh phải đi đường xa đếntrường
Tuy nhiên, tôi có nhiều lí do để phản đối việc học sinh sử dụng ĐTDĐ tronglớp
- Ý 2 Phản đối các khía cạnh của ý kiến, quan niệm bằng các lý lẽ, bằng chứng.
+ Cho học sinh sử dụng ĐTDĐ sẽ khiến giáo viên khó quản lí Trong một lớphọc đông học sinh, có khi lên đến 50 em thì việc một giáo viên quản lý các emxem thông tin gì trong điiện thoại thông minh với một tiết học 45 phút hầu như làbất khả kháng Bởi vì, chỉ cần một cái gạt ngón tay, màn hình đã chuyển ngaysang nội dung khác Câu nói, “Nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò” luôn đúng trongcác tình huống như vậy Hơn nữa, giáo viên cũng không thể vừa giảng bài vừaquản lý mấy chục học sinh của mình đang xem gì trên điện thoại Vì như vậy sẽgây mất tập trung cho cả lớp và bài giảng cũng khó hoàn thành
+ Học sinh đến lớp là để tiếp thu kiến thức từ nhà trường mà trực tiếp là giáoviên Nếu như, mỗi học sinh ôm một cái điện thoại thông minh rồi chăm chămvào đó thì làm sao có thể tiếp thu kiến thức và phương pháp mà giáo viên muốntruyền tải Nếu chỉ vì để tra cứu kiến thức, nhà trường đã có các phòng học sửdụng máy chiếu, máy vi tính kết nối internet trong các phòng chuyên dụng Hoặc
có thể tra cứu khi kết thúc giờ lên lớp Thậm chí, sẽ có học sinh tranh thủ dùngđiện thoại để chát chít, chơi game, vào các trang mạng xã hội để xem những nộidung không lành mạnh, sai kiến thức, thiếu tính thẩm mỹ, nhảm nhí, thiếu tínhgiáo dục
+ Bản thân những phụ huynh cũng khó kiểm soát con em sử dụng ĐTDĐ ởtrường, về thời gian sử dụng và những nội dung được phép xem trong điện thoạithông minh Chưa kể, sử dụng ĐTDĐ sẽ gây ra sự phân biệt đối xử bất bình đẳnggiữa các học sinh Điều này là tối kỵ trong môi trường giáo dục Đó là sự đua đòicủa các học sinh về những dòng máy đắt tiền có tính năng sử dụng ưu việt Trongkhi, với nhiều học sinh con nhà nghèo, nhất là ở những vùng sâu, vùng xa, việcsắm và sử dụng một chiếc điện thoại thông minh không phải dễ dàng
+ Nhìn ra thế giới, nhiều nước có môi trường giáo dục và nền kinh tế pháttriển hơn nước ta cũng có lí do để cấm sử dụng ĐTDĐ Tháng 9/2018, Australia
Trang 15ban hành lệnh cấm sử dụng điện thoại di động trong trường học Một trong sốnhững quan ngại đó chính là hành vi bắt nạt trên mạng Từ năm học 2018-2019,Pháp áp dụng lệnh cấm sử dụng điện thoại di động trong tất cả trường học trên cảnước Theo đó, cấm sử dụng điện thoại di dộng, đồng hồ thông minh và máy tínhbảng tại toàn bộ các trường tiểu học và trung học Từ tháng 7/2020, học sinh cấp
2, 3 của Nhật Bản được phép mang điện thoại đến trường để liên lạc trong cáctrường hợp khẩn cấp Sau khi tới trường, các em được yêu cầu để điện thoại vào
tủ cá nhân để tránh mất tập trung trong giờ học
- Ý 3 Nhận xét những tác động tiêu cực của ý kiến, quan niệm đối với đời sống bằng các lí lẽ, bằng chứng.
Ngoài những lí do trên, nếu cho phép học sinh sử dụng ĐTDĐ trong lớp, cònmang đến một số nguy cơ ảnh hưởng tới sức khoẻ, khả năng tiếp thu của học sinhnhư nguy cơ nghiện game, sa đà vào nội dung xấu trên mạng xã hội, khả năngtăng tỉ lệ cận thị và đặc biệt là giảm giao tiếp với thế giới xung quanh
Kết bài: Nêu ý nghĩa của việc thể hiện ý kiến phản đối.
Điện thoại di động và các ứng dụng của nó ngày nay đang tiêu tốn quá nhiều thờigian của học sinh sau giờ học, do vậy việc không kiểm soát được thời gian hữuích sử dụng điện thoại trong lớp thì càng phát sinh nhiều hệ lụy hơn Do vậy, đâychưa phải là thời điểm phù hợp để đưa điện thoại di động vào nhà trường Và mộtđiều hết cần thiết là nhà trường nên tổ chức các buổi chia sẻ về cách thức sử dụngđiện thoại di động đúng cách tại nhà hoặc cách thức để học tập tốt hơn thông quaứng dụng di động tại nhà Điện thoại di động chỉ nên được sử dụng trong các buổicắm trại, hoạt động ngoại khóa hoặc các buổi dạy học về ứng dụng di động
-Hướng dẫn các dạng bài NL: Nguyễn Quốc Khánh
Giáo án 1 (nguồn): Nhóm 3H1K Giáo án 2 (nguồn): cô Đỗ Hoa Lý – ĐT 0916078339
Trích sách Hướng dẫn Nói & viết Ngữ văn 7
Đầy đủ các dạng đề Tập làm văn lớp 7 – 180k bao ship
-BÀI 8 – NGHỊ LUẬN XÃ HỘI (Giáo án Cánh Diều)
(Thời gian thực hiện: 12 tiết)
I MỤC TIÊU
1 Năng lực
Trang 16- Nhận biết được đặc điểm của văn nghị luận xã hội; mục đích và nội dungchính; ý kiến, lí lẽ bằng chứng và mối quan hệ của chúng
- Hiểu nội dung của văn bản trong chủ đề: lòng yêu nước của nhân dân ta làmột truyền thống lâu đời, quí báu của dân tộc; một trong những phẩm chất tốt đẹp
và sáng ngời của Bác là đức tính giản dị; suy nghĩ về sự hi sinh cao cả của cả dântộc để có cuộc sống như ngày hôm nay
- Biết vận dụng được kiến thức về liên kết, mạch lạc của văn bản trong viết- nói và nghe
đọc Biết viết bài văn nghị luận và trình bày ý kiến về một vấn đề trong đờisống
- Biết cách lý giải, thuyết phục người đọc người nghe bằng các lí lẽ và bằngchứng
- Góp phần phát triển các năng lực chung: tự học, tự giải quyết vấn đề, khaithác và sử dụng các nguồn học liệu
- Máy chiếu, máy chiếu vật thể, máy tính, bảng và phấn viết
-SGK,SGV Ngữ văn 7 tập 2; sách bài tập; sách tham khảo về đọc hiểu mởrộng văn bản Ngữ văn 7; phiếu học tập
2 Học sinh
- Sách giáo khoa, các nguồn học liệu khác
- Hoàn thành các nhiệm vụ học tập mà GV đã giao chuẩn bị trước tiết học
- Đọc phần Kiến thức ngữ văn; chuẩn bịvận dụng vào đọc - hiểu cácvăn bản trong chủ đề; chuẩn bị bài theo các câu hỏi trong SGK
- Đọc phần Định hướng trong nội dung viết, nói và nghe để vận dụngvào thực hành bài tập trong SGK
- Chuẩn bị bút màu, thước, giấy nhớ…
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Phần IV VIẾT Viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống
Trang 17Hoạt động 1: Mở đầu
a Mục tiêu: Khơi gợi suy nghĩ, kết nối với trải nghiệm của HS để bắt đầu
bài học
b Nội dung: GV sử dụng kĩ thuật think – pair – share, huy động hiểu biết
của HS vàbước đầu trình bày ý kiến của các em về một vấn đề trong đời sống
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
- GV gọi một số HS trình bày những phát hiện, chia sẻ thú vị của bạn
- GV nhận xét kết quả hoạt động của HS, kết nối vào bài học
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
a Mục tiêu: HS nhận biết được các yêu cầu về hình thức, nội dung và vận
dụng để thực hành viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống
b Nội dung:GV sử dụng kĩ thuật dạy học phân tích mẫu hướng dẫn HS
nhận diện được các yêu cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống,hướng dẫn HS thực hành viết bài theo đúng quy trình 4 bước
Tổ chức thực hiện Sản phẩm dự kiến
* HĐ1: Tìm hiểu yêu cầu của bài văn nghị
luận về một vấn đề trong đời sống
- GV yêu cầu HS đọc văn bản, thảo luận cặp
đôi thực hiện các nhiệm vụ trên PHT số 1
I Định hướng
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Tìm hiểu đặc điểm của bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
a, Mở bài
(1) Trái tim ta như một ô cửa kì
diệu mở ra biết bao cảm xúc, hạnh
phúc có, khổ đau có, có cả hận thù và
- Phần mở bài giới thiệu về vấn đề gì?Gạch chân dưới câu văn giới thiệu vấn
Trang 18tha thứ Lòng thù hận, sự cố chấp và
những định kiến đã làm trái tim ta
nặng trĩu, khiến cuộc đời chỉ toàn
bóng tối và khổ ải Khi ấy, ta cần lắm
sự tha thứ để tìm thấy lối thoát cho
tâm hồn Từ đó, ta thấy được vai trò
thiết yếu của tha thứ trong đời sống
của con người
đề
………
- Vấn đề được dẫn dắt, giới thiệu bằngcách nào? Nhận xét về cách dẫn dắtđó?
………
………
b, Thân bài
(2) Tha thứ chính là bỏ qua cho
người khác những lỗi lầm của họ
Trong cuộc sống, sự tha thứ thể hiện
ở thái độ cảm thông, rộng lượng
trước sai lầm của người khác, sẵn
lòng tạo điều kiện để người mắc lỗi
quà quý giá mà chúng ta tặng cho
người khác và cho chính mình Tại
sao sự tha thứ lại quan trọng?
- Trong đoạn văn (3) câu văn nào nêukhái quát ý kiến của người viết?
(4) Trước hết, sự tha thứ tạo cơ
hội cho con người sửa chữa lỗi lầm,
cơ hội sửa sai Bởi vì không ai có thể
tránh khỏi những lầm lạc, cho nên
một bàn tay đưa ra để vực ta dậy từ
sai lầm, một trái tim bao dung tha thứ
sẽ cho ta động lực để sửa sai, từ đó
dần hoàn thiện bản thân Trại giam
Gia Trung (Gia Lai) đã tổ chức phong
trào viết thư với chủ đề “Gửi lời xin
lỗi” Những lá thư xin lỗi của phạm
nhân đã gửi đến người bị hại Thông
qua phong trào, có hàng chục thư hồi
- Xác định các yếu tố của đoạn vănnghị luận trong đoạn (4) và (5) bằngcách sau:
+ Câu văn nêu ý kiến: tô màu đỏ,+ Câu văn nêu lí lẽ: tô màu hồng, + Câu văn nêu bằng chứng: tô màuvàng,
+ Câu văn liên hệ/kết nối/mởrộng/đánh giá: tô màu xanh
- Các bằng chứng đưa ra thuộc kiểubằng chứng nào?
Trang 19người bị hại thể hiện tấm lòng rộng
mở và sẵn sàng tha thứ Có thể thấy,
chính sự tha thứ ấy đã giúp những
phạm nhân nơi đây giải toả được
gánh nặng của mặc cảm tội lỗi, từ đó
tích cực cải tạo, sửa chữa lỗi lầm, có
cơ hội tái hoà nhập với xã hội
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
(5) Bên cạnh đó, sự tha thứ giúp chúng ta buông bỏ thù hận, sự cố chấp và định kiến để từ đó tìm thấy sự bình an, thanh thản trong tâm hồn Nhà văn Gu-i-li-am A-thơ-rơ Gu-ơ-rơ (William Arthur Ward) cho rằng: “Cuộc sống nếu không có sự tha thứ thì chỉ là tù ngục” Thật vậy, nếu mãi ôm lòng thù hận, ta sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy của sự căm ghét và lạc lối trong những định kiến về người khác, khi ấy cuộc đời của ta sẽ ngột ngạt, đau khổ biết nhường nào? Nhờ sự tha thứ, ta xoa dịu được vết thương lòng, tâm hồn ta trở nên nhẹ nhàng, bình yên Một nghiên cứu thực hiện bởi bác sĩ Ca-ren Xơ-goát (Karen Swart), thuộc bệnh viện Dân Hóp-kin (Johns Hopkins), Mĩ, đã cho thấy sự tha thứ giúp giải toả căng thẳng, làm hạ huyết áp và nhờ đó giúp giảm nguy cơ các bệnh về tim mạch, thần kinh Lợi ích của sự tha thứ với sức khoẻ và tinh thần mỗi người quả thực rất to lớn! (6) Tuy thế, ta cần tránh nhầm lẫn tha thứ với sự dễ dãi, dung túng cho cái sai, cái ác Sự tha thứ chỉ thực sự có giá trị khi người mắc lỗi thật tâm hối cải và có những biện pháp khắc phục lỗi lầm Mặt khác, ta cũng cần học cách tự tha thứ cho mình Bởi bằng việc tha thứ cho chính mình, ta mới có thể sống tốt và tạo ra các giá - Đoạn văn (6) tác giả đã mở rộng bằng cách đưa ra những khía cạnh nào của sự tha thứ? ………
………
………
………
Trang 20trị tích cực để hàn gắn cho quá khứ.
c, Kết bài
(7) Tóm lại, dù không dễ dàng,
sự tha thứ giúp cho cuộc sống của
chúng ta ý nghĩa và hạnh phúc hơn
Mỗi chúng ta có thể học cách tha thứ
bằng việc đặt mình vào vị trí của
người khác, cố gắng hiểu nguyên
nhân, hoàn cảnh dẫn họ đến sai lầm
Ta có thể viết thư cho những người
từng mắc lỗi với ta để thể hiện sự tha
thứ và tình yêu thương Cuộc sống sẽ
tốt đẹp biết bao nếu ta lan toả ánh
sáng của sự tha thứ!
(Theo sách Ngữ văn 6, tập 2,
Chân trời sáng tạo)
- Trong đoạn (7) người viết đã kết thúc vấn đề như thế nào?
………
………
- Bài văn kết thúc bằng câu cảm thán “Cuộc sống sẽ tốt đẹp biết bao nếu ta lan toả ánh sáng của sự tha thứ!” có tác dụng như thế nào đối với người đọc? ………
………
………
………
Nhận xét về cách sử dụng và tác dụng của các từ được in đậm trong bài viết ………
………
………
………
* Từ hoạt động phân tích mẫu, hãy rút ra yêu cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống. ………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 21- HS chia nhóm, thực hiện các nhiệm vụ theo
hướng dẫn của GV
- GV lần lượt gọi 3 nhóm trình bày kết quả
thảo luận từng nội dung của PHT (nhóm 1
trình bày phần mở bài; nhóm 2 trình bày đoạn
(2) và (3) trong phần thân bài; nhóm 3 trình
bày đoạn (4) và (5) trong phần thân bài; nhóm
4 trình bày phần kết bài và nhận xét các từ liên
kết); cả lớp lắng nghe, theo dõi, đối chiếu kết
quả thảo luận của nhóm mình để nhận xét, bổ
sung, phản biện từng nội dung và rút ra các yêu
cầu của bài văn
- GV đánh giá, tổng hợp ý kiến, chốt các yêu
cầu của bài văn nghị luận về một vấn đề trong
đời sốngvà củng cố một số yêu cầu chung của
bài văn nghị luận
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Tìm hiểu đặc điểm của bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
a, Mở bài
(1) Trái tim ta như một ô cửa kì
diệu mở ra biết bao cảm xúc, hạnh
phúc có, khổ đau có, có cả hận thù và
tha thứ Lòng thù hận, sự cố chấp và
những định kiến đã làm trái tim ta
nặng trĩu, khiến cuộc đời chỉ toàn
bóng tối và khổ ải Khi ấy, ta cần lắm
sự tha thứ để tìm thấy lối thoát cho
tâm hồn Từ đó, ta thấy được vai trò
thiết yếu của tha thứ trong đời sống
của con người
- Phần mở bài giới thiệu vấn đề nghịluận: vai trò của sự tha thứ trong đờisống con người
- Câu văn giới thiệu vấn đề: “Từ đó, ta thấy được vai trò thiết yếu của tha thứ trong đời sống của con người”.
- Vấn đề được dẫn dắt, giới thiệu từthế giới cảm xúc của con người, quanhững cảm xúc tiêu cực của lòng thùhận để kết nối sang vai trò, sự cầnthiết của sự tha thứ
Cách dẫn dắt tinh tế, chạm đúngvào cảm xúc và thuyết phục người đọcngay từ phần mở đầu
Trang 22b, Thân bài
(2) Tha thứ chính là bỏ qua cho
người khác những lỗi lầm của họ
Trong cuộc sống, sự tha thứ thể hiện
ở thái độ cảm thông, rộng lượng
trước sai lầm của người khác, sẵn
lòng tạo điều kiện để người mắc lỗi
sửa sai
- Đoạn văn (2) trả lời cho câu hỏi: Tha thứ là gì? Những biểu hiện của tha thứ.
(3) Thật vậy, sự tha thứ là món
quà quý giá mà chúng ta tặng cho
người khác và cho chính mình Tại
sao sự tha thứ lại quan trọng?
- Trong đoạn văn (3) câu “Thật vậy, sự tha thứ là món quà quý giá mà chúng
ta tặng cho người khác và cho chính mình” nêu khái quát ý kiến của người
viết
- Câu văn “Tại sao sự tha thứ lại quantrọng?” vừa có tác dụng định hướnggiải quyết vấn đề vừa kết nối ý giữađoạn (3) với nội dung tiếp theo củavăn bản
(4) Trước hết, sự tha thứ tạo cơ
hội cho con người sửa chữa lỗi lầm,
cơ hội sửa sai Bởi vì không ai có thể
tránh khỏi những lầm lạc, cho nên
một bàn tay đưa ra để vực ta dậy từ
sai lầm, một trái tim bao dung tha thứ
sẽ cho ta động lực để sửa sai, từ đó
dần hoàn thiện bản thân Trại giam
Gia Trung (Gia Lai) đã tổ chức phong
trào viết thư với chủ đề “Gửi lời xin
lỗi” Những lá thư xin lỗi của phạm
nhân đã gửi đến người bị hại Thông
qua phong trào, có hàng chục thư hồi
âm từ những người bị hại, thân nhân
người bị hại thể hiện tấm lòng rộng
mở và sẵn sàng tha thứ Có thể thấy,
chính sự tha thứ ấy đã giúp những
phạm nhân nơi đây giải toả được
gánh nặng của mặc cảm tội lỗi, từ đó
tích cực cải tạo, sửa chữa lỗi lầm, có
cơ hội tái hoà nhập với xã hội
- Xác định các yếu tố của đoạn vănnghị luận * Trong đoạn (4):
+ Câu văn nêu ý kiến: Trước hết, sự tha thứ… cơ hội sửa sai.
+ Câu văn nêu lí lẽ: Bởi vì không ai có thể… hoàn thiện bản thân.
+ Những câu văn nêu bằng chứng:
Trại giam … sẵn sàng tha thứ.
+ Câu văn liên hệ/kết nối/mở
rộng/đánh giá: Có thể thấy … với xã hội.